İçeriğe atla

Kodor Vadisi

Koordinatlar: 43°05′K 41°45′D / 43.083°K 41.750°D / 43.083; 41.750

Koordinatlar: 43°05′N, 41°45′E

Abhazya haritası üzerinde Kodor Vadisi

Kodor Vadisi, (Abhazca: Кәыдырҭа, Gürcüce: კოდორის ხეობა ) Tek yanlı olarak bağımsızlığını ilan eden Abhazya sınırları içinde bulunan fakat hukuken Gürcistan sınırları içerisinde bulunan bölge. Vadinin ana yerli halkı çoğunluğu oluşturan Svanlar olup Gürcistan devleti tarafından "Gürcü" adıyla anılırlar.[1]

Kodor Vadisi, Tiflis'e 400 km, Abhazya'nın merkezine 90–100 km mesafededir ve Abhazya'ya giden ana yolun geçiş güzergâhıdır. 12 Ağustos 2008 tarihinde Rusya ile Gürcistan arasında yaşanan çatışmalar sonrasında Gürcü kuvvetlerinin kontrolünde bulunan bölge, Abhaz güçlerinin kontrolüne girmiştir.[2]

Ayrıca bakınız

Kaynakça

  1. ^ Taştekin, Fehim (2002). Abhaz-Gürcü sorununun kilit vadisi: Kodor 26 Mayıs 2013 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi.. Kafkas Vakfı Raporları 5, Eylül 2002. İstanbul
  2. ^ "Arşivlenmiş kopya". 18 Ağustos 2008 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 16 Ağustos 2008. 

Dış bağlantılar


İlgili Araştırma Makaleleri

<span class="mw-page-title-main">Gürcistan</span> Kafkasyada bir ülke

Gürcistan, Karadeniz'in doğu kıyısında, Güney Kafkasya'da yer alan ülkedir. Eski Sovyet cumhuriyetlerinden biri olan Gürcistan'ın kuzeyinde Rusya, doğusunda Azerbaycan, güneyinde Ermenistan ve güneybatısında Türkiye yer alır. Ülkenin batı sınırını Karadeniz belirler.

<span class="mw-page-title-main">Abhazya</span> Güney Kafkasyada kısmen tanınan devlet

Abhazya, Gürcistan'ın kuzeybatısında, Karadeniz'in doğusunda yer alan tarihsel bölgedir. Abhazya adı, tarihsel bölge dışında, de facto Abhazya Cumhuriyeti ile Gürcistan'a bağlı Abhazya Özerk Cumhuriyeti'ni de ifade etmektedir.

<span class="mw-page-title-main">Abhazlar</span> Güney Kafkas halkı

Abhazlar Abhazya’da yaşayan Kuzeybatı Kafkasya halkı. Abhazya dışında en büyük Abhaz nüfusu Türkiye’dedir. Türkiye’deki Abhazların ataları 19. yüzyılda diğer Kafkas halklarıyla birlikte Ruslar tarafından sürgün edilmiştir. Ayrıca Rusya, Kazakistan ve Ukrayna’da da Abhaz nüfusu vardır. Kuzey Kafkasya’da yaşayan Abazalar ile Abhazların aynı kökenli olduğu kabul edilir.

<span class="mw-page-title-main">Abhazya'da Gürcülere uygulanan etnik temizlik</span>

Abhazya'da Gürcülere uygulanan etnik temizlik, Abhazya'da Gürcü-Abhaz anlaşmazlığı sırasında, 1992-1993 arasında uygulandı. Rusya güçlerince desteklenen Abhaz ayrılıkçılar, Ermeni çetecileri ile Kuzey Kafkasyalı paralı askerler tarafından Gürcü ve Svanlar bu etnik temizlik sırasında öldürüldü. Öldürülenler arasında önde gelen siyasetçiler Guram Gabiskiria, Jiuli Şartava gibi kişiler de vardı. Abhazya'daki Gürcüler de zorla göç ettirildi. Abhazya nüfusunun yaklaşık yarısını oluşturan 250.000 kadar Gürcü de zorla göç ettirildi. Bu göç sırasında da çok sayıda insan yolda öldü. Gürcü verilerine göre, yaklaşık 5.000 sivil öldü ve 400 sivil kayboldu.

<span class="mw-page-title-main">Svanlar</span> etnik grup

Svanlar, Gürcistan'nın kuzeybatısındaki dağlık Svaneti bölgesinin yerli halkı olan bir Kartveli halkıdır. Svanların konuştuğu Svanca, Kartveli dillerinden biri olup tehlike altındaki diller arasında yer almaktadır. Svanlar ayrıca diğer bir Kartveli dili olan Gürcüce de konuşmaktadırlar. Svanlar tarafından kullanılan öz tanımlama, muhtemelen klasik dönem yazarlarının Misimian etnonimine yansıyan Muşüan'dır.

