İçeriğe atla

Käthe Leichter

Marianne Katharina "Käthe" Leichter (Viyana, 20 Ağustos 1895 - Şubat 1942), Avusturyalı bir ekonomist, kadın hakları aktivisti, gazeteci ve politikacıydı. Avusturya Sosyal Demokrat Partisi ve Viyana İşçi Odası üyesiydi. Nazi rejimi sırasında Ravensbrück toplama kampında alıkonuldu ve 1942'de Bernburg Ötanazi Merkezi'nde gazla öldürüldü.

Erken dönemleri

Leichter, 1895'te Viyana'da, Yahudi bir çiftin, avukat Josef Pick (1849, Náchod –1926) ve karısı Charlotte "Lotte" Rubinstein'ın (1871, Galați – 1939) ikinci kızı olarak, Marianne Katharina Pick adı ile dünyaya geldi.[1][2] Ablası, Avusturyalı-Amerikalı besteci ve müzik terapisti Vally Weigl'dı .

Käthe, 1914'te Beamten-Töchter-Lyceum'dan mezun oldu ve ardından Viyana Üniversitesi'nde siyaset bilimi okumaya başladı. O dönemde Avusturyalı kadınların mezun olmasına izin verilmediğinden, 1917'de Alman Heidelberg Üniversitesi'ne kaydını aldı; Temmuz 1918'de mezun oldu ve daha sonra üniversitede iki dönem daha tamamlamak için Viyana'ya döndü.[3]

Siyasi kariyeri

Leichter, I. Dünya Savaşı'nın patlak vermesinden önce öğrenci olarak radikal bir sol örgüt olan Wiener Jugendbewegung'a (Viyana Gençlik Hareketi) katıldı ve daha sonra savaşa karşı çıkan Avusturya Sosyal Demokrat Partisi (SDAPÖ) üyeleri için Marksist bir grup Parteischüler-Bildungsverein Karl Marx'a (Karl Marx Parti Akademisyenleri ve Eğitim Derneği) katıldı. Avusturya Cumhuriyeti 1918'de kurulduğunda ve ekonomi alanında uzmanlaşmış ilk Avusturyalı kadın siyaset bilimi mezunlarından biri olarak, Reichswirtschaftskommission der Arbeiterräte (İşçi Konseyleri Devlet Ekonomi Komitesi), Sozialisierungskommission [de] (Sanayiyi Sosyalleştirme Devlet Komitesi) ve Zentralverband für Gemeinwirtschaft (Kamu Malları ve Şirketleri Merkezi Teşkilatı) ve Maliye Bakanlığı için çalıştı.[2]

Leichter, 1925'te Frauenreferat der Wiener Arbeiterkammer'e (Viyana Kurumsallaşmış İşçi Odası Kadın Dairesi) katıldı ve 1934'e kadar daireyi yönetti. 1932'de Betriebsrat der Wiener Arbeitkammer'e (Viyana Kurumsallaşmış İşçi Odası İşçi Komitesi) seçildi.[2] Avusturya'da kadın çalışmaları hakkında topladığı istatistiki verilere dayanarak makaleler ve raporlar yayınladı, ayrıca kadın haklarını savunmak için konferanslar, okul kursları ve radyo yayınları verdi. Eşit ücret, sosyal yönetimde daha fazla kadının işe alınması ve üniversite mezunu kadınlar için istihdam fırsatları savundu.[4]

Kişisel hayatı

Feuerhalle Simmering, Leichter ailesinin mezarı

1921'de bir sosyalist ve gazeteci olan Otto Leichter [de] ile evlendi. 1924'te ilk oğulları Heinz'i ve 1930'da ikinci Franz'ı doğurdu.[2]

Siyasi işkenceler ve ölümü

Şubat 1934'te SDAPÖ Avusturya'da yasaklandığında Leichter, parti yasağına tepki olarak kurulan bir yeraltı sosyalist örgütü olan Revolutionäre Sozialisten'e (Devrimci Sosyalistler) katıldı.[2] Kocası Otto ile birlikte 1934'te altı aylığına Zürih'e göç ettiler, ancak Devrimci Sosyalistlerin eğitim başkanı seçilince Viyana'ya döndü. Anti-faşist broşürler yazdı ve yurt dışında Maria Mahler ve Anna Gärtner takma adlarıyla makaleler yayınladı.[3] Nazi Partisi, 1938'de Anschluss'ta Avusturya'yı işgal edince, ailesiyle birlikte Avusturya'dan kaçmaya çalıştı. Ailesi kaçmasına rağmen, Leichter 30 Mayıs 1938'de Viyana'da Gestapo tarafından tutuklandı ve ardından hapsedildi. 1940'ta Ravensbrück toplama kampına gönderildi ve 1942'nin başlarında Bernburg Ötanazi Merkezi'nde gazla öldürüldü.

