İçeriğe atla

Kolhis Akademisi

Kolhis Akademisi, Fasis Akademisi veya Kolhis Retorik Okulu (Gürcüce: კოლხეთის უმაღლესი რიტორიკული სკოლა), MS 4 ve 3. yüzyıllarda Lazika'nın Fasis şehrinde (günümüzde Poti) faaliyet göstermiş eğitim akademisidir. Akademinin varlığıyla ilgili doğrudan bilgi veren tek kaynak akademide eğitim gördüğü bilinen Yunan filozof Themistius'un (MS 317-390) yazdıklarıdır. Fasis şehrinde doğmuş olan Themistius, akademinin o dönemde felsefe ve retorikle alakalı bilgilerin öğretildiği en gelişmiş eğitim merkezi olduğunu belirtmiştir. Felsefe öğretmeni olan babası Eugene'in de burada eğitim gördüğünü belirten Themistius, akademiyi "tanrıçaların tapınağı" olarak tanımlamıştır.[1] Bununla beraber akademide kimlerin öğretmenlik yaptığı, eğitimin dilinin ne olduğu ve hangi derslerin öğretildiği ile ilgili kesin bilgi yoktur. Themistius akademinin kurucusunun adını söylemese de, onun bilge ve erdemli bir olduğunu belirtmektedir. Akademinin var olduğu yıllarda Atina'da eğitim almak da mümkün olsa da, retorik biliminin öğretildiği tek okul Kolhis'teydi. Kolhis Akademi'nde felsefe ve etkili konuşma sanatları ayrılmaz bir bütündü.

Themistius ayrıca okulda prensip olarak avcılık ve şiddet içeren öğelerin öğretilmediğini, retorik sanatını öğrenen gençlerin Yunanistan'da bir nevi parladığını yazmaktadır. Bu bilgi, akademide Grekçe sözbilim sanatlarının öğretildiğini ve eğitim dillerinden birinin Grekçe olduğunu işaret ediyor olabilir. Ayrıca akademiye Grekçe konuşan gençler kabul edilmekteydi. Bu durum, akademinin öncesinde Grekçe eğitim verilen bir hazırlık okulu olduğu varsayımını ortaya atmaktadır. Gene Themistius'a göre akademide öğretilenlerin içeriği MÖ 6. yüzyıla dayanmakta idi. Yunan ve Roma retorik okullarından çok da farklı olmayan akademiye giriş için muhtemelen bir minimum bilgi şartı vardı. Ayrıca yüksek ihtimalle Roma'daki retorik okulları gibi edebiyat, astronomi, matematiğin temel unsurları, felsefe ve hukukun temelleri akademide öğretilmekte idi. Agatha Scholactikos'un (536-582) tarihle ilgili yazıları, Gürcü siyasi figürlerinin (Aeti, Partazi vb.) konuşmaları hakkında bilgiler içermektedir. Scholactikos'un bu bilgileri akademide öğrendiğini düşünülmektedir. Ayrıca akademide Antik Kolh dilinde de eğitim verildiği düşünülmektedir. Tanınmış Kolh filozof Ioane Lazi'nin bu akademide eğitim gördüğü sanılmaktadır. Zachary Gruzin'e göre, Gürcü prens ve filozof İberyalı Petrus, Konstantinopolis'te İoane Lazi tarafından eğitilmiştir.

Notlar

  1. ^ Вильгельм, Ф. (1927). "Введение". Zu: Themistios. Or. 27. -Byzantinischneugriechische Zeitschrift,. ss. c 451-489. 

