İçeriğe atla

Koşovi Ataman

Koşovi Ataman (UkraynacaКошовий отаман, Koshovyi otaman; yani Koş'un Atamanı) 16-18. yüzyıllarda Zaporojya Kazaklarındaki en yüksek askerî rütbeydi.

Ataman, Zaporojya Koşu'nun yaşlıları (starşina) tarafından seçilirdi.[1] Bu makam en yüksek askerî, idari ve yargı kuvvetlerine sahipti. Kazak Hetmanlıkları kurulana kadar bu unvan, Hetman ile eş anlamlıydı. Askerî kampanyalarda Atamanın yetkileri sınırsızdı ama barış zamanında en önemli askerî ve siyasi konuları starşiyanalar ve askeri meclise sunardı. Koşovi Ataman bir yıllık bir süre için seçilirdi ve ancak istisnai durumlarda yeniden seçilirdi. Süresinin dolmasında sorumluluklarını bir askerî meclisi teslim ederdi. Yeniden seçilmeyen bir Koşovi Ataman ait olduğu kurine geri giderdi.

Görevleri

  • Askeri meclis toplantıların açmak
  • Starşina meclilerine başkanlık yapmak
  • Yabancı ülkelerle diplomatik ilişklere girmek
  • Gümrük vergilerinden kazançları dağıtmak
  • Askerî ödülleri sunmak
  • Otlak, arsa ve, avlanmak ve balık tutmak için toprakların paylaşımını resmîleştirmek
  • Siç meclisi tarafından seçilen Koşkovi starşinalarının onaylamak
  • Palanka ve diğer starşinaları ve bazen askerî görevlileri atamak
  • Koş hakiminin kararlarına itirazlar için yüce hakim olmak.
  • Kiev'den din adamlarını kabul etmek, Siç ve palankalardaki kiliselere papazları atamak
  • Yokluğu sırasında onun yerini alacak nakazni atamanı (atamalı ataman) atamak.

1723'te Rus Çarı'nın bir Atamalı Ataman (Наказний отаман) seçmesi ile bu mevkinin önemi ortadan kalktı. En meşhur Atamanlar arasında Ivan Pidkova, Ivan Sirko, Petro Kalnyshevsky sayılabilir.

Kaynakça

  1. ^ "Коновалець Євген". 23 Mayıs 2012 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 26 Eylül 2010. 

Dış bağlantılar

İlgili Araştırma Makaleleri

<span class="mw-page-title-main">Kazaklar (Slav)</span> etnik grup

Kazaklar, Ukrayna ve Güney Rusya yerli halklarının karışımı ile 15. yüzyıl dolaylarında Dinyeper ve Don nehirleri civarında ortaya çıkan etnik topluluk. Kazaklar, bugünkü Kazakistan'da yaşayan ve Türkî kökenli olan Kazaklar'la karıştırılmamalıdır. Kazak sözcüğü Eski Türkçede maceracı-özgür insan anlamındadır.

<span class="mw-page-title-main">Rusya Çarlığı</span> 1547de Korkunç İvanın Çar unvanı almasıyla başlayan ve 1721 de I. Petronun Rusyayı imparatorluğa çevirmesiyle son bulan Rus devleti

Rusya Çarlığı, 1547 yılında Korkunç İvan'ın Çar unvanı almasıyla başlayan ve 1721'de Çar I. Petro'nun Rus İmparatorluğu'nu kurmasıyla son bulan Rus devletinin resmî adıdır. Çarlıktan önce bu topraklarda Moskova Knezliği egemen olduğu için çarlık Batı Avrupa dillerinde Moskova olarak adlandırılmaktadır. Ayrıca Rusça ve Türkçe kaynaklarda da Moskova Çarlığı olarak bilinir.

<span class="mw-page-title-main">Polonya-Litvanya Birliği</span> 1569-1795 Avrupada iki konfederasyonlu monarşi

Polonya-Litvanya Birliği, Birinci Polonya Cumhuriyeti, İki Ulus Cumhuriyeti, İki Ulus Birliği veya İki Halk Birliği, 17. yüzyıl Avrupası'nın en güçlü ülkelerinden biriydi.

