İçeriğe atla

Kuzey Kıbrıs ve İslam İşbirliği Teşkilatı

Kuzey Kıbrıs ve İslam İşbirliği Teşkilatı, Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti ile İslam İşbirliği Teşkilatı arasında uluslararası süregelen ilişkileri içerir. Sadece Türkiye tarafından tanınan KKTC daha önceden farklı statü ve isimlerde temsil edildiği örgütte, Haziran 2005'ten bu yana Kıbrıs Türk Devleti adıyla gözlemci üye olarak yer almaktadır.

İİT ve Kıbrıslı Türkler

Kıbrıs Türkleri ilk olarak Kıbrıs Türk Federe Devleti'nin kurulması sonrasında 1975 yılında 'misafir' statüsünde İİT Toplantılarına katılmıştır. Kıbrıs'lı Türk heyetler 1976 yılından itibaren İİT Dışişleri Bakanları Toplantıları'na, 1981 yılından itibaren de İİT Zirve Toplantıları'na düzenli olarak katılmaktadır. O zamanki adıyla İslam Konferansı Örgütü nezdinde Kıbrıs'a ilişkin ilk karar 1976 yılında alınmış olup, kararda 'Kıbrıs sorunu bir çözüme kavuşuncaya kadar, sorunun tartışıldığı uluslararası platformlarda Kıbrıs Türk temsilcilerinin Kıbrıs Rum temsilcileri ile eşit düzeyde seslerini duyurabilmelerini teminen bu yöndeki haklı taleplerinin desteklenmesi vurgulanmış ve konferansın gelecek dönemlerdeki toplantılarına Kıbrıs Türk temsilcilerinin de davet edilmesi' ibaresi yer almıştır.

Kıbrıs Türk Federe Devleti, 1978'de Senegal'de yapılan 9. İslam Dışişleri Bakanları Toplantısı'na 'Turkish Muslim Community of Cyprus' adı altında gözlemci olarak katılmıştır. 1980 yılında Pakistan'ın başkenti İslamabad'da yapılan 11. İDBK'da alınan karar doğrultusunda 1981 yılında Bağdat'ta düzenlenen 12. İDBK Toplantısı'ndan itibaren ise, gözlemci statüsü aynı kalmakla birlikte, Kıbrıs Türk Federe Devleti'nin İİT'nda temsil edildiği isim 'Turkish Muslim Community of Kıbrıs' olarak değişmiştir. Bu isimde, 1983 yılında Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti'nin ilanından sonra herhangi bir değişiklik olmamıştır.

KKTC'nin temsil seviyesi

Ağustos 1991'de İstanbul'da yapılan 20. İDBK toplantısında KKTC'nin gözlemci statüsü güçlendirilmiş ve İİT'nın tüm komite ve İslam Kalkınma Bankası gibi bağlı kuruluşlarının çalışmalarına katılma imkânı sağlanmıştır.

Cidde'de Mayıs 2004'te düzenlenen İslam İşbirliği Teşkilatı Yüksek Düzeyli Memurlar toplantısı sırasında kabul edilen ve Kıbrıs Rum tarafında Annan Planı'nın reddedilmiş olmasından duyulan üzüntüyü ifade ederek, Kıbrıs Rumlarının Kıbrıs Türklerini temsil etmeyeceğini ve bundan böyle Kıbrıs Türk tarafının İİT toplantılarına Annan Planı'ndaki adı altında katılacağını belirten ve uluslararası camiaya Kıbrıs Türklerine yönelik izolasyonun kaldırılmasına yönelik çağrıda bulunan karar, Haziran 2004'te İstanbul'da gerçekleştirilen 31. İslam Dışişleri Bakanları Konferansında onaylanmıştır.

