İçeriğe atla

Komçiadis Muharebesi

Komçiadis Muharebesi
Birinci Balkan Savaşı
Tarih21-23 Ekim [E.U. 8-10 Ekim] 1912
Bölge
Komçiadis köyü (Yanya Bölgesi, Yunanistan )
Sonuç Osmanlı Pirus zaferi
Osmanlı muharebeyi kazandı
ancak hemen akabindeki Gribova Muharebesi başarısızlıkla sonuçlandığından bu başarı kullanılamadı.
Taraflar
Yunanistan Yunanistan KrallığıOsmanlı İmparatorluğu Osmanlı İmparatorluğu
Komutanlar ve liderler
Yunanistan Krallığı Konstantinos SabuncakisOsmanlı İmparatorluğu Esad Paşa
Güçler
Epir Ordusu Yunan 15.Piyade Alayı
Yunan 7. Evzon Taburu
Yanya Kolordusu 23. Piyade Tümenine bağlı Unsurlar
Yanya Redif Alayı
Kayıplar
Bilinmiyor Ancak Osmanlılardan fazla olduğu tahmin ediliyor. Az

21-23 Ekim 1912 Tarihleri arasında Yunan Epir Ordusunun birlikleri ile Yanya Kolordusu kuvvetleri arasında gerçekleşen muharebedir. Yanya kolordusunun Balkan Savaşı'nda girdiği ilk muharebe olup Osmanlı zaferi ile sonuçlansa da bu muharebedeki bazı hatalar hemen ardından girişilen Gribova Muharebesi'ndeki yenilgi bu başarının kullanılamamasına neden olmuştur.

Muharebe Öncesi Durum

1.Balkan Muharebesinde savaş ilan edildiğinde Yunanistan'ın halihazırda iki tane saldırıya hazır ordusu bulunmaktaydı. Bu ordulardan biri Epir Ordusu diğeri ise Teselya Ordusudur. Yunanistan'ın ilk hedefi Selanik ve Makedonya'yı ele geçirmek olmakla esas buradaki unsur kuvvet bakımından daha güçlü olan Teselya Ordusudur. Teselya Ordusunun karşısında da Osmanlı 8. Geçici Kolordusu bulunmaktadır. Kuvvet dengesine bakıldığında Selanik'i korumakla da görevli geçici olarak oluşturulmuş 8.Kolordu 29 piyade taburuna sahip iken Yunanların Teselya Ordusu 73 piyade taburuna sahiptir. 8.Kolordunun 3 süvari alayı karşısında Teselya Ordusunun 11 süvari alayı, 8.Geçici Kolordunun 9 topçu bataryasına karşı 39 topçu bataryası,8 makinalı tüfeğe karşı 84 makinalı tüfek 29.328 askere karşı 100.000 askeri bulunmaktadır.[1] Yunanların ezici bir üstünlüğü bulunmaktadır.

Yunan planı bellidir, öncelikle Selanik ve Makedonya'yı Teselya Kolordusu ile alıp ardından dönüp Yanya'yı ele geçirmek bu zamana kadarda Epir Ordusunun savunmada kalması veya ufak ufak mevziler ele geçirip bu kolorduyu iyice izole etmesi. Osmanlıların tahkim edilmiş mevziilerinde ise Yanya Kolordusu bulunmaktadır. Yanya Kolordusunun adını aldığı Yanya kalesi ve çevre mevziiler Ahmet İzzet Paşa ve Colmar Freiherr von der Goltz'un savaş ve savunma planlarına göre tahkim edilmiştir çevresinde pek çok tahkimat yanında toplarda bulunmaktadır. Bu kolordunun karşısında yer alan Epir Ordusu ise bu kolordudan sayıca dezavantajlı gözükse de bu dezavantaj 8.Geçici kolordu ile Teselya ordusundaki üçe veya dörde bir durum gibi değildir. Zira Yanya kolordusunun 22 taburuna karşı Epir ordusunun 8 taburu; 1 süvari alayına karşı 1 süvari alayı;6 topçu bataryasına karşı 6 topçu bataryası, Yanya ordusunun 8 makineli tüfeğine karşı 12 makineli tüfeği bulunmaktadır; Yanya Ordusunun 22.589 askerine karşı bu ordunun 13.000 askeri bulunmaktadır. Topçu bataryası eşit gözükse de Yanya Kalesindeki tahkim edilmiş mevziilerdeki toplarda sayılırsa top yönünden de Yanya Kolordusu Epir Ordusundan 2'ye 1 gibi üstün gözükmektedir.[1]

