İçeriğe atla

Leena Alam

Leena Alam 1980 yılında Afganistan'ın Kabil şehrinde doğup büyüyen Afgan film, televizyon ve tiyatro oyuncusudur. Toplumdaki cinsiyet eşitsizliği ve kadın hakları gibi birçok tabuyu yıkan film ve dizilerde rol almıştır. Birçok daldaki ödüllere aday gösterilen Alam, 1991 yılında ülkesindeki iç savaş nedeni ile ailesi ile birlikte Amerika Birleşik Devletleri'ne taşındı. Leena Alam oyunculuk kariyerine 1998 yılında başlamıştır.[1]

Ulaştığı başarılarla BBC'nin 2021 yılı 100 Kadın listesine girmiştir.[2]

Oyunculuk ve Modellik Kariyeri

Alam, kariyerine oyunculuk kariyerine modellik yaparak ve dans yarışmalarına katılarak başlamıştır. 1994 yılında Bay ve Bayan San Francisco Hindistan Yarışmasına katıldı ve en iyi yetenek ödülü aldı. İlk oynadığı film Promise of Love'dır fakat 1998 vizyona giren ilk filmi Yabancı Topraklardır.

Birçok dizide çeşitli karakterleri canlandıran Alam, 2007 yılında Kabil'e geri döndü ve burada Barmak Akram'ın yönettiği Fidélité Films'in yapımcılığını üstlendi ve bir Fransız-Afgan draması olan Kabuli Kid'de Hacı Gül ile birlikte oynadı.

Alam, 2014 ve 2015 yıllarında Negah-e-No Film Festivali'nde jüri üyeliği yaptı. Afganistan İnsan Hakları Film Festivali 2015, Stockholm'deki Sama Uluslararası Film Festivali, İsveç 2016, 8. Ulusal Tiyatro'da, Festival Afganistan 2014, 2017'de Avustralya'daki Adelaide Film Festivali'nde ve Imagine India Uluslararası Film Festivali 2020, 2021 ve 2022 Madrid, İspanya'da Uluslararası Uzun Metrajlı Kurgu gibi yarışmalarda jüri üyeliği yaptı.[3]

2021'de Leena Alam, ABD'deki tiyatro sanatçılarıyla oyun yazarı Angeline Larmaer tarafından yazılan monologları canlandırarak işbirliği yaptı.[1]

İnsan Hakları Aktivizmi

Alam, 2009'da UNAMA Birleşmiş Milletler Afganistan'daki UNAMA Yardım Misyonu'nun barış elçisi seçildi.[1]

19 Mart 2015'te haksız yere Kuran'ı yakmakla suçlanan 27 yaşındaki Afgan Farkhunda'nın dövülüp yakılarak öldürülmesinden kırk gün sonra Alam, Kabil'de aktivistlere katılarak Kuran'ın bir kopyasını yeniden canlandırdı. Killing of Farkhunda adlı feminist televizyon programında Ferhunde rolünü oynadı.

Canlandırma sabahı, Alam Hanım midesinde kelebeklerle uyandı. Tecrübeli bir sinema oyuncusu olmasına rağmen, rolün zor olduğunu kanıtladı. Her şeyden önce, Bayan Alam, Farkhunda'nın cenazesinde yas tutanlar arasındaydı ve gördüğü ilk gerçek ceset olduğunu söyledi.

Canlandırma sırasında, bazı oyuncu arkadaşlarının karaktere biraz fazla büründüğünü ve kayalarının ve sopalarının sünger veya köpükten yapılmış olmasına rağmen, tüm darbelerden yüzünün yanmaya başladığını ve biraz uzaklaştığını söyledi. Seyirciler, çok gerçek göründüğü için sık sık nefesini tuttu ve hatta bazı polislerin ağladığı görüldü.[4]

Ödüller

  • En İyi Kadın Oyuncu – Kabil Uluslararası Film Festivali, Afganistan 2008
  • En İyi Kadın Oyuncu – Tolo Film Festivali, Afganistan 2009
  • En İyi Kadın Oyuncu – Afganistan İnsan Hakları Film Festivali, Afganistan 2013
  • En İyi Kadın Oyuncu – Negah-e-No Film Festivali, Afganistan 2014
  • Onur Ödülü – Herat Uluslararası Kadın Filmleri Festivali, Afganistan 2014
  • En İyi Kadın Oyuncu – Negah-e-No Film Festivali, Afganistan 2015
  • En İyi Kadın Oyuncu – Mehrgan Uluslararası Film Festivali, Afganistan 2015
  • En İyi Kadın Oyuncu – Herat-Uluslararası Kadın Filmleri Festivali, Afganistan 2015
  • En İyi Kadın Oyuncu – Adaylık, Seul Uluslararası Drama Ödülleri, Güney Kore 2016
  • Onur Ödülü – Afgan Sinemasına Katkı - Stockholm, İsveç'teki Sama Uluslararası Film Festivali 2017
  • En İyi Kadın Oyuncu – Adaylık, Malezya Uluslararası Film Festivali (Golden Global Awards) Malezya 2018
  • En İyi Kadın Oyuncu – Sinema Zetu Uluslararası Film Festivali (SZIFF) Tanzanya 2019
  • En İyi Kadın Oyuncu – Lajward Ulusal Film Festivali جشنواره ملی فلم لاجورد Afganistan 2020[5]
  • 2021'de BBC'nin 100 Kadın listesinde yer aldı.[2]

