İçeriğe atla

Laz Azizler Günü

Laz Azizler Günü[1][2] (Gürcüceსამასი ლაზი მოწამე), Gürcü Ortodoks Kilisesi'nin Osmanlı İmparatorluğu tarafından öldürülen Laz azizlere adadığı bir anma günüdür.

Arka plan

Lazlar, Bizans İmparatorluğu'nun yaşadıkları bölgeyi 331'de ele geçirmesiyle zamanla Hristiyan olmuştur. 1461 yılında Osmanlıların Trabzon İmparatorluğunu ele geçirmeleriyle birlikte Trabzon'un doğusundaki Lazlar da bundan etkilenmiştir. Trabzon'un fethiyle beraber, önceden Pagan/Şaman, sonrasında Hristiyan olan Lazların da Müslümanlaşma süreci de başlamıştır. Lazların Müslümanlaşmasıyla ilgili çeşitli iddialar bulunmaktadır. Lazların Müslümanlaşma süreci kimi kaynak ve aktarımlara göre kanlı olmuştur.

Tarihi

18 Eylül, Gürcistan Kilisesi tarafından "Laz Azizler Günü" olarak kabul edilmiş, güne adanan bir ikon hazırlanmıştır. Anma günü, 1600 ve 1620 yılları arasında Hristiyanlığı bırakıp Müslüman olmayı reddettiği için başları kesilen 300 Laz'a adanmıştır.

Kaynakça

  1. ^ 29 Nisan 24 Mart 2012 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi.. Orthodox Calendar (PRAVOSLAVIE.RU).
  2. ^ Martyrs of Lazeti 28 Eylül 2012 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi.. OCA - Feasts and Saints.
  • Zakaria Machitadze (2006). "Lives of the Georgian Saints". St. Herman Press, P.O. Box 70, Platina, CA 96076

İlgili Araştırma Makaleleri

<span class="mw-page-title-main">Rum</span>

Rum, Doğu Roma İmparatorluğu sınırları içinde yaşamış ve Roma yurttaşı haklarına sahip olmuş halk veya kişidir. Bu kimselerin çeşitli etnisiteye sahip bireylerden oluşan bir topluluk olmalarına karşın ilerleyen zamanda bu kimselerin konuştukları Latinceyi bırakarak Yunancayı benimsemeleri ve çoğunluğun Müslümanlardan oluştuğu yerlerde yaşamaları nedeniyle daha sonradan bu kelime, Yunanistan dışında Müslüman ülkelerde oturan Yunan asıllı kimseleri ifade etmek için kullanılmıştır.

<span class="mw-page-title-main">Trabzon İmparatorluğu</span> Orta Çağda Karadenizde kurulmuş Bizans Yunan devleti

Trabzon İmparatorluğu ya da Tzaniti (Lazistan) Krallığı, Orta Çağ'da Doğu Karadeniz'de kurulmuş yerel krallık. Dördüncü Haçlı Seferi sırasında Bizans İmparatorluğu'nun yıkılmasından kısa bir süre önce bağımsızlığını ilan etmiş ve 257 yıl boyunca "Roma İmparatoru" olarak Karadeniz kıyılarına hükmetmişlerdir.

<span class="mw-page-title-main">Tırnovo</span> Kuzey-Merkez Bulgaristanda şehir

Tırnovo, Bulgaristan'ın bir şehridir. 1187-1393 yılları arasında İkinci Bulgar İmparatorluğu'na başkentlik yaptığı için Bulgar tarihi açısından önemli bir şehir olan Tırnova'ya, 1965 yılında büyük, yüce anlamlarına gelen veliko unvanı verildi.

<span class="mw-page-title-main">Mormonluk</span> Joseph Smith tarafından kurulan dinî gelenek ve teoloji

Mormonluk kavramı, Joseph Smith, Jr. tarafından 1830'da ortaya çıkan İsa Mesih'in Son Zaman Azizler Kilisesi ve Brigham Young ile günümüze kadar da devam eden bir dini yorumun, geleneksel ve kültürel unsurlarını içermektedir. Özellikle, Mormonluk, İsa Mesih'in Son Zaman Azizler Kilisesi ile ilgilidir.

