İçeriğe atla

Laz yoncası

Laz yoncası veya bilimsel adıyla Medicago papillosa subsp. macrocarpa, Ignatz Urban tarafından 1873'te tanımlanmış, baklagiller familyasından bir bitki alttürüdür.[1] Laz yoncası, 1866'da Balansa tarafından Rize'ye bağlı Cimil Vadisi'nden toplanıp Avrupa'ya getirilmiştir. Türkiye'ye endemik olan tür, Rize, Trabzon, Giresun ve Ordu'da görülmüştür.[2]

Kaynakça

  1. ^ "Magnoliophyta → Magnoliidae → Fabaceae → Medicago → M. papillosa subsp. macrocarpa". bizimbitkiler.org.tr. 4 Şubat 2021 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 31 Ocak 2021. 
  2. ^ Small, Ernest (2011). Alfalfa and Relatives: Evolution and Classification of Medicago. NRC Research Press. s. 447. ISBN 0660199793. Erişim tarihi: 31 Ocak 2021. 

İlgili Araştırma Makaleleri

<span class="mw-page-title-main">Rize (il)</span> Türkiyenin Karadeniz Bölgesinde bir il

Rize, Türkiye'nin kuzeydoğusunda yer alan ve Karadeniz'e sahili olan bir ildir. Karadeniz Bölgesi'nde yer alan Rize'nin, batısında Trabzon, doğusunda Artvin, güneybatısında Bayburt, güneyinde Erzurum illeri bulunur. Türkiye'nin en çok yağış alan ilidir. En önemli ürünü çaydır. Rize'de yaz mevsimi ılık geçer. Sonbahar ve kış mevsimleri ise yağışlı geçer. Doğu Karadeniz Bölgesinde yer alan Rize, bölgenin en baskın karakteristik özelliklerini gösterir. Anadolu'nun diğer bölgelerinden coğrafi yapısıyla olduğu gibi kültürel yapısı ile de ayrılır. Dik yamaçlı vadileri, dağları, buzul gölleri, zümrüt yeşili yaylaları, kemer köprüleri, kaleleri ve coşkun akan dereleri ile bir turizm beldesidir.

<span class="mw-page-title-main">Rize</span> Rize ilinin merkezi olan şehir

Rize, Karadeniz Bölgesi'nin Doğu Karadeniz bölümünde yer alan Rize ilinin merkezidir. Tarihi Pontus bölgesinin doğusunda kalan Rize, Osmanlı döneminde Lazistan Sancağı'nda yer almıştır. Günümüzde Türkiye'ye bağlıdır.

<span class="mw-page-title-main">Çayeli</span> Rizenin ilçesi

Çayeli, Rize ilinin bir ilçesidir.

<span class="mw-page-title-main">Lazca</span> Laz halkı tarafından kullanılan dil

Lazca Türkiye'nin Doğu Karadeniz kıyı şeridinde Rize ilinin Pazar ilçesinde bulunan Melyat Deresi'nden itibaren ve Gürcistan'ın Türkiye ile paylaştığı Sarp köyüne uzanan bölgede yaşayan Laz halkı tarafından konuşulan ve eski Kolhis dilinin devamı olduğu düşünülen Zanik bir Güney Kafkas dilidir.

<span class="mw-page-title-main">Lazlar</span> Etnik grup

Lazlar (Lazca: Lazepe, Lazi Güney Kafkas dillerinden Lazca konuşan ve Türkiye ve Gürcistan'ın Karadeniz kıyısındaki bölgelerinde yaşayan bir etnik gruptur.

<span class="mw-page-title-main">Elmalık, Pazar</span>

Elmalık, Rize ilinin Pazar ilçesine bağlı bir köydür.

<span class="mw-page-title-main">Kirazlık, Ardeşen</span>

Kirazlık, Rize ilinin Ardeşen ilçesine bağlı bir köydür.

<span class="mw-page-title-main">Tunca, Ardeşen</span> Ardeşen ilçesinin beldesi

Tunca (Lazca:Dutxe), Rize ilinin Ardeşen ilçesine bağlı, Lazların yaşadığı bir beldedir. Rize iline 67 km, Ardeşen ilçesine 20 km uzaklıktadır. Nüfusu, 2000 yılı verilerine göre 3.443 kişidir. 1994 yılında belde olmuştur. Beldeye bağlı Ada (Zendi), Esentepe (Xokvati), Konak (Nobağule), Merkez (Didiçoyi) ve Şenyuva (Xalikana) adında beş mahalle vardı. Bunlara son yıllarda Düz (Perteti) ve Orta (Çirina) mahalle de eklenmiş, mahalle sayısı 7 olmuştur.

<span class="mw-page-title-main">Lazistan Sancağı</span>

Lazistan Sancağı, Osmanlı Devleti'nde önce Trabzon Eyaletine, sonra Trabzon Vilayeti'ne bağlı idari birimlerden biridir. 1920 yılında ise bağımsız hale getirilmiştir. Sancağın idari merkezi önce Batum, 1878 yılında Batum Rusya'ya geçtikten sonra Rize kenti idi.

