İçeriğe atla

Levon Haçikyan

Levon Haçikyan
Doğum1 Mayıs 1918
Erivan, Erivan Guberniyası
Ölüm12 Mart 1982
Erivan, Ermenistan SSC, Sovyetler Birliği
MilliyetErmeni
VatandaşlıkSovyetler Birliği
EğitimMatenadaran
Kariyeri
DalıTarihçi ve filolog
Çalıştığı kurumlarErmenistan Ulusal Bilimler Akademisi, Matenadaran, Erivan Belediye Meclisi

Levon Haçikyan (Ermenice: Լևոն Խաչիկյան; 1 Mayıs 1918 - 12 Mart 1982), Ermeni tarihçi ve filologdur. Hemşin Gizemi adlı eseri Türkçeye çevrilmiştir.

Hayatı

Levon Haçikyan 1 Mayıs 1918'de Erivan'da doğdu. Babası Ermenistan Demokratik Cumhuriyeti'nde önemli bir pozisyondaydı, bu nedenle Sovyet rejiminin kurulmasından sonra hapse atıldı. Serbest bırakıldıktan sonra ailesiyle birlikte İran'a gitti ve af sonrası Erivan'a döndü.

Haçikyan 1935'te Haçatur Abovyan Lisesi'nden, 1940'ta Erivan Devlet Üniversitesi Tarih Fakültesi'nden mezun oldu. 1939'da Matenadaran'da yüksek lisans eğitimi almaya başladı. Haçikyan, Hagop Manandyan başkanlığındaki Matenadaran'ın ilk yüksek lisans öğrencilerinden biriydi. 1940-1944 yılları arasında Matenadaran'da bibliyograf olarak çalışmaya başladı. 1944'te el yazmaları bölümünün başına geçti. 1945'te tezini savundu ve Tarih Bilimleri Doktoru derecesini aldı. 1949-1954 yılları arasında Ermenistan Bilimler Akademisi'nin Tarih Enstitüsü'nde çalıştı. 1951-1954 yılları arasında kıdemli araştırmacı olarak çalışan Haçikyan, 1954'te yayınlar bölümünün başkanı olarak atandı.

1954'te Matenadaran'ın müdürü oldu ve hayatının sonuna kadar oraya başkanlık etti. Haçikyan'ın döneminde, Matenadaran'da köklü değişikler yapıldı. Matenadaran, kütüphane tipi bir kurumdan araştırma enstitüsüne dönüştürüldü ve araştırmacı sayısı arttırıldı.

1971'de Ermenistan Bilimler Akademisi'ne tam üye olarak seçildi. 1964-1982 yılları arasında Diaspora ile Kültürel İlişkiler Komitesi'nin başkanlığını yaptı. 1967'de Erivan Belediye Meclisi'ne üye olarak seçildi. 1969'da Mesrop Maştots Ödülü'nü kazandı.

Haçikyan'ın araştırmaları el yazmalarına, keşfettiği belgelere ve tarihçilere dayanıyordu. Özellikle Orta Çağ Ermenistanı'nda o zamana kadar çalışılmamış veya yeterince çalışılmamış konular üzerine odaklanmıştı.

1974-1982 yılları arasında, Ermeni Sovyet Ansiklopedisi'nin yayın kurulu üyesi ve Ermenilerin Erken Orta Çağ Tarihi şubesinin yönetim kurulu başkanı olarak çalıştı.

Haçikyan 12 Mart 1982'de Erivan'da öldü. Ölümünden sonra, sekiz ciltlik "Ermenilerin Tarihi" eserinin hazırlanmasına destek olduğu için Ermenistan SSC Devlet Ödülü ile ödüllendirildi.[1]

Kişisel hayatı

Dilbilimci Margarit Haçikyan'ın babasıdır.

