İçeriğe atla

Koshu (üzüm)

Koshu (üzüm)
Üzüm (Vitis)
RengiPembe
Tür adıVitis vinifera
Önemli üretim yerleriKoshu vadisi
VIVC kimliği6427

Koshu (甲州 kōshū), Japonya'nın Yamanashi eyaletindeki Fuji Dağı eteklerinde yer alan Koshu Vadisi'nde yetiştirilen Vitis vinifera türü pembe kabuklu ve beyaz şarap yapılan bir üzüm çeşididir. Japonya'nın bilinen önemli yerel üzüm çeşitlerinden birisidir. Uzun zamandır Avrupa kökenli olduğu düşünülse de, artık Avrupa'daki Vitis vinifera ile bir veya daha fazla Doğu Asya Vitis türünün muhtemelen doğal olarak oluşan bir melezi olduğu bilinmektedir.[1] Analizler, dayanıklılığını açıklamaya yardımcı olan, yabani Çin üzümlerinden elde edilen bazı DNA'ları da içerdiğini gösteriyor. “Koshu” hem Yamanashi'nin eski adı hem de Koshu üzümlerinin çoğunun yetiştirildiği vadideki ana şehrin bugünkü adıdır.[2]

Tarihi

Koshu'nun nerden ve nasıl geldiği konusunda bazı idaalar bulunmaktadır. Biri 1186'da Yamanashi'de yabani olarak bulunurken bulunduğunu ve iddiaya göre Budist rahipler tarafından Çin'den getirilen üzümlerden yetiştirildiğini öne sürüyor. İkincisi, tohumlarının MS 718'de ünlü bir keşiş Gyoki tarafından ekildiğini gösteriyor. Gerçek, tam olarak net olmasa da, daha sıradandır. Üzümün DNA'sında yapılan ortak Japon Kanada araştırması, üzümün DNA'sında %30 gibi bir vahşi Vitis materyali içerdiğini ortaya koyuyor, ancak Japonya'ya olan yolculuğu belirsizliğini korusa da büyük olasılıkla İpek Yolu'ndaki tüccarlar tarafından Japonya'ya getirildiği düşünülmektedir.[3][4]

Üzüm yetiştiriciliği

Geleneksel olarak Koshu, nemli yaz aylarında salkımları korumak için pergola bağ terbiye sistemi kullanılarak dikilmiştir. Son yıllarda yakın yıllarda, dikey terbiye sistemleri denemeleri de yapılmaktadır. Geleneksel Japon terbiye tekniğine alternatif olarak cordon de royat denenmiştir. Verimi sınırlama ve gölgelik yönetimine odaklanma konusunda önemli ilerlemeler kaydedilmiştir. Üzüm tanesi orta büyüklükte yuvarlak, kabukları pembe ve kalındır. Salkımı uzundur.[5]

Şarap karakteri

Koshu'nun ayırt edici özellikleri, soluk limon rengi, narenciye, beyaz şeftali ve yasemin aromaları ile meyveli ve aromatik bir şaraptır. Çok fazla aroma sunmasa da tadı tazeleyici ve yumuşaktır. Damakta düşük alkollü ve yüksek asitlidir. Japon mutfağı için iyi bir eşleşme olarak kabul edilir. Saşimi bu eşleşmelerden birisidir. Sek, köpüklü, tatlı ve meşe fıçılı şarapları yapılmaktadır.[6]

Şarap üretimi

Önceleri sofralık olarak tüketilse de Koshu üzümleri kullanılarak yapılan ilk şarap 1877 yılında Fransa'da önoloji okuyan Masanari Takano ve Ryuken Tsuchiya tarafından yapıldı. 19. yüzyılın sonlarında, ilk şaraphane Yamanashi'de kuruldu. 20. yüzyılın ikinci yarısından sonra, yerel olarak yetiştirilen üzümlerden Japon Şarabı üretimi önemli ölçüde arttı. Yamanashi Eyaletinde şu anda 80'den fazla şarap imalathanesi Japonya'nın yerel şarap üretiminin yaklaşık %30-40'ını üretiyor. Yamanashi ülkedeki Koshu ekimlerinin %95'ine sahip bir bölgedir.[7][8]

