İçeriğe atla

Lajos Martin

Lajos Martin
Doğum30 Ağustos 1827(1827-08-30)
Buda, Macar Krallığı
(şimdi Budapeşte, Macaristan)
Ölüm4 Mart 1897 (69 yaşında)
Kaloşvar, Avusturya-Macaristan İmparatorluğu
(şimdi Kaloşvar, Romanya)
Defin yeriHajongard Mezarlığı, (Kaloşvar)
46°45′52″N 23°35′35″E / 46.764522°K 23.593152°D / 46.764522; 23.593152
Mezun olduğu okul(lar)Pest Üniversitesi
Kariyeri
DalıMatematik
Mühendislik
Çalıştığı kurumlarFranz Joseph Üniversitesi

Lajos Martin (d. 30 Ağustos 1827 - ö. 4 Mart 1897), ulaşım ve aerodinamik alanındaki çalışmalarıyla tanınan Macar matematikçi ve mühendistir.

Yaşamı ve çalışmaları

Bir şarap üreticisinin yedinci oğluydu. Roma Katolik Ortaokulu'ndaki eğitimini tamamladıktan sonra, Pest Üniversitesi'nde eğitime başladı. 1848 Avrupa devrimleri çalışmalarını kesintiye uğrattı. İmparatorluk Ordusu'nda iken devrim girişimlerine aktif katılımı nedeniyle hapsedildi . Sonrasında 1854'te Viyana'daki Askeri Mühendislik Akademisi'nden mezun olarak çalışmalarını tamamladı.[1]

Ordudan ayrılıp 1861 yılına kadar özel olarak inşaat mühendisi olarak çalıştığı Buda'ya döndü. Bu arada 1859 yılına kadar Viyana Askeri Okulu'nda öğretmenlik yaptı. 1863'ten 1868'e kadar Selmecbánya ve Pressburg'daki orta okullarda öğretmenlik yaptı ve bu düzey için matematik üzerine bazı ders kitapları yazdı.[2]

1872'de Kolozsvár üniversitesine matematik profesörü olarak atandı. 1895-1896'da üniversitenin rektörü oldu ve açılış konuşmasında insan ve eşya taşımacılığında uçuşların öneminden bahsetti.[3]

Balistik alanındaki araştırmalarına orduda başlamış, hayatı boyunca bu alandaki teorik ve deneysel çalışmalarını takip etmiştir. Ayrıca hidrolikle ve en verimli pervane arayışıyla ilgilenmeye başladı. Son yıllarında aerodinamik üzerine çalıştı ve gelecekte havacılığın olacağı konusunda çok net bir fikri vardı.[4]

Çalışmaları

Bibliyografya

Dış bağlantılar

Kaynakça

  1. ^ Szenkovits, page 426.
  2. ^ Bitay & Máté, page 78.
  3. ^ O'Connor & Robertson, Mactutor History of Mathematics.
  4. ^ Hargittai &Hargittai, page 214.
  5. ^ Bödak Zsigmond. Magyar Feltalálók A Repülés Történetében (PDF) (Macarca). 4 Şubat 2022 tarihinde kaynağından arşivlendi (PDF). Erişim tarihi: 17 Ağustos 2022. 

İlgili Araştırma Makaleleri

<span class="mw-page-title-main">Matematik</span> nicelik, yapı, uzay ve değişim gibi konularla ilgilenen bilim dalı

Matematik ; sayılar, felsefe, uzay ve fizik gibi konularla ilgilenir. Matematikçiler ve filozoflar arasında matematiğin kesin kapsamı ve tanımı konusunda görüş ayrılığı vardır.

<span class="mw-page-title-main">Leopold Kronecker</span> Sayılar teorisi ve cebir üzerine çalışan Alman matematikçi (1823-1891)

Leopold Kronecker sayı teorisi, cebir ve mantık üzerine çalışan bir Alman matematikçiydi. Georg Cantor'un küme teorisi üzerine çalışmalarını eleştirdi ve Weber (1893) tarafından "Almanca: Die ganzen Zahlen hat der liebe Gott gemacht, alles andere ist Menschenwerk " söylemiyle alıntılandı. Kronecker, Ernst Kummer'in öğrencisi ve ömür boyu arkadaşıydı.

