Küçüten möge
Küçüten möge - Tıva Cumhuriyetinde Tıvalar arasında kutlanan bayramlardan en önemlisi Naadımın güreş yarışmasında beş kez kazanan şampiyonu.
Literatürel kaynak
Sambu İrgit "Tıva oyunnar", kitabı.
Küçüten möge - Tıva Cumhuriyetinde Tıvalar arasında kutlanan bayramlardan en önemlisi Naadımın güreş yarışmasında beş kez kazanan şampiyonu.
Sambu İrgit "Tıva oyunnar", kitabı.
Hafta, 7 günden oluşan zaman birimi. Farsça yedi manasına gelen "haft/heft" kelimesinden türetilmiştir. Haftanın eş anlamlısı olarak yedil sözcüğü bulunmaktadır.Türk lehçelerinden Tıva Türkçesinde Yedilik anlamında söyleyişlerine uygun olarak çedilik diye söylenmektedir.
Tuva Halk Cumhuriyeti, 1921-1944 yılları arasında Güney Sibiryada şimdiki Tuva Cumhuriyeti topraklarında bağımsız yaşamış bir Türk cumhuriyetidir. 11 Ekim 1944'te SSCB'ye bağlanmıştır. Kuruluşta Tandı Uranhay ülkesindeki Tañnı Tuva Cumhuriyeti adı sonra Tuva Halk Cumhuriyeti olarak değiştirilmiştir. Tuva meclisinin ilk başkanı Buyan Badırgıdır.
Kaa-Hem — — Tıva Cumhuriyeti Kızıl kojuununun yönetim merkezi ve şehir tipi yerleşim birimidir..
Tıva Türkleri'nden kişiler listesi
Yenisey Yazıtları, Rusya'da Hakasya, Tuva ve Altay Özerk Cumhuriyetleri içinden geçen Yenisey Nehri boyunca bugüne kadar bulunmuş olan toplam 158 adet Türkçe yazıt kurgan (mezar) ve kaya taşlarından oluşmaktadır. Yazıtlar Orhun Alfabesi diye bildiğimiz Türkçe Damgalar ile yazılmıştır.
Töre göl - «Upsa göl çöküntüsünün» «Tsugeer els» diye kum kümelerinde, yazıtlar, balballar, bazırıklar «geyik taşları» - ile zenginliklere sahip, dinlenme yeri. Erzin.
Kejege dağ - Tıva Cumhuriyeti Erzin kojuununda kutsi yerlerinden bir yer, giriş ağzında bir ılıca olan dağ içinde girilecek kuylançak bir kapı bulunmakta, eşikten geçince yuvarlak şekilde gözükmektedir. Dağ üzerinden bakıldığında, örülmüş bir örgü gibidir. Tsagaan-Tologoy sınır karakolundan uzak değildir. Kejege dağ, Tıva Cumhuriyeti için yerli "Dokuz Hazine" diye kutsal, hayranlık uyandıran yerler arasında bahsedilen listede yer almaktadır. Erzin kojuunundaki Narın köyü yakınındadır.
Tere göl - Tıva Cumhuriyetinin güneydoğusunda Tere göl kojuuunda tarihi-turistik özelliklere sahip bir göl.
Dus göl - Tıva Cumhuriyetinde Tandı kojuuunda turistik özelliklere sahip, tatil ve dinlenme alanlarına sahip bir göl.
Aldın Bulak — etno-kültürlük kompleks. Tıva Cumhuriyeti'nin arazisinde, Kızıl - Şagonar otoyolunda güney yönünde, Kızıl şehrinden 45 km uzaklıkta Balık-Harar denilen yerde oluşturulmuş etno-kültürlük turistik kompleks.
Hindiktig göl - Tıva Cumhuriyetinde Möngün Tayga bölgesinde Altay Cumhuriyeti sınırında moren buzul gölü. Göl küçük bir vadide yer alır. En yüksek yeri 2458 m.
Çeder göl - Tıva Cumhuriyetinde Tandı bölgesinde yer almaktadır. Başkent Kızıl şehrinin 45 km güneyindedir.
Dus göl - Tıva Cumhuriyeti'nde Tes Hem bölgesinde küçük bir göl.
Dus göl (Tıva Türkçesi: Дус хөл, Dus höl - Tıva Cumhuriyetinde Erzin bölgesinde bir göl.
Sıstıg akarsuyu - Tıva Cumhuriyeti Toju bölgesi Sıstıg-Hem köyü yakınında bir akarsu. Uzunluğu - 138 km. Akarsu havzası ise 4450 km² dolayıdır. Yıllık ortalama su tükemi — 60 m³/s. Güçlü kar ve yağmur yağışları olmaktadır.
Biy Hem - Tıva Cumhuriyetinde Yenisey akarsuyunun sağ kaynağıdır. Tıva Türkçesinde büyük akarsu anlamına gelmektedir.
Busın veya Busein - Tıva Cumhuriyeti ve Moğolistanda bir akarsu.
Öök - Tıva Cumhuriyetinde merkezi Turan şehri olan Piy Hem bölgesinde bir akarsu. Yenisey akarsuyunun kollarından birisidir. Vadisi arkeolojik açıdan zengindir.
Kayırakan Dağı, Tuva Cumhuriyeti'nin Ulukem kojununun merkezi olan Şagonar şehri ve Kayırakan (Hayırakan) köyü yakınında bir dağ.
Tıva arması veya Tıva ongunu, Tıva Cumhuriyeti'nin resmi sembolü. Devlet sembolü olarak 17 Eylül 1992 tarihinde kabul edilmiştir.