Kaynakça

  1. ^ Goto-Yamamoto, Nami; Sawler, Jason; Myles, Sean (21 Eki 2015). "Genetic Analysis of East Asian Grape Cultivars Suggests Hybridization with Wild Vitis". PLOS ONE (İngilizce). 10 (10): e0140841. doi:10.1371/journal.pone.0140841. ISSN 1932-6203. PMC 4619069 $2. PMID 26488600. 14 Kasım 2022 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 17 Kasım 2022. 
  2. ^ "Wine Country: Koshu Grape". Koshu Valley (İngilizce). 18 Mayıs 2019 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 14 Kasım 2022. 
  3. ^ gyongyi.somlai (24 Ekim 2019). "The Japanese Indigenous Grape - Koshu". Académie du Vin Library (İngilizce). 18 Eylül 2020 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 14 Kasım 2022. 
  4. ^ "Koshu - White Wine Grape Variety". Wine-Searcher (İngilizce). 7 Nisan 2012 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 14 Kasım 2022. 
  5. ^ The Oxford companion to wine. Fourth edition. Jancis Robinson, Julia Harding, Richard E. Smart, Valérie Lavigne, Denis Dubourdieu. Oxford, United Kingdom. 2015. ISBN 978-0-19-177442-3. OCLC 921484498. 
  6. ^ "KOSHU OF JAPAN". www.koshuofjapan.com (Japonca). 15 Şubat 2015 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 14 Kasım 2022. 
  7. ^ "山梨県/Local Products". www.pref.yamanashi.jp. 11 Nisan 2010 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 14 Kasım 2022. 
  8. ^ "Wine Country: Wine Heritage". Koshu Valley (İngilizce). 18 Mayıs 2019 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 14 Kasım 2022. 

İlgili Araştırma Makaleleri

<span class="mw-page-title-main">Üzüm</span> meyve, cins için Q191019 kullanın, türler için Q30046 kullanın

Üzüm, yaprak döken odunsu asmaların vitis cinsinden çiçekli bitki meyvesinin adıdır.

<span class="mw-page-title-main">Bağ (tarım)</span>

Bağ, sofralık üzüm, kuru üzüm,alkolsüz üzüm suyu ve şarapçılık için üzerinde salkımlar halinde üzüm toplanan üzüm bitkisi asmanın yetiştirildiği yerdir. Bağ üretimi, bilimi, uygulaması ve çalışmasına bağcılık denir. Üzüm bağları, şarabın kendisine pay çıkarılabilecek bağın özel coğrafi ve jeolojik özelliklerine atıfta bulunan ve Türkçeye "yer duygusu" gibi tercüme edilebilecek Fransızca terroir kelimesiyle nitelenir.

<span class="mw-page-title-main">Şarapçılık</span>

Şarapçılık, şarap üretimine verilen addır. Şarabın yapılacağı üzüm veya başka bir meyvenin seçimiyle başlar, yapımı biten şarabın şişelenmesiyle sona erer. Çoğu şarap üzümden yapılsa da, diğer meyvelerden veya zehirli olmayan bitkilerden de yapılabilir. Bal şarabının sudan sonraki en önemli malzemesi baldır. Şarap yapımının tarihi bin yıldan fazladır. Şarap ve şarap yapımı bilimi önoloji olarak bilinir. Şarap üreticisine şarap tüccarı da denilebilir. Üzüm yetiştiriciliği bağcılıktır ve birçok üzüm çeşidi vardır.

<span class="mw-page-title-main">Misket (üzüm)</span>

Misket üzüm familyası, yüzyıllardır dünyada şarap üretimi, kuru üzüm ve sofralık üzüm olarak tüketilen Vitis vinifera türüne ait 200'den fazla üzüm çeşidini içerir. Renkleri, Muscat Ottonel gibi beyazdan, Moscato Giallo gibi sarıya, Moscato rosa del Trentino gibi pembeye ve siyaha yakın olan Hamburg Misketi 'ne kadar değişir. Misket üzümleri ve şarapları neredeyse her zaman belirgin tatlı çiçek aromalıdır. Misket üzüm çeşidinin çokluğu ve sayısı belki de en eski evcilleştirilmiş üzüm çeşidi olduğunu akla getirir. Vitis vinifera üzüm çeşidindeki çoğu familyanın Misket çeşidinden geldiğine dair teoriler vardır.

<span class="mw-page-title-main">Merlot</span> Merlot bir şarap çeşidi yapmada veya yemede kullanılan bir üzümdür.

Merlot hem tek çeşit (sepaj), hem de harmanlanmış (kupaj) üzümlerle şarap yapımında kullanılan lacivert renkli şaraplık bir üzüm çeşididir. Merlot ismi Fransızcada karatavuk anlamına gelen merle kelimesine küçültme eki eklenmesiyle oluşturulmuş olup muhtemelen üzümün rengi dolayısıyla bu ismi almıştır.

