İçeriğe atla

Kuressaare Kalesi

Koordinatlar: 58°14′49″K 22°28′45″D / 58.24694°K 22.47917°D / 58.24694; 22.47917
Kuressaare Kalesi
Kuressaare linnus
Harita
Genel bilgiler
TürKale
Mimari tarzAskeri
ŞehirKuressaare,
ÜlkeEstonya
Koordinatlar58°14′49″K 22°28′45″D / 58.24694°K 22.47917°D / 58.24694; 22.47917
Başlama1380
SahipÖsel–Wiek (Saare-Lääne) psikoposluğu

Kuressaare Kalesi (Estonca; Kuressaare linnus, Almanca; Schloss Arensburg) veya Kuressaare Piskoposluk Kalesi (Estonca; Kuressaare piiskopilinnus), Batı Estonya'daki Saaremaa adasındaki Kuressaare'de kale yapısında bir şatodur.

Tarihçe

Kuressaare kalesinden bahseden en eski yazılı kayıt, Töton Tarikatı'nın Ösel-Wieck piskoposları için bir inşaata başladığı 1380'lere aittir.[1] Bazı kaynaklar ilk kalenin ahşaptan yapıldığını iddia etmektedir.[2][3] Saaremaa sakinleri, Livonya Haçlı Seferi'ne karşı sert bir direniş sergilemişlerdi. Bu nedenle kale kuşkusuz haçlıların ada üzerinde kontrol elde etmek için çabalarının bir parçası olarak inşa edildi. En başından beri, Saare-Lääne piskoposuna (Almanca; Ösel-Wiek) ait bir kaleydi. Livonya Savaşı sırasında dağılmasına kadar Piskoposluğun en önemli kalelerinden biri olarak kaldı.[4]

A plan of Kuressaare castle and fortress in 1710.
1710 yılında Kuressaare kalesi ve surlarının planı.

1559'da Danimarka-Norveç birliği, Saaremaa ve Kuressaare kalesinin kontrolünü ele geçirdi. Bu süreçte tahkimatlar modernize edildi. İsveç ile Danimarka-Norveç arasındaki 1643-1645 savaşını sona erdiren Brömsebro Barışı'nın ardından Saaremaa İsveç'in eline geçti. İsveçliler kalenin modernizasyonunu 1706'ya kadar sürdürdüler. Büyük Kuzey Savaşı'nın ardından Saaremaa ve Kuressaare kalesi Rus İmparatorluğu'nun bir parçası oldu.[4]

Rus İmparatorluğu'nun sınırları yavaş yavaş batıya doğru ilerledikçe, Kuressaare stratejik değerini kaybetti. Özellikle Finlandiya Savaşı ve Polonya'nın Üçüncü Bölünmesi'nden sonra, askeri açıdan odak noktası Estonya'dan uzaklaştı. 1836'da Åland'daki Bomarsund kalesinin inşasının ardından Kuressaare'deki Rus garnizonu geri çekildi.[4] Kuressaare kalesinin Kırım Savaşı'nda savaşan ordular tarafından kullanılmamış olması da stratejik önemini yitirdiğinin bir göstergesidir.[5] 19. yüzyılda kale bir yoksullar evi olarak kullanılmıştır.[4]

1904–12'de kale mimarlar Karl Rudolf Hermann Seuberlich [et] ve Wilhelm Neumann tarafından restore edildi.[4]

1941 yılında bahçesinde 90 sivili infaz eden işgalci Sovyet güçleri tarafından kale olarak kullanılmıştır. Sonraki Nazi işgali sırasında da 300'den fazla kişi burada ölmüştür.[6][7][8][9][10]

1968'de bu kez mimar Kalvi Aluve [et] liderliğinde ikinci bir restorasyon geçirdi.[11]

Bugün kale, Saaremaa Müzesi'ne ev sahipliği yapıyor.[4]

Mimari

The northern bastion at Kuressaare castle.
Kuzey burcu.

