İçeriğe atla

Kıvrık boynuzlu oriks

Kıvrık boynuzlu oriks
Korunma durumu

Doğal ortamında tükenmiş (IUCN 2.3)
Biyolojik sınıflandırma Bu sınıflandırmayı düzenle
Âlem:Animalia
Şube:Chordata
Sınıf:Mammalia
Takım:Artiodactyla
Familya:Bovidae
Alt familya:Hippotraginae
Cins:Oryx
Tür: O. dammah
İkili adlandırma
Oryx dammah

Kıvrık boynuzlu oriks veya bayağı oriks[1] (Oryx dammah), eskiden Kuzey Afrika'nın tamamında yayılmış bir antilop türüdür. Günümüzde ise hayvanat bahçeleri dışında hiç kalmadı ya da Nijer ve Çad'da yok denecek kadar az var.

Kıvrık boynuzlu oriksin omuz yüksekliği yaklaşık 1 metre olup ağırlığı 200 kilogramdır. Postu, kızıl kahverengi göğsü ve yüzündeki siyah çizgileri dışında bembeyazdır. Boynuzları kılıç gibi uzun, ince ve arkaya kıvrıktır ve 100 ila 125 cm arasında değişebilir. Erkeğinde de dişisinde de boynuzları aynıdır.

Kaynakça

  1. ^ Temel Britannica ansiklopedisi, 10. Basım, Ana Yayıncılık, İstanbul, 1993; 13. Cilt, s. 201-202. ISBN 975-7760-02-01
Wikimedia Commons'ta Kıvrık boynuzlu oriks ile ilgili çoklu ortam belgeleri bulunur.
Wikispecies'te Kıvrık boynuzlu oriks ile ilgili detaylı taksonomi bilgileri bulunur.

İlgili Araştırma Makaleleri

<span class="mw-page-title-main">Boynuzlugiller</span> Gevişgetiren bir çift toynaklı familyası, bovidae

Boynuzlugiller (Bovidae), gevişgetiren bir çift toynaklı familyası.

<span class="mw-page-title-main">Antilop</span> Otobur bir memeli hayvan

Antilop, Bovidae familyası içerisindeki 100 kadar otobur memeli türüne verilen addır. Zarif yapılı olan antiloplar da sığırlar gibi çift toynaklı ve geviş getiren hayvanlardandır. Bulunmuş fosiller bize Asya ve Avrupa'nın birçok yerinde antilopların yaşadığını söylemektedir. Buna karşılık antilop türlerinin çoğu Afrika'da, sadece 8 türü Asya'da yaşamaktadır. Kuzey Amerika'ya özgü olan Amerika antilobu ise adına rağmen antiloplarla aynı familyadan bile değildir. Antiloplar, çatallanmadan uzayan boynuzlarını dökmezken, Amerika antilopları çatallanarak uzayan boynuzlarını yılda 1 defa dökerler.

<span class="mw-page-title-main">Addaks</span>

Addaks, ayrıca bilinen adıyla beyaz antilop, Sahra Çölüne özgü bir antiloptur. Addaks cinsinin tek üyesidir. İlk kez 1816 yılında Henri de Blainville tarafından bilimsel olarak tanımlanmıştır. Açık renkli antilobun uzun, bükülmüş bonuzları bulunmaktadır. Boynuzlar tipik olarak dişilerde 55 ila 80 cm, erkeklerde 70 ila 85 cm uzunluğundadır. Erkeklerin omuzları 105 ila 115 cm, dişilerin omuzları ise 95 ila 110 cm uzunluğundadır. Dişiler erkeklerden daha küçük olduğu için eşeysel dimorfiktir. Tüylerin rengi mevsimine göre değişmektedir. Kışın gövdedeki tüyler grimsi kahverengi, antilobun arka kısımları ve bacakları beyazdır. Baş, boyun ve omuzlarda uzun kahverengi saçlar bulunmaktadır. Yaz aylarında tüyler neredeyse tamamen beyaz veya kum sarısına döner.