<i>Vitis vinifera</i>

Yaygın üzüm asması olan Vitis vinifera Akdeniz bölgesi, Orta Avrupa ve güneybatı Asya'da Fas ve Portekiz'den kuzey Almanya'ya ve doğudan kuzey İran'a kadar uzanan bir Vitis türüdür. Şu anda 5.000 ile 10.000 arasında Vitis vinifera üzüm çeşidi vardır ancak sadece birkaçının şarap ve sofralık üzüm üretimi için ticari önemi vardır.

Bu üzüm çeşitleri listesi şarap ve sofralık üzüm olarak taze veya kurutulmuş yenen kültür üzümlerini kapsar.

Şarabın sınıflandırılması menşei yeri veya unvanı şarap yapım yöntemleri ve stili tatlılık ve bağ bozumu veya kullanılan üzüm çeşidi gibi çeşitli yöntemlere göre yapılabilir. Uygulamalar farklı ülke ve bölgelere göre değişiklik gösterir ve birçok uygulama zaman içinde farklılık göstermiştir. Bazı sınıflandırmalar menşei ülkelerinde şarap yasasının bir parçası olarak resmi korumadan yararlanırken diğerleri bu tür bir koruması olmayan yetiştirici örgütleri tarafından oluşturulmuştur. Şarabın sağlığa etkileri, şarabın yaşlanması, şarabın tatlılığı, şarabın rengi önemli özelliklerdir.

<span class="mw-page-title-main">Zinfandel</span> Üzüm çeşidi

Zinfandel ya da Primitivo, şarap yapımında kullanılan kırmızı bir üzüm çeşididir. Vitis vinifera türü içerisinde yer alan Zinfandel'in, DNA analizleri neticesinde genetik olarak Hırvat üzümleri Crljenak kaštelanski ve Tribidrag ile Puglia, İtalya'da yetiştirilen Primitivo ile eşdeğer olduğu belirlenmiştir. Avrupa Birliği, Ocak 1999'da Zinfandel'i Primitivo'nun eş anlamlısı olarak tanımlarken ticari anlaşmazlıklar nedeniyle bu süreç Amerika Birleşik Devletleri'nde daha ağır işlemektedir.

<span class="mw-page-title-main">Pinot noir</span>

Pinot noir, Vitis vinifera türünün kırmızı şaraplık bir üzüm çeşididir. Pinot noir kelimesi, Fransızca çam ve siyah sözcüklerinden türemiştir. Adı, çam kozalağı şeklinde olan küçük ve sık taneli salkımlarından esinlenilmiştir.

<span class="mw-page-title-main">Tempranillo</span>

Tempranillo, İspanya 'da tam gövdeli kırmızı şaraplar yapmak için yaygın olarak yetiştirilen siyah bir üzüm çeşididir. İsmi İspanyol temprano'sunun ("erken") küçültülmüş hali olup çoğu İspanyol kırmızı üzümünden birkaç hafta önce olgunlaştığı gerçeğine atıfta bulunmaktadır. Tempranillo Fenike yerleşim yerlerinden beri İber Yarımadası'nda yetiştirilir. Rioja'da kullanılan ana üzümdür ve genellikle İspanya'nın asil üzümü olarak anılır. Üzüm dünyanın şarap bölgelerine ekilir.

<span class="mw-page-title-main">Airén</span>

Airén, genellikle şarap yapımında kullanılan beyaz bir üzüm olan Vitis vinifera çeşididir. Bu üzüm, yetiştirilen tüm üzümlerin neredeyse dörtte birini temsil ettiği İspanya 'ya özgüdür. 2010 yılı itibarıyla Airén'in, neredeyse yalnızca İspanya'da bulunmasına rağmen, 2004'te 306.000 hektar olan 252.000 hektar ile dünyanın en çok yetiştirilen 3. üzüm çeşidi olduğu tahmin ediliyordu. Airén asma sayısı açısından düşük yoğunlukta ekilme eğiliminde olduğundan diğer bazı türler daha çok ekilir.

<span class="mw-page-title-main">Grüner Veltliner</span>

Grüner Veltliner şarap yapımında kullanılan Vitis vinifera türü içerisinde yer alan beyaz bir üzüm çeşididir. Genel olarak Avusturya, Macaristan, Slovakya ve Çekya'da yetiştirilmektedir. Avusturya'nın en çok dikilen üzüm çeşididir. Yaprakları 5 loblu, salkımları uzun ve sıkıdır. Koyu yeşil taneli bu üzüm çeşidi Kuzey yarımküre'de genellikle Ekim ayı ortalarında hasat edilmektedir.

