İçeriğe atla

Latince okunuş kuralları

Latince'nin birçok dönemi vardır. Ancak klasik Latincenin alfabesi ve okunuşu aşağıdaki gibidir:

Latince Alfabe
Büyük HarfKüçük HarfTürkçe KarşılığıHarfin Adı
A aaa
B bbbe
C ccce (oku. ke)
D ddde
E eee
F ffef
G ggge
H hhha
I ii,yi
K kkka
L llel
M mmem
N nnen
O ooo
P pppe
Q qkqu (oku. ku)
R rrer
S sses
T ttte
U uuu
V vvu
X xksix (oku. iks)
Y yüypsilon

(oku. üpsilon)

Z zzzeta
Latince Okunuş Kuralları
LatinceTürkçeÖrnekOkunuşu
A aAmbulaAmbula
B bBellumBellum
C cCenaKena
D dDigitusDigitus
E eErrareErrare
F fFeminaFemina
G gGerereGerere
H hHabereHabere
I iİllum, İusİllum, Yus
K kKalendariumKalendarium
L lLaetusLaetus
M mMensaMensa
N nNostrumNostrum
O oOpusOpus
P pParareParare
Q kQuisKuis (Ku-is değil, Kwis gibi)
R rRanaRana
S sSerpensSerpens
T tTemorTemor
U uUnusUnus
V vVirVir
X ksXenonKsenon
Y üHydraHüdra
Z zZosterZoster

Biyolojide organizmaların bilimsel adları Latincedir. Bu Latince kelimelerin özel okunuş kuralları vardır. (Aşağıdaki tablo Bilim Latincesi kelimelerinin, Avrupa dillerinin etkisiyle, genelde Türkçedeki okunuşlarıdır.)

Bilim Latincesi Kelimelerin Genelde Türkçedeki Okunuşu
LatinceTürkçeÖrnekOkunuşu
ae ePinaceaePinase
eu, oe öAmoebaAmöba
ue üLuehmannianaLühmaniyana
ei ayLeishmaniaLayşmaniya
au ouAutotrophOtotrof
ph fPhellodendronFelodendron
sh şWashingtoniaVaşingtoniya
rh rRhizochlorisRizokloris
th tConchophthiriidaeKonkoftiride
ch k,çChrysocapsidaeKirisokapside
sch şSchaniaŞaniya
tsch çPalatschiaPalaçiya
t t,sBrutiaBurusiya
y iHydruridaeHidruride
x ksSalixSaliks
ca kaCarpinusKarpinus
ce keCedrusKedrus
ci siConcinnaKonsina
j yThujaTuya
gi ciGilleniiCileni
oo uCoolabahKulabah
i yTiliaTilya
sa zaFormosaFormoza
q kQuercusKürkus
w vWandooVandu

İlgili Araştırma Makaleleri

<span class="mw-page-title-main">Türk alfabesi</span> Türkçenin yazımında kullanılan alfabe

Türk alfabesi, Türkçenin yazımında kullanılan Latin alfabesi temelli alfabedir. 1 Kasım 1928 tarihli ve 1353 sayılı yasayla tespit ve kabul edilmiştir.

<span class="mw-page-title-main">Felemenkçe</span>

Felemenkçe, Hint-Avrupa dil ailesinin Cermen dilleri grubundan dil. Hollandaca ve Flamanca gibi lehçeleri vardır, bunlar özellikle yazılı dilde birbirine oldukça yakındır. Felemenkçe ve lehçeleri; Hollanda, Belçika ve Surinam'da resmî dil konumundadır.

<span class="mw-page-title-main">Fransızca</span> Romen dili

Fransızca, Hint-Avrupa dil ailesinin bir Romen dilidir. Tüm Romen dillerinde olduğu gibi, Roma İmparatorluğu'nun Halk Latincesinden türemiştir. Fransızca, Gallo-Romen dillerinden, Galya'da konuşulan Latinceden ve özellikle Kuzey Galya'da gelişmiştir. En yakın akrabası Oïl dilleridir. Fransızca, Gallia Belgica gibi Kuzey Roma Galyası'nın yerli Kelt dillerinden ve Roma sonrası Frank işgalcilerin (Cermen) Frank dilinden de etkilenmiştir. Bugün, Fransız sömürge imparatorluğu sayesinde, en önemlisi Haiti Kreolü olmak üzere, Fransız kökenli çok sayıda kreol dili vardır. Fransızca konuşan bir kişi veya ulus, Frankofon olarak anılır.

<span class="mw-page-title-main">Kazakça</span> Kazakistanın resmî dili olan Türk dili

Kazakça veya Kazak Türkçesi, Kıpçak öbeğine ait, Kazakistan'da konuşulan çağdaş Türk dillerinden biridir. Nogayca ve Kırgızcaya yakındır.

<span class="mw-page-title-main">Ljubljana</span> Slovenyanın başkenti

Ljubljana veya Lübliyana, Slovenya'nın başkenti ve en büyük şehridir. 2013 yılında şehir nüfusu 274.826'dır. Adriyatik Denizi ve Tuna bölgesi arasında ticaret yolu üzerinde bulunur.

<span class="mw-page-title-main">İtalyanca</span> Roman dili

İtalyanca, çoğunluğu İtalya ve İsviçre'nin güneyindeki Ticino kantonunda yaşayan 61 milyon kişi tarafından konuşulan Hint-Avrupa dil ailesine mensup bir Latin dilidir. İtalyan asıllı göçmenlerce Amerika Birleşik Devletleri'nde, Arjantin'de, Brezilya'da, Kanada'da ve Avustralya'da da sıkça konuşulur.

