İçeriğe atla

Kuzey Amerika Serbest Ticaret Anlaşması

Kuzey Amerika Serbest Ticaret Anlaşması
Anlaşmayı imzalayan ülkeler
TürSerbest ticaret anlaşması
İmzalanma1 Ocak 1994
YerWashington, DC

Kuzey Amerika Serbest Ticaret Anlaşması (İngilizceNorth American Free Trade Agreement, NAFTA; İspanyolcaTratado de Libre Comercio de América del Norte, TLCAN; FransızcaAccord de libre-échange nord-américain, ALÉNA), Amerika Birleşik Devletleri, Kanada ve Meksika tarafından imzalanan serbest ticaret anlaşması. 1 Ocak 1994'te yürürlüğe giren NAFTA kapsamında, söz konusu üç ülke arasındaki ticaret ve yatırımlar liberalize edilmiş, ilk kez yabancı şirketlere, anlaşma ülkelerini uluslararası tahkim kurullarında tek taraflı olarak dava etme hakkı tanınmıştır. Kuruluş amacı üye devletler arasında serbest ticaret bölgesi oluşturmaktır.

1994-2001 yıllarında yatırımcıların ABD, Kanada ve Meksika hükûmetlerine karşı açtığı yüzlerce tahkim davası bulunmakta olup; bu davaların hemen hepsinde yatırımcılar kazanmış, devletler ise kaybetmiştir.

NAFTA Antlaşması ABD, Kanada ve Meksika devlet başkanları Bush, Mulroney ve Salinas tarafından 12 Ağustos 1992'de Washington'da imzalanmıştır. Kuzey Amerika Serbest Ticaret Anlaşması (NAFTA), ABD, Meksika ve Kanada arasında dört yılı aşkın müzakereler sonucunda imzalanarak 1 Ocak 1994 tarihinde yürürlüğe girmiştir.

İlgili Araştırma Makaleleri

<span class="mw-page-title-main">Kanada</span> Kuzey Amerikada yer alan bir ülke

Kanada, Kuzey Amerika'da bir ülkedir. On eyalet ve üç bölgeden oluşan ülke, Büyük Okyanus'tan Atlas Okyanusu'na ve kuzeyde Arktik Okyanusu'na kadar 9,98 milyon km²'lik bir alanı kaplar. Bu özelliğiyle yüzölçümü bakımından dünyanın Rusya'dan sonra en büyük 2. ülkesidir. Kanada, sınırları içinde en çok göl bulunduran ülkedir, bir milyondan fazla göl bulunmaktadır. Kanada'nın güney ve batıda Birleşik Devletler ile olan sınırı 8.891 km ile dünyanın en uzun kara sınırıdır. Ayrıca Kanada, 200.000 km den fazla bir mesafe ile dünyanın en uzun sahil şeridine sahiptir. Kanada'nın topraklarında çoğunlukla ormanlar ve bunun yanı sıra Rocky Dağları'ndaki tundra hakimdir. Nüfusun beşte dördü güney sınırına yakın yaşamaktadır. Kanada'nın başkenti Ottawa; en büyük üç şehri Toronto, Montreal ve Vancouver'dır.

<span class="mw-page-title-main">Meksika</span> Kuzey Amerika yer alan bir ülke

Meksika, resmî adıyla Birleşik Meksika Devletleri (İspanyolca: Estados Unidos Mexicanos,

<span class="mw-page-title-main">Panama</span> Orta Amerikada bir ülke

Panama veya resmî adıyla Panama Cumhuriyeti, Orta Amerika'da, Karayip Denizi ve Kuzey Büyük Okyanus kıyısında, Kolombiya ve Kosta Rika arasında yer alan bir ülkedir. Başkenti, ülke ile aynı adı taşıyan Panama şehridir (Panamá). Panama, 16. yüzyılda İspanyollar tarafından keşfedilmiş olup 1821'e kadar bir İspanyol kolonisi olarak kalmıştır. 1821'de ise Kolombiya ile birleşmiş ancak 1903 yılında Kolombiya'dan ayrılarak ABD’nin desteği ile bağımsızlığını ilan etmiştir.

<span class="mw-page-title-main">Amerikan doları</span> Amerika Birleşik Devletlerinin para birimi

Amerikan doları veya Birleşik Devletler doları, 1792 Para Yasası ile yürürlüğe girmiş, Amerika Birleşik Devletleri'nin resmî para birimidir. Dünya ticareti üzerinde en yaygın kullanılan para birimi olmasıyla da bilinir. Serbest dalgalanan bir para birimidir.