Yanya kolordusu kağıt üzerinde Epir ordusuna makineli tüfek sayısı dışında ikiye bir gibi fazla veya eşit gözükse de durum pratikte ise durum hiç de öyle değildir. Öncelikle savaş başlangıcında Osmanlı savaşa hazırlıksız yakalandığı ve Rumeli'deki yaşlı nizami birliklerdeki askerleri terhis ettiği için Yanya Ordusu içindeki nizami askerler son derece azdır. Seferberlikte apar topar yapılmaya çalışılmıştır 8.geçici kolordu gibi Yanya kolordusu da kötü durumda çoğunluğu rediflerden ve apar topar askere alınanlardan oluşan bir ordudur. Komuta kademesi de keşmekeş içindedir zira 8.Geçici kolordu oluşturulurken bu ordudaki Ferik Hasan Tahsin Paşa Yanya'dan alınıp bu kolorduya verilmiş ve Yanya kolordusu komutansız kalmıştır. 2 Ekim 1912'de Yanya kolordusunda bir komutan yoktur apar topar 23. Piyade tümeninden Esad Paşa buraya atanırken başsız kalan 23.Piyade tümenine de Tuğgeneral Cevap Bey onun boşalttığı mevkiiye de Albay Halil Recai bey atanır.[2] Oysaki Epir Ordusu ise seferberliğini tamamlamış ve eğitimli askerlerden oluşan bir ordu konumundadır. Birlikleri tam sayısındadır. Evzon denilen Yunan Ordusunun usta birlikleri sayıca bu orduda fazladır.

Bütün bunlara karşın Epir Ordusunun başlangıçtaki performansı epey kötü olmuştur. Savaşın başlangıcında Teselya Ordusu ile birlikte taarruza geçen bu ordu 19 Ekim 1912'de Narda Nehrini geçip ilerlemeye başladı. Bu arada Yunanlar sınır köylerindeki Rumlarıda ayaklandırdılar. Narda köprüsü ve çevresi Yunanların eline geçti. 20 Ekimde ise Yunan Ordusu Narda'nın doğusundan saldırıya geçse de sert Osmanlı direnişi ile karşılaşıp başarısız olur.

Muharebe

19 Ekimi 20 Ekime bağlayan gece Esad Paşa cepheye vardığında Yunan Epir Ordusu'nun özellikle 3. ve 7. Evzon taburlarının unsurlarının daha cepheye tam yerleşmediği Epir ordusunda savunmasında zafiyetlerin olduğu arkadan kuşatılıp yok edilebileceğini fark eder.[3] Yunan ordusunun Komçiadis köyüne saldırıya geçeceğini bu ordu saldırıya geçmeden takviye birlikler gelmeden Komçiadis boğazından Yanya Redif Alayı ve 23. Piyade Tümeninin unsurlarının geçip eş zamanlı saldırı ve arkadan kuşatma ile Epir ordusunu yok etmesi yönünde bir plan hazırlar ve 20 Ekim sabahı 2 unsurun bu plana uymasını ister. Ancak ilgili tümenler bu saldırıyı koordine edemezler öte yandan Yanya Redif Alayı- Filât taburu da kendisine emir gelmediğinden bahisle Yunan ordusuna saldırmayıp savunmada kalır.[4] Bu arada Garidiki ve Sadoviça köyündeki Rum çeteciler isyan etmekle kalmaz birde buradaki birliklere sabotajlarda bulunurlar. Gerideki Yunanların 3. ve 7. Evzon taburları bölgeye tüm unsurları ile gelip yerleşince artık böyle bir imkan kalmaz.Böylece kahredici şekilde altın tepside sunulan bir fırsatı Yanya Kolordusu kaçırmış olur.[3]

