İçeriğe atla

Lazika Halk Meclisi

Lazika Halk Meclisi, Lazika kralı II. Gubaz'ın Bizanslı Martinus ve Rusticus tarafından öldürülmesinden sonra Lazika'nın nasıl bir yol izleyeceğinin tartışıldığı meclistir. Aiet'i liderliğindeki ilk grup, II. Gubaz'ın öldürülmesini kabul edilemez olduğunu düşünüyordu. Aiet'i'ye göre, Lazika Bizansla bağlarını koparmalı ve Sasani tarafına geçmeliydi. Fartazes liderliğindeki ikinci grup ise Sasanilerin tarafına geçmeye karşıydı. Fartazes ve destekçileri, II. Gubaz'ı öldürenlerini cezalandırılmasını ve Gubaz'ın erkek kardeşi II. Tsate'nin tahta geçmesini I. Justinianus'tan talep etmenin daha mantıklı olduğunu düşünüyordu.

Uzun süren tartışmanın sonunda ikinci grubun fikirleri kabul edildi ve Lazika heyeti Konstantinopolis'e gitti. I. Justinianus, Lazika heyetinin taleplerini kabul etmek zorunda kaldı. Tarihçi Agathias, Lazika meclisindeki konuşmaları kaydetmiştir.

Aiet'i, Gubaz'ın öldürülmesinin sadece başlangıç olduğunu ve Bizanslıların Lazika'yı tamamen yok edeceğini düşünüyordu. Ona göre Sasani yönetimi daha insaflıydı:

Kolhis'in eski itibarı yok oldu, artık diğerlerini yönetemeyiz... Eğer bize yapılan bu ihaneti kabul edersek, Bizanslılar bize daha çok baskı uygulayacak. Bizanslılara karşı asi davranılmalı, onlar itaat edenleri küçümsüyorlar. Ben Kolhis'in eski ihtişamına sahip olmasını, dışarıdan gelen yardımlara ihtiyaç duymamasını istiyorum. Bu yüzden hem Lazika'nın, hem de halkımızın iyiliği için şerefimizle Sasanilerin tarafına geçmeli, Bizans'ın vasalı olmaya devam etmemeliyiz.

Fartazes ise duygusal davranmaya karşıydı ve geçmişin unutulması gerektiğini savunuyordu. Fartazes en iyi karara mantıklı düşünerek ulaşılabileceğine kanaat getirmişti:

Gubaz'ın öldürülmesini stratejistler planlamıştı ve imparatorun bundan haberi yoktu. Bizanslıların yanında olmamız daha uygundur çünkü Sasaniler bizim farklı bir dine inanmamızı asla kabul etmezler. Ümitsizliğe kapılmamalı, köleler gibi kaçmamalı ve bizi değersiz gören ataerkil kurallara uymamalıyız. Bununla karşın Kolhis'in bağımsızlığı için bunlara katlanmak zorundayız. İmparatora olanları anlatıp vereceği cevabı dinlememize izin ver. Eğer isteklerimiz reddedilirse, Sasanilerin tarafına geçebiliriz.

Bu metinler, Antik Laz retoriklerinden kabul edilmektedir.

Ayrıca bakınız

Kaynakça

  • კანდელაკი ნ., ქართული მჭევრმეტყველება, ტ. 1, თბ., 1975;
  • ჯავახიშვილი ივ., ქართველი ერის ისტორია, წგნ., 1, თბ., 1960;
  • Lomouri N., Gürcistan Sovyet Aniklopedisi, Vol. 4, p. 26, Tb., 1979.

