İçeriğe atla

Kulüp Sineması (Ankara)

Koordinatlar: 39°56′35″K 32°51′16″D / 39.94306°K 32.85444°D / 39.94306; 32.85444
Kulüp Sineması
Halk Sineması, Park Sineması
Harita
AdresRüzgarlı Sokak, Çankırı Caddesi, Hacıbayram
Ankara
Türkiye
Koordinatlar39°56′35″K 32°51′16″D / 39.94306°K 32.85444°D / 39.94306; 32.85444
Açılış1926-1927
Kapanış1960

Kulüp Sineması ya da sonraki adlarıyla Halk Sineması ya da Park Sineması; Ankara'ın ilk sinemalarındandır.

İki kere yangın geçirip yeniden yapıldı ve birinci yangından sonra Halk Sineması, ikincisinden sonra Park Sineması adıyla hizmete devam etti.[1] 1960 yılında kapandı.

Tarihçe

Kulüp Sineması, 1926-1927'de Hakimiyet-i Milliyet Meydanı'nda (bugünkü adı Ulus Meydanı) günümüzdeki adı Rüzgârlı Sokak olan sokağın meydana yakın olan köşesinde, İş Bankası Genel Müdürlük binası ve Sümerbank Genel Müdürlük binasının karşısında bulunan iki katlı ahşap bir binada hizmete girmiştir. Bu bina, Ankara'da sinema filmlerinin gösterildiği ilk müstakil bina idi.[2]

Kaynaklara göre, sinemada üzerleri meşin kaplama açılır kapanır koltuklardan oluşan 1400 kişilik oturma yeri vardı. Birinci mevki koltuklar "Hususi", ikinci mevki koltuklar "Duhuliye" şeklinde adlandırılıp fiyatlandırılırdı.[3]

Kulüp Sineması, 1927'de bir bülten şeklindeki Kulüp Sineması dergisini çıkararak Ankara'da sinema yayıncılığını başlatmıştır. 1935 yılında ise gelecek film tanıtımları ve sinemaya dair duyuruların yer aldığı Sinema Alemi dergisini haftada iki kez yayımlamaya başladı.

1929'da geçirdiği[4] ilk yangından sonra sinemanın sahipleri Kulüp Sineması'nı borçlarına karşılık İş Bankası'na bıraktı. İş Bankası'nın 1932'de kurduğu Ankara Sinema İşleri Limited Şirketi'nin bünyesinde işletildi.

1937'de sinemanın adı Halk Sineması oldu. Çok yakınındaki Yeni Sinema'ya göre daha ucuz olması ve Türkçe filmler göstermesi nedeniyle Ankara halkı tarafından çok rağbet gören bir sinema salonu idi.[5]

Sinema, 1941'de tekrar yangın geçirdi. 1942'de aynı yerde ahşap zeminli olarak yeniden yapıldı ve Park Sineması adını aldı. Daha çok orta sınıfa hitap eden Park Sineması'nda, öğleyin 12.15'te başlayan ucuz halk matineleri düzenlenirdi. Bu halk matinelerine ev hanımları, çocuklar ve öğlen vaktinde yemek arasına çıkan çalışanlar giderdi.[6]

Park Sineması, 1960 yılında Yılanların Öcü filmi gösterimde olduğu sırada bir yangın daha geçirip kapandı.[3]

Kaynakça

  1. ^ Esen, Selim (9 Haziran 2023). "Ankara'nın anılarda kalan 3 sineması". Gercekedebiyat.com. 4 Nisan 2024 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 4 Nisan 2024. 
  2. ^ Medin, Burak (2017). "Sinemada seyirci ve mekan: Türkiye'de değişen sinema seyir kültürü". Gazi Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü doktora tezi. 4 Nisan 2024 tarihinde kaynağından arşivlendi. 
  3. ^ a b Çayır, Çiğdem Kaya (15 Mart 2021). "Zamana Yenik Düşen Ankara Sinemaları I: Sinemanın Doğuşu ve Ulus". Lavarla - Alternatif Ankara Hayatı!. 4 Nisan 2024 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 4 Nisan 2024. 
  4. ^ Depeli, Gülsüm (1 Aralık 2013). "Cumhuriyet'in Ütopyası: Ankara, Yayına hazırlayan: Funda Şenol Cantek Ankara, Ankara Üniversitesi Yayınevi, 2012". Kültür ve İletişim. 16 (2) (32): 97-105. ISSN 1301-7241. 4 Nisan 2024 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 4 Nisan 2024. 
  5. ^ Orakçı, Meryem (29 Ekim 2023). "Atatürk Dönemindekii Mllî Bayram Kutlamalarında Sinemanın Rolü". Atatürk Yolu Dergisi (73): 287-304. doi:10.46955/ankuayd.1352693. ISSN 1303-5290. 4 Nisan 2024 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 4 Nisan 2024. 
  6. ^ Gökatalay, Semih (2019). "Cinema Culture in Ankara in the Early Cold War Period". Journal of Ankara Studies. 7 (1): 147-174. doi:10.5505/jas.2019.39974. 4 Nisan 2024 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 4 Nisan 2024. 

