İçeriğe atla

Lefke Maden Ocağı

Lefke Maden Ocağı, (1932-1975 ) Kıbrıs'ta İngiliz sömürgesi döneminde başlamış olup, 1975 yılına kadar devam eden Lefke sınırları içerisinde, Cyprus Mines Corporation (CMC) ile yapılan bakır madenciliği ada ekonomisine önemli katkı sağlamıştır.[1] Halk arasında şeytan çamuru olarak adlandırılmaktadır.

CMC

Kıbrıs'ta İngiliz sömürgesi döneminde, Amerikan işletmesi olarak kurulan CMC 1912 yılından 1975 yılına kadar adada maden ocakları işletmeciliğini yapmıştır.[2]

Ada'da açılan madenler ve sonuçları

Maden ocakları açılmadan önce çok yokluklar çeken halk, maden ocakları açılınca adanın birçok yerleşim bölgesinden işçiler, çalışmak için Lefke Bölgesi'deki maden ocağına gelerek çalışmışlardır. İşçilere ödenen ödenekler halkı maden ocaklarında işlemeye teşvik etmiştir. İngiliz sömürgesi döneminde adanın çeşitli bölgelerinde 30'dan fazla maden ocağı açılmıştır.[3] Kısa zamanda İşletmenin etrafını maden atıkları sarmıştır. Lefke Maden Ocakları işinde bir süre çalışan işçiler ve bölgede yaşayan yerli halk, bu atıklardan çokça etkilenmişlerdir ve günümüzde hala etkilenmeye devam etmektedirler. İşçiler ve bölgede yaşayan halkın büyük çoğunluğu çeşitli kanser hastalıklarına yakalanarak ölüm sebepleri olmuştur. Lefke Maden Ocağı atıkları bölge denizini kullanılamaz hale getirmiştir. Ayrıca verimli topraklara sahip olan bölgede tarımsal gerilemeye yol açmıştır. 1975 yılında tamamen kapanan ocak sonrasında sağ, sağlam kurtulabilen işçiler geri geldikleri yerleşim yerlerine dönmüşlerdir.[4]

Günümüze etkisi

Lefke Bölgesinde ticari çıkarlar doğrultusunda başlayan madencilik, uzun vadede büyük kayıplara ve gerilemeye yol açmıştır. Maden atıkları bölgede su, deniz, hava ve topak kirliliği yaratmıştır.[5] Maden işletmeciliği sonrasında bölgede alınan önlemler kısa süreli ve yararsız olmuştur. Maden faaliyetlerinin yaratmış olduğu kirlilik devam etmektedir.

Kaynakça

  1. ^ "CMC Lefke maden". 24 Temmuz 2018 tarihinde kaynağından arşivlendi. 
  2. ^ "Kıbrıs'ta madencilik ve CMC nedir? ne değildir?". Detay Kıbrıs. 19 Ocak 2020. 11 Kasım 2023 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 11 Kasım 2023. 
  3. ^ "Lefke bölgesinin kanayan yarası olan CMC maden ocağı tehlike saçmaya devam ediyor". Bağımsız Gazete - KIBRIS Haber, Kıbrıs Son Dakika, Kıbrıs Haberleri, Kıbrıs Gazete Manşetleri. 11 Kasım 2023 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 11 Kasım 2023. 
  4. ^ "LEFKE'DE MADEN OCAĞI - Magazinci.com". www.magazinci.com. 11 Kasım 2023 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 11 Kasım 2023. 
  5. ^ [chrome-extension://efaidnbmnnnibpcajpcglclefindmkaj/http://nek.istanbul.edu.tr:4444/ekos/TEZ/39687.pdf "Lefke maden ocağı zararları"] |url= değerini kontrol edin (yardım) (PDF). 

İlgili Araştırma Makaleleri

<span class="mw-page-title-main">Zonguldak</span> Zonguldak ilinin merkezi olan şehir

Zonguldak, Zonguldak ilinin merkezi olan şehirdir. Karadeniz kıyısında bulunur ve limanıyla Türkiye'nin Karadeniz ülkeleriyle olan deniz ticaretinde önemli bir yere sahiptir. Ayrıca Türkiye'nin en zengin taşkömürü madenlerini barındırır.

<span class="mw-page-title-main">Kıbrıs</span> Akdenizde ada

Kıbrıs, Güneybatı Asya'da bulunan ve Akdeniz'deki Sicilya ve Sardinya'dan sonra gelen üçüncü büyük adadır. Kıbrıs Cumhuriyeti, Birleşik Krallık'a bağlı üs bölgeleri dışında de jure olarak adanın tamamını, fiilî olarak adanın %59'luk güney kesmini yönetir. 1974'ten beri de facto olarak ikiye bölünmüş olan adanın kuzeyinde yer alan %36'lık bölgesinde günümüzde yalnızca Türkiye tarafından tanınan Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti bulunur.