<span class="mw-page-title-main">Paul Erdős</span> Macar matematikçi (1913-1996)

Paul Erdős, Macar matematikçidir.

<span class="mw-page-title-main">Öklid</span> Yunan matematikçi, aksiyomatik geometrinin mucidi

Öklid (Grekçe: Εὐκλείδης Eukleídēs; MÖ 330 - 275 yılları arasında yaşamış, İskenderiyeli bir matematikçidir. Megaralı Öklid'den ayırmak için bazen İskenderiyeli Öklid olarak anılır, genellikle "geometrinin kurucusu" veya "geometrinin babası" olarak anılan bir Yunan matematikçiydi. Ptolemy I döneminde İskenderiye'de aktifti. Elemanlar, yayınlandığı zamandan 19. yüzyılın sonlarına veya 20. yüzyılın başlarına kadar matematik öğretimi için ana ders kitabı olarak hizmet veren, matematik tarihindeki en etkili çalışmalardan biridir. Elemanlar’da, Öklid, küçük bir aksiyom setinden, şimdi Öklid geometrisi olarak adlandırılan şeyin teoremlerini çıkardı. Öklid ayrıca perspektif, konik kesitler, küresel geometri, sayı teorisi ve matematiksel kesinlik üzerine eserler yazdı.

<span class="mw-page-title-main">John von Neumann</span>

John von Neumann, Macar-Amerikalı matematikçi ve bilgisayar bilimcisi.

<span class="mw-page-title-main">Theodore von Kármán</span>

Theodore von Kármán havacılık ve uzay mühendisliği alanında çalışmış olan Macar-Amerikalı bir matematikçi, havacılık mühendisi ve fizikçidir. Süpersonik ve hipersonik hava akışını karakterize eden aerodinamikteki önemli ilerlemelerden sorumludur. Uzayın insan tanımlı sınırına, çalışmalarına ithafen "Kármán Hattı" adı verilmiştir. Kármán, 20. yüzyılın önde gelen aerodinamik kuramcılarından biri olarak kabul edilmektedir.

<span class="mw-page-title-main">Ingrid Daubechies</span> Belçikalı fizikçi ve matematikçi

Ingrid Daubechies, Belçikalı bir fizikçi ve matematikçidir. Daubechies Uluslararası Matematik Birliği başkanı (2011–2014) olan ilk kadındır. Görüntü sıkıştırmada dalgacıklarla yaptığı çalışmalarla ünlüdür.

Çandarlılı Autolycus bir Yunan astronomu, matematikçi ve coğrafyacı.

Dinostratus, Menaechmus'un kardeşi olan Yunan matematikçi ve geometriciydi. Daireyi kareleştirme problemini çözmek için kuadratrisi kullanmasıyla tanınır.

<span class="mw-page-title-main">Orta Çağ İslam matematiği</span> yaklaşık 622 ile 1600 yılları arasında İslam medeniyeti altında korunan ve geliştirilen matematiğin bütünü

İslam'ın Altın Çağı'nda matematik, özellikle 9. ve 10. yüzyıllarda, Yunan matematiği ve Hint matematiği üzerine inşa edilmiştir. Ondalık basamak-değer sisteminin ondalık kesirleri içerecek şekilde tam olarak geliştirilmesi, ilk sistematik cebir çalışması (Hârizmî tarafından yazılan Cebir ve Denklem Hesabı Üzerine Özet Kitap adlı eser ve geometri ve trigonometride önemli ilerlemeler kaydedilmiştir.

<span class="mw-page-title-main">Richard von Mises</span>

Richard Edler von Mises, Katı cisimlerin mekaniği, Akışkanlar mekaniği, Aerodinamik, Havacılık ve uzay mühendisliği, İstatistik ve Olasılık teorisi üzerinde çalışan Avusturyalı bir bilim insanı ve matematikçiydi.