21 Ekimde Yunan Ordusu Komçiadis köyünü ele geçirir. 22 Ekimde Yanya Redif Alayı ve 23.Piyade Tümeni saldırıya geçer balçık çamurlu bir ortamda Yunanların yükseklere mevziilendiği yerde ilk saldırılar başarısızdır. Esad Paşa komutanlarını toplar ve oluşan durum karşısında Kuzeyde yeni bir hat kuracaklarını ancak bu savunma hattı kurulana kadar Yunan ordusunun burada tutulması gereğinden bahseder. Buna göre de Komçiadis boğazının ve köyü ile çevresinin Yunan ordusunun Gribova sırtlarında elde ettiği mevziilerin geri alınması gereğinden söz eder. Yanya Komutanlığının esasında bilmediği durum Yunanların bu sırada intikal eden birliklerinin hala tam güçlerinde olmadığıdır. Bununla birlikte başkomutanlarının bizzat cepheye gelip dolaşması birliklerin bozulan moralini de güçlendirmiştir.[4] 23 Ekimde Yanya Redif Alayı ve 23.Piyade tümeni daha büyük bir saldırıya geçer ve bu saldırı neticesi Yunanlar bir anda Kumçiadis boğazından atılırlar. Yunan 15.Alay 1.Taburu ve 7.Evzon taburu dahil bütün Yunan unsurları Kumçiadis'ten Arta (Narda)'ya kadar geri çekilmeye zorlanır.[3]

Bu muharebe Yanya Kolordusu'nun ilk muharebesi olup ümit vericidir diğer yandan muharebede Epir ordusunu çok daha ağır bir bozguna uğratacak fırsatta kaçırılmıştır. Öte yandan Yanya kolordusunun Yunanlara nazaran bu muharebedeki kaybı son derece azdır. Ancak zaferin kazanıldığı aynı gün başlayan bir gün sonra biten Gribova Muharebesi'ndeki başarısızlık ne yazık ki bu başarıdan Yanya kolordusunun istifade edememesine neden olmuştur.[4]

Kaynakça

Özel
  1. ^ a b Erickson s.216
  2. ^ Erickson s.215
  3. ^ a b c Erickson s.229
  4. ^ a b c Savaş, s.76
Genel

İlgili Araştırma Makaleleri

<span class="mw-page-title-main">Birinci Balkan Savaşı</span> Balkan Birliği ile Osmanlı Devleti arasında 7 Ekim 1912-30 Mayıs 1913 tarihleri arasında gerçekleşen savaş

Birinci Balkan Savaşı, 7 Ekim 1912-30 Mayıs 1913'te Bulgaristan Krallığı, Sırbistan Krallığı, Yunanistan Krallığı ve Karadağ Krallığı'ndan oluşan Balkan Birliği'nin Osmanlı Devleti'ne karşı başlattığı savaş. Bu savaş ile Balkan devletleri, Osmanlı Devleti'nin Balkanlardaki topraklarının büyük bir bölümünü ele geçirmiştir. Bu savaş sonucunda Osmanlı Devleti Edirne ve Kırklareli'ne kadar olan Midye-Enez Hattı'nın batısındaki tüm topraklarını Balkan devletlerine bırakmak zorunda kaldı.

