İçeriğe atla

Kürt bilim insanları listesi

Bu liste Kürt asıllı tüm bilim insanları, alimleri ve filozofları içermektedir.[1][2][3][4]

8. ve 9. yüzyıl

10. ve 11. yüzyıl

12. yüzyıl

  • Seyfüddin Amidî
  • Cakir el-Kurdi[9]
  • Ziyaeddin Hakkari
  • Macid el-Kurdi
  • Fahru'l-Nisa
  • İbnü's-Salâh eş-Şehrezûrî
  • Mubarek Mustevfi
  • Ahmed Şerefeddin (Muhaddis ve Tefsir alimi)

13. yüzyıl

14. yüzyıl

15. yüzyıl

16. yüzyıl

17. yüzyıl

18. yüzyıl

19. yüzyıl

20. yüzyıl

Kaynakça

  1. ^ "Arşivlenmiş kopya". 22 Nisan 2016 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 16 Ocak 2016. 
  2. ^ Mehmet Çağlayan, Şark Uleması, Çağlayan Yayınları, 1996
  3. ^ Prof. Kanate Kurdo, Tarîxa Edebiyata Kurdî, Öz-Ge Yayınları, Ankara, 1992.
  4. ^ Mehmed Emin Zeki, Kürt ve Kürdistan Ünlüleri (Meşahirê Kurd û Kurdistan)
  5. ^ Taberanî, El-Mucemu’s-Sağir ve el-Mucamu’l-Evsat
  6. ^ Mahmud Hulvî, Lemezât-ı Hulviyye Ez Lemeât-ı Ulviyye
  7. ^ "Arşivlenmiş kopya". 10 Aralık 2022 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 10 Aralık 2022. 
  8. ^ İbn-i Hallikân, Vefeyat-ül-ayan
  9. ^ Câmiu Kerâmât-il-Evliyâ; c.1, s.378
  10. ^ "Arşivlenmiş kopya". 10 Ocak 2017 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 10 Ocak 2017. 
  11. ^ "Arşivlenmiş kopya". 16 Ağustos 2016 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 14 Ağustos 2016. 
  12. ^ Mu’cem-ül-müellifîn cild-1, sh. 270
  13. ^ The Kurdish Language: from Oral Tradition to Written Language, By Dr. Jemal Nebez.
  14. ^ Mu’cem-ül-müellifîn cild-2, sh. 310
  15. ^ Mehmet Çaglayan, Şark Uleması, s 65
  16. ^ Sicili Osmani
  17. ^ Mehmed Emin Zeki, Kürt ve Kürdistan Ünlüleri
  18. ^ Special Issue: The 40th Day Memory of the Death of Mulla Abu Bakr Effendi". Fata al-Iraq. 1943-11-02. s. 4.
  19. ^ İslam Ansiklopedisi, 44. Cilt
  20. ^ Şark Uleması - Sayfa 54
  21. ^ Mehmet Çaglayan, Şark Uleması
  22. ^ "Arşivlenmiş kopya". 16 Nisan 2016 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 8 Nisan 2016. 
  23. ^ Birkar, Caucher. "Caucher Birkar'in Ingilizce vikipedi sayfasi". 6 Ağustos 2017 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 24 Temmuz 2017. 
  24. ^ Bonni, Azad. "Azad Bonni'nin Ingilizce vikipedi sayfasi". 21 Ocak 2017 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 25 Temmuz 2017. 

İlgili Araştırma Makaleleri

Kadirilik ya da Kadiriyye, Seyyid Abdülkâdir Geylânî tarafından 12. yüzyılın başlarında kurulan tarikattır.

<span class="mw-page-title-main">Ali</span> İslam Devletinin dördüncü halifesi ve Şiilerin birinci imamı

Ali bin Ebu Talib, İslam Devleti'nin 656-661 yılları arasındaki halifesi. İslam peygamberi Muhammed'in damadı ve amcası Ebu Talib'in oğlu olan Ali, Muhammed'in İslam'a davetini kabul eden ilk erkek kişidir. Sünni İslam'a göre Ali, dört halifenin sonuncusu, Şii İslam'a göre ise imamların ilki ve Muhammed'in hak vârisidir. Şii ve Sünni İslam arasındaki farklılaşmanın ana nedeni Muhammed'in gerçek vârisinin kim olduğu konusundaki görüş farklılığından ileri gelmektedir.

<span class="mw-page-title-main">Fatıma</span> İslam peygamberi Muhammedin küçük kızı

Fatıma bint Muhammed, Fatımatü'z-zehra, İslam peygamberi Muhammed'in kızı, Ali bin Ebu Talib'in eşi.

Hâlidîlik, İslam'ın Sünnîlik mezhebine bağlı bir tarîkat olan Nakşibendîliğin en yaygın kollarından biridir. Kol, adını Kürt İslam âlimi Halid Bağdadî'den alır. Türkiye'de etkinlik gösteren Nakşibendî şeyhleri genellikle Halidî'dir.