İlgili Araştırma Makaleleri

<span class="mw-page-title-main">Lazika</span>

Lazika ya da Egrisi, ayrıca Laz İmparatorluğu olarak da bilinir, Karadeniz'in güneydoğu kıyısında tarihsel bölge. Latince'de 'Lazika'; "Lazların ülkesi" anlamına gelmektedir. Aynı dönem devleti Perslerin resmi literatüründe ise "Lazistan" olarak yer almıştır. Bugün Türkiye, Rusya ve Gürcistan sınırları içinde yer alır. Bu bölgeden “Lazika” adıyla ilk kez 7. yüzyılda yazarı bilinmeyen, Ermenice "Coğrafya” adlı kitapta bahsedilmiştir. Lazika Krallığı'nın sınırları 4. yüzyılın ikinci yarısında batıda Trabzon kuzeyde Kafkas Sıradağları ve doğuda Lihi Dağları'na kadar uzanıyordu.

Bessas, Bizanslı general. Trakyalı olup aslen Got (Cermen) kökenlidir. I. Justinianus dönemi savaşlarında oynadığı aktif rolle tanınır. Sasani Devleti ile yapılan İberya Savaşı'nda ve Belisarius'un komutası altında katıldığı Gotlar Savaşı'yla ünlenmiştir. Ancak Belisarius'un İtalya'dan çekilmesinin ardından tekrar toplanan Gotlar ile giriştiği mücadeleyi kaybedince 546 yılında Roma düşmüş, Bessas da bu başarısızlığın en büyük sorumlusu olarak görülmüştür. Mahçubiyet içinde Doğu'ya dönen General, ilerleyen yaşına rağmen Lazika Savaşı'nda, komutan olarak görevlendirilmiştir. Petra şehrinin geri almasıyla itibarını kurtarsa da, devamında sergilediği başıboş tavırlar yüzünden Justinianus tarafından görevden alınmış ve Abaskya'ya sürgüne gönderilmiştir.

<span class="mw-page-title-main">Justinus (525 doğumlu general)</span> Bizanslı aristokrat ve general

Flavius Mar. Petrus Theodorus Valentinus Rusticius Boraides Germanus Iustinus ya da kısaca Justinus, Bizanslı bir general ve aristokrattır. Jüstinyen Hanedanı'nın üyesi ve Bizans İmparatoru I. Justinianus'un yeğenidir. 540 yılında son Roma konsüllerinden biri olarak atanan Justinus, Lazika ve Balkanlardaki savaşlarda üst düzey komutan olarak görev yaptı. Bizans'ın Slav ve Sasanilere karşı giriştiği mücadelelerin yanı sıra, Avarlarla yapılan ilk temasları yönetti. İmparator I. Justinianus öldüğünde tahta aday olan Justinus, kuzeni II. Justinus tarafından saf dışı bırakıldı ve sürüldüğü Mısır'da düzenlenen suikast sonucu öldürüldü.

<span class="mw-page-title-main">Lazika Savaşı</span> Bizans İmparatorluğu ile Sasani İmparatorluğu arasında yapılmış mücadele

Lazika Savaşı, aynı zamanda Kolhi Savaşı ya da Gürcü tarih yazımında, Egrisi'nin Büyük Savaşı olarak bilinir, Bizans İmparatorluğu ile Sasani İmparatorluğu arasında Lazika'nın antik Gürcistan bölgesinin kontrolü için yapılan mücadeledir. Lazika Savaşı, 541'den 562'ye kadar yirmi yıl boyunca, değişen başarılarla sürdü ve savaşın sona ermesi karşılığında yıllık bir haraç elde eden Persler için bir zaferle sona erdi. Lazika Savaşı, Prokopius ve Agathias'ın eserlerinde ayrıntılı olarak anlatılmıştır.

Sürekli Barış Doğu Roma (Bizans) İmparatorluğu ve Sasani İmparatorluğu arasında 532 yılında imzalanmış, iki güç arasındaki İberya Savaşı (527-531) sonucunu belirleyen süresiz bir barış antlaşmasıdır. Göreceli olarak samimi ilişkiler dönemini müjdeledi, ancak Lazika'nın kontrolü üzerine düşmanlıkların başladığı 540'a kadar sürdü.

