İçeriğe atla

Kodori Vadisi Çatışması

Kodori Vadisi Çatışması
2008 Güney Osetya Savaşı
ve Abhazya - Gürcistan Sorunu

Gürcistan'dan de facto olarak bağımsızlığını ilan eden Abhazya Cumhuriyeti'nin Kodori Vadisi bölgesi.
Tarih9 Ağustos 2008 - 12 Ağustos, 2008
Bölge
Kodori Vadisi, Abhazya (Gürcistan), Kafkasya
Sonuç 12 Ağustos 2008 tarihinde Gürcü kuvvetlerinin kontrolünde bulunan bölge, Abhaz ve Rus güçlerinin kontrolüne girmiştir.[1]
Taraflar
Abhazya Abhazya Cumhuriyeti
Rusya Rusya
Gürcistan Gürcistan
Güçler
Abhazya 1,000 askerGürcistan 2,500 asker[2]
Kayıplar
Abhazya 1 askerGürcistan 2 asker [3]


Kodori Vadisi Çatışması, Ağustos 2008 tarihinde Gürcü-Oset Savaşı sırasında Rus destekli Abhaz milisler ile Gürcistan Silahlı Kuvvetleri arasında gerçekleşen çatışmalardır.

9 Eylül 2008 tarihinde Gürcistan'ın hukuken bir parçası olan ama tıpkı Güney Osetya gibi fiilen bağımsız olan diğer bölge Abhazya'da savaşa dahil olmuştur. Abhazya hava ve kara güçleri 9 Ağustos 2008 tarihinde Kodor Vadisini bombaladıklarını duyurmuştur.[4][5]

10 Ağustos 2008 tarihinde Rus uçaklarının bombaladığı Gürcistan'dan tek yanlı olarak ayrılan Abhazya'ya sınır kenti Zugdidi boşaltılmıştır. Abhazya lideri Sergey Bağapş, "Yukarı Kodori Deresi'nden Gürcü birliklerinin çıkmasını" istemiştir.[6]Abhazya, Gürcistan ile barış görüşmelerini kesmiştir.[7]

11 Ağustos 2008 tarihinde Rus güçleri Abhazya yakınındaki Zugdidi'ye ve Senaki'ye de girmiş ve polis karakolları ile Senaki'deki Gürcü askeri üssünü de ele geçirmişlerdir.[8] 12 Ağustos 2008 tarihinde Kodor vadisinin üst kısmını ele geçirmek için askerî harekât başlatan Abhazya ordusu sabah saatlerinde Ajara köyünü ele geçirmiş, Abhaz bayrağını köye dikmiştir.[9]

13 Ağustos 2008 tarihinde Abhazya kuvvetleri Kodor Vadisine havan topları ve uçaklarla saldırı düzenlemiş, Gürcistan kuvvetleri Kodor'dan çekildiklerini açıklamış ve bölge Abhazya Cumhuriyeti'nin kontrolüne geçmiştir.[10]

Kaynakça

  1. ^ "Arşivlenmiş kopya". 18 Ağustos 2008 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 11 Eylül 2008. 
  2. ^ "Russian Forces capture Military Base in Georgia". 21 Ağustos 2018 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 11 Eylül 2008. 
  3. ^ "Abchasen räumen Minen und suchen versprengte georgische Truppen im Kodori-Tal". 18 Ağustos 2008 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 11 Eylül 2008. 
  4. ^ Gürcistan Güney Osetya'dan çekilecek 23 Ağustos 2009 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi. (Türkçe). HaberTürk
  5. ^ Gürcü birlikler Güney Osetya'dan çekiliyor! 23 Ağustos 2009 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi. (Türkçe). Haber Aktüel
  6. ^ Rus savaş gemileri sınırda 23 Ağustos 2009 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi.(Türkçe).Haber Türk
  7. ^ Gürcistan’da çatışmaların 3 günlük hikâyesi 11 Ağustos 2008 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi.(Türkçe).Ntvmsnbc.com
  8. ^ Rus askerleri Gürcistan'a girdi 23 Ağustos 2009 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi. (Türkçe). Haber Türk
  9. ^ Kodor'da Abhaz bayrağı dikildi 27 Eylül 2008 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi. (Türkçe). Ajans Kafkas
  10. ^ Tiflis: Kodor’dan çekiliyoruz 27 Eylül 2008 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi. (Türkçe). Ajans Kafkas