Şiilik veya Şia, Muhammed'den sonra devlet yönetiminin Ali'ye ve onun soyundan gelenlere ait olduğu fikrini savunan; Ali ile birlikte onun soyundan gelen imamların günahsızlığına, yanılmazlığına ve bizzat Allah tarafından imam olarak seçildiklerine dair inanışların ortak adıdır. İslam dünyası içerisinde Müslüman nüfusun yüzde 10-15'lik kısmını oluşturur. Siyasi saiklerle ortaya çıkan bu ayrılık, zaman içinde fıkhi ve itikadi bir alt yapı kazanarak mezhepleşmiştir.

<span class="mw-page-title-main">Mâtürîdî</span>

Mâtürîdî ya da tam adıyla Ebû Mansûr Muhammed bin Muhammed bin Mahmûd el-Mâtürîdî es-Semerkandî,, İslam dininin iki itikadi mezhebinden birisi olan Mâtürîdîlik mezhebinin kurucusu ve Hanefîlik mezhebine bağlı olanların itikad imamı sayılan İslâm alimi.

<span class="mw-page-title-main">Mevlevîlik</span>

Mevlevîlik, 13. yüzyılda yaşamış Mevlana Celaleddin Rumi'nin tasavvufî düşünceleri üzerine, kendisinin ölümü ardından gelişen tarikattır.

<span class="mw-page-title-main">Muhammed Tapar</span> Büyük Selçuklu Devleti sultanı

Muhammed Tapar ya da Gıyaseddîn Muhammed Tapar Büyük Selçuklu Sultanı ve Melikşah'ın oğlu.

Muhammed Nur'ül Arabi, Son dönem melamiliğin piri. 1813-1887 arasında yaşamış sufi. Çeşitli sufi üstadlarından ders almış olan ve hayatının büyük kısmını Anadolu ve Rumeli topraklarında geçiren Seyyid Muhammed Nur, Abdülbaki Gölpınarlı tarafından Üçüncü Devir Melamiliği şeklindeki tanımlanan dönemin de öncüsü kabul edilmektedir.

Müfessir, tefsir ile uğraşan ilahiyatçılara verilen isim.

Bu liste, Kur'an'ın indirilmeye başladığı 7. yüzyıl'dan günümüze kadar literatürdeki müfessirleri ve varsa eserlerini toplu halde içermektedir. Müfessirin yaşadığı yüzyıl için, ölüm tarihi esas alınmıştır.

İmam Kuşeyrî, müderris, mutasavvıf ve yazar. Ailesi Arap asıllı olup, Horasan civarına yerleşmişti. Annesi de Sülemi ailesine mensuptur.

İbn-i Salah Kürt hadis âlimi ve fakih. Şehrizor'da doğmuştur. Asıl adı Osman bin Abdürrahmân bin Osman bin Mûsâ bin Ebi’n-Nasr el-Kürdî eş-Şehrezûrî’dir. Künyesi, Ebû Amr, lakabı Takiyyüddin'dir ancak, 'İbn-i Salah' diye anılmıştır.

Kürtler listesi, belli kategorilerde hazırlanmış, Türkçe Vikipedi'de maddesi yazılan Kürtleri içermektedir.

Macid el-Kurdî Irak Kürdistanı'nda yetişen İslam alimi. Lakabı "Ebu Muhammed"'dir. Doğum tarihi tam olarak bilinmemektedir. Macid el-Kurdî, Irak'ta Cebel-i Hamsîn denilen yere yerleşip burada fıkıh, hadis, tefsir ve kelam gibi ilimleri öğrendi. 1166 yılında burada öldü.

İslam filozoflarının kronolojisi aşağıdaki gibidir.

Muradhan Beyazidi veya Murad Han, 1736 yılında Ağrı'nın Doğubeyazıt ilçesinde doğmuş, Klasik Kürt edebiyatı şairi ve yazarı. Ahmed-i Hani'den etkilemiştir. 6 yaşında iken Ahmedi Hani'nin medresesinde Kur'an ve dini dersleri alır Muradhan daha sonra Bitlis ve Van gibi illerde eğitimini tamamlar. 1778 yılında Doğubeyazit'ta öldü. Günümüzde ulaşan çok sayıda şiirleri var.

Bu liste İslam peygamberi Muhammed'in sahabelerini alfabetik olarak göstermektedir. Sahabe, Muhammed'i hayatında en az bir defa görmüş kişilerdir. Sayılarının 124.000 civarında olduğu sanılmaktadır. İlk sahabe eşi Hatice, son ölen sahabe Ebu Tufeyl Âmir bin Vâsile el-Leysî'dir.

Kays b. Sa'd b. Ubade el-Ensari el-Hazrecî, Mısır valisi.