İçeriğe atla

Koca engerek

Koca engerek
Korunma durumu

Asgari endişe altında (IUCN 3.1)[1]
Biyolojik sınıflandırma Bu sınıflandırmayı düzenle
Âlem:Animalia
Şube:Chordata
Sınıf:Squamata
Familya:Viperidae
Alt familya:Viperinae
Cins:Macrovipera
Tür: M. lebetina
İkili adlandırma
Macrovipera lebetina
(Linnaeus, 1758)

Koca engerek (Macrovipera lebetina),[2][3] engerekgiller (Viperidae) familyasından zehirli bir engerek türü. Orta Doğu'nun geniş bir alanı da dahil, Kuzey Afrika'dan Keşmir'in doğusuna kadar geniş bir habitatta yayılım gösteren koca engereğin beş alt türü bulunmaktadır.

Genel özellikleri

Sırt bölgesinin rengi genel olarak grimsi kahverengi ve bu rengin tonlarında olur. Sırtta bazı yerlerde birleşik koyumsu benekler (bazen belirsiz) bulunur. Bunların yanında (sırtın ortalarında) kenarları koyu renkli, iç kısımları tuğla kırmızısı ya da sarı renkte benekler de bulunur. Başın üst kısmında bazen küçük siyah benekler bulunabilir. Kuyruk ucu sarımsı, beyazımsı ya da pembemsi olan karın bölgesinde nokta halinde siyah benekler bulunur.

Yaşam şekli

Genel olarak fare gibi küçük kemiriciler, kertenkeleler, kuşlar, yılanlar ve çeşitli omurgasız hayvanlarla beslenirler. Kemiricilerle beslendikleri için yararlıdırlar. Avlarını sabahın erken saatlerinde ya da geceleyin avlarlar. Yemeden önce zehirleyerek öldürürler. Hareketleri oldukça ağır olan bu hayvanlar gündüzlerini daha çok dinlenerek geçirirler. Genel olarak canlı doğururlar (5-7 kadar). Bazı bölgelerde de yumurtlarlar (4-7 kadar). Yumurta 1 ay içinde açılır. Boyları 150 cm kadar olabilir. Bir engerek rekor kırıp 3 m 8 cm'ye ulaştı(İskenderun).

Yaşam alanı

Ovalarda, taşlık yerlerde, terk edilmiş evlerde, harabelerde, bahçelerde ve tarlalarda yaşarlar. Yüksekliği 1500 metreye kadar olan yerlerde bulunabilirler.

Dağılımı

Doğu ve Güneydoğu Anadolu'da, Doğu Akdeniz bölgesinde habitatın uygun olduğu alanlarda dağılım gösterirler ve Türkiye'nin zehri en ölümcül yılanları olarak bilinirler.

Alt türler

  • Macrovipera lebetina lebetinus (LINNAEUS 1758)
  • Macrovipera lebetina cernovi (CHIKIN & SZCZERBAK 1992)
  • Macrovipera lebetina obtusa (DWIGUBSKY 1832)
  • Macrovipera lebetina schweizeri (WERNER 1935)
  • Macrovipera lebetina transmediterranea (NILSON & ANDRÉN 1988)
  • Macrovipera lebetina turanica (CHERNOV 1939)[2]

Dış bağlantılar

Kaynakça

  1. ^ Aghasyan, A., Ananjeva, N.B., Böhme, W., Cogălniceanu, D., Hraoui-Bloquet, S., Lymberakis, P., Orlov, N.L., Sadek, R., Sevinç, M., Tok, C.V., Tuniyev, B., Ugurtas, I.H., Werner, Y.L., Wilkinson, J., Borkin, L., Milto, K., Golynsky, E., Rustamov, A, Nuridjanov, D., Munkhbayar, K. & Giri, V. (2021). "Macrovipera lebetina". IUCN Kırmızı Listesi: e.T157295A750117. doi:10.2305/IUCN.UK.2021-3.RLTS.T157295A750117.en. Erişim tarihi: 14 Aralık 2022. 
  2. ^ a b "Macrovipera lebetinus (LINNAEUS, 1758)". The Reptile Database. J. Craig Venter Institute. 29 Aralık 2022 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 29 Aralık 2022. 
  3. ^ "Macrovipera lebetina". Bütünleştirilmiş Taksonomik Bilgi Sistemi. Erişim tarihi: 29 Aralık 2022. 

İlgili Araştırma Makaleleri

<span class="mw-page-title-main">Bayağı engerek</span> Avrupa ve Asyada geniş bir dağılım gösteren zehirli bir engerek türü

Bayağı engerek, engerekgiller (Viperidae) familyasından Avrupa ve Asya'da geniş bir dağılım gösteren zehirli bir engerek türü.