<span class="mw-page-title-main">I. Aleksey (Rusya)</span> Rus çarı (1629-1676; çar 1645-1676)

I. Aleksey veya tam adıyla Aleksey Mihayloviç Romanov, 1645-1676 arasında hüküm sürmüş Rus çarı. Saltanatında Polonya-Litvanya Birliği ve İsveç İmparatorluğu ile savaştı. Stenka Razin'in isyanını bastırdı. Öldüğünde Rusya sınırları yaklaşık 2.000.000.000 akre (8.100.000 km2) dönüme sahipti.

<span class="mw-page-title-main">Lavr Kornilov</span> Rus ordu komutanı

Lavr Georgiyeviç Kornilov Rus askerî istihbarat mensubu, I. Dünya Savaşı ve ardından yaşanan Rus İç Savaşında Rus İmparatorluk Orduları komutanı, kâşif, Sibirya asıllı kazak general. Tarihte en çok Kornilov Olayı olarak bilinen ve Ağustos-Eylül 1917 tarihinde yaptığı başarısız darbe girişimiyle hatırlanır. Girişim Aleksandr Kerenski’nin geçici hükûmetini devirmek amacıyla yapılmış, sonunda Kerenski hükûmeti ile geçici bir ittifak içinde yer alan Bolşevikler'in çabalarıyla başarısız olmuş ve Kornilov, Kerenski tarafından tutuklanmıştır. Bu olay Ekim Devrimi’ne giden yolda Bolşeviklerin elini güçlendiren bir öneme sahiptir.

<span class="mw-page-title-main">Kuban Halk Cumhuriyeti</span>

Kuban Halk Cumhuriyeti, Rus İç Savaşı sırasında bugün Rusya'ya bağlı Kuban toprakları üzerinde kurulmuş Bolşevik karşıtı bir devlettir.

<i>Türk Sultanına Mektup Yazan Zaporojya Kazakları</i> tarihî Rus tablosu

Osmanlı İmparatoru Sultan IV. Mehmed'e mektubu yazan Zaporojya Kazakları veya Türk sultanına mektup yazan Zaporojya Kazakları o, Rus sanatçı İlya Repin'in bir tablosudur. Sanatçı, boyutları 2.03 m'ye 3.58 m olan tuvale 1880'de başladı ve 1891'de tamamladı. Bitirdiğinde, III. Aleksandr tabloyu 35.000 rubleye ressamdan satın aldı. Bu, o devre kadar bir Rus tablosuna ödenen en yüksek fiyattı. Tablo hâlen Sankt-Peterburg'daki Rus Devlet Müzesi'nde sergilenmektedir.

<span class="mw-page-title-main">Grigori Semyonov</span>

Grigori Mihayloviç Semyonov veya Ataman Semyonov (Rusça: Григо́рий Миха́йлович Семёнов Rus İç Savaşı sırasında Sibirya Müdahalesi döneminde Japonya tarafından Sibirya bölgesinde desteklenen Beyaz Ordu komutanı ve Baykal Kazaklarının Atamanı. Rusya'da 1918-1922 yılları arasında gerçekleşen, pek çok Bolşevik'in ve sivilin katledilmesine sebep olan Beyaz Terör'ün en önemli komutanlarından biridir.

<span class="mw-page-title-main">Zaporojya Kazakları</span> Dinyeper Nehrinin çağlayanlarının ötesindeki Zaporijya bölgesinde yaşayan Kazaklar

Zaporojya Kazakları veya kısaca Zaporojyalılar, Dinyeper Nehri'nin çağlayanlarının ötesindeki Zaporijya bölgesinde yaşayan Kazaklardı. Günümüzde Orta Ukrayna'da "Büyük Çayır" olarak bilinen bu bölge, Sovyet döneminde Kakhovka Reservuarı'nın suları altinda kalmıştır. Zaporijya Siçi 15. yüzyılda Lehistan-Litvanya Birliği'nden kaçan serfler ile hızla büyümüştü. Parlamenter sistemi olan, saygın bir siyasi varlık haline gelmişti.

<span class="mw-page-title-main">Pyotr Krasnov</span> Rus Beyaz Ordu önderlerinden biri (1869-1947)

Pyotr Nikolayeviç Krasnov, Don Kazak tarihçisi ve subayı, 1917'de devrim patlak verdiğinde Rus ordusunun Korgeneral terfisine ve daha sonra ise, karşı devrimci Beyaz hareketin liderlerinden birine terfi ettirildi.