Kuressaare kalesi, Estonya'daki en iyi korunmuş Orta Çağ surlarından biri olarak kabul edilir.[1]

Kale geç Gotik tarzdadır ve form sadeliği ile karakterizedir. Merkezi manastır binası görünümüdedir ve avlu etrafında kare bir yapıdır. Kuzey köşesindeki sözde savunma kulesi 37 metre (121 ft) uzunluğundadır. Binanın tepesi boyunca uzanan siperli bir savunma yapısı 1980'lerde restore edildi. Portcullis ve kapı savunmaları da rekonstrüksiyonlardır. İçeride, kale, depolama için kullanılan ve sofistike bir hipokaust ısıtma sistemi ile donatılmış bir mahzene ve kalenin en önemli odalarını barındıran ana kata bölünmüştür. Burada bir revak avluyu çevreler ve tüm ana odaları birbirine bağlar. Bunlar arasında yemekhane, yatakhane, şapel ve piskoposun yaşam alanları dikkat çekicidir. İkincisinde, Saaremaa'dan gelen asilzadelerin on bir barok oyma kitabesi sergileniyor.[4][12]

14. yüzyılın sonunda ve 15. yüzyılın başında 625 metre (2.051 ft) uzunluğunda bir duvar kalenin etrafına inşa edilmiştir. Ateşli silahlarda yapılan iyileştirmeler nedeniyle, 16. ve 17. yüzyıllar arasında ek savunma unsurları eklendi. Erik Dahlbergh, Vauban tipi kaleyi, hala büyük ölçüde bozulmamış burçlar ve ravelinlerle tasarladı. Rus garnizonu, Büyük Kuzey Savaşı'nın ardından 1711'de kaleyi terk ettiğinde, tahkimatların ve kalenin çoğunu kasıtlı olarak havaya uçurdu. Ancak daha sonra bir kısmını restore edildi.[4] 1861'de mekanın parka dönüştürülmesi Riga mimarı H. Göggingen'in gözetiminde başladı.[13]

Ayrıca bakınız

Dış bağlantılar

Kaynakça

  1. ^ a b Estonia. Cultural Tourism. Kunst Publishers. 2004. ss. 176-178. ISBN 9949-407-18-4. 
  2. ^ Culture And Customs of the Baltic States. Greenwood Publishing Group. 2006. s. 207. ISBN 978-0-313-33125-1. Erişim tarihi: 4 Haziran 2012. 
  3. ^ DK Eyewitness Travel Guide: Estonia, Latvia & Lithuania. Dorling Kindersley. 2 Mayıs 2011. s. 32. ISBN 978-1-4053-6063-0. Erişim tarihi: 4 Haziran 2012. 
  4. ^ a b c d e f g h "History of the castle and fortress". 29 Ağustos 2020 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 26 Aralık 2012. 
  5. ^ Estonia. 6. Bradt Travel Guides Ltd. 2010. s. 254. ISBN 978-1-84162-320-7. 
  6. ^ Lonely Planet Estonia, Latvia & Lithuania. Lonely Planet Global Limited. 2016. ISBN 9781760341442. 29 Ağustos 2020 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 26 Haziran 2020. 
  7. ^ "1941 EXECUTIONS IN KURESSAARE CASTLE" (PDF). Singing Revolution. Saarte Hääl Newspaper (“Voice of the Islands”). 13 Eylül 1988. 29 Ağustos 2020 tarihinde kaynağından (PDF) arşivlendi. Erişim tarihi: 26 Haziran 2020. 
  8. ^ "Saaremaa Museum, Kuressaare". The Baltic Initiative And Network. 29 Ağustos 2020 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 26 Haziran 2020. 
  9. ^ "Kuressaare Castle". Spotting History. 10 Haziran 2016 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 26 Haziran 2020. 
  10. ^ "Kuressaare Episcopal Castle". Lonely Planet. 29 Ağustos 2020 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 24 Mayıs 2022. 
  11. ^ Archaeological research in Estonia, 1865-2005. Tartu University Press. 2006. s. 185. Erişim tarihi: 4 Haziran 2012. 
  12. ^ Tvauri (Sonbahar 2009). "Late medieval hypocausts with heat storage in Estonia". Baltic Journal of Art History. Institute of History and Archaeology of the University of Tartu: 52. 
  13. ^ "Kuressaare castle park". 29 Eylül 2018 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 26 Aralık 2012. 