İlgili Araştırma Makaleleri

<span class="mw-page-title-main">Atlas Sineması</span> İstanbulda bir sinema salonu

Atlas Sineması, İstiklal Caddesi üzerinde 19. yüzyıl yapısı tarihî bina içinde 1948 yılından beri hizmet veren büyük sinema.

<span class="mw-page-title-main">Emek Sineması</span>

Emek Sineması, İstanbul'un Beyoğlu semtindeki Yeşilçam Sokağı'nda 1924 yılına hizmete girmiş sinema salonu.

<span class="mw-page-title-main">Akün Sahnesi</span> Ankarada bulunan bir tiyatro sahnesi

Akün Sahnesi; Ankara'nın Çankaya ilçesinde bulunan bir tiyatro sahnesidir. Ankara Devlet Tiyatrosu tarafından sahnelenen temsillere ev sahipliği yapan ana mekanlardan biri olarak hizmet verir. Şinasi Sahnesi ile aynı binada yer alan sahneye, Atatürk Bulvarı üzerindeki girişten ulaşılır. Uzun yıllar boyunca sinema salonu olarak hizmet veren bir mekânın yenilenmesiyle tiyatro ve müzikal gösterimlerine uygun hâle getirilen sahne, 361 koltuk kapasitelidir.

<span class="mw-page-title-main">Türkiye İş Bankası</span> özel sermayeli küresel Türk bankası

Türkiye İş Bankası A.Ş., kısaca İş Bankası, Türkiye'de bireysel ve ticari bankacılık hizmeti sunan en büyük özel bankadır. 1924'te Mustafa Kemal Atatürk'ün emriyle kurulan İş Bankası, cumhuriyet döneminin ilk ulusal bankasıdır. 2023'te 2.5 trilyon Türk lirası aktif büyüklüğe ulaşan banka, The Banker dergisinin açıkladığı sıralamaya göre ana sermaye bazında dünyanın en büyük 181. bankasıdır. Aralık 2021 itibarıyla 21'i yurt dışında olmak üzere 1.195 şube, 6.476 bankamatik ve 22 bini aşkın personeli bulunan İş Bankası'nın ayrıca Almanya'da İşbank AG, Gürcistan'da İşbank Georgia A.Ş. ve Rusya'da İşbank A.Ş. adıyla üç iştiraki vardır.

Yeniçeri askerlerinin ve komutanları Ağa ve Çorbacıları'nın toplananıp cem ettikleri, "seğirtme" denen yarışmaları ve talimlerini yaptıkları, zaman zaman koyun keserek yedikleri meydandır. “Yeni Odalar” denen Yeniçeri kışlalarının bulunduğu ve Yeniçeri ayaklanmalarının genellikle başladığı yer olan Etmeydanı'nın bulunduğu bölge günümüzde İstanbul Üniversitesi arkasındaki Ağa Kapısı civarındadır. Bu meydanda Etmeydanı Tekkesi de bulunur ve Bektaşi Ocağına mensup Yeniçeriler ibadetlerini bu tekkede yaparlardı.

<span class="mw-page-title-main">Türk sineması</span> Türkiyede sinemaya genel bakış

Türk sineması, Türkiye sineması veya eski adıyla Yeşilçam, Türkiye'deki film endüstrisine dair faaliyetleri ve sinema kültürünü kapsamaktadır.

<span class="mw-page-title-main">Elhamra Sineması (İstanbul)</span>

Elhamra Sineması, geçmişte İstanbul'da yer almış tarihi bir sinema salonu ve tiyatro sahnesidir.

<span class="mw-page-title-main">Gençlik Parkı</span>

Gençlik Parkı Ankara'nın tarihi parklarından biridir.

TRT İstanbul Radyosu veya yaygın olarak kullanılan adıyla İstanbul Radyosu, Türkiye'nin en eski ve en büyük radyolarından biridir.

<span class="mw-page-title-main">SALT</span> kar amacı gütmeyen sanat müzesi

SALT, İstanbul'da ve Ankara'da araştırma, sergi, yayın, web ve dijitalleştirme projeleri; söyleşi, konferans, gösterim ve atölye gibi programlar gerçekleştiren, disiplinler arası araştırma projeleri yürüten bir kültür kurumu.