Kaynakça

  • Gamsakhurdia S., Education in Ancient Georgia, Tiflis, 1975;
  • Nutsubidze Sh., History of Georgian Philosophy, Vol. 1, Tiflis, 1956;
  • Kaukhchishvili S., Center for Rhetorical Education in Old Kolkheti, Moambe of the Georgian State Museum, 1940, Vol. 10 B
  • [Great Soviet Encyclopedia http://bse.sci-lib.com/article063057.html 15 Temmuz 2020 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi.]
  • Kauchkhishvili S. G., Center for Rhetorical Education in Ancient Colchis.; - VGMG, t. X-B; 1940; from. 337-340;  (cargo) .
  • Nutsubidze Sh. Ya. History of Georgian Philosophy, vol. I, 1956, p. 96;  (cargo) .
  • გამსახურდია ს., სწავლა-განათლება ძველ საქართველოში, თბ., 1975; Gamsakhurdia S., Education in ancient Georgia, Tbilisi, 1975
  • Essays on the history of Georgia.; ed. Metsniereba; t. II. 1988; from. 136.

İlgili Araştırma Makaleleri

<span class="mw-page-title-main">Gürcistan</span> Kafkasyada bir ülke

Gürcistan, Karadeniz'in doğu kıyısında, Güney Kafkasya'da yer alan ülkedir. Eski Sovyet cumhuriyetlerinden biri olan Gürcistan'ın kuzeyinde Rusya, doğusunda Azerbaycan, güneyinde Ermenistan ve güneybatısında Türkiye yer alır. Ülkenin batı sınırını Karadeniz belirler.

<span class="mw-page-title-main">Lazika</span>

Lazika ya da Egrisi, ayrıca Laz İmparatorluğu olarak da bilinir, Karadeniz'in güneydoğu kıyısında tarihsel bölge. Latince'de 'Lazika'; "Lazların ülkesi" anlamına gelmektedir. Aynı dönem devleti Perslerin resmi literatüründe ise "Lazistan" olarak yer almıştır. Bugün Türkiye, Rusya ve Gürcistan sınırları içinde yer alır. Bu bölgeden “Lazika” adıyla ilk kez 7. yüzyılda yazarı bilinmeyen, Ermenice "Coğrafya” adlı kitapta bahsedilmiştir. Lazika Krallığı'nın sınırları 4. yüzyılın ikinci yarısında batıda Trabzon kuzeyde Kafkas Sıradağları ve doğuda Lihi Dağları'na kadar uzanıyordu.

<span class="mw-page-title-main">Gürcüler</span> Gürcistana özgü Kafkas etnik grubu

Gürcüler veya Kartveliler, günümüzde büyük bölümü Gürcistan’da yaşamakta olan Kafkasya halkı. Gürcüler ayrıca Azerbaycan, İran, Rusya, Türkiye, ABD ve Avrupa’nın bazı ülkelerine de dağılmıştır. Tarihsel antropoloji açısından Gürcüler; Svanlar, Lazlar ve Megreller ile aynı kökenden gelen bir Kartveli halkı olarak kabul edilir. Halkın büyük çoğunluğu bir Kartveli dili olan Gürcüce konuşmaktadır.

<span class="mw-page-title-main">Üniversite</span>

Üniversite, yükseköğretim kurumu ya da bilimtay en üst seviyede eğitim verilen, araştırma yapılan ve bilgi üretilen kurumlardır. Araştırma alanları çoğunlukla çeşitli disiplinlere ayrılan üniversiteler genellikle yüksek okul, lisans ve lisansüstü okullarından oluşurlar. Araştırma görevlileri ya da akademisyenler, yaptıkları özgün çalışmalar dolayısıyla doçent, profesör gibi çeşitli unvanlarla ödüllendirilirler. Çeşitli akademik disiplinlerde akademik dereceler verir. Üniversiteler genellikle farklı okullarda veya öğrenim fakültelerinde hem lisans eğitimi hem de lisansüstü eğitim sunar.

Retorik ya da eski ismiyle Belagat, etkileyici ve ikna edici konuşma sanatıdır. Sözcük güncel kullanımda "etkileyici ve ikna edici olmakla beraber içtenlikten veya anlamlı içerikten yoksun lisan" anlamında da kullanılır. Kavram Yunanca rhētorikos (ῥητορικός) "hitabet" kavramından türemiştir. Antik Yunanistan'da MÖ 5. yüzyılda Sokrates çevresindekiler tarafından kullanılmış olan bu kelime, ilk kez Platon’un Gorgias adlı eserinde geçmiştir.