Çalışmaları

  • Յաղագս տարեմտին ի վանական վարդապետէ ասացեալ (1941 թ.)
  • Եղիշեի Արարածոց մեկնութիւնը (1945 թ.)
  • Գլաձորի համալսարանը և նրա սաների ավարտական ատենախոսությունները (1946 թ.)
  • Դիտողություն Մ. Խորենացու Հայոց պատմության երկրորդ գրքի ԾԴ գլխի մասին (Ադրբեջանում գտնված հին լատինական արձանագրության առնչությամբ) (1948 թ.)
  • Հայկական գաղթավայրերը Ուկրաինայում 16-17-րդ դարերում (1954 թ.)
  • ԺԵ դարերի հայերեն ձեռագրերի հիշատակարաններ (Երևան 1955 թ.)
  • Արհեստագործության վիճակն ու զարգացման աստիճանը Հայաստանում 10-14-րդ դարերում (1958 թ.)
  • ԺԴ-ԺԵ դարերի հայկական գյուղական համայնքի մասն (1958 թ.)
  • Նոր նյութեր Կիևի հին հայկական գաղութի մասին (1961 թ.)
  • Երզնկա քաղաքի «Եղբարաց միաբանութեան» կանոնադրությունը (1280 թ.) (1962 թ.)
  • Նախամեսրոպյան գրի հարցը և հմայագրերը (1963 թ.)
  • Գրիգոր Պարթևին վերագրված «Հարցումը» որպես հայ մատենագրության երախայրիք (1964 թ.)
  • ԺԵ Դարերի հայերեն ձեռագրերի հիշատակարաններ. Մասն Գ. (1481-1500 թթ.) (1967 թ.)
  • Սարգիս աբեղայի ուղեգրությունը (1970 թ.)
  • Թորոս Ռոսլինի ձեռագրի վերջին հանգրվանը (1976 թ.)
  • Հայերը հին Մոսկվայում և Մոսկվա տանող ճանապարհների վրա (1980 թ.)

Kaynakça

  1. ^ "Մատենադարանը նշում է հիմնադիր տնօրեն Լևոն Խաչիկյանի 100-ամյակը". «Ազատ Եվրոպա/Ազատություն» ռադիոկայան (Ermenice). 28 Haziran 2018 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 29 Haziran 2018. 

Dış bağlantılar

İlgili Araştırma Makaleleri

<span class="mw-page-title-main">Erivan</span> Ermenistanın başkenti

Erivan, Ermenistan'ın en büyük şehri ve 1918'den beri başkentidir. Erivan, Ermenistan'ın on ikinci başkentidir.

Serdarabad Muharebesi, 21 Mayıs-29 Mayıs 1918 tarihinde Ermeni düzenli ordusu, Ermeni milisi ve Osmanlı ordusunun karşılaştığı savaştır. Serdarabad Anıtı bu savaş anısına dikilmiştir.

<span class="mw-page-title-main">Silva Kaputikyan</span>

Silva Kaputikyan, Ermeni, Sovyet şair, yazar ve siyaset polemikçisi. Ermenistan’da şiirin en önemli temsilcilerinden birisidir.

<span class="mw-page-title-main">Vartan Oskanyan</span>

Vartan Oskanyan, Eski Ermenistan Dışişleri Bakanı, Civilitas Vakfı kurucusu ve başkanı.

<span class="mw-page-title-main">Ermeni Devrimci Federasyonu</span> Ermenistan’da bir siyasi parti

Ermeni Devrimci Federasyonu, Ermeni siyasi partisi. Ermenistan'ın bağımsızlığını sağlamak amacıyla 1890'da kuruldu. Hâlen gerek Ermenistan Cumhuriyeti'nde gerek diasporadaki Ermeniler arasında aktif bir siyasi partidir. Doğu Ermenice adıyla Daşnaktsutyun olan örgütün adı Türkçeye Batı Ermenice'den bir takım ses değişikliklerinden sonra Taşnaksutyun olarak geçmiştir ve kısaca Taşnak adıyla da bilinir. Ermenicede Federasyon anlamına gelir; çünkü örgüt özellikle Rusya'daki Ermeni örgütleri başta olmak üzere birçok örgütün birleşmesinden oluştuğundan bu adın verilmesi uygun görülmüştür.

<span class="mw-page-title-main">Tsitsernakaberd</span>

Tsitsernakaberd veya Ermeni Soykırımı Anıt Kompleksi, Ermenistan'ın Erivan'daki Tsitsernakaberd tepesine 1967'de inşa edilen ve Ermeni Kırımı kurbanlarına ithaf edilen anıttır.

<span class="mw-page-title-main">Levon Ekmekçiyan</span>

Levon Ekmekçiyan, 7 Ağustos 1982 tarihinde dokuz kişinin yaşamını yitirdiği, yetmiş iki kişinin ise yaralandığı Esenboğa Havalimanı'nın bombalanması olayının faillerinden olan ASALA'ya mensup militan. 12 Eylül Askerî İdaresi tarafından idam edilen 48 mahkûmdan biridir.