Haziran 2005'te Yemen'de düzenlenen İİT 32. Dışişleri Bakanları Toplantısı'na hazırlık mahiyetinde Cidde'de düzenlenen Yüksek Düzeyli Memurlar Toplantısı'nda Kıbrıs konulu kararın metninde Kıbrıs Türk Devleti ibaresi yer almıştır. Söz konusu karar Endonezya'nın çekincesiyle kabul edilmiştir. KKTC bu tarihten itibaren İİT nezdinde Kıbrıs Türk Devleti ibaresi ile temsil edilmektedir.

Dış bağlantılar

KKTC Dışişleri Bakanlığı İslam İşbirliği Teşkilatı (İİT) ile İlişkiler 5 Ağustos 2020 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi.

Kaynakça

İlgili Araştırma Makaleleri

<span class="mw-page-title-main">İslam İşbirliği Teşkilatı</span> 57 üye devleti bulunan uluslararası kuruluş

İslam İşbirliği Teşkilatı (İİT), Eylül 1969 tarihinde Fas'ın başkenti Rabat'ta toplanıp İslam ülkelerini çatısı altında toplamak üzere İslam Konferansı Teşkilatı adıyla kurulan 57 üyeye sahip, uluslararası hukuk tüzel kişiliğini haiz bir uluslararası teşkilattır.

<span class="mw-page-title-main">Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti</span> Kıbrıs adasında fiili devlet

Kuzey Kıbrıs, resmî adıyla Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti (KKTC), Akdeniz'deki Kıbrıs adasının kuzey kısmında yer alan, fiilî devlet. Varlığı Türkiye ve Türk Devletler Teşkilatı dışında hiçbir ülke/oluşum tarafından tanınmamaktadır. Birleşmiş Milletler ve Avrupa Birliği gibi kuruluşlar ve uluslararası toplum tarafından 1974'te Türkiye'nin gerçekleştirdiği Kıbrıs Harekâtı'ndan beri Kıbrıs Cumhuriyeti'nin Türkiye işgali altındaki toprağı olarak nitelenir.

<span class="mw-page-title-main">Karadeniz Ekonomik İşbirliği</span> uluslararası bir kuruluş

Karadeniz Ekonomik İşbirliği Örgütü (KEİÖ), 25 Haziran 1992 tarihinde İstanbul'da düzenlenen zirvede imzalanan anlaşma ile kurulan ve Karadeniz havzasındaki ülkelerin ekonomik iş birliğini amaçlayan uluslararası kuruluştur.

<span class="mw-page-title-main">Ekmeleddin İhsanoğlu</span> Türk akademisyen, politikacı ve diplomat

Ekmeleddin Mehmet İhsanoğlu, Türk bilim insanı, kimya ve bilim tarihi profesörü, akademisyen, diplomat, devlet adamı, yazar. 2004 ve 2014 yılları arasında Birleşmiş Milletler'den sonra ikinci büyük uluslararası örgüt olan İslam İşbirliği Teşkilatı’nın genel sekreterliğini sürdürmüştür.

<span class="mw-page-title-main">Ekonomik İşbirliği Teşkilatı</span> Uluslararası Ekonomik Organizasyon

Ekonomik İşbirliği Teşkilatı (EİT) Türkiye, İran, Pakistan tarafından kurulan ve Sovyetler Birliği'nin yıkılmasıyla diğer Türk Devletleri'nin de dahil olduğu ekonomik örgüttür. EİT'nin on üyesi ve bir gözlemci üyesi bulunmaktadır.

Kıbrıs Türk Devleti, dönemin Birleşmiş Milletler Genel Sekreteri Kofi Annan tarafından hazırlanan Annan Planı'ında Kıbrıs Rum Devleti ile birlikte Birleşmiş Kıbrıs Cumhuriyeti'ni oluşturacak olan federe devlete verilecek olan isim.

<span class="mw-page-title-main">Cumhuriyet Meclisi (KKTC)</span> Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyetinin parlamentosu

Cumhuriyet Meclisi, Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti'nin yasama organı olan parlamentosudur. Halkın seçtiği 50 milletvekilinden oluşan meclise partilerin milletvekili sokabilmeleri için %5'lik barajı geçmeleri gerekmektedir.

