İçeriğe atla

Kruvazör tank

Mk IV Kruvazör Tankı

Kruvazör tank (ya da diğer adları süvari tankı veya hızlı tank) Birleşik Krallık tarafından I. Dünya Savaşı ile II. Dünya Savaşı yılları arasında geliştirilen yeni bir tank sınıfıydı.

Aynen Kruvazör sınıfı gemiler gibi, kruvazör tankları da daha hızlı ve hareketliydi. Diğer ağır ve yavaş piyade tanklarından bu özellikleri ile ayrıldılar.

Hobart ve Liddell-Hart tarafından geliştirilen teoriye göre önce ağır piyade tankları tarafından cephede bir yol açılacak ve onlardan daha hızlı olan kruvazör tankları ilerleyip düşmanın gerisine sızacaktı. Düşman geri hatlarına sızan bu tanklar düşmanın haberleşme ve lojistik desteğini kesecekti. Hızın öneminden ötürü ilk üretilen kruvazör tanklar çok ince zırha ve hafif silahlara sahipti. Ancak hıza verilen bu önemden ötürü tankın zırhı çok yetersizdi. O zamanlar hafif zırhlı araçların günün koşullarında cephede sağ kalmayacağı anlaşılamamıştı. Diğer önemli eksiklik kruvazör tankları çok küçük kalibreli silah taşımaktaydı. Birçok tank 40 mm top taşımaktaydı. O zaman için bu silahlar iyi zırh geçme özelliğine sahipti ancak yüksek patlayıcı taşıyan mühimmat atamıyordu. Bu araçlar düşman tanksavar topları tarafından kolaylıkla etkisiz hale getiriliyordu. Düşman tankları ile çatışmaya başladıktan sonra kruvazör tanklarının silahları da büyümeye başladı. Önce 57 mmlik top takılan tanklara ardından hiç de başarı olamayan 161.5 mmlik top takıldı. Her ne kadar kruvazör tankları yüksek hareket kabiliyetli olsa da en büyük baş belaları güvenilemeyen yürüyen aksamlarıydı. Bunun en önemli nedeni bu tankların karatahta üzerinde tasarlanıp daha sonra hemen üretilmeleriydi. Bu sorun 1944 yılında Cromwell tankında kullanılan Rolls-Royce Meteor motoru ile büyük ölçüde çözüldü.

Ara dönemde üretilen A-9, A-10, A-13 Mk I ve A-13 Mk II tankları Fransa, Yunanistan ve Kuzey Afrika Cephesinde kullanıldı. A-13 (Mk I ve Mk II) tanklarında ise ilk kez İngiliz yapımı Christie süspansiyon sistemi kullanıldı. Bu süspansiyon sistemi Kursk Manevrasına katılan İngiliz askeri gözlemciler tarafından Sovyet yapımı BT Serisi Tanklar üzerinde görülmüştü. II. Dünya Savaşının ilk dönemlerinde Crusader tankı çöl savaşlarının en başarılı tankıydı. Iı. Dünya savaşında kullanılan diğer kruvazör tankları sırayla Covenanter, Centaur, Cromwell ve Cometti. Centaur ve Cromwell modelleri Normandiya Çıkarması sırasında, Comet ise 1945 yılı başlarında cephede görev aldı. Savaş sırasında silah ve zırh koruması bakımında kruvazör tankları ile orta sınıf tanklar arasından pek bir fark yoktu.

Gelişen teknolojiler sonucunda savaşta kullanılan ağır sınıf tankların da kruvazör tankların süratlerine erişmesi ile bu tank sınıfının modası geçti. Son geliştirilen tank Centurion oldu. Centurion modeli "Ağır Kruvazör" sınıfı olarak tasarlandı. Bu tank piyade tankı şasesi ile kruvazör tak hareketliliğinin buluştuğu bir modeldi. Bu düşünce ileride her türlü işi yapabilecek "Genel amaçlı tank" düşüncesini doğuracaktı. Aslına bakılacak olursa Centurion tankı için ilk Ana muharebe tankıdır diyebiliriz.

Kruvazör tank düşüncesi ayrıca 1930 lu yıllarda SSCB tarafından BT tank serisinin (Rusça (Быстроходный танк, Bystrokhodny tank Türkçesi (Hızlı Tank)) yapılışındaki amaçtı.

İlgili Araştırma Makaleleri

<span class="mw-page-title-main">Tanksavar</span> tank imha etmek üzere tasarlanan tahrip gücü yüksek silah

Tanksavar terimi her ne kadar tank türünü işaret etse de aslında tüm askeri amaçlı ZSA sınıf araçları kapsamaktadır. Bu terim bu türden araçların imhasını veya etkisiz hale getirilmesi için kullanılan tüm silah türlerini kapsar. Bunlar başlıca yüksek namlu çıkış hızına sahip topçu sistemleri, füzeler, değişik otomatik top ve tanksavar mayınlarını kapsar.