İlgili Araştırma Makaleleri

<span class="mw-page-title-main">Estonya</span> Kuzey Avrupada bir ülke

Estonya ya da resmî adıyla Estonya Cumhuriyeti, Kuzey Avrupa'da bulunan bir Baltık devletidir. Kuzeyinde Finlandiya Körfezi ve Finlandiya, güneyinde Letonya, batısında Baltık Denizi ve İsveç, doğusunda Peipus Gölü ve Rusya bulunmaktadır. Başkenti ve en büyük şehri Tallinn'dir. Estonya toprakları anakara ve Baltık Denizi'ndeki 2.222 adadan oluşur. Nemli karasal iklim görülür. Ülke nüfusunun büyük çoğunluğunu bir Fin halkı olan Estonlar oluşturmaktadır. Ülkenin resmî dili, Finceden sonra dünyanın en çok konuşulan ikinci Baltık-Fin dili olan Estoncadır. Yapılan araştırmalara göre Estonya, Avrupa'nın; komşusu Finlandiya'dan sonra en temiz ikinci ülkesi, yaşam kalitesi en yüksek dokuzuncu ülkesi, en güvenli beşinci ülkesidir.

<span class="mw-page-title-main">Tallinn</span> Estonyanın başkenti

Tallinn, Estonya'nın başkenti ve ana liman kentidir. Estonya'nın kuzeyinde, Baltık Denizi'nin Finlandiya Koyu kıyısında, Finlandiya'nın başkenti Helsinki'nin 80 kilometre güneyinde yer alan Tallinn'in nüfusu 2022 itibarı ile 437.811'dir. Tallinn, aynı zamanda Estonya'nın temel finans, sanayi ve kültür merkezidir. Helsinki dışında yakın olduğu önemli şehirler, 300 kilometre güneyindeki Letonya başkenti Riga, 320 kilometre doğusundaki Rus şehri Sankt-Petersburg ve 380 kilometre batısındaki İsveç başkenti Stockholm'dur. 2023 yılının Yeşil Avrupa Başkenti seçilen Tallinn, ülkenin tek teknik üniversitesi olan Tallinn Teknoloji Üniversitesi'ne ev sahipliği yapmaktadır. Sosyal bilimler üzerine eğitim veren Tallinn Üniversitesi de bu şehirde yer almaktadır.

<span class="mw-page-title-main">Tartu</span> Estonyada bir şehir

Tartu, Estonya'nın en büyük ikinci kentidir. 38,8 kilometre karelik yüzölçümü olan kentin nüfusu 2020 sayımına göre 92.972'dir. Tartu ile ilgili ilk yazılı belgeler 1030'a kadar dayanmaktadır.

<span class="mw-page-title-main">Saare (il)</span>

Saare, Estonya'nın ada vilâyetlerinden biridir. Yüzölçümü 2,922 km²dir. Nüfusu 36,000'e yakındır. Merkezi Kuressaare'dir.

<span class="mw-page-title-main">Gaziantep Kalesi</span>

Gaziantep Kalesi, Gaziantep'in merkezindeki bir tepeye kurulmuş olan kale. Ne zaman inşa edildiği bilinmemekle birlikte, Hititler döneminde gözlem amaçlı kullanıldığı bilinmektedir. Kale, tarih boyunca birçok kez restore edilmiş ve son halini 2000'li yılların başında yapılan bir restorasyon ile almıştır.

<span class="mw-page-title-main">Narva</span>

Narva, Estonya'nın üçüncü büyük şehridir. Rusya sınırında, Estonya'nın en doğusunda yer almaktadır. Peipus Gölü'nden doğan Narva Nehri buradan geçmektedir. Narva, 2023 yılı itibarıyla 53.626 kişilik nüfusa sahiptir.

