İçeriğe atla

Kurtbasar

Kurtbasar (Azerbaycan Çoban Köpeği)
Kurtbasar (Azerbaycan Çoban Köpeği)
Diğer adlarQurdbasar (Azerice)
ÜlkeAzerbaycan
Köpek (Canis lupus familiaris)

Kurtbasar[1] (bazen Azerbaycan çoban köpeği, halk arasında ise Çoban köpeği, koyun köpeği Kurt, Kurdbasar veya Alabaş olaraq çağrılır) AzericeQurdbasar - Azerbaycan köpek ırkı. Genellikle koyunculukta kullanılır. Koyun sürülerinin konfortlu kontrol edilmesine hizmet etmektedir.

Dağılımı

Bu ırk genellikle Azerbaycan topraklarında şekillenmiştir. Özellikle Karabağ bölgesinde: Füzuli, Kubadlı, Laçın, Kelbecer bölgelerinde. Ayrıca Kuba, Hızı, Şamahı, İsmayıllı ve Kazak bölgelerinde hayvancılıkta daha fazla kullanılır. Kurtbasarlar çoğunlukla yaylalar ve kışlalarda tutulmaktadırlar. Onlar ister dağlık, isterse düzen ortamına uyumludurlar.

Hizmet alanı

Kurtbasarlar eskiden Azerbaycanda kervanların, koyun sürülerinin, evlerin ve arazilerin korunmasında kullanılıyordular. Onlar sahibine ve ailesine sadakati ile seçiliyor. Yabancılara karşı ise çok acımasızdırlar. Dayanıklığının yüksek olması ve sadakatlı olması onları korumada mükemmel yapıyor. Günümüzde ise özellikle hayvan sürülerinin vahşi hayvanlardan korunmasında kullanılıyorlar.

Özellikleri

Kurtbasar yavruları

Orta ve iri vücut yapısına sahiptirler. Şişman ve esnek cilt ırkın boyun bölümünde buxax oluşturur. 3. yılında olgunluğa ulaşıyorlar. 15 yıl ve daha uzun yaşayan köpekler uzun ömürlü olarak kabul ediliyor.

Adaleli kafaya sahiptir. Alt çeneleri geniş açılabiliyor ve iyi gelişmiştir. Burunları büyük ve genellikle siyahtır. Kulakları gözleri ile doğru orantılır. Dişleri iyi gelişmiştir. Beyaz dişlere ve güçlü boyuna sahiptirler.

Erkeklerinin boyu genellikle 72 cm, dişilerinin ise 66 cm olur. Erkeklerin ağırlığı 52 kg, dişilerin ağırlığı ise 42 kg olur.

Kürk

Genellikle yoğun tüylere sahip olurlar. Köpeklerin uzunluğuna bağlı olarak kürkleri 2 farklı tipe ayrılır:

Seyrektüylü tip - tüylerin uzunluğu 5–8 cm oluyor ve nadir durumlarda kuyruk bölgesinde şişman tüyler olur.

Kısatüylü tip - yoğun tüye sahip olurlar, tüyleri kısa olur. Tüylerin altındaki deri iyi gelişmiştir. Boyun bölümünde kalın kürk yoktur.

Renkleri

Genellikle sarı (sarının çeşitli tonlarında olabiliyor), siyah, çizgili, beyaz, kül rengi ve gri renklerde olabiliyor. Hatta kırmızı-sarı renkli lekeler pençe ve boyun bölümlerinde görünür. Siyah renkli köpeklerde göz çevrelerinde sarı lekeler oluyor.

Kendisine mahsus özellikler

Güçlüdürler, kompakt yapılıdır. Aktif şekilde koruma özelliğine sahiptirler.

Davranışları

Serbesttir, aceleci davranmaz. Hareket sırasında ön ve arka çevreler serbesttir.

Eksiklikleri

Eksiklikleri arka çevrelerinin zayıf olması, fiziksel zafiyeti, dişlerinin küçüklüğü, ensiz bel bölgesi, yeşil gözlü olması, uyumsuz davranmasıdır. Sahipsiz köpeklerde yalaklık ve kontrol edilemeyen öfke olur.

Standartları "Kafkas köpeklerinin ırkları" sosyal örgütünün 7 Şubat 2008 tarihli toplantısında 01-0208 numaralı protokolle onaylanmıştır.

İlginç olgu

Araştırmalara göre 3 bin yıl önce Azerbaycan'da evcilleştirilmiş köpekler insanlara avda ve evcil hayvanların korunmasında yardımcı oluyorlardı.

