İçeriğe atla

Kıllı yengeç

Kıllı yengeç
Biyolojik sınıflandırma
Âlem: Animalia (Hayvanlar)
Şube: Arthropoda (Eklem bacaklılar)
Alt şube: Crustacea (Kabuklular)
Sınıf: Malacostraca
Takım: Decapoda (On ayaklılar)
Alt takım: Pleocyemata
İnfra takım: Brachyura
Familya: Varunidae
Cins: Eriocheir
Tür: E. sinensis
Eriocheir sinensis
H. Milne-Edwards, 1853

Kıllı yengeç (Eriocheir sinensis), varunidae familyasına ait eldivene benzeyen tüylü pençelere sahip orta büyüklükte bir yuva yengeci türüdür. Kuzeyde Kore'den güneyde Fujian eyaletine kadar Doğu Asya'nın nehir ve deniz kıyılarının yerlisidir. Ayrıca istilacı bir tür olarak kabul edildiği Avrupa ve Kuzey Amerika'ya da getirilmiştir.[1][2]

Mutfak

Tüylü yengeç, Şanghay mutfağı nın önemli bir parçasıdır

Yengeç, Şanghay mutfağı ve Doğu Çin'de sonbaharda bir lezzettir. Dokuzuncu ayda ve erkeklerde onuncu ayda olgunlaşan dişi yengeç yumurtası için ödüllendirilir.[3] Yengeç etinin TCM uygulayıcıları tarafından vücut üzerinde bir "soğuma" (Yin ve yang) etkisine inanılır.

Çinliler yüzlerce yuen 'i sadece Yangcheng Gölü nden gelen küçük bir yengeci tatmak için harcarlar.[4] Yangcheng yengeçlerinin çoğu Şanghay, Hong Kong ve yüksek kârlı dış pazarlara ihraç edilir. Yengecin Batı'ya yayılmasına yanıt veren işadamları yengeci Çin pazarı için yeni bir yengeç kaynağı olarak görmeye başladı. Önerilen bir şema, yerel safkan stokları yenilemek için Avrupa'da istenmeyip zararlı görülen yengeçleri Avrupa'dan ithal etmeyi içerir.

Tek parmaklı eldiven yengeçleri kirli sular da dahil olmak üzere oldukça değiştirilmiş sucul habitatlarda olağanüstü bir hayatta kalma yeteneği sergilediler.[2] Bazı balıklar gibi cıva, kadmiyum gibi ağır metalleri kolayca tolere edebilir ve alabilirler. Bu nedenle eğer bir gıda olarak kullanılıyorsa hasat sonrası türlerin yetiştirilmesi uygun bir yönetim gerektirir.[5][6] Yangtze deki türlerin aşırı avlanmasından dolayı yengeç popülasyonunun ve kökeninin etkilenebileceği konusunda endişeler ortaya çıkmştır.

Son zamanlarda Çinli bir iş insanı bu tür yengeçleri metrolarda satmak için otomat makinelerini tanıttı.[7] The crabs are stored at 5 °C (41 °F), which induces a sleep-like state.[8]

Kaynakça

  1. ^ "Chinese mitten crab". The Washington Sea Grant Program. 29 Mart 2000. 19 Ocak 2015 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 14 Ocak 2019. 
  2. ^ a b Stephen Gollasch (3 Mart 2006). "Ecology of Eriocheir sinensis". 13 Mart 2016 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 14 Ocak 2019. 
  3. ^ Dunlop, Fuchsia (15 Aralık 2012). "The Chinese delicacy of hairy crabs". BBC News Magazine. 15 Aralık 2012 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 15 Aralık 2012. 
  4. ^ Keith Fitz-Gerald (17 Kasım 2010). "Record hairy crab prices point to China's continued strong economic growth next year". Seeking Alpha. 19 Kasım 2010 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 31 Ağustos 2011. 
  5. ^ Clifford A. Hui; Deborah Rudnick; Erin Williams (2005). "Mercury burdens in Chinese mitten crabs (Eriocheir sinensis) in three tributaries of southern San Francisco Bay, California, USA". Environmental Pollution. 133 (3): 481-487. doi:10.1016/j.envpol.2004.06.019. PMID 15519723. 
  6. ^ F. Silvestre; G. Trausch; A. Péqueux; P. Devos (2004). "Uptake of cadmium through isolated perfused gills of the Chinese mitten crab, Eriocheir sinensis". Comparative Biochemistry and Physiology - Part A: Molecular & Integrative Physiology. 137 (1): 189-196. doi:10.1016/S1095-6433(03)00290-3. PMID 14720604. 
  7. ^ "Associated Press Video". 28 Kasım 2020 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 2 Şubat 2021. 
  8. ^ Gizmodo "Vending Machine Sells Live Crabs" 17 Haziran 2017 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi.

