İçeriğe atla

Kırık Cami (Manastır)

Koordinatlar: 41°01′45″K 21°20′17″D / 41.02917°K 21.33806°D / 41.02917; 21.33806
Kırık Cami
Harita
Temel bilgiler
KonumManastır
Koordinatlar41°01′45″K 21°20′17″D / 41.02917°K 21.33806°D / 41.02917; 21.33806
İnançİslam
MezhepSünni
Mimari
Mimari türCami
Mimari biçimOsmanlı Mimarisi
Özellikler
Genişlik7.90 m
Kubbe sayısı1
Minare sayısı1
Malzemelertaş (kireç taşı), tuğla (zemin kaplaması), ahşap, demir, kurşun ve bakır kaplama

Kırık Cami veya Yıkık Cami (Makedonca: Скршена џамија) Manastır'da XVI-XVII. yüzyıllarda inşa edildiği düşünülen bir Müslüman ibadethanesidir.[1]

Konum

Cami, şehrin güney kesiminde, çarşının yakınında, Lenski Köprüsüne giden cadde üzerinde bulunuyordu ancak tam konumu tespit edilememiştir.[1]

Tarih

Kırık Cami, Manastır

Yerel bir Hristiyan inancına göre, caminin bulunduğu yerde daha önce Aziz Nicholas'a veya Aziz Paul'a adanmış bir Hristiyan kilisesi bulunuyordu.[1] Yerel Hristiyanlar ve Müslümanlar yapının doğu duvarına gelerek mumlar yakmakta ve şehirde sık sık karşılaşılan yerel inanışlarını devam ettiriyordu. 1974 yılında Makedonya Kültür Eserleri Koruma Kurumu tarafından yapılan arkeolojik kazı çalışmaları sırasında ise daha önceki bir yapının varlığına ilişkin bir bulguya rastlanmamıştır.[2] Skršena (Yıkık) adının, Birinci Dünya Savaşındaki bombardıman sırasında yıkılan minareden kaynaklandığı düşünülmektedir.[1]

Harap durumdaki bina 1974 yılında tamamen yıkılmıştır.[2] Yerine Grozd binaları inşa edilmiştir.[3]

Mimari

Yapı kare tabanlı ve 7.90 x 7.90 m ölçülerinde kare şeklinde bir ibadet mekanına sahipti. 6 m çapında pandantiflerin üzerinde sekizgen bir kasnak üzerine oturan basık tek bir kubbe ile örtülüydü. Duvar işçiliği, dönüşümlü taş sıraları ve dört sıra tuğladan örülmüştü. Duvarlar 1 metre kalınlığındaydı. Minarenin kaidesi taş ve tuğladan inşa edilmiş, kubbesi ise fotoğraflarda görüleceği üzere sonradan dökülen kiremitlerle kaplanmıştı. Kuzeyde 3.72 x 7.93 m ölçülerinde silindirik tonozlu bir revakla örtülü son cemaat yeri bulunmaktaydı.[2][4][5]

Bu cami mimari üslubu, plan, cephe ve pencere düzeninden hareketle XVI veya XVII. yüzyıla ait bir eser olduğu düşünülmektedir.

Kaynaklar

  1. ^ a b c d Robert Mihajlovski (2012). "The Seventeenth Century Ottoman Religious Architecture of Bitola/Manastir" (PDF). V (10): 294. 19 Şubat 2022 tarihinde kaynağından arşivlendi (PDF). Erişim tarihi: 8 Ocak 2024. 
  2. ^ a b c Robert Mihajlovski (2012). "The Seventeenth Century Ottoman Religious Architecture of Bitola/Manastir" (PDF). V (10): 295. 19 Şubat 2022 tarihinde kaynağından arşivlendi (PDF). Erişim tarihi: 8 Ocak 2024. 
  3. ^ Некогашната скршена џамија во Битола 5 Haziran 2023 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi. Babam Bitola isimli internet sitesi
  4. ^ Bülbül, S. (2011). Manastır Şehri'ndeki Osmanlı Mimarisi [Doktora Tezi, Gazi Üniversitesi]. https://acikbilim.yok.gov.tr/handle/20.500.12812/568091 8 Ocak 2024 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi.
  5. ^ Bülbül, S. (2013). Manastır Şehri’nde Günümüzde Ayakta Olmayan İki Camii. Karadeniz Araştırmaları, 38(38), 15-28. https://doi.org/10.12787/KARAM633

İlgili Araştırma Makaleleri

<span class="mw-page-title-main">Manastır, Kuzey Makedonya</span> Kuzey Makedonyada bir yerleşim yeri

Manastır, Kuzey Makedonya’nın güneybatısında yer alan şehir, ülkenin ikinci büyük şehridir.

