İçeriğe atla

Lütfi Ay

Lütfi Ay
Doğum1911
İstanbul
Ölüm28 Ekim 1995
İstanbul
MeslekTiyatro eleştirmeni, çevirmen
DilTürkçe
Vatandaşlık Türkiye
Önemli ödülleriLegion D’Honeur nişanı (1985)

Lütfi Ay (1911, İstanbul - 28 Ekim 1995, İstanbul), Türk tiyatro eleştirmeni, çevirmen.

Türkiye'de Cumhuriyet devrinin ilk tiyatro eleştirmenleri arasındadır. Ülkedeki tiyatro sanatını yaşatmaya yönelik övgü ağırlıklı yazıları ile bilinir.

Yaşamı

1911 yılında İstanbul'da doğdu. İlk, orta ve lise öğrenimini Galatasaray Sultanisi'nde tamamladıktan sonra Ankara Üniversitesi Dil ve Tarih-Coğrafya Fakültesi Fransız Dili ve Edebiyatı Bölümü'nde yükseköğrenim gördü.

Darülbedayi'de aktör ve dergi sekreteri olarak çalıştı. 1942-1949 yıllarında Millî Eğitim Bakanlığı Tercüme Bürosu'nda çevirmen, 1949- 1958 yıllarında Devlet Tiyatrosu'nda Edebî Heyet raportörü ve genel sekreter olarak görev yaptı. Devlet Konservatuvarı'nda Tiyatro Tarihi dersleri verdi.

André-Paul Antoine, Eugène Scribe, Maurice Rostand, Louis Verneuil, Voltaire gibi yazarların yirmi civarında eserini Türkçeye çevirdi. Çevirdiği eserler arasında Voltaire'in Felsefe Sözlüğü de vardır. 1985 yılında kendisine Fransız hükûmeti tarafından Legion D’Honeur nişanı verildi.[1]

Tiyatro eleştirileri Ulus, Vatan, Cumhuriyet, Akis, Halkçı, Türk Dili gibi dergi ve gazeterde yayımlandı.[1] Tiyatro sanatını yaşatmaya yönelik övgü ağırlıklı yazıları olan bir eleştirmendi.[2]Tiyatro Eleştirmenleri Birliği Türkiye Merkezi'nin kurucu üyeleri arasında yer aldı ve ilk yönetim kurulunda görev yaptı.[3]

28 Ekim 1995'te İstanbul'da öldü.[4]

Eserleri

  • La Theatre Turc, 1981

Çevirileri

  • Platon, Kritias, 1942 (Erol Güney ile)
  • Platon, Timaios, 1943 (Erol Güney ile)
  • Erupides, Herakles, 1943
  • Voltaire, Felsefe Sözlüğü, 1943
  • Jules Romains, Avrupa Mukadderatın Yedi Muamması, 1944
  • Jacques Copeau, Müellif'le Aktör, 1945
  • André-Paul Antoine, Düşman, 1945
  • Sidonie-Gabrielle Colette, Sevmek Korkusu, 1945
  • Jules Romains, Bir Dünya Görüşü, 1945
  • Maurice Rostand, Öldürdüğüm Adam, 1946
  • Eugene Scrib, Bir Bardak Su Yahut Sebep ve Neticeler, 1946
  • Johann Peter Eckermann, Hayatının Son Yıllarında Goethe ile Konuşmalar, 1947 (Sadi Baytın ile)
  • Louis Verneuil, Memo Bankası, 1949 (Fehmi Baldaş ile)
  • Henry de Montherlant, Santiago Şövalyesi, 1950 (Suut Kemal Yetkin ile)
  • Ruth ve Augustus Goetz, Miras, 1952 (Reşiha Vafi ile)
  • Sidonie-Gabrielle Colette, Avare Kadın, 1957 (Suut Kemal Yetkin ile)
  • Marcel Achard, Aşk Acısı, 19578
  • Victor Haim, Ebedi Koca, 1961
  • Jean Anouilh, Toredorlar Valsi, 1965
  • Jean Anouilh, Beckett Yahut Tanrının Onuru, 1972
  • Peter Ustinoff, Dört Albayın Aşkı 1984
  • Moliere, Hastalık Hastası, 1982
  • Peter Ustinoff, Romanoff'la Juliette, 1984
  • Georges Feydau, Avanak, 1987
  • Victor Haim, Büyük Misafir, 1996