<span class="mw-page-title-main">Don Kazakları</span>

Don Kazakları veya Donlar, orta ve aşağı Don boyunca yerleşmiş Slav asıllı Kazak halk. Tarihsel olarak Don Kazakları, Don Kazak Ordusu denen, kimi zaman tamamen bağımsız, kimi zamansa özerk bir şekilde 16. yüzyıl sonundan 1918'e kadar günümüz Güney Rusya'sı ve Ukrayna'nın Donets bölgesinde hüküm sürmüş demokratik cumhuriyetlerde yaşamışlardır.

<span class="mw-page-title-main">Bohdan Hmelnitski</span> Kazak Hetmanlığının kurucusu (1648–1657)

Bohdan Hmelnitski Kazak Hetmanlığı'nın kurucusu. Polonya-Litvanya Birliği'ne (1648-1654) karşı ayaklanma başlatan Zaporojya Kazakları önderi. Ölümünden sonra yerine oğlu Yuri Hmelnitski Kazak hetmanı olmuştur.

<span class="mw-page-title-main">Mihaylo Hanenko</span>

Mihaylo Stepanoviç Hanenko, Ukraynalı Kazak askeri lideri ve 1669-1674 yılları arasında Sağ-kıyı Ukraynası'nın Petro Doroşenko ile Harabe sırasında rekabet ettiği Kazak hetmanı idi.

<span class="mw-page-title-main">Pakistan başbakanı</span> Pakistan İslam Cumhuriyetinin hükûmet başkanı

Pakistan başbakanı, Pakistan'ın hükûmet başkanıdır.

<span class="mw-page-title-main">Yakym Somko</span>

Yakym Somko, Pereyaslav alayının Ukraynalı Kazak askeri lideri. 1660-1663'te Harabe sırasında Sol-kıyı Ukraynası hetmanıydı.

<span class="mw-page-title-main">Hetman</span>

Hetman, Orta ve Doğu Avrupa'da kullanılan, tarihsel olarak askeri komutanlara verilen siyasi unvandır.

<span class="mw-page-title-main">Kuban Kazakları</span>

Kuban Kazakları veya Kubanlar, Rusya'nın Kuban bölgesinde yaşayan Slav Kazaklarına verilen isim. Kuban Kazaklarının çoğu, 18. yüzyılın sonlarında Batı Kuzey Kafkasya'ya yerleşen farklı büyük Kazak gruplarının torunlarıdır. 1649'dan itibaren Kazak Hetmanlığı sınırlarında, 1792'den itibaren ise Karadeniz Kazakları, Ukrayna'nın Zaporojya Kazakları ile aynı bölgede yaşamaya başladı.

<span class="mw-page-title-main">Don Ordusu</span>

Don Ordusu, kısa bir süre faaliyette bulunan Don Cumhuriyeti'nin ordusudur. Rus İç Savaşı'nda çar yanlısı faaliyet gösteren Beyaz Ordu'nun bir parçasıydı. 1918 - 1920 yılları arasında Don Nehri bölgesinde faaliyetlerini sürdürerek, merkez üssü Novoçerkassk şehriydi.

Askeri demokrasi, Lewis Morgan'ın "Antik Toplum" adlı çalışmasında ilkel komünal sistemden devlete geçiş aşamasında iktidarın örgütlenmesini ifade etmek için bilimsel dolaşıma giren bir terimdir. Yetişkin ve sağlıklı erkekler toplumun tam üyeleri olarak kabul edildi. Meclis toplantılarına silahlarla gelmek zorunda kaldılar. Silahsız bir şekilde gelen savaşçının oy kullanma hakkı yoktu. Askeri demokrasi, toplumun devlet öncesi gelişimindeki son aşama olarak, hemen hemen tüm halklar arasında mevcuttu. Örneğin, krallar döneminin Roma toplumu ve "Yunan Karanlık Çağı" Yunan politikaları askeri demokrasiye atfedilebilir. Arkeolojik olarak askeri demokrasi dönemi, toplumların ekonomik ve politik gelişiminde değişikliklere yol açan metallerin kullanılmaya başlandığı döneme tekabül etmektedir.

<span class="mw-page-title-main">Kazak Radası</span>

Kazak Radası askeri alanda kararlar alan Slav Kazak meclisiydi.