Hatırası

Viyana'nın Hietzing semtinde bir cadde olan Käthe Leichter-Gasse, adını 1949'da Leichter'den almıştır.[5] Avusturya hükûmeti tarafından bir kadın tarihçiye verilen yıllık bir ödül de Leichter'in anısına verilmiştir. Avusturyalı-Amerikalı tarihçi Gerda Lerner, Leichter için şunları yazmıştır: "feminizmin en yüksek ideallerinin kişiselleşmesi-tüm kadınlar adına, özellikle de işçi sınıfı kadınları adına yaşam boyu faaliyetleri; sosyal reformların sadece kadınların yanı sıra erkeklerin çıkarlarına hizmet etmeleri durumunda olduğu inancı; faşizme ve Nasyonal sosyalizme karşı uzlaşmaz mücadelesi, hayatına mal oldu."[4]

Akrabaları

Käthe Leichter'in akrabaları arasında bulunan bazı kişiler:

  • Jacques Rubinstein, Yidişיעקב רובינשטיין‎ (1841, Yareslov (Jarosław), Kraliyet Galiçya-Lodomeria  – 1912, Viyana, Avusturya-Macaristan)[6]
    Henriette Rosenfeld (Yidişהענריעטטע רויזענפעלד‎, İbraniceהנרייטה רוזנפלד‎) (1848, Pöstyén [hu] (AlmancaPistyan, Pistian, Püschtin, Bad Püschtin, Piešťany), Nyitra Co. Royal Hungary  – 1934, Viyana, Avusturya) ve çocukları:
    • Charlotte "Lotte" Rubinstein (Käthe Leichter'in babası Josef Pick ile evlendi)
    • Caroline Friederike Rubinstein (evlilik adı Landau)
    • Helene Rubinstein (evlilik adı Kux )
    • Heinrich Rubinstein
    • Artur Rubinstein

Kaynakça

  1. ^ "geni.com". 12 Nisan 2021 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 3 Mayıs 2021. 
  2. ^ a b c d e Biographical Dictionary of Women's Movements and Feminisms in Central, Eastern, and South Eastern Europe: 19th and 20th Centuries. Central European University Press. 2006. ss. 286-289. ISBN 978-963-7326-39-4. 
  3. ^ a b "Leichter, Käthe, geborene Pick". Neue Deutsche Biographie (Almanca). 1985. 22 Mart 2013 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 1 Eylül 2015. 
  4. ^ a b Freidenreich, Harriet (1 Mart 2009). "Käthe Leichter". Jewish Women: A Comprehensive Historical Encyclopedia. Jewish Women's Archive. 19 Eylül 2015 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 1 Eylül 2015. 
  5. ^ "Käthe Leichter (1895 - 1942)" (Almanca). Documentation Centre of Austrian Resistance. 23 Nisan 2013 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 1 Eylül 2015. 
  6. ^ "Arşivlenmiş kopya". 3 Mayıs 2021 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 3 Mayıs 2021. 

Bibliyografya

  • Frauenarbeit und Arbeiterinnenschutz in Österreich, 1927
  • Wie leben die Wiener Heimarbeiter? : eine Erhebung über die Arbeits- und Lebensverhältnisse von tausend Wiener Heimarbeitern, 1923
  • So leben wir ... 1320 Industriearbeiterinnen berichten über ihr Leben ; Eine Erhebung, 1932
  • Käthe Leichter. Leben und Werk, 1973
  • Käthe Leichter zum 100. Geburtstag : Texte zur Frauenpolitik, 1995

İlgili Araştırma Makaleleri

<span class="mw-page-title-main">Stefan Zweig</span> Avusturyalı yazar

Stefan Zweig, Avusturya-Macaristanlı roman, oyun, biyografi yazarı ve gazeteciydi. 1920'ler ile 1930'lar arasında edebiyat kariyerinin zirvesinde olmuş Zweig, dönemin dünyasının en çok tercüme edilen ve en popüler yazarlarından biriydi.

<span class="mw-page-title-main">Elias Canetti</span>

Elias Canetti, modernist romancı, oyun yazarı, anı ve kurgusal olmayan düzyazı yazarı. Eserlerini Almanca yazan Canetti, "geniş bir bakış açısı, fikir zenginliği ve sanatsal güç ile işaretlenmiş yazıları için" 1981 yılında Nobel Edebiyat Ödülü'nü kazandı.