<span class="mw-page-title-main">Livonya</span> Baltık Denizinin doğu kıyısında yer alan tarihsel bölge

Livonya, Baltık Denizi'nin doğu kıyısında yer alan tarihsel bölge. Adını günümüz Letonya kıyılarında yaşayan Livonyalılardan almıştır.

<span class="mw-page-title-main">Abruka</span> Estonyada ada

Abruka Saaremaa adasının 4 km güneyinde Riga Körfezi'nde, 8.78 km²'lik bir Estonya adasıdır.

<span class="mw-page-title-main">Livonya Guberniyası</span>

Livonya Guberniyası, Rus İmparatorluğu'nun guberniyalarından biriydi. Guberniya, üç Baltık guberniyasından biri olup günümüz Letonya'nın kuzeyini ve Estonya'nın güneyini kapsamaktaydı. Guberniyanın merkezi Riga idi.

<span class="mw-page-title-main">Baltık Almanları</span>

Baltık Almanları veya Balt Almanlar günümüzde Estonya ve Letonya'nın bulunduğu Baltık Denizi'nin doğu kıyılarında yaşayan etnik Alman halk. 1939'da yeniden yerleştirilmelerinden bu yana, Baltık Almanlarının sayısı belirgin şekilde azalmıştır. Baltık Almanlarının soyundan gelen kişiler günümüzde en yoğun olarak Almanya ve Kanada'da yaşarlar. Letonya ve Estonya'da hala birkaç bin Balto-Almanın yaşadığı tahmin edilmektedir.

<span class="mw-page-title-main">Livonya Krallığı</span>

Livonya Krallığı günümüzün Estonya ve Letonya topraklarında nominal bir devletti. Rus Çarı IV. İvan 1558-1583 yılları arasındaki Livonya Savaşı sırasında krallığın kurulduğunu ilan etti, ancak bu krallık hiçbir zaman bir hükûmet olarak düzgün bir şekilde çalışmadı. 10 Haziran 1570'te Danimarkalı Holsteinlı Dük Magnus, Livonya Kralı olarak taçlandırıldığı Moskova'ya geldi. Magnus, efendisi olarak İvan'a olan bağlılık yemini etti ve İvan'ın vesayeti olarak adlandırdığı topraklar olan Livonya'nın vassal krallığı için ilgili tüzüğü aldı. Magnus ve IV. İvan arasındaki anlaşma, bir opriçnik ve zemskii yönetiminin bir üyesi olan dyak Vasiliy Shchelkalov tarafından imzalandı. Potansiyel yeni krallığın bölgeleri hala fethedilmek zorundaydı, ancak yine de Põltsamaa Kalesi, kralın gelecekteki resmi ikametgâhı ilan edildi. Livonya'nın yeni kralı Magnus, İsveç kontrolündeki Reval'ın fethi için 20.000 Rus askeriyle birlikte Moskova'dan ayrıldı. İvan'ın Magnus'un ağabeyi, Danimarka Kralı II. Frederick ile ilgili düşünceleri başarısızlıkla sonuçlandı. 1571 Mart'ında Magnus, Reval için mücadeleden vazgeçti ve kuşatmayı kaldırdı.

<span class="mw-page-title-main">Estonya'da COVID-19 pandemisi</span>

COVID-19 pandemisi'nin ülkedeki ilk vakası Tallinn'de 27 Şubat 2020'de onaylandığında COVID-19'un Estonya'ya yayıldığı doğrulandı. 11 Mart'a kadar, Estonya'da 15 kişiye virüs teşhisi konmuştu. Hepsine ülke dışında, çoğunlukla Kuzey İtalya'da bulaşmıştı. 12 Mart'ta, bölgesel bulaşan enfeksiyonların ilk vakaları ortaya çıktı ve 13 Mart'ta, Estonya hükûmeti 1 Mayıs 2020'ye kadar olağanüstü hâl ilan etti. Sonuç olarak, tüm okullar ve üniversiteler kapatıldı; spor ve kültürel etkinlikler de dahil olmak üzere tüm halka açık toplantılar yasaklandı. 7 Nisan 2023 itibarıyla Estonya'da koronavirüs ile enfekte olmuş toplam 2.971 kişinin öldüğü, toplam vaka sayısının ise 616.829 olduğu açıklandı. 524.990 hasta ise iyileşti ve taburcu edildi.

