İçeriğe atla

Kızılcahamam fosil florası

Anadolu Üniversitesi öğretim üyesi Osman Güldemir tarafından Belpınar köyü yakınlarında bulunan Kızılcahamam Pliyosen dönemine ait Glyptostrobus europaeus (solda) ve Quercus Drymeya (sağda) yaprak fosilleri.

Kızılcahamam fosil florası, Türkiye'nin Ankara iline bağlı Kızılcahamam ilçesinde bulunan bir fosil florasıdır. Kızılcahamam'ın 22 km kuzeyinde ve Karadeniz kıyısının 125 kilometre güneyinde Güvem ve Beşkonak köylerinde yer almakta olup en az altı Pliyosen yatağından kaynaklanmaktadır. Deniz seviyesinden 1.000 ila 1.500 metre yükseklikte olup, 15 kilometre kuzey-güney ve 7 kilometre doğu-batı yönünde uzanırlar. Altı ila yedi milyon yıl önce, ormanlık alanda çoğunlukla geniş yapraklı, yaprak döken ağaç türlerinin bulunduğu, sekoya ve meşe ağırlıklı bir tatlı su gölü bulunmaktaydı.

1956-1992 yılları arasında Oakland'daki Mills Koleji Biyoloji Bölümü'nde görev yapan Türk botanik profesörü Baki Kasaplıgil, 1964 ve 1968 yıllarında Kızılcahamam - Çerkeş yolu civarındaki bölgeye fosil toplama gezileri yaptı. 1964 gezisinde Glyptostrobus, Sequoia, Zelkova, Fagus, Carpinus, Ulmus, Quercus, Tilia ve akçaağaç yapraklarının fosillerini topladı. 1968 gezisinde yaprak, tohum, meyve, ince dal ve dal gibi 400 bitki parçası topladı. Ayrıca kurbağa ve balık iskeletleri ile larva ve böceklere ait 50 fosil topladı. 1969 yılında Berkeley Üniversitesi'nden Wayne Fry, Güvem'de bitki fosili koleksiyonları yaptı. Daniel I. Axelrod da bu floranın araştırılmasına yardımcı oldu.[1][2][3][4][5]

Yataklardan şu ana kadar tanımlanan fosil bitki türleri

Pteridophyta

  • Salviniaceae
  • Salvinia sp.
  • Cryptogramma aff. crispo

Gymnosperms

  • Cupressaceae
  • Glyptostrobus europaeus
  • Sequoia langsdorfi
  • Pinaceae
  • Pinus canariensis
  • Pinus morrisonicola
  • Tsuga sp.
  • Ephedraceae
  • Ephedra sp.

Angiosperms, dicots

  • Cercidiphyllum crenatum
  • Magnoliaceae
  • Magnolia sprengeri
  • Menispermum sp.
  • Persea indica
  • Platanaceae
  • Platanus sp.
  • Platycarya miocenica
  • Pterocarya fraxinifolia
  • Salix sp.
  • Populus tremula
  • Comptonia sp.
  • Myrica banksiaefolia
  • Castanea sp.
  • Castanopsis sp.
  • Fagus sp.
  • Quercus drymeja
  • Quercus heidingeri
  • Quercus kubinyi
  • Quercus aff. lonchitis
  • Quercus petroela aff.
  • Quercus sclerophyllina
  • Quercus semecarpifolia
  • Quercus seyfriedii
  • Quercus sosnoisky
  • Quercus hartwissiana
  • Quercus trojana aff.
  • Alnus sp.
  • Betula luminifera aff.
  • Carpinus miocenica
  • Acer angustilobum
  • Acer tribolatum
  • Astronium sp.
  • Sorbus aucuparia aff.
  • Fabaceae
  • Tilia platyphyllos aff,
  • Ulmus sp.
  • Zelkova ungeri
  • Liquidambar europaeum
  • Ailanthus altissima aff.

Angiosperms, monocots

  • Smilaceae
  • Smilax aspera
  • Potamogetonaceae
  • Potamogeton sp.
  • Egeria densa aff.
  • Najas sp.
  • Typha sp.