<span class="mw-page-title-main">Petra, Lazika</span>

Petra Karadeniz'in doğu kıyısında yer alan, günümüzde Batı Gürcistan olarak bilinen Lazika'daki müstahkem bir şehirdi. Petra, aynı zamanda Lazika'nın piskoposluk merkeziydi. Petra 6. yüzyılda, Bizans imparatoru I. Justinianus'nun döneminde, Bizans İmparatorluğu'nun Kafkasya'daki önemli bir şehri olmuştur. Stratejik konumundan dolayı, 541 ve 562 yılları arasında Bizans ve Sasani İmparatorluğu'nu karşı karşıya getirmiş Lazika Savaşı burada yaşanmıştır. Petra'yla ilgili genel görüş, Geç Antik Çağ'da harap olduğu Güney Gürcistan'daki Acara bölgesindeki Tsihisdziri'de bulunduğudur.

<span class="mw-page-title-main">Opsite</span>

Opsite veya Opsit 6. yüzyılda Bizanslı tarihçi Prokopius'un De Bellis adlı eserinde iki kez geçmesiyle tanınan Lazika kralıdır. Opsite'den, Bizans İmparatorluğu ile Sasani İmparatorluğu arasında yaşanmış, Kafkasya'daki Lazika devletinin kontrolünü ele geçirmek için yapılmış Lazika Savaşı (541–562) ile ilgili bölümde bahsedilmiştir.

<span class="mw-page-title-main">I. Tsate</span>

I. Tsate, Tzathius veya Tzathios Bizans kaynaklarına göre, 521/522 yılından bilinmeyen bir tarihe kadar Lazika'ya hükmeden kraldır. Sasani İmparatorluğu'nun derebeyliği olmayı reddetmiştir ve yardım almak için Bizans İmparatoru I. Justinus'a bağlanmıştır.

II. Tsate 556 yılından bilinmeyen bir tarihe kadar Lazika'ya hükmeden kraldır.

II. Gubaz, yaklaşık 541 yılından suikasta uğradığı 555 yılına kadar Lazika'ya hükmeden kraldır. İlk başta Bizans İmparatorluğu'nun vasalı olarak tahta çıktı ancak Bizans makamlarının ağır uygulamaları sonucunda Bizans'ın başlıca rakibi Sasani İmparatorluğu'ndan yardım almaya çalıştı. Lazika Savaşı'nın liderlerinden biriydi. 541'de Sasani ordusunun yardımı ile Bizanslılar, Lazika'dan gönderildi; ancak Sasaniler ülkeyi işgal etti. Bunun üzerine 548'de Bizans'tan yardım isteyen Gubaz, sonraki birkaç yıl boyunca Bizans'ın müttefiki olarak kaldı. İki imparatorluk Lazika'nın kontrolü için savaşırken, Petra Kalesi mücadelenin odak noktası olmuştu. Sonunda Gubaz, savaştan bir sonuç alınamaması üzerine Bizans generalleriyle kavga etti ve sonrasında generaller tarafından öldürüldü.

<span class="mw-page-title-main">Fasis Kuşatması</span>

Lazika Savaşı savaşının bir parçası olan Fasis Kuşatması, 555-556 yıllarında Bizans İmparatorluğu ve Sasani İmparatorluğu arasında gerçekleşmiştir. Farslar, Bizanslıların elindeki Lazika'nın Fasis şehrini kuşatmalarına rağmen ele geçirememişlerdir. Kuşatma ile ilgili bilgilerin çoğunun kaynağı 6. yüzyıl tarihçisi Agathiastır.