Kaynakça

  1. ^ a b c "Afghan Actress Chosen as Judge for Indian Film Festival in Spain". TOLOnews (İngilizce). 29 Temmuz 2020 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 23 Nisan 2023. 
  2. ^ a b "BBC'nin 2021 yılı 100 Kadın listesi yayımlandı: Bu yılki listede Sevda Altunoluk ve Elif Şafak da var". BBC News Türkçe. 18 Nisan 2023 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 23 Nisan 2023. 
  3. ^ "Leena Alam". 25 Mayıs 2015 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 23 Nisan 2023. 
  4. ^ "Re-Enactment Of Afghan Woman's Mob Killing Brings Actress To Tears". 1 Mayıs 2015. 2 Mayıs 2015 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 23 Nisan 2023. 
  5. ^ "Leena Alam Bags 'Best Actress' Award In Tanzania - Afghan Women News Agency, خبرگزاری زنان افغان". www.afghanwomennews.com (İngilizce). 25 Şubat 2019. 22 Eylül 2021 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 23 Nisan 2023. 

İlgili Araştırma Makaleleri

<span class="mw-page-title-main">Afganistan</span> Batı, Orta ve Güney Asyanın birleştiği yerde bulunan devlet

Afganistan ya da resmî adıyla Afganistan İslam Emirliği, Orta Asya'nın güneyinde denize kıyısı olmayan bir ülkedir. Doğu ve güneyde Pakistan; batıda İran; kuzeyde Türkmenistan, Özbekistan ve Tacikistan; kuzeydoğuda ise Çin ile komşudur. 652.000 km² yüz ölçümlü, kuzey ve güneydoğusunu düzlüklerin oluşturduğu dağlık bir ülkedir. Başkenti ve en büyük şehri Kâbil'dir. Yaklaşık 40 milyonluk nüfusunun çoğunluğunu Peştunlar, Tacikler, Hazaralar ve Özbekler oluşturur. Ülke, uluslararası alanda Afganistan İslam Cumhuriyeti olarak tanınmaktadır. ABD'nin Afganistan'dan çekilmesine akabinde gerçekleşen Taliban saldırıları ile 15 Ağustos 2021'de Taliban'ın başkent Kâbil'i ele geçirmesi sonucunda kurulmuş olup, yönetimin devri konusundaki tartışmalar ve görüşmeler devam etmektedir.

<span class="mw-page-title-main">Damla Sönmez</span> Türk oyuncu

Tilya Damla Sönmez, Türk dizi, sinema ve tiyatro oyuncusu, seslendirmen. Gece Gündüz, Türkan, Bir Aşk Hikayesi, Güllerin Savaşı ve Çukur dizileri ile adından söz ettirmiş ve tanınırlığı artmıştır.

<span class="mw-page-title-main">Afganistan İslam Cumhuriyeti</span> Afganistanda hüküm sürmüş eski bir devlet

Afganistan İslam Cumhuriyeti, Afganistan Savaşı sırasında 2004-2021 yılları arasında Afganistan'da var olan bir İslam cumhuriyetiydi. 2001'de ABD'nin Afganistan'ı işgal etmesinin ardından Taliban liderliğindeki Afganistan İslam Emirliği'nin ele geçirilmesi sonrası 2004 yılında kuruldu. 15 Ağustos 2021'de ülkenin büyük bölümünün kontrolü Afganistan İslam Emirliği'ne geçti. Afganistan'ın uluslararası olarak tanınan tek meşru devleti olduğu iddia edilmektedir.

Füsun Demirel, Türk oyuncu ve çevirmen.

Senan Kara, Türk tiyatro, sinema ve dizi oyuncusu.

<span class="mw-page-title-main">Afganistan pasaportu</span> pasaport

Afgan pasaportu Pasaport Genel Müdürlüğü tarafından uluslararası seyahat amacıyla Afgan vatandaşlarına verilir. Geçerli bir Afgan kimlik kartına (Tazkira) sahip olan her kişi, her 5-10 yılda bir yenilenen bir Afgan pasaportu için başvurabilir ve alabilir.

<span class="mw-page-title-main">Merve Dizdar</span> Türk oyuncu ve seslendirme sanatçısı

Merve Dizdar, Türk oyuncu. Cannes Film Festivali En İyi Kadın Oyuncu Ödülü ve Altın Portakal En İyi Kadın Oyuncu Ödülü başta olmak üzere çeşitli ödülleri bulunmaktadır.