Asociación Latinoamericana de Integración (İspanyolca)(ALADI). Latin Amerika Entegrasyon Topluluğu'nun kısaltması. İngilizce kısaltmasıyla LAIA olarak da bilinir.

<span class="mw-page-title-main">Soğuk Savaş</span> 1947–1991 yılları arasında Batı Bloku ve Doğu Bloku arasında geçen jeopolitik gerginlik süreci

Soğuk Savaş, iki Süper güç olan ABD önderliğinde Batı Bloku ile Sovyetler Birliği'nin önderliğinde Doğu Bloku ülkeleri arasında Truman Doktrini'nin ilanından (1947) SSCB'nin dağılmasına (1991) kadar devam ettiği kabul edilen uluslararası siyasi ve askeri gerginlik. Soğuk Savaş dönemi, Amerika liderliğinde batı dünyası ile Sovyet Sosyalist Cumhuriyetler Birliği'nin önderliğindeki komünist blok arasındaki dünya üzerinde geniş bir nüfusu etki etmesine verilen isimdir. Soğuk Savaş döneminde NATO, "Batı İttifakı" olarak da biliniyordu. Batı Bloku, NATO üyesi ülkeler ile NATO üyesi olmayan ancak ABD ile müttefik olan kapitalist ve antikomünist ülkelerden, Doğu Bloku ise Varşova Paktı'na üye olan komünist ve bu pakta üye olmayan diğer komünist ülkelerden oluşuyordu. Bu iki karşıt blokun yanı sıra hiçbir bloku desteklemeyen Bağlantısızlar Hareketi isimli üçüncü bir blok daha vardı. Çin ve Yugoslavya hem Doğu Bloku ülkeleri, hem de Bağlantısızlar Hareketi ülkeleriydi. Bu iki komünist ülkenin her iki blokta da olmasının nedeni Sovyetler Birliği ile olan görüş farklılıklarıydı.

<span class="mw-page-title-main">CONCACAF</span> Kuzey ve Orta Amerika ile Karayipler Futbol Konfederasyonu

CONCACAF Kuzey ve Orta Amerika ile Karayipler Futbol Konfederasyonu'na verilen isimdir. 1961 yılında kurulan kuruluş bölgesindeki millî maçlar dışında, CONCACAF Altın Kupa ve CONCACAF Şampiyonlar Ligi organizasyonlarını da düzenler.

<span class="mw-page-title-main">CONCACAF Altın Kupa</span>

CONCACAF Altın Kupa, CONCACAF ülkelerinin ulusal futbol takımlarının kendi aralarında düzenlediği bir turnuvadır. Katılan ülkeler Kuzey Amerika, Orta Amerika ve Karayipler'de bulunan ülkelerdir. Bunlardan başka diğer kıtasal futbol federasyonlarından da en fazla üç ülke final karşılaşmalarına davet edilebilir. Kupa her seferinde ABD'de düzenlenir, iki defa Meksika ile beraber düzenlenmiştir. İlk CONCACAF Şampiyonası 1963'te sadece Orta Amerika ve Karayip ülkelerinin katıldığı bir turnuva olan CCCF Şampiyonasının (1941-1961) yerine düzenlenmiştir. Bu şampiyona da 1971 yılına kadar sürmüş olup 1973 ile 1989 yılları arası hiçbir turnuva yapılmamıştır. Bu dönem içindeki CONCACAF şampiyonları FIFA Dünya Kupası elemelerinde başarılı olarak kabul edilip CONCACAF birincisi olarak FIFA Dünya Kupası'na katılırlardı. 1991'de, şampiyona Gold Kupası adıyla geri dönmüş ve FIFA Dünya Kupası için ayrı eleme maçları oynanmaya başlamıştır. O zamandan bu yana bu kupa, sekiz defa Meksika, altı defa ABD ve bir defa da Kanada tarafından kaldırılmıştır.