İlgili Araştırma Makaleleri

<span class="mw-page-title-main">Abhazya</span> Güney Kafkasyada kısmen tanınan devlet

Abhazya, Gürcistan'ın kuzeybatısında, Karadeniz'in doğusunda yer alan tarihsel bölgedir. Abhazya adı, tarihsel bölge dışında, de facto Abhazya Cumhuriyeti ile Gürcistan'a bağlı Abhazya Özerk Cumhuriyeti'ni de ifade etmektedir.

<span class="mw-page-title-main">Abhazlar</span> Güney Kafkas halkı

Abhazlar Abhazya’da yaşayan Kuzeybatı Kafkasya halkı. Abhazya dışında en büyük Abhaz nüfusu Türkiye’dedir. Türkiye’deki Abhazların ataları 19. yüzyılda diğer Kafkas halklarıyla birlikte Ruslar tarafından sürgün edilmiştir. Ayrıca Rusya, Kazakistan ve Ukrayna’da da Abhaz nüfusu vardır. Kuzey Kafkasya’da yaşayan Abazalar ile Abhazların aynı kökenli olduğu kabul edilir.

<span class="mw-page-title-main">Güney Osetya</span> kafkasların güneyinde ihtilaflı bölge ve kısmen tanınmış devlet

Güney Osetya veya Nisan 2017 tarihinde kabul edilen resmî adıyla Güney Osetya Cumhuriyeti - Alanya Devleti Kafkasların güneyinde ihtilaflı bölge ve kısmen tanınmış devlet. Sovyetler Birliği'ne bağlı Gürcistan Sovyet Sosyalist Cumhuriyeti bünyesinde kurulmuş Güney Osetya Otonom Oblastı topraklarında yer alır.

<span class="mw-page-title-main">Megrelce</span>

Megrelce, Güney Kafkas dillerinden biridir. Gürcistan'ın güneybatısındaki antik Kolhis halkıyla ilişkili olduğu sanılan yaklaşık 500.000 Megrel tarafından konuşulur.

<span class="mw-page-title-main">Svanlar</span> etnik grup

Svanlar, Gürcistan'nın kuzeybatısındaki dağlık Svaneti bölgesinin yerli halkı olan bir Kartveli halkıdır. Svanların konuştuğu Svanca, Kartveli dillerinden biri olup tehlike altındaki diller arasında yer almaktadır. Svanlar ayrıca diğer bir Kartveli dili olan Gürcüce de konuşmaktadırlar. Svanlar tarafından kullanılan öz tanımlama, muhtemelen klasik dönem yazarlarının Misimian etnonimine yansıyan Muşüan'dır.

<span class="mw-page-title-main">Rusya-Gürcistan Savaşı</span>

Rusya-Gürcistan Savaşı, Ağustos 2008 tarihinde Güney Osetya - Rusya - Gürcistan ve son olarak Abhazya'nın katılımı ile aralarında gerçekleşen gerilim ve çatışmalarla başlayan savaştır.

<span class="mw-page-title-main">Gürcistan-Güney Osetya çatışması</span>

Gürcistan - Güney Osetya Sorunu, Gürcistan ve de facto olarak bağımsızlığını ilan eden Güney Osetya arasında, 1991 yılında Sovyetler Birliği'nin dağılması ile başlayan ihtilaflardır.

<span class="mw-page-title-main">Kodor Vadisi</span>

Kodor Vadisi, Tek yanlı olarak bağımsızlığını ilan eden Abhazya sınırları içinde bulunan fakat hukuken Gürcistan sınırları içerisinde bulunan bölge. Vadinin ana yerli halkı çoğunluğu oluşturan Svanlar olup Gürcistan devleti tarafından "Gürcü" adıyla anılırlar.

