İçeriğe atla

Kurmancan Datka

Kurmancan Datka
Kurmancan Datka'nın 50 Kırgız Somunun üzerindeki resmi
Doğum1811
Ölüm1 Şubat 1907
MilliyetKırgız
Tanınma nedeniRusya'nın Kırgızistan'ı ilhakına karşı durması
Karl Mannerheim (solda) ve Kurmancan Datka

Kurmancan Datka veya Alai Çarlığı veya "Güney Kraliçesi" olarak da bilinen Datka Kurmancan Mamatbay kızı (1811 - 1 Şubat 1907), Kırgızistan'da o bölgenin Rusya'ya ilhak edilmesini baskı altında kabul etmek zorunda olan bir devlet kadınıydı.

Kurmancan, bölgesindeki zengin bir Munguş ailesinin çocuğu olarak dünyaya geldi. 18 yaşında, düğün gününe kadar görmediği bir adamla evlenmesi gerekiyordu. Onunla tanıştığı zaman, ondan hoşlanmadı ve geleneklerden koptu - önce komşu Çin'e kaçtı ve daha sonra babası Mambatbai ile kalmaya karar verdi. 1832'de " Datka " sıfatını alan ve Alailerin tüm Kırgızlarını yöneten yerel feodal bey Alimbek, genç, canlı kadın tarafından cezbedildi ve onunla evlendi. Giderek yıpranan Hokand Hanlığı'nda etkili bir siyasetçi olan Alimbek, 1862'de bir saray darbesi sırasında öldürüldü ve dul eşi Kurmanjan, Buhara ve Kokand hanları tarafından Alailerin hükümdarı olarak tanındı ve "Datka" unvanı verildi.[1]

1876'da Alai bölgesi Rus İmparatorluğu tarafından ilhak edildi. Direnişin anlamsızlığını anlayan Kurmancan Datka, halkını Rus derebeyliğini kabul etmeye ikna etti. Daha sonra devam eden huzursuzluk ve yerel halkın Rus üstünlüğünden sıyrılma girişimleri sırasında, silah kaçakçılığı gibi karlı işleri yürüttü ve Kurmacan'ın oğullarından ve torunlarından ikisi kaçak ticaret ve gümrük görevlilerini öldürmekle suçlandı. En sevdiği oğlu ölüm cezasına çarptırıldığında, bazı takipçilerinin onu kurtarma teklifini reddetti ve özel umutlarının ve hırslarının halkının acı çekmesine izin vermeyeceğini söyledi; oğlunun halka açık infazına katıldı. Diğerleri daha sonra Sibirya'ya sürüldü ve o esasen kamu hayatından emekli oldu.

1906'da, o sırada Rus ordusunda albay olan Baron Carl Gustaf Emil Mannerheim (daha sonra Finlandiya Cumhurbaşkanı) tarafından ziyaret edildi. Mannerheim onun fotoğrafını çekti. Kurmancan, altı ay sonra 95 yaşındayken öldü. İki oğlu, iki kızı, 31 torunu, 57 torunu ve altı büyük torunu vardı.

2014 yılında, hayatının hikâyesinin etrafında dönen Dağların Kraliçesi (orijinal adı Kurmanjan Datka) filmi yayınlandı.[]

Kaynakça

  1. ^ The Horse That Leaps Through Clouds: A Tale of Espionage, the Silk Road and the Rise of Modern China. Vancouver: Douglas & McIntyre. 2010. ss. 87-88. ISBN 978-1-55365-269-4. 29 Aralık 2017 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 1 Ekim 2020. 

İlgili Araştırma Makaleleri

<span class="mw-page-title-main">Herakles</span> Yunan mitolojisinde Zeusun oğlu olan büyük kahraman

Herakles veya Herkül, doğuştan Alkaios, Yunan mitolojisinde Zeus ve Miken kralının kızı Alkmene'nin oğlu ve Amfitrion'un üvey oğlu olan ilahî kahraman.

Arwen, J. R. R. Tolkien'in kurgusal Orta Dünya evreninde Ayrıkvadi'nin elf prensesi, yarı elf Elrond ile elf kraliçe Celebrian'ın kızıdır. Onda Luthien'in çehresinin yeniden dünyaya geldiği söylenirdi. Ona Undómiel (Akşamyıldızı) derlerdi.

<span class="mw-page-title-main">Lev Tolstoy</span> Rus yazar ve aktivist (1828–1910)

Lev Nikolayeviç Tolstoy, Rus yazar ve asker. Dünya tarihinin en iyi yazarlarından birisi olarak bilinmektedir.