<span class="mw-page-title-main">Kırkkilise Muharebesi</span> Osmanlı İmparatorluğu ile Bulgaristan Krallığı arasında geçen savaş

Kırkkilise Muharebesi veya Kırklareli Muharebesi, Osmanlı İmparatorluğu ile Bulgaristan Krallığı orduları arasında geçen Birinci Balkan Savaşı'nın bir parçası olan; 22 Ekim 1912 tarihinde başlayan ve 24 Ekim 1912'de Osmanlı ordusunun doğu Trakya'da yenilgisi, Bulgar zaferi ile son bulan; Osmanlı İmparatorluğu'nun I. Balkan Savaşı'nı kaybetmesine sebep olan en önemli muharebelerden biridir.

<span class="mw-page-title-main">Sarantaporon Muharebesi</span>

Sarantaporon Muharebesi , aynı zamanda Sarantaporo veya Sarandaporon olarak da çeşitli şekillerde tercüme edilmiştir, Eski Jülyen takvimde 9-10 Ekim 1912'de günümüz Gregoryen Takviminde 22-23 Ekim 1912'de gerçekleşti. Birinci Balkan Savaşı sırasında Veliaht Konstantin yönetimindeki Yunan kuvvetleri ile General Hasan Tahsin Paşa yönetimindeki Osmanlı kuvvetleri arasında yapılan ilk büyük muharebeydi. Muharebe, Yunan ordusunun Teselya'yı, Orta Makedonya'ya bağlayan Sarantaporo geçidinde Osmanlı savunma hattına saldırmasıyla başladı.

<span class="mw-page-title-main">Yenice Muharebesi</span> I. Balkan Savaşıda bir muharebe

Yenice Muharebesi veya Giannitsa Muharebesi, 19- 20 Ekim (2- 3 Kasım 1912 tarihleri arasında yapılan, Yunanların zaferiyle sonuçlanan bir Balkan savaşı muharebesi. Gerek Yunan ordusunun doğru taktiği, gerek de Yunan ordusunun ve donanımının sayıca Osmanlı Devleti'nin savaştaki ordusundan fazla olması Yunan ordusunun zaferini kesinleştirmiştir.

<span class="mw-page-title-main">Lüleburgaz Muharebesi</span>

Lüleburgaz Muharebesi veya Karaağaç Muharebesi ya da Pınarhisar Muharebesi, Birinci Balkan Savaşı'nda, 29 Ekim-2 Kasım tarihleri arasında; Bulgaristan Krallığı ile Osmanlı İmparatorluğu ordusu arasında yapılan ve Bulgar ordusunun kesin zaferi, Osmanlı ordusunun ağır yenilgisi ile sonuçlanan muhârebedir. Bu muhârebe de Kumanova Muharebesi, Kırkkilise Muharebesi ve İmroz Deniz Muharebesi ile birlikte, Osmanlı İmparatorluğu'nun Birinci Balkan Savaşı'nı kaybetmesine sebep en önemli muhârebelerden biri olarak görülmektedir. Ayrıca I. Balkan Savaşı'nın asker katılımı bakımından en büyük ve en geniş katılımlı muhârebelerinden biridir.

<span class="mw-page-title-main">Bijan Muharebesi</span>

Bijan Muharebesi veya Üçüncü Yanya Muharebesi, Balkan Savaşları'nda 4-6 Mart 1913 tarihlerinde gerçekleşen muharebe. Savaşın sonunda gerçekleşen bu muharebe birçok bakımdan savaşın seyrini değiştirmiştir. Bizani, Yanya'daki en iyi istihkam edilmiş bölgelerden biriydi. Yanya ile birlikte 128 toptan kurulu 21 batarya ile korunuyordu. Vizani istihkamı da bizzat Wilhelm Leopold Colmar Freiherr von der Goltz tarafından inşa ettirilmişti. Yanya'nın savunmasında olduğu gibi bu muharebede de Esat Paşa ve kardeşi Vehip Paşa komutadaydı. Yunan ordusunun başında ise Prens Konstantin ve General Sabuncakis bulunuyordu.