<span class="mw-page-title-main">Abhazya ve Güney Osetya'nın uluslararası tanınması</span> Abhazya ve Güney Osetyanın uluslararası alanda tanınması

Güney Osetya ve Abhazya'nın uluslararası tanınması, de facto devletler olan Güney Osetya Cumhuriyeti ve Abhazya Cumhuriyeti'nin uluslararası alanda tanınması ve tanınma tepkilerini içeren maddedir.

<span class="mw-page-title-main">Abhazya Özerk Cumhuriyeti</span>

Abhazya Özerk Cumhuriyeti, Gürcistan tarafından Abhazya'nın tek ve yasal hükûmeti olarak tanınan yönetimdir. Abhazya, uluslararası alanda tanınırlığı sınırlı da olsa, 1990'ların başından beri de facto olarak Gürcistan'dan bağımsızdır. Abhazya Savaşı nedeniyle Tiflis'te olan sürgün hükûmetinin başkanı, Mayıs 2019'da seçilen Ruslan Abashidze'dir.

Kokoytı Fandarast veya Kokoity Fandarast, Türkçe olarak "Güney Osetya Halkı İçin Barış" olarak bilinir, Güney Osetya Selamet Birliği tarafından Güney Osetya'nın de facto Cumhurbaşkanı Eduard Kokoity'nin ülkeyi terk etmesi için yürütülen politik kampanya.

<span class="mw-page-title-main">2001 Kodor krizi</span>

2001 Kodor Krizi, Gürcistan'ın ayrılıkçı kontrollü bölgesi, Abhazya'da, Ekim 2001'de etnik Çeçen savaşçıları Kodori geçitinde ayrılıkçı Abhaz kuvvetlerine bir saldırı başlattı. Kriz büyük ölçüde dünya medyası tarafından ihmal edildi, daha çok ABD-Afganistan savaşına dikkat edildi. Savaşta 40 insan öldü.

<span class="mw-page-title-main">Gürcistan İç Savaşı</span>

Gürcistan İç Savaşı, Gürcistan içindeki azınlıkları ve özerk bölgelerin Güney Osetya'daki (1988-1992) ve Abhazya'daki (1992-1993) sıcak çatışmalarını; 21 Aralık 1991 ile 6 Ocak 1992 arası demokratik bir seçimle iktidar gelen Zviad Gamsahurdia'ya yapılan darbe süreçlerini ve ardından tekrar demokrasiye dönme (1993) süreçlerini kapsar. Bu sürecin sonunda Zviad Gamsahurdia ve taraftarları tamamen yenilmiş, Güney Osetya ve Abhazya de-facto bağımsızlıklarını kazanmıştır.

Abhazya Yahudilerinin nüfusu, Aşkenaz, Gurjim ve diğer Yahudilerden oluşmaktaydı. Abhazya'nın 19.yy'ın ortasında Rus İmparatorluğu'na katılmasıyla bölgedeki Yahudi nüfusu arttı. 1992-1993 Gürcistan-Abhazya çatışması sebebiyle çoğu Yahudi bölgeyi terk etti veya çıkarıldı.

<span class="mw-page-title-main">Yukarı Abhazya</span>

Yukarı Abhazya, Gürcistan'dan bağımsızlığını ilan edip tanınmamış Abhazya'nın kuzeydoğusundaki etkin Gürcistan kontrolü altındaki bir bölgeyi tanımlamak için 2006'da ortaya çıkan bir terimdir. Bölge büyük ölçekte Kodor Vadisi'nden ibarettir. 1992-1993 Abhazya Savaşı sırasında bölgede Abhaz hakimiyeti sağlanamadı ve 2006 Kodor krizi sonrası bölgede kesin olarak Gürcü hakimiyeti sağlandı. Bölgede bulunan Çhalta köyü 2006 yılında sürgündeki Abhazya Özerk Cumhuriyeti fiili başkenti hâline geldi. Bölge halkı 2006 Gürcistan yerel seçimlerinde oy kullandı. 2008'de Kodori Vadisi Çatışması sonrası Rus-Abhaz birlikleri bölgede kontrolü ele geçirdi.