<span class="mw-page-title-main">Arap Camii</span>

Arap Camii, Türkiye'nin İstanbul iline bağlı Beyoğlu ilçesindeki Galata semtinde yer alan cami. Önceleri Aziz Paolo (San Paolo) veya Aziz Domeniko Kilisesi (San Domenico) olarak bilinen ibadethane, 1453 yılında şehrin Osmanlı egemenliğine girmesinin ardından camiye çevrildi.

<span class="mw-page-title-main">Eyüp Sultan Camii</span> Tarihî cami

Eyüp Sultan Camii, İstanbul'un Konstantinopolis Surları dışındaki, Haliç kıyısında yer alan ilçesi Eyüpsultan'daki bir camidir. Külliyede, İslam peygamberi Muhammed'in sancaktarı ve sahabesi Ebu Eyyûb el-Ensarî'nin gömüldüğü türbe de yer almaktadır. Çok daha eski bir alanda bulunan mevcut yapı 19. yüzyılın başlarından kalmadır.

<span class="mw-page-title-main">Bursa Ulu Camii</span> Bursada bir cami

Bursa Ulu Cami, Bursa'da I. Bayezid tarafından 1396-1400 yılları arasında yaptırılmış ulu camidir.

<span class="mw-page-title-main">İmrahor Camii</span>

İmrahor İlyas Bey Camii veya Studios Manastırı, Hagios İoannes Prodromos Kilisesi, günümüze ulaşabilen en eski Bizans Dönemi dini yapısıdır. İstanbul'un Fatih ilçesi, Yedikule semtinde, İmam Aşir Sokak'ta bulunmaktadır.

<span class="mw-page-title-main">Zeyrek Camii</span> Bizans İmparatorluğu dönemine ait dinî yapı

Zeyrek Camii veya Pantokrator Manastırı, İstanbul'un Fatih ilçesine bağlı Fazilet Sokağı'nda Haliç'e bakan büyük bir camidir. İki eski Bizans kilisesi ve birleştirilmiş bir şapelden oluşur ve Konstantinopolis'teki Orta Bizans mimarisinin en iyi örneğini temsil eder. Ayasofya'dan sonra İstanbul'da ayakta kalan en büyük Bizans dinî yapısıdır.

<span class="mw-page-title-main">Gül Camii</span> İstanbulun Ayakapı semtindeki Bizans İmparatorluğu döneminden kalma dinî yapı

Gül Camii veya Azize Teodosya Kilisesi, İstanbul'un Ayakapı semtindeki Bizans İmparatorluğu döneminden kalma ve fetihten sonra camiye dönüştürülmüş bir dinî yapıdır. Eski adı ve yapım tarihi hakkında kesin bilgiler olmamakla birlikte 10. ya da 11. yüzyılda yapıldığı tahmin edilmektedir.Bu kilise, Bizans tarafından inşa edilen en yüksek kilise olarak bilinir. İkonoklazm akımı sırasında Büyük Saray'ın ana girişi Halki Kapısı üzerindeki İsa ikonasının indirilmesine karşı çıktığı için öldürülen Theodosia adlı kadının kutsal emanetlerinin bu kiliseye konduğu ve bu kilisenin Aya Theodosia olduğuna inanılır.

<span class="mw-page-title-main">Hatuniye Camii (Tokat)</span> Tokatta cami, imaret ve medreseden oluşan Osmanlı dönemi külliyesi

Hatuniye Camii, Osmanlı padişahı II. Bayezid'in Tokat'ta annesi Gülbahar Hatun adına yaptırmış olduğu camidir.

<span class="mw-page-title-main">Hacı Özbek Camii</span> Tarihi bir ibadethane

Hacı Özbek Camii ya da diğer adıyla Çarşı Mescidi, İznik'te bulunan camidir. Kitabesi olan en eski Osmanlı eseridir. Hacı Özbek bin Muhammed tarafından 1333-1334 yılları arasında inşa edilmiştir.

Aziz Klemens Kilisesi; Ankara'nın Altındağ ilçesinde bulunan tarihi bir kilisedir. 4. yüzyılda, Ancyra şehrinin o zamanki episkoposu olan Aziz Klemens adına inşa edilmiştir. Doğu Roma dönemi boyunca farklı yıllarda başkaca kilise, manastır ve katedral yapılarının inşa edildiği bilinse de günümüze ulaşan tek emsal olması sebebiyle Ankara'daki yegane Bizans kilisesi olarak kabul edilir. Osmanlı döneminde camiye çevrilen fakat 1916 Ankara Yangını esnasında tamamen yanması sonucu terk edilen yapıdan geriye yalnızca bir duvar ve iç cephesinde yatay kolları kazınarak silinmiş bir Latin haçının bulunduğu mermer blok kalmıştır. Kurtarılan birkaç sütun başlığı ve pencere sövesi ise Roma Hamamı Açıkhava Müzesi'nde sergilenmektedir.

<span class="mw-page-title-main">Tekke Camii</span>

Tekke Camii, Arnavutluk Cumhuriyeti'nin Ergiri kentinin Teqe semtinde bulunmakta olan tarihi bir Osmanlı camiidir. Cami, adını bulunduğu Teqe semtinden almıştır.