<i>Baran engereği</i> Viperidae familyasından bayağı engereğin Türkiyede endemik olan bir alttürü

Baran engereği, engerekgiller (Viperidae) familyasından bayağı engereğin Türkiye'de endemik olan bir alttürü.

<span class="mw-page-title-main">Çayır engereği</span>

Çayır engereği, engerekgiller (Viperidae) familyasından sırt bölgesinin rengi genel olarak soluk kahverengi, grimsi, sarımsı ya da açık yeşil olan bir engerek türü.

<span class="mw-page-title-main">Şeritli engerek</span> zehirli bir yılan türü

Şeritli engerek, engerekgiller (Viperidae) familyasından sırt bölgesi genel olarak kül renginde ya da grimsi kahverengi bir engerek türü.

<span class="mw-page-title-main">Kafkas engereği</span>

Kafkas engereği veya Hopa engereği, engerekgiller (Viperidae) familyasından sırt bölgesinin rengi genel olarak siyah, gri, sarı ve kırmızı renkli bir engerek türü.

<span class="mw-page-title-main">Boynuzlu engerek</span>

Boynuzlu engerek, engerekgiller (Viperidae) familyasından sırt bölgesinin rengi genel olarak gri, sarı ve kahverengi renkli engerek türü.

<span class="mw-page-title-main">Wagner engereği</span> Engerek türü

Wagner engereği, engerekgiller (Viperidae) familyasından, sırt bölgesi genel olarak kül renginde ya da grimsi kahverengi olan bir engerek türüdür.

<span class="mw-page-title-main">Ağrı engereği</span>

Ağrı engereği, engerekgiller (Viperidae) familyasından sırt bölgesi genel olarak kül renginde ya da grimsi kahverenkte olan bir engerek türü.

<span class="mw-page-title-main">Filistin engereği</span>

Filistin engereği, Filistin, Lübnan, Suriye, Ürdün ve Türkiye'de bulunan çok zehirli bir engerek türü. Yaşadığı bölgedeki yılan ısırıklarının en büyük sorumlusudur. Tanımlanmış herhangi bir alt türü bulunmamaktadır.

<span class="mw-page-title-main">Türkiye'deki sürüngenler listesi</span> Vikimedya liste maddesi

Bu liste, Türkiye'deki sürüngenleri listelemektedir.

<span class="mw-page-title-main">Darevski engereği</span>

Darevski engereği veya bilimsel adıyla Vipera darevskii, küçük bir zehirli engerek türüdür. Türkiye'nin Artvin ve Ardahan illeri ve Kuzeybatı Ermenistan'da görüldüğü rapor edilmiştir. Ayrıca muhtemelen Güney Gürcistan'da da yaşamaktadır.

<span class="mw-page-title-main">Anadolu engereği</span>

Anadolu engereği veya Küçük engerek, engerekgiller (Viperidae) familyasına bağlı Türkiye'de bulunan endemik bir türdür. Diğer bütün engerekler gibi zehirlidir.

<span class="mw-page-title-main">Hazer yılanı</span>

Hazer yılanı ya da halk arasında Bozyörük yılanı, Colubridae familyasına dahil zehirsiz türlerden biridir.

<span class="mw-page-title-main">Bodur yılan</span>

Bodur yılanı Colubridae familyasına dahil zehirsiz türlerden biridir.

<span class="mw-page-title-main">Mahmuzlu yılan</span> Yılan türü

Mahmuzlu yılan, Boagiller familyasının Türkiye'de bulunan tek yılan türüdür.

<span class="mw-page-title-main">Sarı yılan</span>

Sarı yılan, Colubridae familyasının Elaphe cinsine bağlı zehirsiz bir yılan türüdür. 250 cm erişen boyları ile Türkiye'de yaşayan en büyük yılanlardan biridir.

<span class="mw-page-title-main">Ev yılanı</span> Yılan türlerinden biri

Ev yılanı, Colubridae familyasına bağlı zehirsiz bir yılandır. Yaşam Kataloğuna göre Zamenis situla türünün bilinen bir alt türü yoktur.

<span class="mw-page-title-main">Sikkeli yılan</span>

Sikkeli yılan, Colubridae familyasına bağlı zehirsiz bir yılan türüdür. güneydoğu Avrupa, kuzeydoğu Afrika, Batı ve Orta Asya'da bulunur.

<span class="mw-page-title-main">Toprak yılanı</span>

Toprak yılanı, Colubridae familyasında bulunan küçük, zarif ve zehirsiz bir yılan türüdür. Doğu Akdeniz ve Yakın Doğu'ya özgü endemik bir tür.

<span class="mw-page-title-main">Çöl kobrası</span> Türkiyede yaşayan tek kobra türü

Çöl kobrası, Elapidae familyasınına bağlı Ortadoğu'ya özgü zehirli bir tür. Türkiye'de yaşayan tek kobra türüdür.