Kaynakça

  1. ^ İlham Qasımzadə. "Azərbaycan coban iti — Qurdbasar" (Rusça). www.euwo.com.ua. 4 Mayıs 2016 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 4 Mayıs 2016. 

Dış bağlantılar

Foto

İlgili Araştırma Makaleleri

<span class="mw-page-title-main">Saka kuşu</span>

Saka kuşu, ispinozgiller (Fringillidae) familyasından kafeslerde çok beslenen ötücü bir kuş türü.

<span class="mw-page-title-main">Köpek</span> evcil, etçil ve memeli bir hayvan

Köpek ; köpekgiller (Canidae) familyasına ait, görünüş ve büyüklükleri farklı 400'den fazla ırkı olan, etçil bir memelidir. Bozkurt'un alt türlerinden biri olan köpek, tilki ve çakallarla da yakın akrabalardır. Kedilerle birlikte dünyanın en geniş coğrafyaya yayılan ve en çok beslenen iki evcil hayvanından biridir. 2001 yılı tahminlerine göre dünyada 400 milyondan fazla köpek vardır.

<span class="mw-page-title-main">Kangal köpeği</span> Türkiye kökenli çoban ve bekçilik yapan köpek türü

Kangal, Türkiye kökenli bir çoban ve bekçi köpeği ırkı. Adını Sivas'ın Kangal ilçesinden alır.

<span class="mw-page-title-main">Doberman</span>

Doberman, Almanya kökenli bir iş köpeği ırkıdır.

<span class="mw-page-title-main">Puli</span>

Puli, Macar koyun çobanı köpeği. Uzun kürklü ve çok canlı bir köpek ırkıdır. Kürkü yere kadar uzayabilir. En sık rastlanan rengi mat siyahtır. Bununla birlikte gri veya beyaz olanlarına da rastlanır. Hafif tunç rengi lekeleri olabilir.

<span class="mw-page-title-main">Belçika çoban köpeği</span>

Belçika çoban köpeği, Belçika'da yetiştirilmiş çoban köpeği ırkı.

<span class="mw-page-title-main">Brie çoban köpeği</span>

Brie çoban köpeği, Fransız çoban köpeği ırkı.

<span class="mw-page-title-main">Alman çoban köpeği</span> Almanya kökenli köpek ırkı

Alman çoban köpeği veya Alman kurdu, Almanya kökenli bir köpek ırkıdır. Türkçede bazen kurt köpeği olarak da anılırlar. Büyük, atletik ve güçlü olduğu kadar zeki olması, doğru yetiştirildiğinde bu köpeği mükemmel bir aile veya koruma, yahut iş köpeğine dönüştürür. Alman kurtları ikiye ayrılır; iş köpekleri ve şov köpekleri denilen iki farklı versiyonu vardır. İş köpeği olarak üretilen alman kurtları daha yüksek bir kalçaya ve daha uzun bacaklara sahiptirler. Show için üretilen köpekler ise daha alçak bir kalça, adaleli bir vücuda ve çok gösterişli bir posta sahip olurlar. Alman kurtların da en sık rastlanan hastalık kalça çıkığı(kalça displazisi) olarak bilinen eklem rahatsızlığıdır. Ayrıca alman kurtları çok hassas bir mideye sahip oldukları için özel bir diyet ile veya içeresinde fazla çeşit olmayan, aynı zamanda köpeğin alerjisinin bulunmadığı mamalar ile beslenmelidir. Alman kurtları dünyada en çok tercih edilen ırklar arasındadır. İş köpeği olarak, asker ve polis köpeği olarak kullanılmaktadır.

Dakhund, daksund, porsuk köpeği ya da sosis bir av köpeği ırkı.

<span class="mw-page-title-main">Rottweiler</span> Almanya kökenli bir bekçi ve koruma köpeği ırkı

Rottweiler, Almanya kökenli bir bekçi ve koruma köpeği ırkı. İsmini Almanya'nın Rottweil kasabasından alır.

<span class="mw-page-title-main">Akbaş (köpek)</span> Köpek ırkı

Akbaş Anadolu'ya özgü bir köpek ırkıdır. Kangal ile aynı soy ailesindendir.