<span class="mw-page-title-main">Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti</span> Kıbrıs adasında fiili devlet

Kuzey Kıbrıs, resmî adıyla Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti (KKTC), Akdeniz'deki Kıbrıs adasının kuzey kısmında yer alan, fiilî devlet. Varlığı Türkiye ve Türk Devletler Teşkilatı dışında hiçbir ülke/oluşum tarafından tanınmamaktadır. Birleşmiş Milletler ve Avrupa Birliği gibi kuruluşlar ve uluslararası toplum tarafından 1974'te Türkiye'nin gerçekleştirdiği Kıbrıs Harekâtı'ndan beri Kıbrıs Cumhuriyeti'nin Türkiye işgali altındaki toprağı olarak nitelenir.

<span class="mw-page-title-main">Türkiye Devrimci İşçi Sendikaları Konfederasyonu</span> Türkiyede bir işçi sendikaları konfederasyonu

Türkiye Devrimci İşçi Sendikaları Konfederasyonu, 13 Şubat 1967 tarihinde Türk-İş'ten ayrılan Maden-İş, Lastik-İş, Basın-İş ve bağımsız Gıda-İş, Türk Maden-İş (Zonguldak) sendikaları ve onların genel başkanları olan Kemal Türkler, Rıza Kuas, İbrahim Güzelce, Mehmet Alpdündar ve Kemal Nebioğlu tarafından kurulan işçi sendikaları konfederasyonudur. 12 Eylül Askeri Darbesi ile kapatılmasının ardından 19 Ocak 1992 tarihinde yeniden kurulmuştur. DİSK, bağımsız bir sınıf ve kitle örgütüdür.

<span class="mw-page-title-main">Maden, Elazığ</span> Elazığ ilçesi

Maden ilçesi, Maden Çayı'nın kıyısında Mihrap Dağı eteklerinde, bir vadinin yamaçlarında kurulmuş, Elazığ'ın 10.329 nüfuslu ilçesidir. Yeraltı kaynakları anlamında oldukça zengin olan Maden, Türkiye'nin en değerli maden havzalarından biridir. İlçenin tarihi bilinen tarihi kaynaklara göre MÖ 2000 yıllarına kadar uzanmaktadır.

<span class="mw-page-title-main">Güzelyurt, Kıbrıs</span> Kuzey Kıbrısta bulunan kasaba

Güzelyurt veya Omorfo, Kıbrıs adasının kuzeybatısında bir kasaba. Fiilî olarak Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti'nin Güzelyurt ilçesinin merkezi olmakla beraber, hukuki olarak Kıbrıs Cumhuriyeti'nin Lefkoşa kazasında yer almaktadır.

<span class="mw-page-title-main">Erenköy, Kıbrıs</span> Kuzey Kıbrısta balıkçı köyü

Erenköy veya Koççina, Kıbrıs adasında, sivil nüfusa sahip olmayan bir köydür. De jure olarak Kıbrıs Cumhuriyeti'nin Lefkoşa kazasına, de facto olarak ise Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti'nde Lefke ilçesine bağlıdır. Dillirga yöresinin köylerindendir. Erenköy ile Kuzey Kıbrıs'ın kalanı arasında kara bağlantısı bulunmamaktadır ve köy Birleşmiş Milletler kontrolündeki Ara Bölge ile çevrilidir.

<span class="mw-page-title-main">Kıbrıs Türk Federe Devleti</span> Kıbrıs adasında kurulmuş eski bir devlet

Kıbrıs Türk Federe Devleti (KTFD), 1975-1983 yılları arasında Kıbrıs Türkleri tarafından Kıbrıs adasında kurulmuş devlet.

<span class="mw-page-title-main">Harold Macmillan</span> Birleşik Krallık başbakanı (1957–1963)

Maurice Harold Macmillan, Muhafazakâr Parti üyesi İngiliz siyasetçi, 1957-1963 arası Birleşik Krallık başbakanı.

<span class="mw-page-title-main">Donetsk</span> Ukraynadaki bir şehir

Donetsk (Ukraynaca: Донецьк, Rusça: Донецк), 1928'deki Harkiv yazımına göre Donetske (Ukraynaca: Донецьке) olarak da adlandırılan, eskiden Aleksandrovka, Yuzivka (Hughesovka) ve Stalino olarak bilinen, Ukrayna'nın doğusunda Donetsk Oblastı'nda Kalmius Nehri üzerinde bulunan bir sanayi şehridir. Nüfusun şehir merkezinde 901.645, metropolitan alanda ise 2 milyonun üzerinde olduğu tahmin edilmektedir. Donetsk, 2001 nüfus sayımına göre Ukrayna'nın en büyük beşinci şehridir.