<span class="mw-page-title-main">Tank</span> Ateş gücü ve mobilitesi yüksek, ağır zırhlı araç

Tank; ana görevi doğrudan ateş gücü kullanımıyla düşman kuvvetlerine saldırmak olan, paletli ve zırhlı savaş aracı veya bu araçlardan oluşan birlikleri kapsayan askeri sınıf. Tankı diğer savaş araçlarından ayıran özellikleri ağır bir zırha, yüksek ateş gücüne ve her türlü arazide hızlı gidecek şekilde tasarlanmış sürüş takımlarına sahip olmasıdır. Her ne kadar masraflı ve lojistik açıdan çaba gerektiren araçlar olsa da, yer hedeflerine saldırma yeteneği ve piyadelerin moralini çökertmesi nedeniyle modern orduların vazgeçilmez unsurlarındandır.

<span class="mw-page-title-main">Merkava</span>

İsrail tarafından İsrail Savunma Kuvvetleri için üretilen ana muharebe tankı. 1970 yılında tankın yapılması için çalışmalara başlanmış, 1979 yılında ise resmi olarak İsrail tarafından kullanılmaya başlanmıştır.

<span class="mw-page-title-main">BT tankı</span> Rus yapımı hafif tank

BT Serisi Tanklar. Rusça anlamına gelen BT serisi tanklar SSCB tarafından 1932 ve 1941 yılları arasınca büyük adetlerde üretilen süvari tank sınıfıda diyebileceğimiz hafif sınıf bir tanktı. Hafif olmalarına rağmen iyi silahlandırılmış bu model, sınıfı tanklar içerisinde en iyi hareket özelliğine sahip araçtı. Kızıl Ordu içerisinde kısaca Betka, daha küçük modelleri ise Betuşka olarak bilinirdi.

<span class="mw-page-title-main">Kliment Voroşilov (tank)</span> Sovyetler Birliği tarafından üretilen ağır sınıf topçu tankı

Kliment Voroşilov (KV) Sovyetler Birliği tarafından üretilen ve Kızıl Ordu tarafından II. Dünya Savaşı sırasında kullanılan ağır sınıf tank serisinin verilen genel isimdir. Adını Sovyet savunma bakanı ve politikacı Kliment Voroşilov'dan almıştır. Nazi Almanyası ordusu Wehrmacht'ın Sovyetleri işgali sırasında Alman zırhlı araçlarına rakip olabilecek tankların başında geliyordu.

<span class="mw-page-title-main">Elefant</span>

Elefant, Nazi Almanyası ordusu Wehrmacht tarafından II. Dünya Savaşı sırasında kullanılan bir Panzerjäger serisi tank imha edici araçtı. Ferdinand adını aracı çizen Ferdinand Porsche'den almıştır.

<span class="mw-page-title-main">Mk III kruvazör tankı</span> İngiliz kruvazör tankı

Mk III kruvazör tank (A13), Birleşik Krallık ordusu tarafından II. Dünya Savaşı sırasında kullanılan kruvazör tank sınıfında bir zırhlı savaş aracıydı.

<span class="mw-page-title-main">Mk II kruvazör tankı</span> İngiliz ağır kruvazör tankı

Mk II Kruvazör Tank (A10), Birleşik Krallık ordusu tarafından II. Dünya Savaşı sırasında kullanılan kruvazör tank sınıfında zırhlı savaş aracıydı. Mk I Kruvazör Tankı ile beraber tasarlandı. Kardeşinden daha ağır ve bu türün daha çok piyade tankı versiyonu olarak üretildi. Pratikte piyade tankı olarak düşünülse de, bu tank için "ağır kruvazör" tanımını kullanabilir.

<span class="mw-page-title-main">Covenanter tankı</span> İngiliz kruvazör tankı

Mk V Kruvazör Tank, Covenanter , Birleşik Krallık ordusu tarafından II. Dünya Savaşı sırasında kullanılan kruvazör tank sınıfında bir zırhlı savaş aracıydı. Adını 17. yüzyılda İskoçya'daki bir tarikattan almıştır. Covenanter kruvazör sınıfındaki bir tanka verilen ilk ad olmuştur.

<span class="mw-page-title-main">Crusader tankı</span> Birleşik Krallık ordusu tarafından II. Dünya Savaşında kullanılan kruvazör tank sınıfında bir zırhlı araç

Mk VI Kruvazör tankı, Crusader (A15), Birleşik Krallık ordusu tarafından II. Dünya Savaşı sırasında kullanılan kruvazör tank sınıfında bir zırhlı savaş aracıydı. Özellikle Britanya ordusu tarafından Kuzey Afrika Cephesi'nde kullanılan en önemli zırhlı araçtı. Toplamda 5.300 adetten fazla üretildi.

