İçeriğe atla

Lehistan-İsveç savaşları

Varşova Savaşı 1656, Białołęka köyü yanarken

Lehistan-İsveç savaşları, Lehistan-Litvanya Birliği ile İsveç İmparatorluğu arasında geçen savaşlar. Genel olarak yorumlandığında, bu terim 1563 ve 1721 arasındaki bir dizi savaşları yer alır. Daha özetleyici olarak, 1600 ve 1629 arasındaki belirli savaşları ifade eder.

Geniş kapsamlı savaşları

(1600-1629) savaşı (büyük Avrupa Otuz Yıl Savaşı'nın bir parçası olarak kabul edilir), ateşkes dönemleri tarafından iki kez kesintiye uğrar ve ikiye ayrılır:

Tufan olarak bilinen 17. yüzyılın ikinci yarısındaki çatışmalar (1655-1661 Kuzey Savaşı'nın parçası)

  • Büyük Kuzey Savaşı (1700-1721). Dördüncü Koalisyon
  • Dördüncü Koalisyon (1806-07), Polonya o zamana kadar bölümlere ayrıldı, Napolyon'un hizmetindeki Polonya Lejyonları tarafından temsil edildi.
  • son Lehistan-İsveç Savaşı Altıncı Koalisyon idi, çünkü Varşova Dükalığı Napolyon müttefikiyken, İsveç Krallığı o sıra Napolyon karşıtı koalisyonun bir üyesiydi.

Livonya Savaşı

1558-1582 yılları arasında İsveç ve Polonya'nın müttefik olduğu savaş. Rusya Çarlığı'nı mağlup ettiler.

Zygmunt'a Karşı Savaş

İsveç ve Polonya arasındaki çatışma yüzünden III. Zygmunt Waza bir iç savaş yüzünden İsveç krallık tahtını kaybetti.

Lehistan-İsveç savaşı, 1600-1611

III. Zygmunt, tahttan indirildikten sonra bile İsveç tahtını geri kazanmaktan vazgeçmedi.

Lehistan-İsveç savaşı, 1621-1625

1617'de İngria Savaşı'nı sona erdiren Stolbovo Antlaşması'nı imzalayan İsveçliler, Protestan Avrupa'nın kurtarıcısı olarak selamlanan Kral II. Gustaf Adolf (Gustavus Adolphus) liderliğindeki İsveçliler dikkatlerini tekrar Lehistan'a çevirdi.

Lehistan-İsveç savaşı, 1626-1629

İsveç kralı II. Gustaf, Kraliyet Prusyası ve Lehistan-Litvanya Birliği'ni işgal etmek için Leh birliklerine saldırdı ve savaş patlak verdi. Üç yıl süren çatışmanın ardından 1629 yılında Altmark Antlaşması ile son buldu.

Daha sonraki savaşlar

Tufan

Kuzey Savaşı

Büyük Kuzey Savaşı

Dördüncü Koalisyon

Altıncı Koalisyon

Kaynakça

İlgili Araştırma Makaleleri

<span class="mw-page-title-main">I. Aleksey (Rusya)</span> Rus çarı (1629-1676; çar 1645-1676)

I. Aleksey veya tam adıyla Aleksey Mihayloviç Romanov, 1645-1676 arasında hüküm sürmüş Rus çarı. Saltanatında Polonya-Litvanya Birliği ve İsveç İmparatorluğu ile savaştı. Stenka Razin'in isyanını bastırdı. Öldüğünde Rusya sınırları yaklaşık 2.000.000.000 akre (8.100.000 km2) dönüme sahipti.

<span class="mw-page-title-main">Belarus tarihi</span>

Belarus tarihi Belarus'un tarih öncesi dönemlerden günümüze kadar uzanan tarihini kapsar.

<span class="mw-page-title-main">Livonya Savaşı</span>

Livonya Savaşı 1558–1582 yılları arasında Rusya Çarlığı ile Danimarka, Litvanya Grandüklüğü, Lehistan Krallığı ve İsveç Krallığı'ndan oluşan bir koalisyon arasında yapılmış uzun süreli bir savaştır.

<span class="mw-page-title-main">IV. Władysław Waza</span>

IV. Władysław Waza, 1632-1648 arasında Polonya kralı, 1610-1634 arasında Rus çarı ve 1632-1648 arasında İsveç kralıdır. Lehistan-Litvanya'nın birliği ve istikrarı yeniden sağlamış, Kuzey Avrupa'da ve Rusya'da büyük çalkantıların yaşandığı bir dönemde Polonya'nın konumunu güvence altına alarak halkın sevgisini kazanmıştır.