1. Kolordu, Osmanlı İmparatorluğu'na bağlı bir kolordudur. 1911 yılında Osmanlı askeri reformlarında kurulmuştur.

2. Kolordu, Osmanlı Devleti'nin kolordularından biridir. 1911 yılında kurulmuştu, Edirne ve çevresinden sorumluydu.

<span class="mw-page-title-main">4. Ordu (Osmanlı İmparatorluğu)</span>

4. Ordu Osmanlı İmparatorluğu'nda yapılan askerî reformlar sırasında 19. yüzyılın sonlarında kuruldu.

<span class="mw-page-title-main">Birinci Çatalca Muharebesi</span>

Birinci Çatalca Muharebesi 17 ve 18 Kasım [E.U. 4-5 Kasım] 1912 tarihinde gerçekleşmiş ve Osmanlı zaferi ile sonuçlanmıştır. Birinci Balkan Savaşı'nın Lüleburgaz Muharebesi'yle birlikte en büyük muharebelerinden biri olmuştur.

<span class="mw-page-title-main">Kumanova Muharebesi</span> 23-24 Ekim 1912de yaşanmış ilk Balkan Savaşları muharebesi

Kumanova Muharebesi 23-24 Ekim 1912 tarihinde Osmanlı İmparatorluğu topraklarının Sırbistan Krallığı'na yakın bölgesinde (Kumanova) yapılan bu muharebe Birinci Balkan Savaşı'nın başlıca muharebelerinden biridir. Savaş başlangıcından sonra kısa sürede Sırpların kazandığı önemli muharebelerden biri olup bu bozgun sonrası, özellikle firar eden askerlerden kaynaklı; ağır insan gücü kayıpları nedeniyle; Osmanlı yönetimi Vardar Ovası ve Makedonya'nın büyük kısmını, artlarında büyük miktarda top ve savaş malzemesi bırakarak terk etmek zorunda kalmışlardır.

Beşpınar Muharebesi veya Pente Pigadia Muharebesi Birinci Balkan Savaşında Osmanlılar ile Yunanistan Krallığı arasında yapılmış bir muharebedir.

<span class="mw-page-title-main">3. Kolordu (Osmanlı İmparatorluğu)</span>

3. Kolordu, İmparatorluk Ordularının en seçkin kolordularından birisidir. Balkan Savaşlarının başlangıcında Avrupa toprakları üzerinde bulunup da yenilmeyen tek kolordudur. Birinci Çatalca Muharebesi ve İkinci Çatalca Muharebesi'nde İstanbul'u başarıyla savunmuş ve şehre taarruz eden Bulgar kuvvetlerini püskürtmüştür. İkinci Balkan Savaşı sırasında 23 Temmuz 1913'te Edirne'ye girerek şehri Bulgar işgalinden kurtarmıştır. Birinci Dünya Savaşı'nda Gelibolu'da savaşarak payitaht İstanbul'un düşmesine engel olmuştur. Günümüzde İstanbul'da konuşlu bulunan aynı adlı 3. Kolordu (Türkiye),bu birliğin devamıdır.

<span class="mw-page-title-main">Driskos Muharebesi</span>

Driskos Muharebesi, 9-11 Aralık 1912'de gerçekleşti.Ancak Konduravki köyü mevkiindeki çatışmalar nedeniyle bu muharebe Konduvraki- Driskos Muharebesi olarak da bilinir. Bu muharebe Birinci Balkan Savaşı sırasında Alexandros Romas komutasındaki Yunan kuvvetleri ile General Esad Paşa komutasındaki Osmanlı kuvvetleri arasında yapılan bir muharebedir. Muharebe, Yunan Ordusunun Hani Kamber Ağa'daki Osmanlı savunma hattına saldırmasıyla başladı.