<span class="mw-page-title-main">Rusya-Gürcistan Savaşı</span>

Rusya-Gürcistan Savaşı, Ağustos 2008 tarihinde Güney Osetya - Rusya - Gürcistan ve son olarak Abhazya'nın katılımı ile aralarında gerçekleşen gerilim ve çatışmalarla başlayan savaştır.

<span class="mw-page-title-main">Abhazya Özerk Cumhuriyeti</span>

Abhazya Özerk Cumhuriyeti, Gürcistan tarafından Abhazya'nın tek ve yasal hükûmeti olarak tanınan yönetimdir. Abhazya, uluslararası alanda tanınırlığı sınırlı da olsa, 1990'ların başından beri de facto olarak Gürcistan'dan bağımsızdır. Abhazya Savaşı nedeniyle Tiflis'te olan sürgün hükûmetinin başkanı, Mayıs 2019'da seçilen Ruslan Abashidze'dir.

<span class="mw-page-title-main">Kodori Vadisi Çatışması</span> 2008de Abhaz milisler ile Gürcistan Silahlı Kuvvetleri arasında gerçekleşen çatışmalar

Kodori Vadisi Çatışması, Ağustos 2008 tarihinde Gürcü-Oset Savaşı sırasında Rus destekli Abhaz milisler ile Gürcistan Silahlı Kuvvetleri arasında gerçekleşen çatışmalardır.

<span class="mw-page-title-main">2001 Kodor krizi</span>

2001 Kodor Krizi, Gürcistan'ın ayrılıkçı kontrollü bölgesi, Abhazya'da, Ekim 2001'de etnik Çeçen savaşçıları Kodori geçitinde ayrılıkçı Abhaz kuvvetlerine bir saldırı başlattı. Kriz büyük ölçüde dünya medyası tarafından ihmal edildi, daha çok ABD-Afganistan savaşına dikkat edildi. Savaşta 40 insan öldü.

<span class="mw-page-title-main">Yukarı Abhazya</span>

Yukarı Abhazya, Gürcistan'dan bağımsızlığını ilan edip tanınmamış Abhazya'nın kuzeydoğusundaki etkin Gürcistan kontrolü altındaki bir bölgeyi tanımlamak için 2006'da ortaya çıkan bir terimdir. Bölge büyük ölçekte Kodor Vadisi'nden ibarettir. 1992-1993 Abhazya Savaşı sırasında bölgede Abhaz hakimiyeti sağlanamadı ve 2006 Kodor krizi sonrası bölgede kesin olarak Gürcü hakimiyeti sağlandı. Bölgede bulunan Çhalta köyü 2006 yılında sürgündeki Abhazya Özerk Cumhuriyeti fiili başkenti hâline geldi. Bölge halkı 2006 Gürcistan yerel seçimlerinde oy kullandı. 2008'de Kodori Vadisi Çatışması sonrası Rus-Abhaz birlikleri bölgede kontrolü ele geçirdi.

<span class="mw-page-title-main">Gulripş (rayon)</span>

Gulripş rayonu, sınırlı olarak tanınan Abhazya'nın bir rayonudur. Aynı addaki Gürcistan ilçesiyle aynı alanı kapsar. Başkenti Gulripş'tir. 2003 nüfus sayımına göre rayonun nüfusu 19.918 olup bunun %47,5'i Ermeniler, %24,5'i Abhazlar, %13,7'si Gürcüler ve %12,1'i Ruslardan oluşmaktadır. Rayonun kuzeydoğusu, 2008 yılındaki Kodori Vadisi Çatışmasına kadar Gürcistan kontrolü altında bulunmuş olan Yukarı Abhazya'dır. Batısında Sohum rayonu, doğusunda ve güneyinde Oçamçira rayonu, kuzeyinde Rusya ve güneybatısında Karadeniz bulunur.