Kaynakça

  1. ^ a b Sağcan, Ayşe. "Edebiyat Fakültesi Mütercim Tercümanlık Bölümü". translex.ege.edu.tr. 19 Haziran 2023 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 19 Haziran 2023. 
  2. ^ Hasan Erkek, Müzeyyen Buttanrı ((Ed.)). "Türk Tiyatrosu" (PDF). Anadolu Üniversitesi Yayınları No 2455. 24 Haziran 2021 tarihinde kaynağından arşivlendi (PDF). Erişim tarihi: 19 Haziran 2023. 
  3. ^ Oral, Zeynep. "Tiyatro Elestirmenleri Birliği'nin Gayri Resmî Tarihçesi". TEB (İngilizce). 23 Haziran 2023 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 19 Haziran 2023. 
  4. ^ "Lütfi Ay". Türk Edebiyatı İsimler Sözlüğü. 19 Haziran 2023 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 19 Haziran 2023. 

İlgili Araştırma Makaleleri

18 Nisan, Miladi takvime göre yılın 108. günüdür. Yıl sonuna kadar kalan 257 gün vardır.

3 Ağustos, Miladi takvime göre yılın 215. günüdür. Yıl sonuna kadar kalan 150 gün vardır.

İbrahim Necdet Ayral, Türk tiyatro ve sinema oyuncusu, tiyatro yönetmeni, seslendirme sanatçısıdır.

Cevat Çapan, Türk akademisyen, şair, yazar ve çevirmen.

<span class="mw-page-title-main">Cüneyt Gökçer</span> Türk oyuncu

Cüneyt Gökçer, Türk sinema ve tiyatro oyuncusu.

<span class="mw-page-title-main">Macide Tanır</span>

Macide Tanır, Türk tiyatro ve sinema sanatçısı.

<span class="mw-page-title-main">Ahmet Haşim</span> Türk şair

Ahmed Haşim, Fecr-i Ati topluluğu üyesi Türk şair ve yazar.

<span class="mw-page-title-main">Lütfi Ömer Akad</span> Türk yönetmen

Mehmet Lütfi Akad, Türk film yönetmeni, senarist, akademisyen.

Suût Kemaleddin Yetkin, Türk akademisyen, edebiyatçı, denemeci, üniversite idarecisi.

<span class="mw-page-title-main">Dinçer Çekmez</span> Türk oyuncu ve seslendirme sanatçısı (1943–2013)

Dinçer Çekmez, özellikle 1970'li yıllarda rol aldığı güldürü filmleriyle tanınan Türk sinema, tiyatro ve dizi oyuncusu, seslendirme sanatçısıdır.

<span class="mw-page-title-main">Nisa Serezli</span> Türk tiyatro sanatçısı

Nisa Serezli, doğum adıyla Nurinisa Ersan, Türk sinema ve tiyatro oyuncusu, çevirmen ve seslendirme sanatçısıdır.

<span class="mw-page-title-main">Cahit Irgat</span> Türk oyuncu

Cahit Irgat, Türk, tiyatro ve sinema sanatçısı, şairdir.

Türk Ansiklopedisi, Türkiye Cumhuriyeti Millî Eğitim Bakanlığınca, Millî Eğitim Basımevi tarafından 1943'te fasiküller halinde yayınlanmaya başlanan ve 1984'te tamamlanabilen bir ansiklopedidir.

<span class="mw-page-title-main">Alev Sezer</span> Türk sinema ve tiyatro oyuncusu

Alev Sezer, Türk tiyatro, sinema ve dizi oyuncusu, seslendirme sanatçısı.

<span class="mw-page-title-main">Sezer Sezin</span> Türk aktris

Sezer Sezin, Türk sinema ve tiyatro oyuncusu. 1940'lı ve 1960'lı yıllar arasında sinemada aktif olarak çalıştı. Sinemaya yapımcı olarak da hizmet etti.

<span class="mw-page-title-main">İstemi Betil</span> Türk sinema, tiyatro, dizi oyuncusu ve seslendirme sanatçısıydı

İstemi Betil, Türk sinema, tiyatro, dizi oyuncusu ve seslendirme sanatçısıydı.

<span class="mw-page-title-main">Jean-Louis Barrault</span> Fransız sahne sanatçısı ve tiyatro yönetmeni (1910 – 1994)

Jean-Louis Barrault,, Fransız sinema ve tiyatro oyuncusu, pandomim sanatçısı, yönetmen.

<span class="mw-page-title-main">Selahattin Batu</span>

Selahaddin Batu, Türk veteriner hekim, akademisyen, siyasetçi, edebiyatçı.

Settar Körmükçü, Türk oyuncu

Sevgi Sanlı Türk oyun yazarı, çevirmen, eleştirmen.