<span class="mw-page-title-main">Büyük Kuzey Savaşı</span> Rus Çarlığı önderliğindeki koalisyonun İsveç İmparatorluğuna karşı giriştiği çatışma

Büyük Kuzey Savaşı (1700–1721) Rusya Çarlığı önderliğindeki koalisyonun İsveç İmparatorluğu'nun Kuzey, Orta ve Doğu Avrupa'daki üstünlüğüne başarıyla karşı koyduğu çatışmaydı. İsveç karşıtı ittifakın baştaki liderleri Rusya Çarı I. Petro, Danimarka-Norveç Kralı IV. Frederik ve Polonya Kralı Güçlü II. Augustus'tu. IV. Frederik ve II. Augustus, XII. Charles komutasındaki İsveç tarafından mağlup edildi ve sırasıyla 1700 ve 1706'da ittifaktan çekildi ancak 1709'da XII. Charles'ın Poltova Muharebesi'ndeki yenilgisinden sonra yeniden katıldı. Büyük Britanya Kralı I. George ve Hanover Elektörlüğü, 1714'te Hanover ve 1717'de Britanya için ve Prusya Kralı I. Frederick William 1715'te koalisyona katıldı.

<span class="mw-page-title-main">II. Kuzey Savaşı</span>

İkinci Kuzey Savaşı ; İsveç ve düşmanları Polonya-Litvanya Birliği (1655-60), Rusya (1656–58), Brandenburg-Prusya (1657–1660), Habsburg Monarşisi (1657–60) ve Danimarka-Norveç ülkeleri arasında yapılan savaştır. Ayrıca Birleşik Hollanda Cumhuriyeti de sık sık İsveç karşıtı müdahalelerde bulunmuştur.

<span class="mw-page-title-main">1605-1618 Lehistan-Rusya Savaşı</span>

1605-1618 Lehistan-Rusya Savaşı 17. yüzyılda Lehistan-Litvanya Birliği ve bu birliğe bağlı derebeylerinin komutasındaki paralı askerlerin taht kavgası içinde iç savaş ortamına sürüklenmiş olan Rusya Çarlığı'nı istila etmesiyle başlayan savaştır. Bu dönem Rus tarihinde Karışıklık Dönemi olarak adlandırılmıştır.

<span class="mw-page-title-main">II. Jan Kazimierz Waza</span>

II. Jan Kasimir Polonya kralı ve Litvanya büyük dükü.

<span class="mw-page-title-main">X. Karl Gustav</span> İsveç kralı

X. Karl Gustav veya Karl Gustav (İsveççe; Karl X Gustav, İsveç kralı ve Bremen dükü. John Casimir ve İsveçli Catherine'in oğluydu. Karl Gustav tahta çıkmadan önce kuzeni Kraliçe Kristina 1632 – 1654 yılları arasında İsveç hükümdarı olmuştur, 1654'te Karl kuzeninin kendi lehine tahttan çekilmesi üzerine tahta çıkmıştır ve ölümüne kadar tahtta kalmıştır.

<span class="mw-page-title-main">Tufan (tarih)</span>

Tufan terimi, Lehistan-Litvanya Birliği'nde 17. yüzyıl ortalarında gerçekleşen bir dizi sefer için kullanılmaktadır. Bu savaşlar sırasında Lehistan-Litvanya Birliği nüfusunun üçte birini ve büyük güç statüsünü kaybetmiştir.

<span class="mw-page-title-main">III. Zygmunt Waza</span> İsveç kralı (hd. 1592-1599), Litvanya ve Polonya Büyük Dükü (hd. 1587-1632)

III. Sigismund Vasa 1587'den 1632'ye kadar Polonya-Litvanya Birliği ve Litvanya Büyük Dükalığı hükümdarı, 1592'den 1599'da kadar İsveç kralı ve Finlandiya Büyük Dükü.

<span class="mw-page-title-main">Vasa Hanedanı</span>

Vasa Hanedanı 1523'te İsveç'te I. Gustav tarafından kurulan erken modern bir kraliyet hanedanıdır. 1523-1654 yıllarında İsveç Krallığı, 1587-1668 yılları arasında Lehistan-Litvanya Birliği ve 1610-1613 yıllarında da Rusya Çarlığı'na hükmeden hanedanlık.