<i>Triceratops</i> kuş kalçalı dinozor cinsi

Triceratops, 68-66 milyon yıl önce Kuzey Amerika'da yaşamış otobur bir kuş kalçalı dinozor cinsi. Kretase döneminin sonunda pek çok canlının yokolduğu büyük felakete kadar yaşamış son dinozorlardandır. Triceratops, iri, dört ayaklı bedeni; büyük, kemikli bir yaka ve üç boynuz taşıyan başı; günümüz gergedanlarına olan benzerlikleri ile en kolay tanımlanabilen dinozor türlerinden biridir. Ayrıca, bilinen en büyük etobur dinozorlardan olan Tyrannosaurus ile aynı alanı paylaşmıştır ve muhtemelen onunla savaşan hayvanlardandır.

<span class="mw-page-title-main">Tekboynuz</span> mitolojik yaratık

Tekboynuz veya Unicorn, mitolojik tek boynuzlu at. Kafasının ortasından düz bir boynuz çıkar. Saf ve masum olduğuna, kanı içildiğinde kişiyi ölümsüz kıldığına, bu nedenle öldürmenin lanet getireceğine inanılan efsanevi bir hayvandır. Latince ismi olan Unicorn; "bir-tek" anlamına gelen uni- ve boynuz anlamına gelen cornus sözcüklerinden türemiştir. Yine bir efsaneye göre, sadece bakire kızların yanına yaklaşır ve bu şekilde yakalanabilir.

<span class="mw-page-title-main">Amerika antilobu</span> Afrikada yaşayan Uzun Boyunlu zürafaların yaşayan en yakın akrabaları olan Kuzey amerikaya özgü antilop-benzeri geviş getiren hayvan

Amerika antilobu, Kuzey Amerika'da yaşayan bir gevişgetiren çift toynaklı türü. Çatalboynuzlu antilop ya da Çatalboynuzlu hayvan olarak da bilinir.

<span class="mw-page-title-main">Sığır</span> geviş getirenlerden, boynuzlu büyükbaş evcil hayvanların genel adı

Sığır, memeliler (Mammalia) sınıfının, çift toynaklılar (Artiodactyla) takımının, boynuzlugiller (Bovidae) familyasının sığırlar (Bovinae) alt familyasından evcil büyükbaş hayvan. Çoğunlukla evcil olan, kaba ve hantal yapılı, kuyrukları püsküllü, boynuzlu büyükbaş hayvanlardır. Mideleri dört gözlüdür ve geviş getirirler. Üst çenelerinde kesici dişleri bulunmaz. Otları alt çenelerinin dişleriyle keserler. Boynuzları daimidir. Kırıldığında bir daha yeniden çıkmaz.

<span class="mw-page-title-main">Einherjar</span> Valhallada Ragnarök savaşına hazırlanmaları için valkyrieler tarafından seçilen İskandinav mitolojisinin ölü savaşçıları

Einherjar, İskandinav mitolojisinde cesur, becerikli askerlerin ruhlarına verilen isimdi.

<span class="mw-page-title-main">Gemsbok</span>

Gemsbok Oryx cinsinden iri bir antilop türüdür. Adı Afrikaner dilinde çengel boynuzlu keçi anlamına gelir. Aradaki bazı benzerliklere rağmen, iki tür akraba değildir.

<span class="mw-page-title-main">Doğal ortamında tükenen türler</span>

Doğal ortamında tükenen türler (EW), doğal ortamında hiç kalmamış olup sadece hayvanat bahçeleri ve koruma alanlarında sergileme ve/veya üretme amaçlı olarak yaşayan türlerdir.

<span class="mw-page-title-main">Hint gergedanı</span> Asyada yaşayan en büyük gergedan türü

Hint gergedanı, Asya'da yaşayan en büyük gergedan türüdür.