<span class="mw-page-title-main">Nasyonal Sosyalist Alman İşçi Partisi</span> Almanyada 1920 ila 1945 arasında var olmuş aşırı sağ siyasi parti

Nasyonal Sosyalist Alman İşçi Partisi veya yaygın kısa adıyla Nazi Partisi, Weimar Cumhuriyeti döneminde kurulmuş ve Weimar Cumhuriyeti'ni Nazi Almanyası'na dönüştürüp 1933-1945 yılları arasında yönetmiş olan bir Alman siyasi partisidir. Yirminci yüzyılın ilk yarısında Alman siyasetinde önemli bir yere sahip olmuş partinin programı ve ideolojisi olan nasyonal sosyalizm, radikal antisemitizm ile birlikte etnik milliyetçiliğe dayanan antiliberal ve antikomünist bir görüşteydi. 1921 senesinden itibaren parti başkanlığını sürdürmüş Adolf Hitler'in 1933 senesinde şansölye olmasının ardından 1945 senesine kadar nasyonal sosyalizm döneminde Almanya'nın tek yasal partisi olmuştur.

<span class="mw-page-title-main">Victor Adler</span>

Victor Adler,, Avusturyalı sosyalist.

<span class="mw-page-title-main">Engelbert Dollfuß</span> 11. Avusturya şansölyesi

Engelbert Dollfuß, Avusturyalı siyasetçi ve şansölye (1932-1934).

<span class="mw-page-title-main">Elfriede Jelinek</span> Avusturyalı yazar ve Nobel Edebiyat Ödülü (2004) sahibi

Elfriede Jelinek Avusturyalı feminist oyun yazarı ve romancı. 2004 yılında Nobel Edebiyat Ödülü'nü almıştır.

<span class="mw-page-title-main">Otto Bauer</span> Avusturyalı siyasetçi (1881-1938)

Otto Bauer, Avusturyalı sosyal demokrat politikacı Avusturya Marksizmi'nin teorisyenlerinden biri. 1920 yılında hazırlanan Avusturya anayasasının oluşturulmasına aktif olarak katıldı. Avusturya Sosyal Demokrat Partisi'nin öncülü olan Avusturya Sosyaldemokrat İşçi Partisi'nin (SDAP) sol kanadının öncülüğünü ve I. Dünya Savaşı sonrası Avusturya'nın Almanya'ya katılması taleplerinin sözcülüğünü yaptı. 1907'den itibaren partiye bağlı Arbeiterzeitungun redaktörlüğünü üstlendi ve 1926'da partinin tarihi Linz Programı'nı kaleme aldı. 1934'te faşizme karşı Şubat Ayaklanması'na katıldı. Ayaklanmanın bastırılmasından sonra Avusturya sosyalistlerinin dış bürosunu kurduğu Brünn'e yerleşti. Almanya'nın Çekoslovakya'yı işgalinden sonra Fransa'ya kaçtı ve orada öldü.

<span class="mw-page-title-main">Leopold Figl</span> 14. Avusturya şansölyesi

Leopold Figl Avusturyalı siyasetçi. Avusturya Halk Partisi'nden seçilen ilk Avusturya Şansölyesi (1945-1953). II. Dünya Savaşı'ndan sonra seçilen en genç Avusturya Şansölyesi oldu.

<span class="mw-page-title-main">Arthur Seyss-Inquart</span> 13. Avusturya şansölyesi

Arthur Seyß-Inquart, Avusturyalı nasyonal sosyalist siyasetçi.

Yaygın olarak "Beyaz Ordu, Kara Baron" olarak bilinen En Güçlü Kızıl Ordu, Pavel Grigoreviç Gorinşteyn tarafından yazılan ve Samuil Pokrass tarafından bestelenen bir marştır. 1920'de Rus İç Savaşı sırasında yazılan şarkı, Kızıl Ordu için yazılmıştır.

<span class="mw-page-title-main">Matthias Sindelar</span> Avusturyalı futbolcu (1903-1939)

Matthias Sindelar, Avusturyalı futbolcudur. Avusturya futbolunda, 1930'lu yılların önde gelen isimlerinden biriydi. 1934 FIFA Dünya Kupası'nda Avusturya millî futbol takımına kaptanlık yapan Sindelar, futbol kariyerini Austria Wien'de tamamladı.