Kaynakça

  1. ^ Kasaplıgil, Baki (1977). "Ankara, Kızılcahamam yakınındaki Güvem köyü civarında bulunan son tersiyer kozalaklı-yeşil yapraklı ormanı" (PDF). Bulletin of the Mineral Research and Exploration (Türkçe ve İngilizce). Cilt 88. Ankara: Maden Tetkik ve Arama Genel Müdürlüğü. ss. 94-102. 13 Ekim 2022 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 21 Haziran 2024. 
  2. ^ Engelhardt, H. (1903): Tertiar pflan von Kleinasien, Beitr. z, Po/aonto/, u. Geo/, Østerreich_Ungarns u.d. Orientts, 15(2-3): 55-64
  3. ^ "Baki Kasapligil (1918-1992)" (PDF). herbmedit.org. 16 Temmuz 2023 tarihinde kaynağından (PDF) arşivlendi. Erişim tarihi: 21 Haziran 2024. 
  4. ^ "Archived copy" (PDF). 20 Eylül 2020 tarihinde kaynağından (PDF) arşivlendi. Erişim tarihi: 21 Haziran 2024. 
  5. ^ "ANKARA, KIZILCAHAMAM YAKININDAKİ GÜVEM KÖYÜ CİVARINDA BULUNAN SON TERSİYER KOZALAKLI-YEŞİL YAPRAKLI ORMANI* - PDF Free Download". 16 Temmuz 2023 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 21 Haziran 2024. 

İlgili Araştırma Makaleleri

<span class="mw-page-title-main">Karaçam</span> Çamgiller familyasından bir bitki türü

Karaçam, çamgiller (Pinaceae) familyasından bir çam türüdür. Güney Avrupa, Kuzey İtalya, Avusturya İber yarım adasından Doğu Akdeniz'e kadar geniş bir alanda görülür.

Evrim, popülasyondaki gen ve özellik dağılımının nesiller içerisinde seçilim baskısıyla değişmesidir. Bazen dünyanın evrimi, evrenin evrimi ya da kimyasal evrim gibi kavramlardan ayırmak amacıyla organik evrim ya da biyolojik evrim olarak da adlandırılır. Evrim, modern biyolojinin temel taşıdır. Bu teoriye göre hayvanlar, bitkiler ve Dünya'daki diğer tüm canlıların kökeni kendilerinden önce yaşamış türlere dayanır ve ayırt edilebilir farklılıklar, başarılı nesillerde meydana gelmiş genetik değişikliklerin bir sonucudur.

<span class="mw-page-title-main">Orman</span> büyük bir alandaki yoğun ağaç topluluğu

Orman, belirli yükseklikteki ve büyüklükteki çeşitli ağaçlar, çalılar, otsu bitkiler, mantarlar, mikroorganizmalar, böcekler ve hayvanlar bütününü içeren, topraklı alanda genellikle doğal yollardan oluşmuş bir kara ekosistemidir.

<span class="mw-page-title-main">Himalaya sediri</span>

Himalaya sediri, çamgiller (Pinaceae) familyasından Batı Himalaya'larda yetişen sedir bir türü. Pakistan'ın ulusal ağacıdır.

<span class="mw-page-title-main">Türkiye florası</span>

2000 yılı itibarıyla Türkiye'de yaklaşık 9.300 damarlı bitki türünün yetiştiği bilinmektedir. Bütün Avrupa Kıtası, Türkiye'ye kıyasla 13 kat daha büyük alan kaplamasına rağmen Türkiye'den yalnızca %24 daha fazla (11.500) bitki türü içermektedir.

<span class="mw-page-title-main">Bitki</span> ökaryotik, ağaçlar, çiçekler, otlar, yosunlar ve benzeri organizmaları içinde bulunduran çok büyük bir canlılar alemi

Bitkiler, ağırlıklı olarak fotosentetik ökaryot canlılardır. Tarihsel olarak bitkiler alemi, algler ve mantarlar da dahil olmak üzere hayvan olmayan tüm canlıları kapsarken, günümüzde mevcut tüm tanımlamalar prokaryotları, mantarları ve bazı algleri hariç tutar. Tanımlamalardan birine göre: Çiçekli bitkiler, kozalaklı bitkiler ve diğer açık tohumlular, eğrelti otları ve benzerleri, boynuz otları, ciğer otları, kara yosunları ve yeşil algler hep birlikte Viridiplantae adı verilen kladı oluştururlar. Buna kırmızı ve esmer algler dahil değildir.

<span class="mw-page-title-main">Carpinus betulus</span>

Adi gürgen, huşgiller (Betulaceae) familyasından kerestesi değerli bir orman ağacı türü.