<span class="mw-page-title-main">Challenger Kruvazör Tank (A30)</span> İngiliz ağır kruvazör tankı

Challenger Kruvazör Tank (A30), Birleşik Krallık ordusu tarafından II. Dünya Savaşı sırasında kullanılan kruvazör tank sınıfında bir zırhlı savaş aracıydı. Cromwell tank şasesi üzerine yerleştirilen 17 Pounder toptan oluşuyordu. Bu silahı sayesinde diğer kruvazör sınıfı tanklara tanksavar desteği sağlıyordu. Renkli çizimi

<span class="mw-page-title-main">Comet (tank)</span> İngiliz ağır kruvazör tankı

Comet I Kruvazör Tank (A34), Birleşik Krallık ordusu tarafından II. Dünya Savaşı sırasında kullanılan kruvazör tank sınıfında bir zırhlı savaş aracıydı. Ancak savaşın sonuna yetiştirilebilen bu tank İngilizlerin savaş sırasında sahip olduğu en iyi tanktı.

<span class="mw-page-title-main">Matilda I (tank)</span> İngiliz ağır piyade tankı

Mk I Piyade Tankı, Matilda I (A11) Birleşik Krallık ordusu tarafından II. Dünya Savaşı sırasında kullanılan piyade tank sınıfında zırhlı savaş aracıdır. Daha sonra üretilen Mk II Piyade Tankı, Matilda II (A12) bilinen adıyla Matilda II, Matilda I tankının servisten çekilmesi ile Matilda adını almıştır. Her ikisi arasında çok büyük tasarım farklılığı olmasına rağmen bazı özelliklerinden ötürü piyade tankı sınıfına sokulmuştur. Bu tür tanklar hız özelliklerinden feragat edip daha ağır zırhla üretildiler.

<span class="mw-page-title-main">Matilda II (tank)</span> İngiliz ağır piyade tankı

Mk II Piyade Tankı, Matilda II (A12) Birleşik Krallık ordusu tarafından II. Dünya Savaşı sırasında kullanılan piyade tank sınıfında zırhlı savaş aracıdır. Alışılmışın dışında Mk I Piyade Tankı(A11) tasarımı ile Matilda adını ortak kullanmıştır. Bu isim Ordanat General Hugh Elles tarafından tankın denemelerini sırasında aracın ördek gibi sallanarak ve paytak paytak hareket ettiğini söylemesi üzerine ünlü bir çizgi film kahramanı olan ördek 'Matilda'dan almıştır.

<span class="mw-page-title-main">Cromwell tankı</span> İngiliz ağır kruvazör tankı

Cromwell Kruvazör Tank (A27M) Mk VIII, Birleşik Krallık Ordusu tarafından II. Dünya Savaşı sırasında kullanılan kruvazör tank sınıfında etkili bir zırhlı savaş aracıydı. Adını İngiliz İç Savaşı liderlerinden Oliver Cromwell'den almıştır. Tamamiyle İngiliz tophanelerinde üretilen, iki parçalı namlusu bulunan, yüksek hızlı ve makul bir zırha sahip bir tanktı. Savaşın sonlarına doğru diğer İngiliz tankları gibi yerini Amerikan yapımı M4 Shermanlarına bıraktı. Tasarımı ileride üretilecek olan heybetli A 34 Comet tankına kaynak olarak kullanıldı.

<span class="mw-page-title-main">122 mm top M1931/37 (A-19)</span>

A-19 SSCB tarafından 1930 lu yıllarda geliştirilen ve II. Dünya Savaşı sırasında kullanılan bir tür sahra topuydu. Resmi adı 122 mm top model 1931/37 (A-19). II. Dünya savaşı boyunca kullanılan top savaşın ardından uzun süre Kızıl Ordu servisinde kaldı. A-19 ve ondan dönüştürülen D-25 tasarımı araçlarada monte edildi.

<span class="mw-page-title-main">Ordnance QF 6 pounder</span>

Ordnance QF 6-pounder 7 cwt ya da 6 pounder, II. Dünya Savaşının ortalarında Birleşik Krallık tarafından kullanılan en önemli 57 mmlik tanksavar topudur. Silah bunun yanında birçok zırhlı araçta ana silah olarak kullanılmıştır. İlk olarak Nisan 1942 tarihinde Kuzey Afrika Cephesinde tanksavar topu olarak kullanılan 2 pounder topu ile yer değiştirilmiştir. Kendinden sonra gelen 25 pounder ile yer değiştirilene kadar bu görevi başarı ile yürütmüştür. Bu silah ABD Kara Kuvvetleri tarafından 57 mm Gun M1 adı altında ana tanksavar silahı olarak da kullanılmıştır.

<span class="mw-page-title-main">Black Prince (tank)</span> İngiliz ağır piyade tankı prototipi

Tank, Infantry, Black Prince (A43), Churchill tankının daha büyük, daha geniş bir gövdeye ve QF 17-pounder 76 mm topa sahip deneysel bir gelişimidir. Adını ünlü bir 14. yüzyıl askeri lideri olan Kara Prens Edward'dan almıştır.