<span class="mw-page-title-main">Alfréd Haar</span> Macar matematikçi (1885-1933)

Alfréd Haar Macar matematikçi. 1904'te Göttingen Üniversitesi'nde okumaya başladı. Doktora tezi, David Hilbert tarafından denetlendi. Haar ölçüsü, Haar dalgacığı ve Haar dönüşümü onun onuruna verilmiştir. 1912-1919 yılları arasında Kaloşvar'daki Franz Joseph Üniversitesi'nde öğretmenlik yaptı. Frigyes Riesz ile birlikte Szeged Üniversitesi'ni matematik merkezi haline getirdi. Ayrıca Riesz ile birlikte Acta Scientiarum Mathematicarum dergisini kurdu.

<span class="mw-page-title-main">Lipót Fejér</span>

Lipót Fejér, Yahudi mirasına sahip Macar bir matematikçidir. Fejér, Weisz Leopold'da doğdu ve 1900'lerde Macarca Fejér adını aldı.

<span class="mw-page-title-main">Thomas L. Heath</span> İngiliz memur, matematikçi ve klasikçi (1861–1940)

Sör Thomas Little Heath bir İngiliz devlet memuru, matematikçi, klasikçi bilim insanı, eski Yunan matematik tarihçisi, çevirmen ve dağcıydı. Clifton Koleji'nde eğitim gördü. Heath İskenderiyeli Öklid'in, Pergalı Apollonius'un, Samoslu Aristarkos'un ve Syracuse'li Arşimet'in eserlerini İngilizceye çevirdi.

MacTutor Matematik Tarihi arşivi, John J. O'Connor ve Edmund F. Robertson tarafından sağlanan ve İskoçya'daki St Andrews Üniversitesi tarafından barındırılan bir web sitesidir. Birçok tarihsel ve çağdaş matematikçi hakkında ayrıntılı biyografilerin yanı sıra ünlü eğriler ve Matematik tarihindeki çeşitli konular hakkında bilgiler içerir.

<span class="mw-page-title-main">Edinburgh Matematik Derneği</span>

Edinburgh Matematik Topluluğu, Edinburgh Matematik Derneği veya Edinburgh Mathematical Society İskoçya'daki akademisyenler için matematiksel bir topluluktur.

Edmund Frederick Robertson, St Andrews Üniversitesi'nde saf matematik profesörüdür.

<span class="mw-page-title-main">János Bolyai</span> Macar matematikçi

János Bolyai veya Johann Bolyai, hem Öklid geometrisini hem de hiperbolik geometriyi içeren bir geometri olan mutlak geometriyi geliştiren bir Macar matematikçiydi. Evrenin yapısına tekabül edebilecek tutarlı bir alternatif geometrinin keşfi, matematikçilerin fiziksel dünyayla olası herhangi bir bağlantıdan bağımsız olarak soyut kavramları incelemelerine yardımcı oldu.

<span class="mw-page-title-main">László Lovász</span> Macar matematikçi

László Lovász Macar matematikçi ve Eötvös Loránd Üniversitesi'nde emeritus profesördür ve en çok Avi Wigderson ile birlikte 2021 Abel Ödülü'ne layık görüldüğü kombinatorik alanındaki çalışmalarıyla tanınmaktadır. 2007-2010 yılları arasında Uluslararası Matematik Birliği başkanlığı ve 2014-2020 yılları arasında Macar Bilimler Akademisi başkanlığı yapmıştır.

<span class="mw-page-title-main">Liu Hui</span> Cao Weiden Çinli bir matematikçi (Üç Krallık dönemi)

Liu Hui, Wei Hanedanı döneminde yaşamış Çinli bir matematikçi. Matematik Sanatı Üzerine Dokuz Bölüm üzerine yaptığı yorumda kaydedilen başlıca katkıları arasında Pisagor teoreminin bir kanıtı, katı geometri teoremleri, Arşimet'in π yaklaşımında bir gelişme ve birkaç bilinmeyende lineer denklemleri çözmek için sistematik bir yöntem yer alıyor. Diğer çalışması Haidao Suanjing 'da geometrik problemler ve bunların ölçmeye uygulanması hakkında yazdı. Muhtemelen güneşin gölgesini ölçtüğü Luoyang'ı ziyaret etti.