<span class="mw-page-title-main">1654-1667 Lehistan-Rusya Savaşı</span>

1654-1667 Lehistan-Rusya Savaşı, ayrıca Onüç Yıllık Savaş, Birinci Kuzey Savaşı, Ukrayna Savaşı veya Rus Tufanı olarak da adlandırılır. Rusya Çarlığı ile Lehistan-Litvanya Birliği arasındaki büyük bir çatışmadır. 1655 ve 1660 yılları arasında İsveç Krallığı, Lehistan-Litvanya Birliği'ni işgal etti, bu nedenle Lehistan'da "Tufan" veya İsveç Tufanı başladı. Ayrıca Rusya-İsveç Tufanı olarak adlandırılır.

<span class="mw-page-title-main">Torstenson Muharebesi</span>

Torstenson Muharebesi veya Hannibal Savaşı(Norveççe: Hannibalsfeiden) İsveç ve Danimarka-Norveç arasında 1643'ten 1645'e kadar süren Otuz Yıl Savaşı'nın sonlarına doğru kısa bir çatışmadır. İsveçli general Lennart Torstensson ve Norveç valisi Hannibal Sehested öne çıkan isimlerdir.

<span class="mw-page-title-main">Lehistan-İsveç Savaşı (1626-1629)</span>

Lehistan-İsveç savaşı (1626-1629) 17. yüzyılda İsveç İmparatorluğu ve Polonya arasındaki çatışmanın dördüncü savaşı. 1626'da başladı ve dört yıl sonra Altmark Antlaşması ile, daha sonra Stuhmsdorf'ta Stuhmsdorf Antlaşması ile sona erdi.

<span class="mw-page-title-main">Zygmunt'a Karşı Savaş</span>

Zygmunt'a Karşı Savaş Dük Karl, daha sonra Kral IX. Karl ile İsveç ve Polonya kralı III. Zygmunt Waza arasındaki savaş. 1598'den 1599'a kadar, aynı zamanda Zygmunt'u Tahttan İndirme Savaşı olarak da adlandırılır, çünkü çatışmaların odak noktası Zygmunt'u İsveç tahtından indirme girişimidir. Savaş sonunda III. Zygmunt'un tahtı bırakılmasıyla sonuçlandı, Dük Karl hükûmeti devraldı ve daha sonra da tahta çıktı.

<span class="mw-page-title-main">Lehistan-İsveç Savaşı (1600-1611)</span>

Lehistan-İsveç Savaşı (1600-1611) Livonya ve Estonya'nın kontrolü konusunda İsveç ile Lehistan-Litvanya Birliği arasındaki mücadelenin yanı sıra İsveç kralı IX. Karl ile Polonya kralı III. Zygmunt Waza arasındaki İsveç tahtına karşı olan anlaşmazlığın devamı olan savaş.

Polonya-İsveç Savaşı (1600-1629) ateşkes dönemleriyle iki kez kesintiye uğradı ve aşağıda listelenmiştir:

<span class="mw-page-title-main">Gniew Muharebesi</span> 1626 Polonya-İsveç harbinde bir muharebe

Gniew Muharebesi veya Mewe Muharebesi Lehistan-İsveç savaşları'nın bir parçası olarak 1626-1629 savaşı içerisinde yer alan muharebe. Hem İsveç hem de Polonya ordusuna kralları - İsveç kralı II. Gustaf Adolf ve Leh kralı III. Zygmunt Waza tarafından bizzat kumanda edildiler. Savaş, İsveç İmparatorluğu zaferi ile sona erdi. Ancak, Polonya ve İsveç ordularının farklı hedefleri vardı. III. Zygmunt, Gdańsk'ı kuşatmadan korumak istedi.

<span class="mw-page-title-main">Leh Altın Çağı</span>

Leh Altın Çağı, Polonya'daki Rönesans dönemi ve Litvanya Büyük Dükalığı idi ve kabaca Eski Kral I. Zygmunt ve oğlu, Jagiellon Hanedanı hükümdarlarının sonuncusu olan II. Zygmunt August'un 1572'deki ölümüne kadar olan yönetim dönemine karşılık gelir. Bazı tarihçiler, Polonya Altın Çağı'nın, Lehistan-Litvanya Birliği'nin Hmelnitski Ayaklanması ve İsveç ve Rus işgalleri tarafından harap edildiği 17. yüzyılın ortalarına kadar devam ettiğini düşünüyor. Altın Çağı boyunca, Lehistan-Litvanya Birliği'nin kuzeyde Estonya'dan doğuda Moldavya'ya ve batıda Bohemya'ya kadar uzanan Avrupa'nın en büyük krallıklarından biri haline geldi.