<span class="mw-page-title-main">Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti'nin dış ilişkileri</span>

Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti (KKTC), sadece Türkiye tarafından tanınmakta, diğer ülkeler ve Birleşmiş Milletler (BM) tarafından tanınmamaktadır. Ülke, hukuken Kıbrıs Cumhuriyeti'ne bağlıdır. Birçok devlet ve uluslararası kuruluş, Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti'ni de facto (fiili) devlet olarak tanımlamaktadır. Buna karşılık, uluslararası camianın Kıbrıslı Türklere karşı tutumu 2004'teki Annan Planı oylaması sonucu sempatiye dönüşmüştür. Bu sayede, KKTC devleti/kurumları bazı uluslararası politik, sportif, bilimsel, turistik ve kültürel örgütlere üye olmuşlardır.

<span class="mw-page-title-main">Türk Devletleri Teşkilatı</span> uluslararası Türk birliği

Türk Devletleri Teşkilatı (TDT) veya eski adıyla Türk Dili Konuşan Ülkeler İşbirliği Konseyi, Azerbaycan, Kazakistan, Kırgızistan, Özbekistan, Türkiye'nin üye; Macaristan, Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti ve Türkmenistan'ın gözlemci statüsünde yer aldığı Türk devletlerinden oluşan bir uluslararası kuruluştur. Genel amacı, Türk dilleri konuşan devletler arasında kapsamlı iş birliğini teşvik etmek olan bir hükûmetlerarası kuruluştur.

Gambiya-Kuzey Kıbrıs ilişkileri, Gambiya ve Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti'nin süregelen uluslararası politikalarını içerir. Sadece Türkiye tarafından tanınan KKTC'yi Gambiya resmen tanımamaktadır. 2005 yılında dönemin KKTC Başbakan Yardımcısı ve Dışişleri Bakanı Serdar Denktaş'ın Gambiya'ya yaptığı resmî ziyarette Gambiya Devlet Başkanı Yahya Jammeh, Sizi tanımamız için hiçbir sakınca yok. Bize güvenebilirsiniz. Denktaş'ın Afrika kıtasındaki ilk resmî ziyaretini Gambiya'ya yapmasından dolayı büyük onur duyuyorum, bize sadece ne istediğinizi söyleyin, biz gereğini yapmaya hazırız dedi. Fakat şu ana dek Gambiya KKTC'yi tanımamıştır. Ayrıca Gambiya Dışişleri Bakanı Mamadau Tangara, 2010 yılında Ankara'da KKTC Cumhurbaşkanı Derviş Eroğlu tarafından kabul edilmiştir. Bunun yanında 2011 yılının Kasım ayında Lefkoşa'da düzenlenen, KKTC'nin Kıbrıs Türk Devleti adıyla gözlemci olarak üye olduğu İslam İşbirliği Teşkilatı bünyesinde faaliyet gösteren, Yükseköğrenim Forumu'na Gambiya Yükseköğrenim Bakanı Mariama Sarr Ceesay da katılmış ve dönemin KKTC Milli Eğitim, Gençlik, Kültür ve Spor Bakanı Kemal Dürüst ile görüşmüştür.

Somali-Kuzey Kıbrıs ilişkileri, Somali ve Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti'nin süregelen uluslararası politikalarını içerir. Sadece Türkiye tarafından tanınan KKTC'yi Somali resmen tanımamaktadır fakat aralarında gayri resmi ilişkiler bulunmaktadır. Somali'nin tam üye olduğu İslam İşbirliği Teşkilatı'na KKTC'de Kıbrıs Türk Devleti adıyla gözlemci statüsünde üyedir. Karşılıklı ilişkiler İİT'nin 2004 yılında Kıbrıs Türklerine yönelik izolasyonların kaldırılmasına yönelik aldığı karar sonucu gelişme göstermiştir. Türkiye Başbakanı Recep Tayyip Erdoğan'ın 2011 yılında gerçekleştirdiği Somali ziyareti tarihlerinde Türkiye'de başlatılan Somali'ye yardım kampanyası ile eş zamanlı Kuzey Kıbrıs Türk Kızılayı ile KKTC Din İşleri Başkanlığı iş birliğinde bir yardım kampanyası başlatmış ve bu kampanyaya KKTC Cumhurbaşkanı Derviş Eroğlu BRTK'ya yaptığı açıklamada destek çağrısı yapmıştır.