Uluslararası ticareti serbestleştirme çabalarını bir bölümünü oluşturan uluslararası birleşme ya da diğer ifadesiyle uluslararası ekonomik entegrasyonların tanımı entegrasyon kavramı çerçevesinde yapılabilir. Ekonomik birleşme, birleşmeye giden ekonomilerde mal ve hizmet akımlarına serbesti sağlayıp, ticarete engel olan kısıtlamaları kaldırarak, bir ortak pazar yaratmak şeklinde tanımlamaktadır. Bugün için dünyadaki bölgesel ekonomik entegrasyonlara verilebilecek en önemli örnek; temelleri 1957 yılında atılan Avrupa Ekonomik Topluluğu (AET)'dir.

Serbest ticaret, mal ve hizmetlerin devlet kısıtlamaları olmaksızın ülkeler arasında veya ülkeler içinde transfer edildiği bir iş modelidir. Bu kısıtlamalar vergileri ve tarifeleri içerir. Serbest ticaret ile diğer ticaret yöntemleri arasındaki fark, ticaret yapan ülkeler arasında malların dağılımının gerçek arz ve talebi yansıtabilecek yapay fiyatlara dayanmasıdır. Serbest ticaret anlaşması, serbest ticaret bölgelerinin temel unsurlarından biridir. Serbest piyasa, alıcı ve satıcıların fiyat ve miktar açısından herhangi bir koşul olmaksızın birbirleriyle ticaret yaptıkları, alım satımda herhangi bir zorlamanın olmadığı serbest bir ekonomidir.

Chihuahua resmî olarak Estado Libre y Soberano de Chihuahua Meksika'nın 31 eyaletinden biridir. Kuzeybatı Meksika'da 247455 km² yüzölçümü ile yer almaktadır, Birleşik Krallık'tan biraz büyüktür. Sınırları batıda Sonora, güneybatıda Sinaloa, güneyde Durango ve doğuda Coahuila eyaletleri ile çevriliyken, kuzey doğuda Teksas ve kuzeyde New Mexico adlı ABD eyaletleri ile çevrilidir. Chihuahua Meksika'nın en geniş arazisine sahip eyaletidir, dolayısıyla El Estado Grande lakabıyla da anılır. Although Chihuahua esasen adaş olduğu Chihuahuan Çölü ile tanınmasına karşın, Meksika'nın diğer eyaletlerinden daha fazla ormanlık alana sahiptir. Farklı iklimi sayesinde bu eyalet geniş türde fauna ve floraya sahiptir. Bu eyalet genellikle geniş ırmak vadili ve engebeli dağlık arazili olarak nitendirilmektedir. Kayalık Dağları'nın bir uzantısı olan Sierra Madre Occidental dağ zinciri, eyaletin arazisine egemen olmakta ve Büyük Kanyon'dan daha geniş ve derin çok büyük bir kanyon sistemi olarak eyaletin en büyük cazibe yeri olan La Barranca del Cobre 'na ev sahipliği yapmaktadır. Sierra Madre Occidental dağlarının yokuşunda eyaletin tarımsal üretiminin yapıldığı kaynaklar olan kısa sarı çimenli engin ovalar bulunmaktadır. 3,2 milyon kişi (2005) Rio Grande Vadisi ve Conchos Nehri Vadisi boyunca yaşamaktadır.

<span class="mw-page-title-main">2011 CONCACAF Altın Kupa</span>

2011 CONCACAF Altın Kupa on birinci CONCACAF Altın Kupa'tır. Katılan ülkeler Kuzey Amerika, Orta Amerika ve Karayipler'de bulunan ülkelerdir. 5-25 Haziran 2011 tarihleri arasında ABD'de düzenlenmiştir. Finalde ABD'yi 4-2 yenen Meksika kupayı da 6. kez müzesine götürmüştür. Turnuvanın gol kralı, attığı 7 golle Meksikalı oyuncu Javier Hernández olurken, turnuvanın en değerli oyuncusu ödülüne de layık görülmüştür.

<span class="mw-page-title-main">Kolombiya-Türkiye ilişkileri</span>

Kolombiya-Türkiye ilişkileri, Kolombiya ile Türkiye arasında sürdürülen uluslararası politikaları içerir.

<span class="mw-page-title-main">Malezya-Türkiye ilişkileri</span>

Malezya-Türkiye ilişkileri, Malezya ile Türkiye arasında sürdürülen uluslararası politikaları içerir. Türkiye'nin Kuala Lumpur'da bir büyükelçiliği, Malezya'nın ise Ankara'da bir büyükelçiliği ve İstanbul'da bir başkonsolosluğu bulunmaktadır. Her iki ülke de Dünya Ticaret Örgütü (WTO) ve İslam İşbirliği Teşkilatı'nın (OIC) tam üyesidir. Her iki ülke de kendi bölgelerinde bölgesel güç ve orta güç olarak sınıflandırılmaktadır.