<span class="mw-page-title-main">Petrus (patrisyen)</span> Bizanslı tarihçi

Patrisyen Petrus, kıdemli Doğu Roma bürokrat, diplomat ve tarihçisi. İyi eğitimli ve başarılı bir avukattı, defalarca Ostrogot İtalya'ya 535-554 arası Gotlar Savaşı öncesi elçi olarak gönderilmiştir. Diplomatik yeteneklerine rağmen, savaşı engelleyememiş ve birkaç yıl Ravenna'da Gotlar tarafından hapsedilmiştir. Serbest bırakıldıktan sonra, imparatorluk bakanlarının başı olan magister officiorum makamına atanmış, bu makamı 26 yıl elinde tutmuştur. Yetenekleriyle, I. Justinianus'un önde gelen bakanlarından biri olmuş, Bizans imparatorunun din siyasetinde ve en önemlisi 20 yıl süren Lazika Savaşı'nı sona erdiren barış anlaşması görüşmelerine başkanlık etmek olan Sasani İmparatorluğu ile ilişkilerde önemli rol oynamıştır. Tarih yazımlarının sadece parçaları günümüze ulaşmıştır fakat erken dönem Bizans merasimleri ve Bizans ile Sasani arasındaki diplomatik konular üzerine eşsiz bir kaynak sunar.

Edessa Kuşatması I. Justinianus hükümdarlığında Bizans İmparatorluğu ile I. Hüsrev hükümdarlığında Sasani İmparatorluğu arasında devam eden Lazika Savaşı'nın ortalarında 544 yılında gerçekleşmiştir. Şehir şiddetli kuşatmaya dayanmıştır. Şehrin dini doğası nedeniyle, çatışmanın sonucuna ilahi bir müdahalenin olduğunu söyleyen bazı Hristiyan söylenceleri doğmuştur.

Lazika Savaşının bir parçası olan Onoguris Kuşatması, Bizans ve Sasani kuvvetlerinin arasında, MS 554 veya 555 yılında gerçekleşti.

İoannis Tzibus Bizans İmparatoru I. Justinianus'un generallerinden biriydi. Tanınmayan Peter'in yerine Magister militum makamına çıkarılmıştır. Lazika'daki liman şehri Petra'yı kurmuştur. Petra'da, aracı gibi davranarak Lazika'daki ticareti tekelleştirmiştir. Bu durum, Lazika kralı II. Gubaz'ın taraf değiştirmesini tetiklemiştir. İoannis Tzibus, MS 541 yılındaki Petra Kuşatması sırasında, o dönemde Lazika kralı ile ittifak yapan Sasaniler tarafından boynuna saplanan okla öldürülmüştür. Bu olay, Sasaniler ve Bizanslılar arasındaki Lazika Savaşı savaşının başlangıcı olmuştur.

Parsansi, 6. yüzyılda yaşamış Laz soylu. Parsansi'nin Lazika kralı II. Gubaz ile sorunları olduğunu bilen Sasaniler, onu Gubaz'ı öldürtmek için kullanmayı denemiştir. Sasanilere yardım etmeyi göstermelik olarak kabul eden Parsansi, Sasanilerin tüm planlarını Gubaz'a anlatarak onun hayatını kurtarmıştır.

Soterichus, I. Justinianus'un döneminde göre yapmış Bizanslı general ve magister militum. İki oğluyla beraber Lazika Kralı II. Tsate'nin Konstantinopolis'ten Lazika'ya olan yolculuğuna eşlik etmiştir. Lazika kralı II. Gubaz'ın Bizanslı generaller tarafından öldürüldüğünü öğrenen Justinianus, özür olarak Gubaz'ın kardeşi Tsate'yi Lazika kralı ilan etmiş ve Lazika'ya Soterichus'la beraber altın göndermiştir.

Misimian İsyanı, 555 yılında Misimianların Bizans egemenliğine karşı çıkardığı isyandır.

Rioni Muharebesi, Bizans ve Sasani birliklerinin çatıştığı Lazika Savaşı'ndaki 550 tarihli bir muharebedir.

Lazika Ayaklanmaları Bizans ve Pers hegemonyasına karşı 541, 548 ve 697'de Lazika'da gerçekleşmiş ayaklanmalardır.