<span class="mw-page-title-main">Laz böreği</span> Karadeniz bölgesine özgü tatlı

Laz böreği ; yufka, tereyağı, muhallebi ve şerbet ile yapılan bir tatlı çeşididir. Türkiye'de Doğu Karadeniz bölgesinde ve özellikle Lazların yaşadığı Artvin, Rize ve Trabzon illerinde yapılır. Yunanistan'da ise "sütlü börek" anlamına gelen galaktobureko adıyla, yufka yerine irmik lapası kullanılarak yapılır. Günümüzde yufka yerine milföy, muhallebi yerine krema kullanılarak yapılanları da mevcuttur. Krema ya da muhallebi; limon, portakal veya gül suyu ile tatlandırılabilir.

Türkiye Lazları, Türkiye'nin kuzeydoğusunda yaşayan yerli bir etnik gruptur. Ağırlıklı olarak Rize'nin Pazar, Ardeşen, Fındıklı, Çamlıhemşin ilçelerinde, Artvin'in Arhavi, Hopa ve Kemalpaşa ilçelerinde; kısmi olarak Borçka ve İkizdere'de yaşarlar. Ayrıca 93 Harbi sonrasında Marmara bölgesine yerleşen kayda değer bir Laz nüfus bulunmaktadır. Nüfusları ile ilgili tahminler 50.000 ila 1 milyon arasında değişmektedir.

<span class="mw-page-title-main">Melyat Deresi</span> Pazarda bir akarsu

Melyat Deresi veya Venek Deresi, Rize ilinin Pazar ve Çayeli ilçelerini ayıran ve Karadenize akan bir nehirdir. Nehrin uzunluğu 20.3 kilometredir. Rize il merkezine 28 km mesafededir. Pazar doğu, Çayeli ise batı tarafında kalır. Derenin batı tarafında çoğunlukla Türkler ve az da olsa Hemşinliler yaşar. Lazların yaşadığı bölge, bu nehrin doğusunda kalır. Kaynağı Hemşin ilçesindeki Ceğalver Dağı olan nehrin; Zafer, Yavuzlar, Erenler, Çınartepe, Kaçkar, Kestanelik, Tektaş, Güneyköy, Şendere, Kuzayca, Örnek, Merdivenli, Leventköy ve Balıkçı köylerine sınırı vardır.

<span class="mw-page-title-main">Tuzcuoğlu İsyanları</span> 1832-1834 Laz isyanı

Tuzcuoğlu İsyanları, 1832 ve 1834 yılları arasında Trabzon'da bulunan Bâb-ı Âli temsilcilerine karşı yapılan bir isyandır. İsyan, yerel Osmanlı hanedanının keyfi kararlarına karşı direnmeyi ve yerel Derebeylerinin haklarının iade edilmesini amaçlayan Rizeli Tahir Ağa Tuzcuoğlu tarafından yönetilmiştir. İsyanın ilk zamanlarında ve özellikle Ocak 1833'te isyancılar başarılıydı, ancak 1834'ün ilkbaharında isyan bastırılmıştır.

Elymus lazicus subsp. lazicus, Aleksandre Melderis tarafından tanımlanmış, buğdaygiller familyasından bir bitki alt türüdür. 600 ila 950 metre yükseklikteki koruluklar ve kayalıklarda yetişmektedir. Türkiye'ye endemik olan Elymus lazicus subsp. lazicus, Artvin, Rize ve Gümüşhane'de görülmüştür.

Stachys cretica subsp. trapezuntica, Karl Heinz Rechinger tarafından tanımlanmış, ballıbabagiller familyasından çok yıllık bir bitki alttürüdür. Türkiye'ye endemik olan Stachys cretica subsp. trapezuntica, Trabzon ve Gümüşhane'de görülmüştür.

<span class="mw-page-title-main">Centaurea phrygia subsp. salicifolia</span>

Rize serçebaşı veya bilimsel adıyla Centaurea phrygia subsp. salicifolia, papatyagiller familyasından bir bitki türüdür. Doğu Akdeniz ve İber Yarımadası'nda yaygın olarak görülen Rize serçebaşı, Türkiye'nin Rize, Trabzon, Samsun, Tokat, Kastamonu ve Bursa illerinde görülmüştür.

Türkiye florasında, Crepis cinsine bağlı 46 takson bulunmaktadır. Bunlar 42 türe ve 16 alt türe ayrılır. Endemik takson sayısı 8'dir. 4 Nisan 2021 tarihinde güncellenmiştir. Bitki taksonları kronolojik sıralanmıştır.

Türkiye florasında, Pulsatilla cinsine bağlı toplam 2 takson bulunmaktadır. Bunlar 2 alt türe ayrılır. 5 Mayıs 2021 tarihinde güncellenmiştir. Bitki taksonları kronolojik olarak sıralanmıştır.

<span class="mw-page-title-main">Laz papatyası</span>

Laz papatyası veya bilimsel adıyla Anthemis cretica subsp. pontica, papatyagiller familyasından çok yıllık bir bitki türüdür. Adı Laz papatyası olsa da Doğu Karadeniz bölgesinde yetişmez. Güney Avrupa, Kuzeybatı Afrika, Kafkasya, Lübnan ve Anadolu'da görülmektedir. Kireçtaşı kayalık yamaçlar ve volkanik yamaçlarda yetişmektedir. Nisan ve Temmuz ayları arasında çiçeklenir.

<span class="mw-page-title-main">Tunca Vadisi Tabiat Parkı</span> Tabiat Parki (05.01.0190)

Tunca Vadisi Tabiat Parkı, Rize'nin Ardeşen ilçesi sınırları içinde yer alan tabiat parkıdır.