Dış bağlantılar

İlgili Araştırma Makaleleri

<i>Legionella</i>

Legionella, lejyoner hastalığına sebep olan bakterilerin yer aldığı bakteri cinsidir. Legionellaceae familyası sadece Legionella cinsinden ibarettir ve bu cinse ait bugüne kadar bildirilmiş 62 tür bulunmaktadır. En iyi bilinen türü olan Legionella pneumophila, gram negatif, kokobasil formunda, optimum üreme sıcaklığı 20-42 °C olan bir bakteridir. Ribozomal RNA analizi çalışmaları Legionellaceae familyasının Gamma Proteobacteria şubesine dahil olduğunu göstermiştir.

<span class="mw-page-title-main">Bitki</span> ökaryotik, ağaçlar, çiçekler, otlar, yosunlar ve benzeri organizmaları içinde bulunduran çok büyük bir canlılar alemi

Bitkiler, ağırlıklı olarak fotosentetik ökaryot canlılardır. Tarihsel olarak bitkiler alemi, algler ve mantarlar da dahil olmak üzere hayvan olmayan tüm canlıları kapsarken, günümüzde mevcut tüm tanımlamalar prokaryotları, mantarları ve bazı algleri hariç tutar. Tanımlamalardan birine göre: Çiçekli bitkiler, kozalaklı bitkiler ve diğer açık tohumlular, eğrelti otları ve benzerleri, boynuz otları, ciğer otları, kara yosunları ve yeşil algler hep birlikte Viridiplantae adı verilen kladı oluştururlar. Buna kırmızı ve esmer algler dahil değildir.

<span class="mw-page-title-main">Yengeç</span>

Yengeç, On ayaklılar (Decapoda) takımından Brachyura infra takımını oluşturan kabuklu türlerin ortak adı. Tipik olarak çok kısa bir kuyrukları vardır, karın ise toraksın altına gizlenmiştir. Genellikle kalın bir dış iskelete sahiptirler ve bir çift kıskaç ile donatılmışlardır. Yengeçler tüm dünya okyanuslarında bulunurken; ayrıca birçok çeşit tatlısu ve karada yaşayan türü de vardır. Yengeçlerin boyutları sadece birkaç mm olan bezelye yengeçi ile bir bacağının boyu 4 metreye kadar çıkabilen Japon örümcek yengeci arasında değişiklik gösterir.

<span class="mw-page-title-main">Yengeç Bulutsusu</span>

Yengeç Bulutsusu Boğa takımyıldızı bölgesinde yer alan bir süpernova kalıntısı ve atarca rüzgarı bulutsusudur.

<i>Mavi yengeç</i>

Callinectes sapidus veya Mavi yengeç, Callinectes cinsine bağlı bir hayvan türüdür.

<span class="mw-page-title-main">Ototomi</span>

Ototomi hayvanların bir veya daha fazla uzvunun kendi kendine düşüp ayrılmasıdır. Genellikle, avcıdan kurtulmak için uygulanan bir özkorunma mekanizmasıdır. Kaybedilen uzuv sonradan yenilenebilmektedir.

<span class="mw-page-title-main">Güzelavrat otu</span>

Güzelavrat otu, patlıcangiller familyasına ait çok yıllık otsu bir bitkidir. "Atropin" maddesi bu bitkinin halüsinojenik özellikleri olan oldukça zehirli yemişleri boyunca olan yapraklarından elde edilir.

<span class="mw-page-title-main">SN 1054</span> SN 1054 (Yengeç Süpernova), 1054 yılında Dünyada yaygın olarak gözlemlenmiş bir süpernova

SN 1054, 1054 yılında Dünya'da yaygın olarak gözlemlenmiş bir süpernova. Çinli, Japon, İranlı, Arap ve Amerikan yerlileri tarafından kaydedilen süpernova, 23 gün boyunca gündüz ışığında görülmüş ve 653 gün boyunca gökyüzünde kendisini göstermiştir. Bu dede yıldız (progenitor) Samanyolu'nda yaklaşık olarak 6300 ışık yılı uzaklıktadır ve çöken çekirdeği bir süpernova olarak patlamıştır.

<span class="mw-page-title-main">Robert F. Furchgott</span> Amerikalı biyokimyager (1916 – 2009)

Robert Francis Furchgott, 1998 Nobel Fizyoloji veya Tıp Ödülü sahibi Amerikalı biyokimyacı. Ödülü aynı yıl Louis Ignarro ve Ferid Murad ile paylaşmıştır.