<span class="mw-page-title-main">Kolhis</span> Antik Çağdaki bir krallık ve tarihsel bölge

Kolhis ya da Kolhis Krallığı, Karadeniz'in doğu kıyılarında, bugünkü Gürcistan'ın batısında kurulmuş Antik Çağ krallığıdır.

Özeğitimcilik, herhangi bir ustanın rehberliği olmadan gerçekleştirilen eğitim şeklidir. Genel olarak bir otodidakt, çalışacağı konuyu, çalışma materyallerini ve çalışma sıklığını ve çalışma zamanını kendi belirleyen kimsedir. Eski Türkçede bu şekilde kendini yetiştiren kişilere hüdayinabit denir. Bir otodidakt resmî bir eğitim almış veya almamış olabilir ve yaptığı çalışmalar ya tamamlayıcı ya da resmî olarak aldığı eğitime bir alternatif olabilir. Dünyada birçok önemli buluş ve katkılar otodidaktlar tarafından yapılmıştır.

<span class="mw-page-title-main">İsokrates</span>

İsokrates, yaşadığı dönemde Yunanistan'ın en ünlü söylevcilerinden biriydi. Yazdığı kitaplar ve verdiği eğitimle söylevciliğe olan katkısı çok büyüktür. Genel olarak Yunan söylevciliği MÖ 5. yüzyılda söylev kurallarını sınırlayan Syracuseli [Sicilya adasının 9 ilinden biri - ] Koraks’a dayanır. Mahkeme söylevciliğini geliştiren öğrencisi Tisias da İsokrates’e ders vermiştir. Bu dönemde söylevciliğe verilen önem artmıştır, söylevciliğin gelişimi hukuk kuralları ve demokrasi gibi sosyal ve politik değişimler yüzünden engellenmiştir.

<span class="mw-page-title-main">Felsefe</span> soyut, genel ve temel birtakım probleme ilişkin yapılan sistematik çalışma

Felsefe veya düşünbilim; varlık, bilgi, değerler, gerçek, doğruluk, zihin ve dil gibi konularla ilgili soyut, genel ve temel problemlere ilişkin yapılan sistematik çalışmalardır. Felsefe ile uğraşan kişilere filozof denir.

<span class="mw-page-title-main">Platon Akademisi</span> Dünyadaki ilk yükseköğretim kurumu

Platon Akademisi, Antik Yunanistan'da Atina'da Platon tarafından kurulan bir felsefe okuluydu. Akademi, Helenistik dönem boyunca, MÖ 83 yılında Philo'nun ölümünden sonra sona erene kadar şüpheci bir okul olarak kalmıştır. Platon Akademisi büyük olasılıkla MÖ 86 yılında Roma diktatörü Sulla tarafından yıkıldığı düşünülmektedir.

<span class="mw-page-title-main">Fasis (şehir)</span> şehir

Faş veya Fasis Doğu Karadeniz kıyısında kurulan Antik dönem ve Erken Orta Çağ kentiydi. MÖ 7. veya 6. yüzyılda Miletli Yunanlar tarafından Kolhis'deki aynı adı taşıyan nehrin ağzına kurulmuştur. Günümüzde, şehrin bulunduğu yerde Gürcistan'ın liman kentlerinden Poti bulunmaktadır.

<span class="mw-page-title-main">Heniohiler</span>

Heniohiler Kolhis'in kuzeybatı kıyılarında ve bazı görüşlere göre Fasis bölgesinde yaşamış antik bir halktır. Bu halkın ülkesinin adı Henioheia idi.

Rodoslu Eudemus, MÖ. 350, Rodos - 290 yılları arasında yaşamış, ilk bilim tarihçisi olduğu iddia edilen Yunan filozofudur. Aristoteles'in en önemli öğrencilerinden biriydi, öğretmeninin çalışmalarını düzenledi ve daha kolay erişilebilir hale getirdi. Eudemus'un yeğeni Pasicles de Aristoteles'in eserlerini düzenlemekten sorumluydu.

Konstantinopolis İmparatorluk Üniversitesi imparator II. Theodosius'un Pandidakterion kurduğu MS 425'e kadar uzanan bir Doğu Roma eğitim kurumuydu.