İslam İşbirliği Teşkilatı Parlamento Birliği (İSİPAB) (İngilizce: Parliamentary Union of the Organization of Islamic Cooperation Member States, Fransızca: 'Union Parlementaire des Etats Membres de l'OCI, Arapça:اتحد مخالس الدول الأضاء في منظمه التعاون الإسلامي),İslam ülkeleri arasında dayanışmanın arttırılması amacıyla kurulan İslam İş Birliği Teşkilatı (İİT)’nın parlamento ayağını oluşturur. İİT’ye üye ülkelerin parlamentolarından heyetlerin bir araya geldiği bir platformdur. Ancak, İİT’ye üye olup da İSİPAB’a henüz üye olmamış beş ülke vardır.

Kuveyt-Kuzey Kıbrıs ilişkileri, Kuveyt ve Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti'nin süregelen uluslararası politikalarını içerir. Sadece Türkiye tarafından tanınan KKTC'yi ile Kuveyt arasında resmi diplomatik ilişkiler bulunmamaktadır. Kuveyt'nin tam üye olduğu İslam İşbirliği Teşkilatı'na KKTC'de Kıbrıs Türk Devleti adıyla gözlemci statüsünde üyedir. Karşılıklı ilişkiler İİT'nin 2004 yılında Kıbrıs Türklerine yönelik izolasyonların kaldırılmasına yönelik aldığı karar sonucu gelişme göstermiş ve Kuzey Kıbrıs'ın başka ülkelerde de bulunan ve resmi tanıma emaresi olmayan temsilciliklerinden Kuveyt'te de açılmıştır. Türkiye Başbakanı Recep Tayyip Erdoğan'ın dönemin Kuveyt Başbakanı Nâsır El-Muhammed El-Ahmed El-Sabah 2011 Yılının ocak ayındaki görüşmesinde alınan kararlar doğrultusunda açılan temsilcilik, KKTC Kuveyt Ofisi adı ile de anılır. Hâlen Oktay Öztürk'ün başında bulunduğu temsilciliğin açılması ile iki ülke arasındaki ilişkiler hızlanmıştır. Her yıl 15 Kasım'da düzenlenen KKTC Cumhuriyet Bayramı etkinlikleri kapsamında Kuveyt'te de resepsiyonlar düzenlenmektedir. 2013 yılında Kuveyt'te KKTC'nin tanıtım faaliyetleri kapsamında fotoğraf sergisi düzenlenmiştir. Benzeri bir sanatsal faaliyet Kuveyt Sanat Derneği ve KKTC Dışişleri Bakanlığı tarafından 2014 Nisan'ında Lefkoşa'da gerçekleştirilmiştir. İki ülke arasında ticari ilişkiler noktasında önemli bir adım, 2007 yılında KKTC'den aralarında işadamları, kamu kuruluşları yetkilileri ve dışişleri bakanlığı temsilcilerinin bulunduğu bir heyetin Kuveyt ziyareti ile gerçekleştir. İki ülke arasındaki en üst düzey diplomatik temas ise 2012 Birleşmiş Milletler Genel Kurulu çalışmaları çerçevesinde çeşitli temaslarda bulunmak amacıyla New York'ta bulunan KKTC Cumhurbaşkanı Derviş Eroğlu ile Kuveyt Başbakanı Cabir El Mübarek El Sabah'ın görüşmesi ile gerçekleşmiştir. New York'taki Kuveyt Misyonu'nda gerçekleşen görüşmede KKTC ile Kuveyt arasındaki ticari ilişkiler ve turizm alanında iş birliğinin geliştirilmesi için çalışmalar yapılması hususları öne çıkmıştır.

Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti-Libya ilişkileri, iki ülkenin süregelen uluslararası politikalarını içerir. Sadece Türkiye tarafından tanınan Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti'ni Libya resmen tanımamaktadır fakat aralarında gayriresmî ilişkiler bulunmaktadır. Libya'nın tam üye olduğu İslam İşbirliği Teşkilatı'na KKTC'de Kıbrıs Türk Devleti adıyla gözlemci statüsünde üyedir. Karşılıklı ilişkiler İİT'nin 2004 yılında Kıbrıs Türklerine yönelik izolasyonların kaldırılmasına yönelik aldığı karar sonucu gelişme göstermiştir.

<span class="mw-page-title-main">Kuzey Kıbrıs ve Avrupa Konseyi Parlamenterler Meclisi</span>

Kuzey Kıbrıs ve Avrupa Konseyi Parlamenter Meclisi ya da Kıbrıslı Türklerin Avrupa Konseyi Parlamenterler Meclisinde Temsili, Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti ile Avrupa Konseyi Parlamenterler Meclisi arasında süregelen ilişkileri içerir. Sadece Türkiye tarafından tanınan KKTC milletvekilleri Kıbrıs Türk Toplumu'nun Seçilmiş Temsilcileri sıfatı ile 2004 yılından bu yana asamble toplantılarına 2 temsilci ile gözlemci statüsünde dahil olmaktadır.

<span class="mw-page-title-main">Kuzey Kıbrıs ve Ekonomik İşbirliği Teşkilatı</span>

Kuzey Kıbrıs ve Ekonomik İşbirliği Teşkilatı, Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti ile Ekonomik İşbirliği Teşkilatı arasında uluslararası süregelen ilişkileri içerir. Sadece Türkiye tarafından tanınan KKTC daha önceden farklı statü ve isimlerde temsil edildiği örgütte, Ekim 2012'den bu yana Kıbrıs Türk Devleti adıyla gözlemci üye olarak yer almaktadır.

<span class="mw-page-title-main">İslam Ülkeleri İstatistik, Ekonomik ve Sosyal Araştırma ve Eğitim Merkezi</span>

İslam Ülkeleri İstatistik, Ekonomik ve Sosyal Araştırma ve Eğitim Merkezi, İslam İşbirliği Teşkilatı İİT'ye bağlı bir araştırma ve eğitim merkezidir. Kuruluş, 1977 yılında Trablus'ta gerçekleşen İslam İşbirliği Teşkilatı 8'inci Dışişleri Bakanları Toplantısı çerçevesinde verilen kararla kuruldu ve 1 Haziran 1978 tarihinde Ankara’da faaliyetlerine başladı.

<span class="mw-page-title-main">Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti başbakanı</span> Kuzey Kıbrısın hükûmet başkanı

Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti başbakanı, Kuzey Kıbrıs'ta cumhurbaşkanlığından ve meclis başkanlığından sonraki en yüksek siyasi makamdır. 15 Kasım 1983 tarihinden itibaren 16 farklı isim başbakanlık yapmıştır. Nejat Konuk, Kuzey Kıbrıs'ın kurucu başbakanıdır. Tarihsel olarak Kıbrıs Türk Federe Devleti Başbakanlığının devamıdır.

Kemal Köprülü, Kıbrıs Türkü diplomat.

<span class="mw-page-title-main">Hüseyin İbrahim Taha</span> Çadlı diplomat ve siyasetçi

Hüseyin İbrahim Taha, Çadlı diplomat ve siyasetçi. Şubat-Aralık 2017 arasında kısa bir süre Çad Dışişleri Bakanı olarak görev aldı. 17 Kasım 2021'de Suudi Yusuf Bin Ahmed El Useymim'in yerine İslam İşbirliği Teşkilatı Genel Sekreterliği görevine seçildi.