<span class="mw-page-title-main">Lazlar</span> Etnik grup

Lazlar (Lazca: Lazepe, Lazi Güney Kafkas dillerinden Lazca konuşan ve Türkiye ve Gürcistan'ın Karadeniz kıyısındaki bölgelerinde yaşayan bir etnik gruptur.

Aziz, Aya veya kadın ise Azize, Arapça kökenli azîz sözcüğü ermiş anlamına gelir. Günlük kullanımda sevilen ve sayılan kimseleri tanımlamakta kullanılır. Sözcüğün dişi formlarından muazzez, Türkçede yaygın bir kadın ismidir.

Lazistan, Lazların yaşadığı coğrafi ve tarihi bölgedir. Karadeniz'in güneydoğu kıyısı boyunca ince bir şerit halinde uzanır ve Güney Kafkasya'nın güneybatı ucu ile Anadolu'nun kuzeydoğu ucunu kapsar.

<span class="mw-page-title-main">Hyginus</span>

Papa Aziz Hyginus (??, Atina, Roma İmparatorluğu 138-142 tarihlerinde papalık görevinde bulunmuştur.

<span class="mw-page-title-main">Hormisdas</span>

Papa Aziz Hormisdas, doğum adı Hormisdas idi, 20 Temmuz 514 tarihinden ölümüne kadar Papalık yapmıştır.

<span class="mw-page-title-main">Bizans mimarisi</span> Doğu Roma mimarisine genel bakış

Bizans mimarisi, Bizans İmparatorluğu mimarisidir. İmparatorluk, Büyük Konstantin, Roma İmparatorluğu başkentini Roma'dan Byzantion'uma doğuya taşıdığı 330 yılından sonraki Roma İmparatorluğu'nun sanatsal ve kültürel varlığını adresler. Byzantion, "Yeni Roma", sonradan Konstantinopolis ismini almıştır, bugün İstanbul olarak adlandırılmaktadır. İmparatorluk, bir Milenyumdan fazla yaşamış, Avrupa'da Orta Çağ ve Rönesans mimarlığını etkin şekilde etkilemiş, 1453 yılında İstanbul'un fethinden sonra Osmanlı mimarisini etkilemiştir.

<span class="mw-page-title-main">Miltiades (papa)</span>

Papa Aziz Miltiades, ayrıca Melchiades olarak da isimlendirilir, 2 Temmuz 311 ile 10 Ocak 314 tarihleri arasında papadır. 5. yüzyıldan beri hazırlanan Liber Pontificalis adlı papalar listesine göre Miltiades Kuzey Afrikalı idi. Fakat bazı tarihçiler onun Romalı olduğunu kabul etmektedirler

<span class="mw-page-title-main">Trabzon</span> Trabzon ilinin merkezi olan şehir

Trabzon, Trabzon ilinin merkezi olan şehridir. Karadeniz Bölgesi'nin Doğu Karadeniz Bölümü'nde yer alan ilin Karadeniz'e kıyısı bulunur. Günümüzde Karadeniz Bölgesi'nin Samsun'dan sonra ikinci büyük kentidir. 12 Kasım 2012 tarihinde kabul edilen büyükşehir yasa tasarısı ile büyükşehir belediyesi olmuş ve merkez ilçe kaldırılarak Ortahisar ilçesi kurulmuştur. Trabzon iki il ile birlikte de "şehzadeler şehri" olarak anılır. Evliya Çelebi Trabzon için şöyle demiş: "Bu şehre küçük İstanbul denilse yeridir. İrem bağları gibi süslü bir şehirdir burası.'' Fatih Sultan Mehmed ise Trabzon'u kuşattığı vakit şöyle söylemiştir: ''Trabzon fethedilmeden İstanbul fethedilmiş sayılmaz.''