Neapolisli Marinus, MS 440 Flavia Neapolis, Filistin doğumlu Neoplatonist bir filozof, matematikçi ve retorik.

Crotoneli Theano belki de iki farklı Pisagorcu filozofa verilen addır. Diğerleri onun Brontinus'un karısı olduğunu söylemelerine rağmen, Pisagor'un öğrencisi, kızı veya karısı olarak adlandırıldı. Doğum yeri ve babasının kimliği de bir o kadar belirsizdir, bu da bazı yazarların ayrıntıları birleştirilen birden fazla kişinin olduğunu öne sürmelerine neden olur. Kendisine atfedilen ve yazarlığı belirsiz olan birkaç bölüm ve mektup günümüze ulaşmıştır.

<span class="mw-page-title-main">Gürcistan Ulusal Bilimler Akademisi</span>

Gürcistan Ulusal Bilimler Akademisi (GUBA), Gürcistan'ın önde gelen akademilerindendir. Kasım 1990'a kadar Gürcistan SSR Bilimler Akademisi adı kullanılıyordu. Akademi, Gürcistan'daki bilimsel araştırmaları koordine eder ve yabancı ülkelerin akademileri ve bilim merkezleriyle ilişkiler geliştirir.

<span class="mw-page-title-main">İoane Lazi</span> Filozof

İoane Lazi, Hierotheos veya günlük hayatta kullandığı adıyla Mithradates Lazi, İberyalı Petrus'un vaftiz babası ve akıl hocası olarak bilinen Laz filozof ve teolog. İberyalı Petrus ile birlikte Sahte Dionisos'un gerçek kimliği olabileceği kabul edilmektedir.

<span class="mw-page-title-main">Antik Roma'da eğitim</span>

Antik Roma'da eğitim, Cumhuriyet'in başlarında gayriresmi, ailesel bir eğitimken; geç Cumhuriyet ve İmparatorluk dönemlerinde bir sisteme dayanan eğitime doğru ilerledi. Roma eğitim sistemi Yunan eğitim sistemine dayanıyordu ve Roma eğitim sistemindeki özel öğretmenlerin çoğu Yunan köleler ya da yine Yunan azat edilmiş kişilerdi. Roma'da kullanılan eğitim metodolojisi ve müfredatı, Roma'nın tüm eyaletlerinde kopyalandı ve daha sonraki Batı uygarlığı eğitim sistemleri için bir temel oluşturdu. MS 2.yüzyıla kadar organize eğitim nispeten nadir olarak uygulandı ve bu zamana kadar uygulanan Roma eğitim sürecine dair sadece birkaç birincil kaynak var. Aile babasının Romalı aileler üzerinde sahip olduğu geniş güç nedeniyle, Romalı çocuklara sağlanan eğitimin düzeyi ve kalitesi aileden aileye büyük farklılıklar gösteriyordu; yine de, Roma kültürü sonralarda babaların çocuklarını bir dereceye kadar eğitmelerini beklemeye başlayacak şekilde gelişim gösterdi, siyasete girmek isteyen herhangi bir Romalıdan tam ve üst düzey bir eğitim bekleniyordu.

<span class="mw-page-title-main">Yahudi felsefesi</span> Yahudiler tarafından yürütülen felsefeler bütünü

Yahudi felsefesi, Yahudiler tarafından yürütülen tüm felsefeleri içerir. Modern Haskala ve Yahudi kurtuluşuna kadar Yahudi felsefesi, tutarlı yeni fikirleri Rabbânî Yahudilik geleneğiyle uzlaştırma girişimleriyle meşguldü, böylece yeni ortaya çıkan Yahudi olmayan fikirleri benzersiz bir Yahudi skolastik çerçeve ve dünya görüşü içinde örgütledi. Modern topluma kabul edilmeleriyle birlikte laik eğitime sahip olan Yahudiler, içinde bulundukları dünyanın taleplerini karşılamak için tamamen yeni felsefeler benimsediler veya geliştirdiler.