<span class="mw-page-title-main">Carl Gustaf Emil Mannerheim</span> 6. Finlandiya cumhurbaşkanı

Carl Gustaf Emil Mannerheim, Fin asker ve devlet adamı. II. Dünya Savaşı'nda çok üstün Sovyet güçleri karşısında Finlandiya'nın savunulmasına başarıyla önderlik etmiş ve 1944-1946 arasında cumhurbaşkanlığı yapmıştır. Mannerheim'ın savaş suçları davasında yargılanması gerektiği talep edildi, ancak Sovyetler Birliği yargılanmayacağını belirtti.

<span class="mw-page-title-main">Ayşe Osmanoğlu</span>

Ayşe Sultan veya Ayşe Osmanoğlu, Osmanlı Sultanı II. Abdülhamit'in kızıdır. 1960'ta Babam Sultan Abdülhamid adıyla yayımladığı hatıralarıyla ün kazanmıştır. Ubıh olan annesi Dördüncü Kadınefendi Müşfika Kadınefendi'dir.

<span class="mw-page-title-main">Jane Grey</span>

Lady Jane Grey, VIII. Henry'nin kardeşinin torunu, 10 Temmuz-19 Temmuz 1553 tarihleri arasında 9 gün boyunca İngiltere kraliçesi. Bu yüzden "Dokuz Günlük Kraliçe" olarak da bilinir.

<span class="mw-page-title-main">I. Mary</span> İngiltere ve İrlanda Kraliçesi

I. Mary İngiltere'nin ilk hükümdar kraliçesidir. Tahta geçtiğinde İngiltere Protestanlığın etkisi altındaydı lakin İngilizler hâlâ büyük ölçüde Katolik idi. Kraliçe katı kurallar uygulayarak protestanları idam ettirdi hatta canlı canlı yaktırdı ve koyu katolik olan İspanya kralı II. Felipe ile evlendi, hiç çocuğu olmadı. II. Felipe ile evlenerek Habsburg ve Tudor hanedanları birleşmiştir ve I. Mary ve II. Felipe şu unvanları kullanmışlardır: "Philip ve Mary, Tanrının lütfuyla, İngiltere, İspanya, Fransa, Napoli, Kudüs, İrlanda ve Sicilya Kralı ve Kraliçesi, inancın Savunucuları, Avusturya Arşidük ve Arşidüşesi, Burgunya, Milano ve Brabant Dükü ve Düşesi, Habsburg, Flandre ve Tirol Kontu ve Kontesi". Protestanları idam ettirmesinden ve Protestan propagandasından dolayı Kanlı Mary olarak anılır. I. Elizabeth döneminde geliştirilen birçok yeniliğin temeli, Mary'nin hükümdarlığında başlamıştır.

<span class="mw-page-title-main">I. Mary (İskoçya kraliçesi)</span> İskoçya Kraliçesi ve Fransa Konsort Kraliçesi

I. Mary, Mary Stuart veya İskoç kraliçesi Mary olarak da bilinir, 14 Aralık 1542'den 1567'de zorla tahttan indirilene kadar İskoçya kraliçesi idi.

<span class="mw-page-title-main">III. İvan</span> Moskova Büyük Prensi (1440-1505)

İvan Vasilyeviç, lakabı Büyük İvan,, 1462-1505 arasında Moskova büyük prensi. Rus topraklarının önemli bölümünü yönetimi altında toplamış, Ukrayna'nın bir bölümünü Polonya-Litvanya'dan geri almış, Altın Orda Devleti'nin egemenliğinden kurtularak merkezi bir Rus devletinin temellerini atmıştır. Rusya tarihindeki en uzun süre tahtta kalan hükümdarlardan biridir.

<span class="mw-page-title-main">Müsâfirîler</span>

Müsafiriler. 930-1200 yılları arasında bugünkü Azerbaycan ve Ermenistan topraklarında hüküm süren ve Salariler ya da Sellariler adıyla da anılan hanedan. Deylemi hânedanlardan biri olan Müsâfirîler'in ortaya çıkışıyla ilgili bilgiler her ne kadar kesin değilse de Yâkūt el-Hamevî'nin kaydettiği bir mektuptan bu hânedanın tarihinin, mensubu bulundukları Âl-i Kenger'in Kazvin'e bağlı Târum (Tarım) vilâyetindeki Şemîrân (Semîrân) Kalesi'ni ele geçirmesine kadar gittiği anlaşılmaktadır.

<span class="mw-page-title-main">David (Trabzon ortak imparatoru)</span> Ortak Trabzon imparatoru

David Komninos Trabzon İmparatorluğu'nun kurucularından ve erkek kardeşi Aleksios ile ortak imparatoru. Ayrıca 1204-1214 yılları arası Trabzon İmparatorluğu'nun megas domestikos'u idi. Manuil Komnenos ile III. Giorgi'nin kızı Rusudan'ın oğludur. Böylece Bizans imparatoru I. Andronikos'un torunudur. Andronikos tahtan alınıp, 1185 yılında öldürüldü. Manuil aynı zamanda kör edildi ve sonrasında tarihi kayıtlarda ismi geçmemesine istinaden muhtemelen öldürüldü. Geride iki çocuk bıraktı: Aleksios ve David. Anneleri Rusudan onları Gürcistan ya da Karadeniz'in güney sahillerine kaçırdı.