<span class="mw-page-title-main">Vitis berlandieri</span>

Vitis berlandieri öncelikle Teksas, New Mexico ve Arkansas olmak üzere güney Kuzey Amerika'ya özgü bir üzüm türüdür.

<span class="mw-page-title-main">Pedro Ximénez</span>

Pedro Ximénez birkaç İspanyol şarap bölgesinde yetiştirilen beyaz İspanyol şarap üzüm çeşidinin adıdır, ancak en önemlisi Montilla-Moriles bölgesinin denominación de origen ' sindedir. Burada, yoğun tatlı, koyu bir sherry olan bir çeşit fortifiye şarap üretmek için kullanılır. Üzümleri sıcak güneş altında kurutarak, tatlılığı yoğunlaştırarak yapılır, daha sonra kuru üzüm ve pekmezin güçlü bir tadına sahip, solera'da güçlendirilmiş ve yıllandırılmış yoğun, siyah bir şarap oluşturmak için kullanılır.

<span class="mw-page-title-main">Pinot grisi</span>

Pinot grisi, Vitis vinifera türüne ait bir beyaz şarap üzümü çeşididir. Pinot karası çeşidinin mutant bir klonu olduğu düşünülen bu çeşidin normalde pembemsi gri bir tonu vardır ve bu da ismini açıklar ancak renkleri mavi-griden pembemsi kahverengiye kadar değişebilir. Pinot (Çam) kelimesi, üzümlerin küçük çam kozalağı biçimli salkımlarda yetişmesi nedeniyle verilmiştir. Bu üzümden üretilen şaraplar da koyu altın sarısından bakıra ve hatta açık pembe bir tona kadar değişir ve kabuk teması şarapları için daha popüler üzümlerden biridir.

<span class="mw-page-title-main">Marzemino</span>

Marzemino, esas olarak Trentino'nun güneyindeki Isera civarında yetiştirilen kırmızı bir İtalyan şarap üzüm çeşididir. Şarap, Wolfgang Amadeus Mozart'ın Don Giovanni operasında bahsedilmesiyle en çok dikkat çekmektedir. Asma geç olgunlaşır ve oidium dahil olmak üzere birçok üzüm hastalığına karşı hassastır. Üzümden üretilen şarap, karakteristik koyu bir renk tonuna ve hafif erik tadına sahiptir.

<span class="mw-page-title-main">Muscat Blanc à Petits Grains</span>

Muscat Blanc à Petits Grains, Vitis vinifera'nın Muscat ailesinin bir üyesi olan Yunan kökenli bir beyaz şarap üzümüdür. İsmi, karakteristik küçük tane boyutundan ve sıkı salkımlarından gelir. Moscato bianco, Muscat blanc, Muscat Canelli, Muscat de Frontignan, Muscat de Lunel, Muscat d'Alsace, Muskateller, Moscatel de Grano Menudo, Moscatel rosé ve Sárgamuskotály gibi çeşitli yerel isimlerle bilinir.

<span class="mw-page-title-main">Yunan şarabı</span>

Yunanistan, dünyanın en eski şarap üretim bölgelerinden biri ve Avrupa'nın ilk şarap üretim bölgeleri arasındadır. Yunan şarabının en eski kanıtı, şarabın ev veya toplumsal bazda üretildiği 6.500 yıl öncesine tarihlenmektedir. Antik çağlarda, şarap ticareti yaygınlaştıkça, Akdeniz'in bir ucundan diğerine taşınıyordu; Yunan şarabı, Roma İmparatorluğu dönemindeki İtalya'da özellikle yüksek prestije sahipti. Orta çağda, Girit, Monemvasia ve diğer Yunan limanlarından ihraç edilen şaraplar, Kuzey Avrupa'da yüksek fiyatlara satılıyordu.

<span class="mw-page-title-main">Vidal</span>

Vidal, Vitis vinifera çeşidi Ugni blanc ve başka bir melez çeşit olan Rayon d'Or'dan üretilen beyaz bir melez üzüm çeşididir. Soğuk iklimlerde orta ila yüksek asitlilikte yüksek şeker seviyeleri üretmeyi başaran, kışa çok dayanıklı bir çeşittir.