<span class="mw-page-title-main">Gulripş (rayon)</span>

Gulripş rayonu, sınırlı olarak tanınan Abhazya'nın bir rayonudur. Aynı addaki Gürcistan ilçesiyle aynı alanı kapsar. Başkenti Gulripş'tir. 2003 nüfus sayımına göre rayonun nüfusu 19.918 olup bunun %47,5'i Ermeniler, %24,5'i Abhazlar, %13,7'si Gürcüler ve %12,1'i Ruslardan oluşmaktadır. Rayonun kuzeydoğusu, 2008 yılındaki Kodori Vadisi Çatışmasına kadar Gürcistan kontrolü altında bulunmuş olan Yukarı Abhazya'dır. Batısında Sohum rayonu, doğusunda ve güneyinde Oçamçira rayonu, kuzeyinde Rusya ve güneybatısında Karadeniz bulunur.

<span class="mw-page-title-main">Oçamçıra (rayon)</span>

Oçamçıra rayonu, sınırlı olarak tanınan Abhazya'nın bir rayonudur. Aynı addaki Gürcistan ilçesinın sınırlarından Abhaz otoriteleri tarafından ayrılmış Tkuarçal rayonundan dolayı alanı küçülmüştür. Başkenti Oçamçıra'dır. 2003 nüfus sayımına göre rayonun nüfusu 24,629 olup bunun %76.1'i Abhazlar, %9.2'si Gürcüler, %8.8'i Ermeniler ve %3.8'i Ruslardan oluşuyordu. Rayonun kuzeydoğusu, 2008 yılındaki Kodori Vadisi Çatışmasına kadar Gürcistan kontrolü altında bulunmuş olup şu anda Abhazya tarafından yönetilen Yukarı Abhazya'dır. Batısında Karadeniz, kuzeyinde Gulripş rayonu, doğusunda Gürcistan ile Tkuarçal rayonu ve güneyinde Gali rayonu bulunur.

Bu sayfa nüfus yoğunluğu, etnik köken, eğitim düzeyi, sağlık, sosyoekonomik statü, dini aidiyetleri ve nüfusun diğer yönleri dahil olmak üzere, Abhazya nüfusunun demografik özellikleri ile ilgilidir.

<span class="mw-page-title-main">Ganarciis Muhuri</span>

Ganarciis Muhuri veya kısa adıyla Ganmuhuri, Batı Gürcistan'ın Samegrelo-Zemo Svaneti bölgesinde bulunan bir köydür. Abhazya ve Zugdidi şehirlerini ayıran sınırın yakınlarında konumlanmıştır. Köyde, 2006 yılında 15-20 yaş aralığındaki gençlerin kültürel ve sportif aktivitelerden yararlanabildiği bir yaz kampı olan vatansever kampı açıldı. Köy, 18 Ağustos 2008'de Abhaz ayrılıkçılar ve Rus askerleri tarafından işgal edildi ve köydeki vatansever kampı işgalciler tarafından yakıldı. 9 Eylül 2008'de Abhaz ayrılıkçıları ve Rus ordusu Ganmuhuri'den ayrıldı. Köy, günümüzde Gürcü Polisinin kontrolü altındadır.

2006 Kodori krizi, Abhazya'nın Kodori Boğazı'nda yerel bir milis liderinin isyancıları silahsızlandırmak için polis güçleri gönderen Gürcistan Hükûmeti'ne muhalefetini ilan etmesiyle beraber Temmuz 2006'nın sonlarına doğru ortaya çıkan kriz. Kodori Boğazı'nın üst kısmı, o zamanlar Abhazya makamları tarafından kontrol edilmeyen Gürcistan'ın ayrılıkçı Cumhuriyeti olan Abhazya'nın tek kısmıydı.