<span class="mw-page-title-main">Yeşil Hat</span>

Yeşil Hat, Kıbrıs'ta de facto var olan Güney Kıbrıs Rum Yönetimi ile Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti'ni ayıran bölgeyi belirtmek için kullanılmaktadır. Yeşil hat aynı zamanda her iki tarafın da başkenti olan Lefkoşa'yı da bölmektedir. Büyük bir kısmı, Mart 1964'ten bu yana adada bulunan Birleşmiş Milletler Kıbrıs Barış Gücü kontrolündedir. Adanın kuzey batısında yeralan sivil halkın terkettiği ve sadece askerlerin bulunduğu Erenköy, eski adıyla Koççina köyü de BM kontrolündeki Yeşil Hat'la çevrili, Kuzey'e bağlı bir eksklavdır.

<span class="mw-page-title-main">Lefke</span> kasaba

Lefke, Kıbrıs adasının kuzeyinde, Güzelyurt Körfezi'ne bakan bir kasabadır. Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti'nin Lefke İlçesi'nde yer almaktadır ve İlçenin yönetim merkezidir. Lefke ilçe merkezinin nüfusu 2011 itibarıyla 3.009, Lefke bucağının toplam nüfusu 2011 itibarıyla 11.091'dir.

<span class="mw-page-title-main">Taşpınar, Lefke</span> Kuzey Kıbrısta köy

Taşpınar veya Angolem, de jure olarak Kıbrıs Cumhuriyeti'nin Lefkoşa Bölgesi'ne, de facto olarak ise Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti'nin Lefke İlçesi'ne bağlı olan köy. Angolæmi ve Angolœmi olarak da bilinmektedir. 212 nüfuslu olan köyde ikamet edenlerin sayısı 1996-2006 aralığında düşmüş olup, köyde yaşayanların yaklaşık %30'u Türkiye vatandaşıdır. Köyün yüzölçümü 6.727 km2 'dir.

<span class="mw-page-title-main">Çamlıköy, Kıbrıs</span>

Çamlıköy, Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti'nin Lefke ilçesinde bulunan bir köydür. Kıbrıs Cumhuriyeti'nin kontrolü dışında olarak, Lefkoşa kazasında resmiyette varlığını sürdürmektedir. 2006 yılı itibarı ile toplam nüfusu 255'tir. Köy, Trodos Dağları'nın kuzey eteklerinde, Lefke kasabasının 2 kilometre doğusunda yer almaktadır.

<span class="mw-page-title-main">Deniz kirliliği</span>

Deniz kirliliği, kimyasal, endüstiyel, tarımsal ve evsel atıkların denizlere dökülmesi veya karışması ile yeryüzündeki su birikintilerinde oluşan çevre kirliliği türüdür.

<span class="mw-page-title-main">Beşparmak Dağları (Türkiye)</span> Sıradağlar

Beşparmak Dağı, Bafa gölünün doğusunda, Batı Menteşe Dağları sisteminde yer alan dağ. Aydın ve Muğla topraklarına yayılan dağın en yüksek yeri 1375 m ile Tekerlekdağ'dır.

Yeni Çeltek olayları ya da Yeni Çeltek direnişi, 12 Eylül Darbesi öncesi süreçte Amasya'da Yeni Çeltek maden bölgesinde işçilerin greve gitmeleriyle başlayıp askerlerin müdahalesi ile büyüyen işçi eylemi.

Dilâver Paşa Nizamnamesi tam adıyla Ereğli Kömür Maden-i Hümâyûnu İdaresinin Nizamnamesi, Dilaver Paşa tarafından hazırlanan ve 8 Mayıs 1867 tarihinde ilan edilen maden yönetmeliği. Bu çalışma ile Osmanlı İmparatorluğu'ndaki maden çalışanlarına yönelik düzenlemeler getirilmiştir. Yönetmelik 1867'den 1922'ye değin geçerliliğini korumuştur. Türk tarihinde maden ocaklarında çalışan işçilerin sağlığını koruma ve çalışma koşullarını düzenleme amacı taşıyan ilk hukuksal metin olarak değerlendirilmektedir. Bununla birlikte dönemine göre ilerici bir yönü olmakla beraber çalışma yükümlülüğünü de beraberinde getirmiştir. Nizamname'nin iki özgün el yazması günümüzde İstanbul Deniz Müzesi Kütüphanesi'nde yer almaktadır.

<span class="mw-page-title-main">Nesko Şebinkarahisar Maden İşletmesi felaketi</span> 2021de Giresunda gerçekleşen bir çevre felaketi

Yıldızlar Holding'e ait Nesko Maden'in işlettiği Giresun'un Şebinkarahisar ilçesindeki Şebinkarahisar Maden İşletmesi'ndeki bir atık havuzu, 18 Kasım 2021'de gerçekleşen çökme sonucunda bir çevre felaketine yol açtı.

<span class="mw-page-title-main">Nesko Maden</span>

Nesko Maden, 1987 yılında kurulan bir Türk madencilik şirketidir. 2008 yılında Yıldızlar Holding tarafından satın alındı. Şirketin Türkiye'nin çeşitli illerinde maden işletmeleri bulunmaktadır.