<span class="mw-page-title-main">Samoyed (köpek)</span>

Samoyed, adını kuzey Sibirya'da yaşayan Samoyedlerden almaktadır. Uzun beyaz tüyleri ve gülen yüz yapısı ile tanınırlar. Yaşam süreleri 12-15 yıldır. Tarih öncesi zamanlardan bu yana Sibirya'da Samoyed denen avcılıkla geçinen bir halk yaşamaktadır. Yüzyıllar boyunca kızaklarının çekiminde beyaz güzel köpekler kullanmışlardır. Bu köpek kabilenin ismi ile anılmaktadır. 1889'de kâşif Robert Scott bu köpeklerden birkaç tanesini İngiltere'ye getirdi. Irk dünyaya buradan yayılmıştır.

Kars çoban köpeği, Türk çoban köpeği ırkı.

<span class="mw-page-title-main">Çoban köpeği</span>

Çoban köpekleri, sürülerin "idaresinde" kullanılan köpekler. Bu yönleriyle öncelikli görevleri sürüleri "korumak" olan bekçi ve koruma köpeklerinden ayrılırlar. Çoban köpekleri grubu, dünyadaki başlıca köpek kulüpleri tarafından tanınan bir köpek grubudur.

<span class="mw-page-title-main">Avustralya sığır çobanı köpeği</span> Avusturalya kökenli bir sürü köpeği

Avustralya sığır çobanı köpeği, 19. yy.da Avustralya'nın coğrafî koşullarına uygun olarak üretilmiş bir çoban köpeği ırkı. Sığırların topuklarını ısırarak sürüleri güttüğü için topukçu olarak da bilinir. Bu özellik atalarından olan dingodan miras kalmıştır. 1910 yılında doğmuş ve 29 yıl 5 ay yaşamış olan bir Avustralya sığır çobanı köpeği; bilinen, kayıtlı en uzun yaşamış köpektir.

<span class="mw-page-title-main">Anadolu çoban köpeği</span>

Anadolu çoban köpeği, dünyadaki tüm önemli köpek kulüpleri tarafından tanınan, mastif türünde bir köpek ırkı. Batılı devletlerde Türkçe imlâsıyla çoban köpeği olarak da bilinir. American Kennel Club'a göre işçi köpekler grubunda, Merkezi İngiltere'de bulunan The Kennel Club'a göre çoban köpeği grubunda ve Dünya Köpek Federasyonuna (FCI) göre 2. grupta bölüm 2.2'dedir. Kangal, Akbaş, Karabaş ve Anadolu çoban köpeğinin ayrı ırklar olup olmadığı mevzuu tartışmalıdır ve Türkiye'deki otoritelerce Kangal'ın da dünyada safkan bir ırk olarak tanınması için çalışmalar yapılmaktadır.

<i>Ixobrychus flavicollis</i> Kuş türü

Ixobrychus flavicollis balıkçılgiller (Ardeidae) familyasından bir kuş türüdür. Asya'nın tropikal bölgelerinde Bangladeş, Pakistan, Hindistan ve Sri Lanka'da doğuya Çin, Endonezya ve Avustralya'da üreyen ve kuzeyde yaşayan popülasyonu kısa mesafeli göç eden bir balıkçıldır.

<span class="mw-page-title-main">Pomeranian</span> Köpek cinsi

Pomeranian, Pomeranya köpeği veya kısaca pom, Orta Avrupa'nın Pomeranya bölgesi adını alan Spitz tipi köpek cinsidir. Genellikle süs köpeği olarak bilinir. Pomeranian özellikle büyük Spitz tipi köpekler, Alman Spitz soyundan üretilmiştir. Bu Alman Spitz cinsinin bir çeşidi olarak Fédération Internationale Cynologique tarafından tespit edilmiştir. Birçok ülkede, Zwergspitz olarak bilinir.

<span class="mw-page-title-main">Gürcü çoban köpeği</span> Köpek ırkı

Gürcü çoban köpeği, Nagazi veya Georgian Shepherd, Gürcistan'a özgü bir bekçi köpeği ırkıdır.

<span class="mw-page-title-main">Karakaçan Çoban Köpeği</span>

Karakaçan köpeği Bulgaristan kökenli bir köpek cinsidir. Kuzeyde Romanya, batıda Kuzey Makedonya ve Sırbistan ve güneyde Yunanistan ve Türkiye gibi çevre ülkelerin çiftlik hayvanlarının koruyucu köpekleriyle akrabadır. Köpek, adını Yunan göçebe çobanları olan Karakaçanlar'dan almıştır. Muhafazakar hayvancılık gelenekleri nedeniyle, Avrupa'daki en eski evcil hayvan türlerinden bazılarını korumuşlardır: Karakaçan koyunu, Karakaçan atı ve Karakaçan köpeği.