<span class="mw-page-title-main">Oçamçıra (rayon)</span>

Oçamçıra rayonu, sınırlı olarak tanınan Abhazya'nın bir rayonudur. Aynı addaki Gürcistan ilçesinın sınırlarından Abhaz otoriteleri tarafından ayrılmış Tkuarçal rayonundan dolayı alanı küçülmüştür. Başkenti Oçamçıra'dır. 2003 nüfus sayımına göre rayonun nüfusu 24,629 olup bunun %76.1'i Abhazlar, %9.2'si Gürcüler, %8.8'i Ermeniler ve %3.8'i Ruslardan oluşuyordu. Rayonun kuzeydoğusu, 2008 yılındaki Kodori Vadisi Çatışmasına kadar Gürcistan kontrolü altında bulunmuş olup şu anda Abhazya tarafından yönetilen Yukarı Abhazya'dır. Batısında Karadeniz, kuzeyinde Gulripş rayonu, doğusunda Gürcistan ile Tkuarçal rayonu ve güneyinde Gali rayonu bulunur.

Bu sayfa nüfus yoğunluğu, etnik köken, eğitim düzeyi, sağlık, sosyoekonomik statü, dini aidiyetleri ve nüfusun diğer yönleri dahil olmak üzere, Abhazya nüfusunun demografik özellikleri ile ilgilidir.

<span class="mw-page-title-main">Abhazya Krallığı</span> 780lerden 1088e feodal bir devlet

Abhazya Krallığı, ayrıca Abasgia ya da Egrisi-Abhazya olarak da bilinir, 780 yılından 1008 yılında birleşmiş Gürcistan Krallığı çatısı altında hanedan verasetiyle Tao-Klarceti Krallığı ile birleşmesine kadar Kafkasya'da hüküm sürmüş Orta Çağ feodal devletiydi. Bizans kaynaklarına göre Abhazya Krallığı 10. yüzyılın başlarında, Haldia Thema'sı sınırlarından Nikopsis Irmağı ağzına kadar Karadeniz kıyısında üç bin Antik Yunan mili boyunca uzanan ve arkadan Kafkas Dağları ile çevrili bölgeye hakimdi.

<span class="mw-page-title-main">Abhazya Savaşı (1992-1993)</span>

1992-1993 Abhazya Savaşı, 1992-1993 yılları arasında Abhazya'da Gürcistan güçleri ile Abhaz güçleri arasında meydana gelen bir savaştır. Savaş sırasında etnik Gürcüler Gürcistan safında yer alırken, etnik Ruslar ve Ermeniler ile Kazak ve Kuzey Kafkasyalı gönüllüler ise Abhaz tarafını desteklemiştir.

<span class="mw-page-title-main">Abhazya-Türkiye ilişkileri</span>

Abhazya-Türkiye ilişkileri, Abhazya ile Türkiye arasında sürdürülen uluslararası politikaları içerir. Türkiye'nin Abhazya'yı bir devlet olarak tanımamasına ve hukuken Gürcistan'ın bir parçası olarak kabul etmesine karşın iki ülke arasında gayriresmî ilişkiler bulunmaktadır.

2006 Kodori krizi, Abhazya'nın Kodori Boğazı'nda yerel bir milis liderinin isyancıları silahsızlandırmak için polis güçleri gönderen Gürcistan Hükûmeti'ne muhalefetini ilan etmesiyle beraber Temmuz 2006'nın sonlarına doğru ortaya çıkan kriz. Kodori Boğazı'nın üst kısmı, o zamanlar Abhazya makamları tarafından kontrol edilmeyen Gürcistan'ın ayrılıkçı Cumhuriyeti olan Abhazya'nın tek kısmıydı.

<span class="mw-page-title-main">Gürcistan'ın işgal altındaki toprakları</span>

Gürcistan'ın işgal altındaki bölgeleri, Rus-Gürcü Savaşı'ndan sonra Rusya'nın işgal ettiği topraklardır. Bunlar, statüsü uluslararası bir ihtilaf konusu olan Sovyet Gürcistanı'nın eski Abhazya bölgesi ve Güney Osetya Özerk Oblastı'ndan oluşmaktadır.

<span class="mw-page-title-main">Poti'nin işgali</span>

Poti'nin işgali, Ağustos 2008'de Rus-Gürcü Savaşı sırasında Gürcistan'ın Poti limanına yapılan bir Rus saldırısıydı. Şehir, daha sonra geri çekilmeden önce bir süre kalan Rus birlikleri tarafından işgal edildi.

<span class="mw-page-title-main">Birleşik Krallık-Gürcistan ilişkileri</span>

Birleşik Krallık-Gürcistan ilişkileri, Birleşik Krallık ile Gürcistan arasındaki güncel ve tarihsel ilişkileri ifade eder. Birleşik Krallık'ın Tiflis'te büyükelçiliği, Gürcistan'ın da Londra'da büyükelçiliği var. Mevcut İngiliz büyükelçisi, 2016 yılında atanan Justin McKenzie Smith.