<span class="mw-page-title-main">Hugo Meisl</span> Avusturyalı futbolcu

Hugo Meisl, Avusturya futbol tarihinin en önemli isimlerinden biri. Futbolculuk kariyerinden sonra teknik direktör, hakem, Avusturya Futbol Federasyonu genel sekreteri ve FIFA delegesi görevlerinde bulundu.

<span class="mw-page-title-main">Johann Strauss I</span>

Johann Strauss I,, Avusturyalı romantik akımın bestecilerindendir. Özellikle de valsleriyle ünlüdür. En ünlü valsi, "Lorelei Rhine Klänge op. 154."tür. En ünlü eserinin adı "Radetzky Marşı"dır ve Josef Wenzel Radetzky von Radetz'e ithafen yazılmıştır; bu marş, Viyana Filarmoni Orkestrası'nın geleneksel olarak düzenlediği Yılbaşı Konserinin kapanış eseridir.

<span class="mw-page-title-main">Ravensbrück toplama kampı</span> nazi almanyasında masum sivillerin ve esirlerin sistematik olarak yok edilmesi için kurulan yerleşke

Ravensbrück toplama kampı, 1939'dan 1945'e kadar Kuzey Almanya'da, Berlin'in kuzeyine 90 km uzaklukta Ravensbrück köyünün yakınındaki bir bölgede yalnızca kadınlara yönelik bir Nazi toplama kampıydı. Kamp anıtının, savaş sırasında kampta bulunan 132.000 kadına ilişkin tahmini rakamı arasında, yaklaşık 48.500'ü Polonya'dan, 28.000'i Sovyetler Birliği'nden, neredeyse 24.000'i Almanya ve Avusturya'dan, yaklaşık 8.000'i Fransa'dan ve binlercesi diğer ülkelerden yer aldı. Toplamda 20.000'den fazla mahkûm Yahudiydi. Yüzde seksen beşi diğer ırklardan ve kültürlerdendi. Yüzde 80'den fazlası siyasi mahkûmlardı. Pek çok mahkûm Siemens & Halske tarafından köle işçi olarak çalıştırıldı. 1942'den 1945'e kadar Naziler, sülfonamidlerin etkinliğini test etmek için Ravensbrück mahkûmları üzerinde tıbbi deneyler yaptı. 1941 baharında SS, 1944'te kampın gaz odalarını inşa eden ve yöneten erkek mahkûmlar için bitişikte küçük bir kamp kurdu. Ravensbrück kampından geçen kadın mahkûmlardan yaklaşık 50.000'i öldü, gaz odalarında yaklaşık 2.200 kişi öldürüldü.

<span class="mw-page-title-main">Karl Seitz</span> Avusturyanın ilk cumhurbaşkanı

Karl Seitz, Avusturyalı siyasetçi ve devlet adamı.

<span class="mw-page-title-main">Nazi Partisi liderleri ve yetkilileri listesi</span> Vikimedya liste maddesi

Bu madde, Nazi Partisinin liderleri ve yetkililerinin listesidir.

<span class="mw-page-title-main">Kızıl Viyana</span>

Kızıl Viyana (Almanca: Rotes Wien), Sosyal Demokratların çoğunluğa sahip olduğu ve kentin ilk kez demokratik olarak yönetildiği 1918-1934 yılları arasında Avusturya'nın başkentinin takma adıdır.

<span class="mw-page-title-main">Avusturya İç Savaşı</span> Savaş

Avusturya İç Savaşı ya da Şubat Ayaklanması, Avusturya'da 12 Şubat ve 16 Şubat 1934 arasında sosyalistler ve Avusturya ordusu arasında dört gün süren çatışmalar için kullanılan bir terimdir. Çatışmalar Linz'de başladı ve esas olarak Viyana, Graz, Bruck an der Mur, Judenburg, Wiener Neustadt ve Steyr kentleriyle aynı zamanda Doğu ve Orta Avusturya'nın bazı diğer sanayi kentlerinde gerçekleşti.

<span class="mw-page-title-main">Hilde Zimmermann</span>

Hilde (Wundsam) Zimmermann, Avusturya Direnişinin bir üyesiydi. Faşizme karşı mücadele çabaları nedeniyle annesi ve çocukluk arkadaşıyla birlikte Nazi yetkilileri tarafından Almanya'daki Ravensbrück toplama kampına sürüldü. Daha sonra hem oradaki hapis cezasından hem de ölüm yürüyüşünden sağ kurtuldu.

<span class="mw-page-title-main">Therese Schlesinger</span>

Therese Schlesinger, ;, Avusturyalı feminist ve politikacı.