<span class="mw-page-title-main">Çingene yengeci</span>

Çingene yengeci ya da Çingene pavuryası veya Çağanoz, Akdeniz'de yaygın bir yengeç türüdür. Bütün dünyanın açık deniz kıyılarında bulunan Carcinus maenas türüne çok benzer. Daha önceleri Carcinus maenas aestuarii adıyla onun alt türü olarak sınıflandırılırken moleküler biyoloji çalışmalarıyla ayrı tür olduğu tespit edilmiştir.

<i>Carcinus maenas</i>

Carcinus maenas, Carcinus cinsine bağlı bir hayvan türüdür. Avrupa ve Kuzey Afrika'nın Atlantik kıyıları kökenli olsa da diğer okyanus kıyılarına da yayılan, dünyanın en kötü 100 istilacı türleri listesinde yer alan bir yengeç türü. Karapaks uzunluğu 60 mm, genişliği 90 mm dir.

<span class="mw-page-title-main">Baruch Samuel Blumberg</span> Amerikalı hekim (1925 – 2011)

Baruch Samuel "Barry" Blumberg Yahudi kökenli Amerikalı doktor ve 1976 yılı Nobel Fizyoloji veya Tıp Ödülü sahibi. Nobel Ödülü'nü enfeksiyöz olduğu gösterilen ilk insan prion hastalığı olan kuru hastalığı üzerine yaptığı çalışmalarla kazanmıştır. Ayrıca 2005 yılından ölümüne kadar Amerikan Felsefe Topluluğu başkanlığını yürütmüştür.

<span class="mw-page-title-main">Werner Arber</span>

Werner Arber İsviçreli mikrobiyolog ve genetikçi. Amerikalı araştırmacılar Hamilton Smith ve Daniel Nathans ile birlikte, Werner Arber 1978 yılı Nobel Fizyoloji veya Tıp Ödülü'nü restriksiyon endonükleaz enzimlerini keşfi nedeniyle kazanmıştır. Bu araştırmacıların çalışmaları rekombinant DNA teknolojisinin gelişimine öncülük etmiştir.

Daniel Nathans Amerikan Nobel Fizyoloji veya Tıp Ödülü sahibi mikrobiyolog.

<i>Cordyceps</i>

Cordyceps Cordycipitaceae familyasına bağlı bir cinstir. Tüm türleri endoparazit olup, genel olarak böcekler ve eklem bacaklıların üzerinde yaşarlar. Bazı türleri ise yaşamlarını, başka mantar türlerinin üzerinde sürdürür.

<span class="mw-page-title-main">Tu Youyou</span>

Tu Youyou, ilaç kimyacısı ve eğitimci. Artemisinin ve dihidroartemisinin kaşifi olarak bilinir. Artemisinin ve dihidroartemisinin'i malaria tedavisi için kullanılmıştır ve milyonlarca hayat kurtarmıştır. Onun artemisinin ve malaria tedavisini keşfetmesi 20. yüzyılda tropikal tıbbın önemli bir atılımı ve Güney Asya, Afrika ve Güney Amerika'da tropik ve gelişmekte olan ülkelerdeki insanlar için sağlıkta iyileşme olarak görülüyor. Çalışmalarından dolayı 2011 yılında klinik tıpta Lasker ödülü ve 2015'te William C. Campbell ve Satoshi Ōmura ile birlikte Nobel Fizyoloji ve Tıp ödülünü almıştır. Tu Youyou fizyoloji veya tıp dalında ilk nobel ödülünü alan Çinli kadındır.

World Register of Marine Species (WoRMS) veya Dünya Deniz Türü Kayıtları, deniz organizmalarının adlarının yetkili ve kapsamlı bir listesini sağlamayı amaçlayan taksonomik bir veri tabanıdır.

<span class="mw-page-title-main">Nal yengeci</span> Limulidae familyasının Türkçe karşılığı

Limulidae, Nal yengeci veya at nalı yengeci, deniz ve acı suda yaşayan Limulina alttakımına bağlı bir hayvan familyasıdır. Gerçek yengeçler gibi kabuklular şubesinden olmadıkları için yaygın olarak kullanılan isimleri hatalıdır ve yengeç değillerdir.

<span class="mw-page-title-main">Karsinizasyon</span>

Karsinizasyon, yengeç olmayan kabuklu bir canlının yengeç formunu aldığı yakınsak evrim örneğidir. Bu terim evrimsel biyolojiye L.A. Borradaile tarafından kazandırıldı ve bu süreci "Doğanın yengeç üretmeye yönelik birçok girişiminden biri" olarak tanımladı. Karsinize olmuş birçok kabuklu Anomura takımına dahildir.

<span class="mw-page-title-main">Holozoa</span>

Holozoa, hayvanları ve en yakın tek hücreli akrabalarını içeren ancak mantarları hariç tutan bir canlı grubudur. Holozoa ayrıca tunik cinsi Distaplia için kullanılan eski bir isimdir.