<span class="mw-page-title-main">Sent Antuan Latin Katolik Kilisesi</span> Mersinde tarihî kilise

Sent Antuan Latin Katolik Kilisesi veya Aziz Antuan Katedrali, Mersin'de tarihî Roma Katolik kilisesidir. 1840 yılında Lübnanlı Hristiyanların Dürzüler tarafından katledilmelerinden dolayı Osmanlı dönemindeki Mersin'e Maruniler yerleşti. Kilisenin inşa etme kararı 1853'te verildi ve Mayıs 1854'te rahip Antonio Mersin'e yerleşti. 18 Eylül 1855 tarihinde Osmanlı padişahı Abdülmecid'in fermanı ile Mersin Katolik Kilisesi inşa edildi. Yanında bir Kapusenler manastır okulu da inşa edilmiştir ve 1898 yılında tamamlanmıştır ancak okula 1923 yılında devlet tarafından el konulmuştur ve 1944 yılında Mersin Üçocak İlkokulu'na çevrilmiştir.

<span class="mw-page-title-main">V. Pius</span> 225. Katolik Kilisesi papası (1504-1572; pd. 1566-1572)

Papa Aziz V. Pius, 1566-1572 yılları arasında papalık yapmıştır.

<span class="mw-page-title-main">Agatho</span> 79. Katolik Kilisesi papası (574-681; pd. 678-681)

Agatho 26 Haziran 678'den 681 yılındaki ölümüne kadar papa olarak görev yapmıştır. Hem Roma Katolik hem de Ortodoks Kilisesi tarafından Aziz olarak kutsanmıştır.

<span class="mw-page-title-main">Liberius (papa)</span>

Papa Liberius 6 Şubat 337 ile 12 Nisan 352 arası Roma Episkoposu, papa. Roma Katolik Kilisesi için henüz azizler listesine alınmamış en eski Papa. Ama Doğu Ortodoks Kilisesi içinde bir Aziz olarak kabul edilmektedir.

<span class="mw-page-title-main">I. Damasus</span> 37. Katolik Kilisesi papası (305-384; pd. 366-384)

Papa Damasos veya Aziz Damasos 37inci Roma Episkoposu ve papası idi. Latince Damasos olan ismi "ehlileştirici" anlamına gelmektedir. Roma Katolik Kilisesi ve Doğu Ortodoks Kilisesi içinde bir Aziz olarak kabul edilmekte olup isim günü ve anma yortu günü olarak 11 Aralık'ta kutlanmaktadır.

<span class="mw-page-title-main">I. Lucius</span> 22. papa

I. Lucius, din adamı ve 25 Haziran 253'te papa seçilmesinden 5 Mart 254'te ölümüne kadar Roma Episiskoposu ve 22. papa.

Lazların Helenleştirilmesi veya Yunanlaştırılması; Laz halkının tarihin ilk dönemlerinden Yunanların Karadenize gelip adında "Pontus" koydukları koloniyi ortaya çıkarmasıyla başlar. Helenleştirme/Yunanlaştırma; Yunan olmayan kişilerin, Yunanlaştırma politikasıyla Yunan kültürünü ve dilini benimsemesidir. Osmanlı döneminde Lazların Helenleşmesine örnek olarak Pontuslu Rumların Karadenizde olan etkisiyle Ortodoksluğa geçmesi ve Yunancayı Karadeniz'deki Rum etkisi yüzünden Yunanca'yı anadil edinip Lazca'yı unutmasıdır. İslam'ı beğenip seçen ve Türklerle güzel ilişkiler kuran Lazlar hayatta kalmaya başarırken; Yunanlara yanaşan ve diğer Lazlardan kendisini uzak tutan Lazlar kimliklerini kaybetmiş, Ortodoks ve Yunan baskısı altında kalıp asimile olmuştur.

Hemşin Prensliği veya Hamamşen Prensliği, 790 yılında, Arapların Ermenistan'ı işgalinden ve bu işgalden sonra Müslüman Araplar tarafından kurulan Arminiya devletinden kaçan Ermeniler tarafından Doğu Karadeniz bölgesinde kurulan bir prensliktir. 1486 yılında Osmanlı İmparatorluğu tarafından son verilmiştir.