<span class="mw-page-title-main">Levon Ter-Petrosyan</span> Ermenistanın ilk devlet başkanı

Levon Ter-Petrosyan Ermenistan'ın ilk devlet başkanıdır.

<span class="mw-page-title-main">Vazgen Sarkisyan</span> 8. Ermenistan başbakanı

Vazgen Sarkisyan Ermenistan'ın eski başbakanı ve Ermenistan Silahlı Kuvvetleri'nin kurucusu.

Levon aşağıdaki anlamlara gelebilir:

<span class="mw-page-title-main">Vahram Papazyan (oyuncu)</span> Ermeni tiyatro oyuncusu

Vahram Papazyan, ünlü 20. yüzyıl Shakespeare oyuncusu. 20. yüzyılın en önemli trajedyeni olarak görülen sanatçı, İstanbul'da Türkçe ve Ermenice oyunlar sahnelemiş; 1922-1953 arasında Ermeni ve Rus tiyatro toplulukları ile Moskova, Fransa, İtalya, Avusturya, İspanya ve Belçika'da sahneye çıkmıştır. 1954'ten sonra Erivan'daki Sundukyan Akademi Tiyatrosu'nun yıldız oyuncusu idi.

Aram Ter-Ghevondyan, en önde gelen Ermeni tarihçi ve tarihi kaynakların araştırmaları, Orta Çağ Ermenistan'ın İslam dünyası ile ilişkileri ve Şarkiyat araştırmaları konusunda uzmanlaşmış bir bilim adamıdır. Çığır açıcı çalışması, Bagratuni Ermenistan'da Arap Emirlikleri, Ermenistan'ın Bagratuni Krallığı üzerine yapılmış en önemli araştırmadır. 1981 yılından ölümüne kadar, Ter-Ghevondyan, Ermeni Bilimler Akademisi'nde Şarkiyat Araştırmaları Enstitüsü başkanlığına ek ayrıca Halep Üniversitesi'nden fahri doktora unvanını taşımış ve Roma Tiberian Akademisi'nde ortak üyeliği yapmıştır.

<span class="mw-page-title-main">Ermeni Bagratuni Krallığı</span> 880lerin başında kurulan bağımsız krallık

Ermeni Bagratuni Krallığı veya Bagratuni Ermenistanı, I. Aşot tarafından, Büyük Ermenistan'ın Arap Emeviler ve Abbasi egemenliği altında yaklaşık iki yüzyıl süren yabancı egemenliğinin ardından 880'lerin başında kurulan bağımsız bir devlettir. Bölgedeki iki çağdaş güç olan Abbasiler ve Bizanslılar, bölgedeki insanlara boyun eğdirmek ve Ermeni nakharar soylu ailelerinin birçoğunu dağıtmak için uğraşırken Aşot, Arapları Ermenistan'dan uzaklaştıracak bir hareketin öncüsü olarak kendini öne sürmeyi başardı.

<span class="mw-page-title-main">Nersik İspiryan</span>

Nersik İspiryân, Yurtsever ve Devrimci şarkılarıyla tanınan Ermeni şarkıcı.

Vartan Mahohyan deniz resimleriyle tanınan Ermeni ressamdır. Hayatının çoğunu Osmanlı ve Fransa'da geçiren Mohohyan'ın resimleri dünya çapında sergilenmiştir.

<span class="mw-page-title-main">Levon Şant</span> Ermeni şair (1869-1951)

Levon Şant Ermeni oyun yazarı, roman yazarı, şair ve Hamazkayin Ermeni Eğitim ve Kültür Derneği'nin kurucusuydu.

Ermenistan sineması, 16 Nisan 1923'te, hükûmet kararnamesiyle Ermeni Devlet Sinema Komitesi'nin kurulmasıyla doğmuştur.

Hripsime Canpoladyan, Ermeni arkeolog ve kitabeci.

Kacazun Gyurcyan, Ermeni tiyatro oyuncusu.

<span class="mw-page-title-main">Vahagn Haçaturyan</span> 5. Ermenistan devlet başkanı

Vahagn Garniki Haçaturyan ; d. 26 Temmuz 1959) Ermenistan devlet başkanı olarak görev yapan bir Ermeni politikacıdır. 1992'den 1996'ya kadar Erivan belediye başkanı ve yüksek teknoloji sanayi bakanı (2021-2022) olarak görev yaptı.