<span class="mw-page-title-main">Azerbaycan'daki ormanlar</span>

Azerbaycan'da 1.021.880 hektar ormanlarla kaplıdır ve bu ülkenin toplam yüz ölçümünün %11,8'i oluşturur. Azerbaycan'daki ormanların hepsi devlete aittir ve Azerbaycan Cumhuriyeti Ekoloji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığı'nın sorumluluğu altındadır. Azerbaycan'daki orman biyomları ılıman yaprak döken ormanlar, ılıman geniş ve iğne yapraklı karışık ormanlar, ılıman iğne yapraklı ormanlar ve riparian ormanlardan oluşur. Uzmanlar 8.-9. yüzyıllarda şimdiki Azerbaycan topraklarının %30-35'i ormanlarla kaplı olduğunu tahmin etmektedir ve ormanların çoğu o zaman olduğu gibi bugün de dağlık bölgelerde bulunmaktadır.

<span class="mw-page-title-main">Convolvulaceae</span> Çiçekli bitkilerin Solanales takımına bağlı bir familyası

Convolvulaceae, Tarlasarmaşığıgiller, Çitsarmaşığıgiller, Kahkahaçiçeğigiller veya Gündüzsefasıgiller; Solanales takımına ait, yaklaşık 58 cins ve 1.880 tür ile temsil edilen, tropikler ve ılıman kuşak başta olmak üzere dünya çapında yayılış gösteren; tatlı patates, cinsaçı ve tarla sarmaşığı gibi bitkileri içeren, bir çiçekli bitki familyasıdır.

Azerbaycan'ın florası veya Azerbaycan'ın bitki örtüsü, Azerbaycan'da bulunan bitkileri, ağaçları, çiçekleri ifade eder.

<span class="mw-page-title-main">Ilıman geniş yapraklı ve karma ormanlar</span>

Ilıman geniş yapraklı ve karma ormanlar, geniş yapraklı ağaç ekolojik bölgeleri ve kozalaklı ve geniş yapraklı ağaç karma iğne yapraklı orman ekolojik bölgeleri ile Dünya Doğayı Koruma Vakfı tarafından tanımlanan ılıman iklim karasal habitat türüdür.

<span class="mw-page-title-main">Dumbrava Sibiului Tabiat Parkı</span>

Dumbrava Sibiului Tabiat Parkı, Orta Romanya'da, Sibiu ilinde, Sibiu şehrinin idari bölgesinde bulunan bir koruma alanıdır.

<i>Carpinus caroliniana</i>

Carpinus caroliniana, Betulaceae (huşgiller) familyasından bir ağaç türü.

<span class="mw-page-title-main">Bentler Tabiat Parkı</span> Tabiat Parki (05.01.0053)

Bentler Tabiat Parkı, İstanbul ilinin Sarıyer ilçesinde bulunan bir tabiat parkıdır. Bentler, "barajlar" anlamına gelir.

<i>Galanthus plicatus</i> bitki türü.

Galanthus plicatus, Amaryllidaceae familyasının Galanthus cinsinden bir bitki türüdür.

<span class="mw-page-title-main">Kuzey Anadolu kozalaklı ve yaprak döken ormanları</span>

Kuzey Anadolu kozalaklı ve yaprak döken ormanları, Türkiye'nin Kuzey Anadolu bölgesinde yer alan ılıman iğne yapraklı ormanlar ekolojik bölgesidir.

Balamba Tabiat Parkı, Bartın ilinde Bartın-Karabük yolu üzerinde bulunan bir tabiat parkıdır. 11 Temmuz 2011 yılında açılmıştır.

<span class="mw-page-title-main">Dişbudak yapraklı kanatlı ceviz</span>

Dişbudak yapraklı kanatlı ceviz, Juglandaceae familyasına ait bir ağaç türüdür. Anavatanı Kafkasya bölgesi Ermenistan, Azerbaycan, Gürcistan, İran, Rusya, Ukrayna ve Türkiye'dir.

<span class="mw-page-title-main">Güzelcehisar Bazalt Sütunları</span>

Güzelcehisar Bazalt Sütunları, Bartın, Türkiye'de bulunan bir tabiat anıtıdır. Bazalt sütunları, 80 milyon yıl önce oluşmuştur volkanik karakterdedir. Sütunlar yaklaşık 50 metre yüksekliğinde ve 5 kilometre uzunluğundadır. Alan, karasal bir ekosisteme sahiptir ve ılıman geniş yapraklı ve karma ormanlar olarak bilinen bir orman çeşidiyle kaplıdır.