<span class="mw-page-title-main">Marko Manastırı</span> Makedonyada bir manastır.

Marko Manastırı, Kuzey Makedonya'da, Üsküp'ün güneybatısında, şehre yaklaşık 18 km uzaklıktaki Markova Sušica köyünde bulunan manastırdır. Manastırın inşasına Sırp Kral Vukašin önderliğinde 1345 yılında başlanmış olsa da, içindeki freskler dönemde yaşanan Osmanlı akınları ve iç karışıklıklar nedeniyle oğlu Prens Marko tarafından yaklaşık 30 yıl sonra tamamlanabilmiştir. Manastırın Katholikon'u Aziz Dimitrios kilisesidir ve bu kilise manastır kompleksinin merkezini oluştur.

<span class="mw-page-title-main">Veled-i Yaniç Camii</span> Erken dönem Osmanlı camisi

Veled-i Yaniç Camii ya da Yaniçoğlu Camii, Bursa'nın Osmangazi ilçesi, hisar semtinde bulunan erken dönem Osmanlı camisidir. Kapısı üzerindeki yazıtına göre 844 Hicri Safer ayında Yaniçoğlu Hacı Hayrûddin oğlu Mahmud Çelebi tarafından yaptırılmıştır. Mimarı bilinmeyen caminin kitabe ve vakfiyesi mevcuttur. Plan şeması ve özellikle son cemaat yerinin kullanılışı nedeniyle özel bir düzenlemeye sahiptir.

<span class="mw-page-title-main">Yeni Cami (Lefkoşa)</span> Kuzey Lefkoşada yer alan bir cami

Yeni Cami, Lefkoşa'nın kuzey kesiminde yer alan bir camidir. İçinde bulunduğu Yenicami Mahallesi'ne adını verir. Mevcut cami 1898-1899 yılında tamamlanmış olup, yanında bulunan ve günümüze kalıntıları ulaşan eski cami ise kiliseden çevrilmişti.

<span class="mw-page-title-main">Pitareti Manastırı</span> Manastır

Pitareti Manastırı Gürcistan'daki Orta Çağ Ortodoks Hristiyan manastırıdır. Kvemo Kartli bölgesinde yer alan Ağbulak şehrinin yaklaşık 26 km güneybatısında konumlanmıştır. Başkent Tiflis'in de güneybatısında yer alır.

<span class="mw-page-title-main">İskender Paşa Camii (Diyarbakır)</span> Sur, Diyarbakırda cami

İskender Paşa Camii, Diyarbakır'ın Sur ilçesinde yer alan camidir. Diyarbekir Eyaleti'nin 12. Osmanlı Valisi Çerkes İskender Paşa'nın emriyle 1551 ya da 1554 yılında caminin yapımına başlanmış ve 1557'te tamamlanmıştır. Bazı kaynaklarda caminin mimarı olarak Mimar Sinan'ın kaydedildiği ifade edilmekteyse de bu konuda netlik söz konusu değildir.

<span class="mw-page-title-main">Kızlar Bey Türbesi</span>

Kızlar Bey Türbesi veya Açık Türbe, Kuzey Makedonya'nın Manastır şehrinde bulunan 16-17. yüzyıllardan kalma bir Osmanlı türbesidir.

<span class="mw-page-title-main">Ciger Baba Türbesi</span>

Ciger Baba Türbesi, Kuzey Makedonya'nın Manastır şehrinde bulunan, ΧΙΧ. yüzyıldan kalma bir Osmanlı türbesidir.

<span class="mw-page-title-main">III. Ahmed Camii</span>

III. Ahmed Camii, Acrocorinth Camii veya Ahmed Paşa Camii, Yunanistan'ın Mora Yarımadası'ndaki Akrokorint kalesinde bulunan bir Osmanlı camisidir. 16. yüzyılın başlarından kalma daha eskibir caminin yerine inşa edilen yapı, Osmanlı'nın 1715'te Mora'yı yeniden fethinden sonra Sultan III. Ahmed tarafından yaptırılmıştır. Şu anda harap durumda olan yapıda 2000 yılında bazı onarım çalışmaları yapılmıştır.

<span class="mw-page-title-main">Ahmed Bey Camii</span>

Ahmed Bey Camii veya Şeyh İlahi Camii, Yunanistan'ın kuzeyindeki Yenice-i Vardar kasabasında Osmanlı dönemine ait bir camidir. 15. yüzyılda Trakya ve Makedonya'yı fetheden ve Yenice-i Vardar şehrinin kurucusu olan Gazi Evrenos Bey'in torunu Ahmed Bey tarafından yaptırılmıştır. Yapı etrafını saran bitki örtüsüyle beraber günümüzde oldukça harap durumdadır. Bir zamanlar Yenice-i Vardar'da bulunan yirmi camiden günümüze ulaşan üç camiden biridir.