Sümerbank Genel Müdürlük Binası, 1937-1938 yıllarında Ankara'nın Altındağ ilçesinde, Ulus Meydanı'nda inşa edilmiş betonarme yapı.

<span class="mw-page-title-main">Süreyya Operası</span>

Süreyya Operası, İstanbul'un Kadıköy ilçesinde 1927'de inşa edilmiş kültür yapısı.

<span class="mw-page-title-main">Hacı Bayram, Altındağ</span> Altındağ, Ankara, Türkiyede mahalle

Hacı Bayram; Ankara ilinin Altındağ ilçesine bağlı bir mahalledir.

Ayduk Koray, Türk müteahhit, iş insanı ve millî basketbolcu.

<span class="mw-page-title-main">Ulus Meydanı</span>

Ulus Meydanı; Ankara'nın Altındağ ilçesinde bulunan bir kent meydanıdır. Anafartalar, Çankırı ve Cumhuriyet Caddesi ile Atatürk Bulvarı'nın kesişim noktasında yer alır. Cumhuriyet'in ilanından sonra hayata geçirilen imar uygulamaları doğrultusunda Ankara şehir merkezinde oluşturulmuş ilk modern kamusal mekan olmasıyla bilinir. Merkezinde konumlandırılmış olan Zafer Anıtı, Anıtkabir'in inşa edilmesine kadar geçen süreçte ülke genelinde kutlaması yapılan milli bayramların veya resmi devlet törenlerinin ana mekanı olmuştur. Meydanın çevresinde bulunan I. ve II. Türkiye Büyük Millet Meclisi binaları ile Türkiye İş Bankası ve Sümerbank'ın genel müdürlük yapıları; buranın geçmişte hem siyasi hem de iktisadi açıdan önemli bir merkez olduğunun göstergesidir.

<span class="mw-page-title-main">PTT Pul Müzesi</span> Ankarada müze

PTT Pul Müzesi; Ankara'nın Altındağ ilçesinde yer alan pul müzesi.

<span class="mw-page-title-main">Sami Şekeroğlu</span>

Sami Şekeroğlu, Türk sinema profesörü ve yönetmendir. Türkiye'nin ilk sinema profesörlerinden biri olan Şekeroğlu, aynı zamanda Türkiye'nin ilk sinema kulübü olan Kulüp Sinema 7'nin ve Türk Film Arşivi'nin de kurucusudur.

<span class="mw-page-title-main">Türkiye İş Bankası İktisadi Bağımsızlık Müzesi</span> Ankaranın Altındağ ilçesinde bulunan bir bankacılık müzesi

Türkiye İş Bankası İktisadi Bağımsızlık Müzesi; Ankara’nın Altındağ ilçesinde bulunan bir tarih müzesidir. Türkiye İş Bankası'nın Ulus Meydanı'nda bulunan eski genel müdürlük binasının dönüştürülmesiyle hem Türkiye'deki önemli ekonomik gelişmeleri hem de bankanın tarihçesini anlatan bir müze oluşturulmuştur. İstanbul'daki Türkiye İş Bankası Müzesi'nden sonra kurum bünyesinde açılan ikinci müze olma özelliğini taşır.

<span class="mw-page-title-main">Çankırı Caddesi</span> Ankarada bir cadde

Çankırı Caddesi veya tarihi adıyla Çankırıkapı; Ankara'nın Altındağ ilçesinde bulunan bir caddedir. Anafartalar ve Cumhuriyet Caddelerinin Ulus Meydanı'nda kesiştiği noktadan başlayan cadde, Dışkapı semtine kadar devam eder. İlk yapıldığı yıllarda şehrin en önemli eğlence merkezlerinden birisi olan Çankırı Caddesi; dönemin ünlü mekanlarından "Fresko'nun Barı", "Elhamra Bar" ve "Park Sineması" gibi pek çok işletmeye de ev sahipliği yapmıştır. Ayrıca; bugün Ankara Valiliği'nin önündeki Hükûmet Meydanı'nda bulunan Julianus Sütunu'nun orijinal konumu ile geçmişte çeşitli sebeplerden dolayı yıkılan veya yok olan yapılardan İğneli Belkıs Camii ve Hasan Paşa Hamamı da bu cadde üzerinde bulunmaktaydı.

<span class="mw-page-title-main">Rexx Sineması</span> İstanbul Sinema

Rexx Sineması; İstanbul, Kadıköy'de, Sakızgülü sokak ve Kadife Sokak'ın kesiştiği köşede yer alan, 1962 yılında hizmete girmiş tarihi bir sinemadır.