<span class="mw-page-title-main">Nesrin Oryahil</span>

Nesrin Oryahil Afgan bakan, kadın doğum uzmanı doktor ve ebe.

<span class="mw-page-title-main">Maria Başir</span>

Maria Başir, Afganistanlı savcı.

Begüm Akkaya, Türk oyuncu. İstanbul Üniversitesi Devlet Konservatuvarı'nda tiyatro eğitimi gördü. Beşinci Boyut isimli dizi ile ilk kez kamera karşısına geçti. Babası, Dr. Hakan Akkaya 2014 yılındaki bir gemi kazasında kayboldu.

<span class="mw-page-title-main">Afganistan'da turizm</span>

Afganistan turizm Bilgi ve Kültür Bakanlığı tarafından düzenlenir. Afganistan'da faaliyet gösteren en az 350 turizm şirketi bulunmaktadır. Turizm, onlarca yıllık savaşın ardından gelen 1978 Sevr Devrimi'nden önce zirvedeydi. Afganistan'a giriş için geçerli bir vize ve pasaport gerekmektedir. 1999'da Birleşmiş Milletler Kabil'de kalmanın günlük maliyetini 70 ABD doları olarak hesapladı.

<span class="mw-page-title-main">Kam Air</span>

Kam Air, Kabil Uluslararası Havalimanı merkezli bir Afgan havayolu şirketidir. 2003 yılında kurulan Kam Air, 10 uçağa ve 1.200'den fazla çalışana sahip olup, Afganistan genelinde tarifeli iç hat yolcu hizmetleri ve Orta Asya, Güney Asya ve Orta Doğu'daki varış noktalarına uluslararası hizmetler işletmektedir.

İpek Türktan, Türk oyuncu. Anadolu Leoparı isimli filmdeki performansı ile 32. Ankara Uluslararası Film Festivali’nde En İyi Kadın Oyuncu ödülü almıştır. Kusursuzlar filmiyle 19. Sadri Alışık Tiyatro ve Sinema Oyuncu Ödülleri’nde En İyi Kadın Oyuncu Ödülü kazanmıştır.

Lima Aafshid Afganistan kökenli bir şairdir ve yazardır. 2021 yılında BBC tarafından her yıl tekrarlanan 100 Kadın listesinde ismi yer almıştır. Lima Aafshid Afganistan'ın başkentinde bulunan Kabil Üniversitesinden mezundur ve bu üniversiteye ait olan "Sher-e-daneshgah" adlı derneğin üyesidir.

Rada Akbar, Afganistan'da doğup büyüyen, sanatı kadın düşmanlığına ve baskıya karşı sesini yükseltmek için bir araç olarak kullanan bir aktivist, küratör ve sanatçıdır.2015 yılında UNICEF Yılın Fotoğraf Ödülü'nde Mansiyon ödülü, 2021 yılında Prens Claus ödülü, MujerHoy ödülleri ve BBC 100 Kadın ödülünü sahip olmuştur.

Alema,genellikle Dr.Alema olak tanınır, filozof, feminist aktivist, çatışma analisti, kadın hakları savunucusu ve Afgan politikacıdır. Afganistan'da insan hakları ve sivil toplumdan sorumlu bakan yardımcısıydı. Aynı zamanda 2021 yılında BBC’nin yayınladığı 100 Kadın listesinde yer almıştır.

Najlla Habibyar, Afganistan asıllı kadınların güçlendirilmesi ve iklim değişikliğine karşı mücadele aktivisti ve girişimci.

<span class="mw-page-title-main">Crystal Bayat</span>

Crystal Bayat, Afgan kökenli kadın hakları savunucusu,Afganistan'ın içinde de dışında da siyasi aktivizmle uğraşmaktadır. Taliban'ın tekrar iktidara gelmesiyle birlikte değişen olaylara karşı protestolar yapmıştır. Hayatının büyük bir bölümünü demokrasi ve toplumsal değişimler için uğraşmıştır. 2021 yılında BBC'nin yayınladığı en ilham veren 100 Kadın'dan biri olmuştur.

Razia Barakzai, Afgan üniversite profesörü, aktivist ve protestocudur. Taliban'ın tekrar iktidara gelmesiyle kadınların çalışma ve eğitim hakkı için birçok yürüyüş organize etmiştir. Hayatları riskte olan Afgan kadınlarının verdikleri mücadeleleri anlatan "We Are Still Here" isimli romanda yer almıştır. 2021 yılında BBC'nin yayınlandığı en ilham veren 100 kadından biri olmuştur.

<span class="mw-page-title-main">Nilofar Bayat</span>

Nilofar Bayat, Afganistan Tekerlekli Sandalye Basketbol Milli Takımı'nın kaptanı ve engelli kadınların haklarının savunucusudur.Taliban'ın iktidara gelmesiyle eşiyle birlikte İspanya'ya sığınmıştır. 2021 yılında BBC'nin yayınladığı 100 Kadın'dan biri olmuştur.