Gribova Muharebesi, Osmanlı Yanya Kolordusu ve Yunan Epir Ordusu arasındaki muharebelerden biridir. İki ordunun karşı karşıya geldiği ilk muharebe olan Komçiadis Muharebesi tam hedeflenen gibi olmasa da Osmanlı zaferi ile 23 Ekim günü sonuçlanmış ve Komçiadis geçidindeki Yunan ordusu birlikleri Arta (Narda)'ya kadar ötelenmiştir. Ancak Yunan Epir ordusu Gribova tepelerindeki yamaçları ellerinde tutmaktadır. Komçiadis muharebesinin zaferle sonuçlandığı anda Esad Paşa Gribova yamaçlarının alınması için birliklerine emir verir. Komçiadis muharebesindeki başarı ve zaferin nimetlerinden yararlanabilmek için bu mevziilerinde alınması elzemdir.

Osmanlı İmparatorluğu'nun Batı Ordusu, Osmanlı Ordusu'nun sahra ordularından biriydi. Birinci Balkan Savaşı'nın seferberlik aşamasında kuruldu. Sırp, Yunan, Karadağ ve Bulgar ordularıyla karşı karşıya geldi. Toplam da 154,000 asker ve 372 topçu dan oluşuyordu.

Osmanlı İmparatorluğu'nun Yanya Kolordusu veya Bağımsız Yanya Kolordusu ana oluşumlarından biriydi. komutasındaki Osmanlı Batı Ordusu komutasında Birinci Balkan Savaşı sırasında Yanya bölgesinde kuruldu. Komutanı Esat Paşa idi .Yunan Epirus Ordusu'na karşı Gribova Muharebesi (1912) ve Pente Pigadia (Beşpınar) muharebelerinde savaştı. Yanya Müstahkem Bölgesi'ne geri itildi, iki Yunan saldırısına karşı direndi, ancak sonunda 4-6 Mart 1913'te Bizani Muharebesi'nde yenildi ve teslim oldu..

Birinci Balkan Savaşı Muharebeleri arasındadır. Yunan Zaferi ile sonuçlanan bu muharebe akabinde Yanya Kolordusu Yanya Müstahdem Mevkii'ne çekilmek zorunda kalmış ve Yanya'yı doğrudan ele geçirmek için Yunan saldırıları ve kuşatması başlamıştır.

Birinci Yanya Muharebeleri, Birinci Balkan Savaşı sırasında Pista Muharebesi akabinde Yunanların doğrudan Osmanlı Yanya Kolordusundan Yanya Kalesi'ni almak için yaptığı saldırılardır. Yunanların Manalusa Muharebesi'nde zorlukla kazandığı küçük ilerleme haricinde muharebeler Osmanlı lehine sonuçlanmış hatta Osmanlılar asker kaybı pahasına firarlara rağmen Epir Ordusundan bir kısım ek topraklar kazanmış ve Yanya Kalesi üzerindeki saldırılar geçici sürede olsa engellenmiştir.

İkinci Yanya Muharebesi veya Muharebeleri 5 Ocak 1913 ile 20 Ocak 1913 arasında hazırlık muharebelerinin ve 20-23 Ocak arasında ise esas muharebenin yapıldığı bir muharebeler silsilesidir. 5-20 Ocak tarihleri arasındaki Yunan ordusunun asıl muharebe öncesi Yanya'yı tamamen kuşatma amaçlı Dristinik ve Aydonat (Çamlık) Muharebelerinin ikisi de Osmanlı zaferi ile sonuçlanmıştır. Bu arada Osmanlı'ya bağlı Arnavutlar ve düzensiz birlikler Yunanların ikmal hattı olan Saranda limanına baskın yapıp Yunanların asıl saldırı için malzeme ve ikmal götürmelerini geciktirmişlerdir. 20 Ocak-23 Ocak arasındaki muharebe ise Yunanların ufak toprak kazançlarına karşın ağır kayıplara uğramasına neden olmuş ve Yunanlar saldırılarını durdurmak zorunda kalmıştır. Kısacası muharebeler baştan sona Osmanlı zaferi ile sonuçlanmıştır.