<span class="mw-page-title-main">Estonya'daki Ruslar</span>

Estonya'daki Rus nüfusunun 320.000 olduğu tahmin ediliyor, bunların çoğu Harju ve Ida-Viru vilayetlerinin kentsel bölgelerinde yaşıyor. Estonya, Rus Eski İnananların Peipus Gölü boyunca 300 yıllık küçük ölçekli yerleşim geçmişine sahiptir. Estonya'daki mevcut Rus nüfusunun baskın çoğunluğu, Sovyet işgal dönemi göçten kaynaklanmaktadır.

<span class="mw-page-title-main">Vilsandi Millî Parkı</span>

Vilsandi Millî Parkı, Estonya'nın Saaremaa ilçesinde yer alan bir millî parktır. Park Vilsandi Adası ile birlikte Saaremaa Adası'nın batısındaki bazı adaları ve Saaremaa Adasının Harilaid Yarımadası'nı da kapsar. Yüzölçümü 237.6 km²'dir. Nemli deniz iklimine sahiptir. Vilsandi, 247 kuş türüne ve yaklaşık 80 balık türüne ev sahipliği yapmaktadır. Estonya'daki korunan bitki türlerinin üçte biri milli parkta görülebilmektedir.

<span class="mw-page-title-main">Haapsalu Kalesi</span>

Haapsalu Kalesi. Estonya'nın Haapsalu kentinde, on üçüncü yüzyılda Ösel-Wiek Piskoposluğunun merkezi olarak kurulan katedral yapısında bir kaledir. Efsaneye göre, ağustos ayının dolunayları sırasında, şapelin iç duvarında bir bakire olan Beyaz Hanım'ın görüntüsü belirir.

<span class="mw-page-title-main">Terra Mariana</span> Kutsal Roma İmparatorluğunda prenslik

Terra Mariana Orta Çağ Livonya ya da Eski Livonya için kullanılan resmi isimdir.. Livonya Haçlı Seferi'nin ardından kuruldu ve toprakları günümüzdeki Estonya ve Letonya'dan oluşmaktadır. 2 Şubat 1207'de Kutsal Roma İmparatorluğu'nun bir prensliği olarak kurulmuş, ancak 1215'te Papa III. Innocentius'in doğrudan Kutsal Makam'a tabi olduğunu ilan etmesiyle bu statüsünü kaybetmiştir.

<span class="mw-page-title-main">Sümeg Kalesi</span>

Sümeg Kalesi, Macaristan'ın Veszprém ilçesine bağlı Sümeg kasabasında bulunan bir kaledir.

<span class="mw-page-title-main">Hermann Kalesi</span>

Hermann Kalesi (Est.:Hermanni linnus, Alm.:Hermannsfeste, Rus.:Замок Герман) ya da Narva Kalesi, kuzeydoğu Estonya'daki Narva şehrinde bulunan bir Orta Çağ kalesidir. Kale, bölge Danimarka Krallığı'nın bir parçasıyken 1256 civarında kuruldu. İlk tamamen taş surlar 14. yüzyılın başında inşa edildi. Töton Şövalyeleri'nin Livonya kolu, kaleyi Ağustos 1346'da satın aldı ve sonraki tarihinin büyük bir bölümünde ona sahip oldu.

Estonya mimarisi, kalelerle öne çıkan antik dönem ve çeşitli tarzlarda mimari örneklerinin inşa edildiği Hristiyanlığın yayılmasından sonraki dönem olarak iki bölüme ayrılabilmektedir.

<span class="mw-page-title-main">Toompea Kalesi</span>

Toompea Kalesi, Estonya'nın başkenti Tallinn'de bulunan bir ortaçağ kalesidir. Kale, 14. ve 16. yüzyıllarda inşa edilmiş olup Toompea'da yer almaktadır. Günümüzde Estonya Parlamentosu'na ev sahipliği yapmaktadır.