<span class="mw-page-title-main">Rusça</span> Doğu Slav dili

Rusça, Hint-Avrupa dil ailesinin Slav dilleri koluna bağlı bir dil. Rusça, Belarus ve Ukrayna dilleri ile yaşayan üç Doğu Slav dilinden biridir. Yaklaşık 260 milyon konuşanı olan Rusça dünyanın en çok konuşulan dillerinden biri olup Rusya, Belarus, Kazakistan, Kırgızistan, Moldova (Gagavuzya) ile kısmî olarak tanınan Abhazya, Güney Osetya, Transdinyester'de resmî dil statüsündedir. Aynı zamanda Birleşmiş Milletler'in altı resmî dilinden biri ve Uluslararası Uzay İstasyonu'nun İngilizce ile birlikte kullanılan iki dilinden biridir. Orta Asya, Kafkasya, Ukrayna ve kısmen Baltık devletlerinde lingua franca olarak kullanılmaktadır.

<span class="mw-page-title-main">Slovence</span> Slovenyanın resmi dili

Slovence, çoğunluğu Slovenya'da yaşayan 2 milyon kişi tarafından konuşulan bir Slav dili.

İkili adlandırma ya da binomial nomenklatür, tür adlarının iki kelimeden oluşacak biçimde gösterilmesi sistemidir. Carl Linnaeus (1707-1778) bitki ve hayvanların isimlendirilmesi için ikili adlandırma yani, 2 sözcükten oluşan bir sistem geliştirmiştir. Bu sistem bugün bazı değişikliklere uğramış ise de, prensipler hâlâ binomial nomenklatür kuralları çerçevesinde hâlen geçerliliğini korumaktadır.

<span class="mw-page-title-main">Astronot</span>

Astronot, kozmonot ya da uzay insanı, uzay çalışmalarına katılmak üzere eğitilen kişidir. İnsanlı uzay uçuşlarının seyrekliği nedeniyle eğitim gören uzay insanlarının bir kısmı yedek kadroda kalarak uzay görevi alamamıştır. Buna karşılık, uzay turistleri, gerekli eğitimi aldıkları için uzay insanı olarak adlandırılabilir.

Endemik ile aşağıdakilerden biri kastedilmiş olabilir:

<span class="mw-page-title-main">Mescit</span> Namaz kılınan kubbesiz ve minaresiz yer

Mescit, namaz kılınan küçük cami veya namaz kılma yeridir.

Kısaltma, herhangi bir sözcük veya sözcük grubunu oluşturan harflerin bir kısmı kullanılarak oluşturulmuş kısa sözcük. Kısaltmalar tek bir harften oluşabildiği gibi, harf ve noktalama işaretlerinden veya noktalama işareti olmaksızın yan yana dizilmiş harflerden de meydana gelebilir.

Tt, Türk alfabesinin 24. harfidir. Türkçe okunuşu Te’dir. Bazı dillerde dil ucunun ön dişlerin hafifçe ucuna çıkarılması ile oluşturulan bir sestir.

Kağan, kaan veya hakan, Moğol ve Türk devletlerinde hükümdarlar tarafından kullanılan unvanlardan birisi ve göreceli olarak en eskilerindendir. Avarlar döneminden beri Türk devlet kültürü "kağan" sözcüğünü barındırmaktadır. Bu bağlamda "kağan", Tanhu, Bey, Toktamış, Giray gibi Türkçe bir sözcük olup Türk devletleri için ayırt edici bir özellik de oluşturur. Kağanın eşine ise kağatun denilir.

Deus Latince "tanrı" veya "kutsal varlık". Latince kelimeler deus ve dīvus, ayrıca Yunanca διFος = "kutsal", İndo-Avrupa dillerinde *deiwos = "kutsal", aynı Dyēus kökünden gelmektedir. Bu kök tanrıların kralı anlamındadır, Yunanca Ζευς (Zeus) ile aynıdır.

<span class="mw-page-title-main">Sezar (unvan)</span> Kayser (Sezar), Roma imparatorlarına verilen bir unvan

Sezar, Jül Sezar'ın ölümünün ardından Roma İmparatorluğu'nda imparatorlara verilen bir ünvan. Tetrarşi döneminde, en yüce ünvan olan Augustus ünvanını taşıyan imparatorun emri altında çalışan alt-imparatorlara Sezar ünvanı verildi. Bu dönemde Sezar ünvanı taşıyan yardımcılar, Augustus'un emri altında halefleri olarak bulunur ve Augustus'un ölümü veya görevi bırakması sonrası onların yerlerine geçip Augustus olurlardı. Esas imparator Augustus'un yokluğunda, Sezar ünvanını taşıyan yardımcılar bazen imparator olarak da anılırlardı ama esas güç Augustus olduğundan ona hesap vermekle yükümlüydüler.

<span class="mw-page-title-main">Yakova</span> Kosovada kent

Yakova veya Yakofça, Kosova'nın batısında bir şehir ve belediyedir. Belediyenin nüfusu 130.000 olarak tahmin edilmektedir.

<span class="mw-page-title-main">Şuadit</span>

Şuadit, Yahudi Provençal dili ya da Yahudi Arpitancası Güney Fransa'da ölü bir Yahudi dilidir. 11. yüzyıl Fransız belgelerinde varlığından bahsedilen bu dil Fransa'daki Engizisyonlar sonucu düşüşe geçti. Yahudilerin Fransız Devrimi ile Fransa'nın herhangi bir yerinde yaşama hakkı ve tam vatandaşlık kazanmasıyla Şuadit'in erimesi hız kazandı. Bu dilin son konuşanı olan Armand Lunel'in 1977'de ölmesiyle Şuadit dili tarihe karıştı.

<span class="mw-page-title-main">Apifobi</span> Korku

Apifobi, arılar korkusu.