<span class="mw-page-title-main">Kanada ekonomisi</span> Ulusal ekonomi

Kanada ekonomisi, nominal olarak dünyanın 11. büyük ve satınalma gücü paritesi bakımından 16. büyük ekonomisidir. Kanada dünyanın en zengin ülkelerinden biri olup OECD ve G7 üyesidir. Diğer gelişmiş ülkelerde olduğu gibi nüfusun yaklaşık dörtte üçünü hizmet sektöründe istihdam edilmektedir. Kanada, 2016 yılında 33,2 trilyon ABD Doları değerinde tahmin edilen doğal kaynaklar bakımından dünyada en yüksek dördüncü ülke konumundadır. Dünyanın en büyük üçüncü kanıtlanmış petrol rezervine sahiptir ve dördüncü en büyük petrol ihracatçısıdır. Aynı zamanda dördüncü büyük doğal gaz ihracatçısıdır. Kanada, bol doğal kaynakları ve küçük nüfusu nedeniyle "enerji süper gücü" olarak kabul edilir.

Zapatista Ayaklanması, NAFTA anlaşmasının uygulanmasına tepkili olan köylülerin, Zapatista Ulusal Kurtuluş Ordusu tarafından koordine edilerek ayarlanmasıdır. 12 gün süren bir çatışmadan sonra ateşkes yapılarak barış görüşmeleri başlatıldı.

<span class="mw-page-title-main">Meksika ekonomisi</span>

Meksika ekonomisi, Uluslararası Para Fonu'na göre, nominal olarak dünyanın en büyük 15. ve satın alma gücü paritesine göre 11. büyük ekonomisidir. 1994 krizinden bu yana, idareler ülkenin makroekonomik temellerini iyileştirmiştir. Meksika, 2002 Güney Amerika krizinden önemli ölçüde etkilenmemiş ve 2001'de kısa bir süre durgunluktan sonra, büyüme hızının düşük olmasına rağmen pozitifliğini korumuştur. Bununla birlikte, Meksika, 2008 durgunluğundan en çok etkilenen Latin Amerika ülkelerinden biriydi ve gayri safi yurt içi hasıla o yıl %6'dan fazla azalış göstermiştir.

<span class="mw-page-title-main">Teksas Devrimi</span>

1835 - 1836 yıllarında, Teksas'a yerleşen Amerikalılar, artan vergiler ve huzursuzluklar neticesinde Meksika Hükûmetine karşı ayaklandılar. Amerikalıları teşkil eden grup Beyazlardan, Anglo-Sakson Fransızlardan ve İspanyolca konuşmayan Almanlardan oluşuyordu. Meksika Hükûmetinin başında ise Antonio Lopez de Santa Anna bulunuyordu.

<span class="mw-page-title-main">Ejido</span>

Ejido, Meksika'da Meksika devletine ait olan, topluluk üyelerinin arazi üzerinde mülkiyet haklarından ziyade intifa haklarına sahip olduğu, tarım için kullanılan bir ortak arazi alanıdır. Modern çağda ejidos kazanan insanlar, onları tek tek parseller halinde eker ve toplu olarak hükûmet gözetiminde ortak mülkleri sürerler. Ejidos sistemi, fetih öncesi Aztek calpulli ve Orta Çağ İspanyol ejido anlayışına dayanmasına rağmen yirminci yüzyılda hükûmet kontrolündedir.

Brezilya-Meksika ilişkileri, Brezilya ile Meksika arasındaki diplomatik ve ikili ilişkileri ifade eder. Brezilya ve Meksika birlikte Latin Amerika'daki en kalabalık nüfusa sahiptir ve her iki ülke de küresel ölçekte yükselen ekonomilere sahip ve Latin Amerika'da bölgesel güç olarak kabul ediliyor. Her iki ülke de Latin Amerika ve Karayip Devletleri Topluluğu, G-20 büyük ekonomileri, Latin Amerika Entegrasyon Derneği, Amerika Devletleri Örgütü, İbero-Amerikan Devletleri Örgütü ve Birleşmiş Milletler üyesidir.