<span class="mw-page-title-main">Rus Amerikası</span>

Rus Amerikası günümüzde ABD topraklarının Alaska eyaleti, Kaliforniya’nın bir kısmı ile Hawaii’yi içerisine alan ve 1733 – 1867 yılları arasında Rus İmparatorluğuna ait olan sömürge bölgelerinin adıdır. Amerika'nın Ruslar tarafından sömürgeleştirilmesi ile başlayan sürecin resmiyet kazanıp sömürge topraklarının resmî ilhak edilmesi 1799 yılındaki Çarlık ukazı ile olacaktır.

<span class="mw-page-title-main">Eleanor (Akitanya düşesi)</span>

Akitanya Düşesi Eleanor (d. 1122, Poitiers; ö. 1204, Poitiers), nüfuzlu bir Orta Çağ asilzadesidir. 1137'de hem Akitanya Düşesi, hem de Fransa Kraliçesi olmuştur. Bu evlilik Fransa tahtına bir varis üretememiş; iki taraf anlaşmalı bir şekilde boşanmıştır. Düşes, boşandıktan hemen sonra Normandiya Dükü Henry ile nişanlanmıştır. Çift çok geçmeden de evlenmiştir. Dük, 1154 yılında II. Henry olarak İngiltere tahtına çıkınca, Eleanor bu sefer de İngiltere Kraliçesi olmuştur. Bu evlilik Plantagenet Hanedanı'nın da başlangıcını sağlamıştır. Hanedanın, Fransa, İngiltere ve İrlanda'ya yayılan geniş topraklarına günümüzde tarihçiler Angevin İmparatorluğu (1154-1242) adını vermektedir.

<span class="mw-page-title-main">Wilhelmina (Hollanda kraliçesi)</span>

Wilhelmina, 1890'dan 1948'deki feragatına kadar Hollanda Kraliçesi idi. Yaklaşık 58 yıl, diğer Hollanda hükümdarlarından daha uzun süre, hüküm sürdü. Hükümdarlığı, Birinci ve İkinci Dünya Savaşlarını, 1933 Hollanda ekonomik krizini ve Hollanda'nın büyük bir sömürge gücü olarak gerilemesini gördü.

<span class="mw-page-title-main">I. Philippe</span>

I. Philippe, Amorous yani Aşık olarak anılır ve 1060 yılından ölümüne kadar Frankların kralıydı.

<span class="mw-page-title-main">Aleksandra Fyodorovna</span> Rus İmparatoriçesi (Çariçe)

Aleksandra Fyodorovna, 26 Kasım 1894ʼteki evliliklerinden 15 Mart 1917ʼde II. Nikolayʼın zorla tahttan çekilmesine kadar İmparator II. Nikolayʼın eşi olarak son Rusya imparatoriçesiydi. Eşinin otokratik otoritenin teslim olmasına karşı direnişini teşvik etme konusundaki şöhreti ve Rus mistik Grigori Rasputinʼe olan bilinen inancı, kendisinin ve Romanoff monarşisinin son yıllarında popülaritesine ciddi şekilde zarar verdi. Aleksandra ve yakın ailesi, 1918ʼde Rus Devrimi sırasında Bolşevik esaretindeyken öldürüldü. 2000 yılında, Rus Ortodoks Kilisesi tarafından azize ilan edildi.

<span class="mw-page-title-main">Ekaterine Dadiani</span>

Ekateriné Dadiani, Gürcü aristokrat ve Megrelya Prensliği'ne fiili olarak hükmetmiş son prenses. Megrelya'nın Osmanlı etkisine direnmesinde önemli rol oynamış, hem yurt içi hem de yurt dışında Gürcü sosyetesinin merkezinde olmuştur.

<span class="mw-page-title-main">Augusta (Büyük Britanya prensesi)</span>

Büyük Britanya Prensesi Augusta Frederica bir İngiliz prensesi, Kral II. George'un torunu ve Kral III George’un kardeşidir. Brunswick Dükü Charles William Ferdinand ile evlenerek Brunswick-Wolfenbuttel Düşesi unvanını aldı. Kızı Caroline, Kral IV. George’un eşiydi.

<span class="mw-page-title-main">Louisa (Büyük Britanya prensesi)</span>

Büyük Britanya Prensesi Louisa Anne, Kral II. George'un torunu ve Kral III George’un kardeşi.

<span class="mw-page-title-main">Amelia (Büyük Britanya prensesi)</span>

Büyük Britanya Prensesi Amelia Sophia Eleanor, Büyük Britanya Kralı II. George ve Kraliçe Caroline'in ikinci kızıydı.