<span class="mw-page-title-main">Glaucium corniculatum</span>

Kırmızı boynuzlu gelincik, genellikle stepler, tarlalar ve çorak arazilerde yaşatan bir veya iki yıllık otsu bir bitki türü. Boyu 40 cm'ye kadar uzayan bitkinin çiçek açma dönemi Haziran-Temmuz aylarıdır. Çiçekleri kırmızı olur.

<span class="mw-page-title-main">Oriks</span> çöllerde ve kurak düzlüklerde sürüler halinde yaşayan iri antiloplar

Oriks (Oryx), çöllerde ve kurak düzlüklerde sürüler halinde yaşayan iri antiloplar. Üç farklı türü vardır.

<span class="mw-page-title-main">Ceratopsia</span> kuş kalçalı dinozor kladı

Ceratopsia veya Ceratopia, Kretase döneminde şimdiki Kuzey Amerika, Avrupa ve Asya'da yaşamış, otçul bir kuş kalçalı dinozor grubudur. Bilinen en eski ceratopsian olan Yinlong downsi, 161,2 ile 155,7 milyon yıl önce yaşamıştır. Son ceratopsian türü olan Triceratops prorsus'un ise, 66 milyon yıl önce meydana gelen Kretase-Tersiyer yok oluşunda soyu tükendi.

<span class="mw-page-title-main">Çengel boynuzlu dağ keçisi</span>

Çengel boynuzlu dağ keçisi, Türkiye'de Kuzeydoğu, Doğu Anadolu ve Toroslar'ın doğusunda yaşayan keçi türüdür.

Varoluşsal safsata veya varoluşsal örnekleme biçimsel bir safsatadır. Varoluşsal safsatada, biri yapmaması gerektiği halde bir kümenin (sınıf) üyeleri olduğunu varsayar; yani, kişi dış dünyada karşılığı olmayan bir adı tutan öğeler hakkında çıkarımda bulunur.

<span class="mw-page-title-main">Kanatlı tekboynuz</span>

Kanatlı tekboynuz, genellikle at olan hayali toynaklı. Pegasus gibi kanatları, tekboynuz gibi bir boynuzu bulunmaktadır. Bazı literatür ve medyada, Latince tek boynuzlu atın boynuzu kelimesi alicorn olarak anılır.

<i>Boynuzlu sincap</i> soyu tükenmiş kemirici

Boynuzlu sincaplar, soyu tükenmiş kemirici familyası Mylagaulidae'nin bir üyesi olan Ceratogaulus cinsinden soyu tükenmiş kemiricilerdir. Ceratogaulus, bilinen tek boynuzlu kemirici cinsidir ve en küçük boynuzlu memelidir. Ceratogaulus, geç Miyosen'den erken Pliyosen dönemlerine kadar yaşadı.

<span class="mw-page-title-main">Volta bağı</span>

Volta bağı, bir ucu gemide o maksatla bulunan koç boynuzlarına bağlı halat, karadaki kazık ve iskele babası gibi bir nesneye dolanıp gelen çımasını koç boynuzlarına tutturmak için kullanılan bir düğümdür. Çok iyi tutması, gerginliği alarak, yük var iken bile bağlanıp çözülebilmesi işe yarar özellikleridir.

<i>Sinotherium</i>

Sinotherium geç Miyosen'den (Tortoniyen-Messiniyen) Erken Pliyosen'e kadar yaşamış bir tek boynuzlu elasmotheriine gergedan cinsidir. Elasmotherium'un atasıydı ve nazal boynuzlu elasmotheriinelerden ön boynuzlu elasmotheriinelere çok önemli bir evrimsel geçişi gösteriyordu. İlk fosilleri Kazakistan'ın Karabulak Oluşumu'nda bulundu, alt çenesi ve dişleri Moğolistan'da bulunmuştur ve batı Çin'deki Liushu Oluşumu'nun üst kesiminden parçalı bir kafatası bilinmektedir. Sinoterium, erken Pliyosen döneminde ilk olarak İran'da bulunan ata cinsi Iranotherium'dan ayrıldı. Bazı uzmanlar Sinotherium ve Iranotherium'u Elasmotherium cinsine koymayı tercih ediyor.