İçeriğe atla

Klorobenzen

klorobenzen
Chlorobenzene
Chlorobenzene
Chlorobenzene
Chlorobenzene
Adlandırmalar
Chlorobenzene
Phenyl chloride, monochlorobenzene[1]
Tanımlayıcılar
CAS numarası
3D model (JSmol)
3DMet
Kısaltmalar PhCl
605632
ChEBI
ChEMBL
ChemSpider
ECHA InfoCard100.003.299 Bunu Vikiveri'de düzenleyin
EC Numarası
  • 203-628-5
26704
KEGG
RTECS numarası
  • CZ0175000
UNII
UN numarası1134
CompTox Bilgi Panosu (EPA)
  • InChI=1S/C6H5Cl/c7-6-4-2-1-3-5-6/h1-5H 
    Key: MVPPADPHJFYWMZ-UHFFFAOYSA-N 
  • InChI=1/C6H5Cl/c7-6-4-2-1-3-5-6/h1-5H
    Key: MVPPADPHJFYWMZ-UHFFFAOYAG
  • c1ccc(cc1)Cl
Özellikler
Molekül formülüC6H5Cl
Molekül kütlesi112.56 g/mol
Görünüm renksiz sıvı
Kokubadem benzeri[2]
Yoğunluk1.11 g/cm3, sıvı
Erime noktası-4.558 °C (-8.172 °F; -4.285 K)
Kaynama noktası13.170 °C (23.740 °F; 13.440 K)
Çözünürlük (su içinde) 0.5 g l−1 suda, 20 °C
Çözünürlük (diğer çözücüler içinde) birçok organik çözücüde çözünür
Buhar basıncı9 mmHg[2]
−69.97·10−6 cm3/mol
Kırınım dizimi (nD) 1.52138
Akmazlık 0.7232
Tehlikeler
İş sağlığı ve güvenliği (OHS/OSH):
Ana tehlikeler yanıcı
GHS etiketleme sistemi:
Piktogramlar GHS02: Alevlenir GHS07: Zararlı GHS09: Çevreye zararlı
İşaret sözcüğü Warning
Tehlike ifadeleri H226, H302, H305, H315, H332, H411
Önlem ifadeleri P210, P233, P240, P241, P242, P243, P261, P264, P271, P273, P280, P302+P352, P303+P361+P353, P304+P312, P304+P340, P312, P321, P332+P313, P362, P370+P378, P391, P403+P235, P501
NFPA 704
(yangın karosu)
Parlama noktası29 °C (84 °F; 302 K)
Patlama sınırları1.3%-9.6%[2]
Öldürücü doz veya konsantrasyon (LD, LC):
LD50 (medyan doz)
2290 mg/kg (rat, oral)

590 mg/kg (mouse, orally)
2250 mg/kg (tavşan, oral)
2300 mg/kg (fare, oral)
2250 mg/kg (gine domuzu, oral)[3]

8000 ppm (cat, 3 hr)[3]
NIOSH ABD maruz kalma limitleri:
PEL (izin verilen) TWA 75 ppm (350 mg/m3)[2]
REL (tavsiye edilen) none[2]
IDLH (anında tehlike) 1000 ppm[2]
Benzeyen bileşikler
Benzeyen Halobenzenes
Florobenzenel
Bromobenzen
İyodobenzen
Benzeyen bileşikler
benzen
1,4-Diklorobenzen
Aksi belirtilmediği sürece madde verileri, Standart sıcaklık ve basınç koşullarında belirtilir (25 °C [77 °F], 100 kPa).

Klorobenzen, C
6
H
5
Cl
kimyasal formülüne sahip aromatik bir organik bileşiktir. Bu renksiz, yanıcı sıvı, yaygın bir çözücüdür ve diğer kimyasalların üretiminde yaygın olarak kullanılan bir ara maddedir.

Üretimi

İlk kez 1851'de tanımlandı. Klorobenzen, ferrik klorür, kükürt diklorür ve susuz alüminyum klorür gibi katalitik miktarda Lewis asidi varlığında benzenin klorlanmasıyla üretilir:[4]

Katalizör klorun elektrofilikliğini arttırır. Klor elektronegatif olduğundan, C
6
H
5
Cl
daha sonraki klorlamaya karşı bir miktar azalmış duyarlılık sergiler. Endüstriyel olarak reaksiyon, diklorobenzen oluşumunu en aza indirmek için sürekli bir işlem olarak gerçekleştirilir.

Kaynakça

  1. ^ Pubchem. "Chlorobenzene". pubchem.ncbi.nlm.nih.gov (İngilizce). 21 Ağustos 2022 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 21 Ağustos 2022. 
  2. ^ a b c d e f NIOSH Pocket Guide to Chemical Hazards. "#0121". National Institute for Occupational Safety and Health (NIOSH). 
  3. ^ a b "Chlorobenzene". Immediately Dangerous to Life or Health Concentrations (IDLH). Ulusal İş Sağlığı ve Güvenliği Enstitüsü (NIOSH). 
  4. ^ U. Beck, E. Löser "Chlorinated Benzenes and other Nucleus-Chlorinated Aromatic Hydrocarbons" Ullmann's Encyclopedia of Industrial Chemistry, 2012, Wiley-VCH, Weinheim. DOI:10.1002/14356007.o06_o03

İlgili Araştırma Makaleleri

<span class="mw-page-title-main">Fenol</span>

Fenol, benzen halkasına hidroksil bağlanmasıyla oluşan kimyasal bileşiktir. Saf hâlde, renksiz veya beyazdan hafifçe pembeye çalan renkte kristal katı şeklindedir. Tatlımsı, buruk bir kokuya sahip fenollerin tespit limiti havada 40 ppb, suda ise 1-8 ppm'dir. Suya kıyasla çok yavaş buharlaşır, suda orta dereceli bir çözünürlüğe sahiptir ve oldukça yanıcıdır.

<span class="mw-page-title-main">Trikloroetilen</span> C2HCl3 formülüne sahip bileşik, yaygın endüstriyel yağ çözücü

Trikloroetilen (TCE), C2HCl3 formülüne sahip bir organoklorür. Renksiz bir sıvıdır ve Kloroform benzeri bir kokuya sahiptir. Düşük sıcaklıklarda yanıcı değildir. Sanayide özellikle metaller için yağ çözücü olarak kullanılır. Geçmişte Trilene adı altında inhalasyon anesteziği ve obstetrik analjezik olarak kullanıldı. Metal temizliği gibi benzer alanlarda kullanılan trikloroetan ile karıştırılmamalıdır.

Siklopentan; yüksek yanıcılığa sahip olan bir sikloalkandır.

<span class="mw-page-title-main">Silisyum dioksit</span>

Silisyum dioksit veya silika, oksijen ve silisyum içeren kimyasal bileşik. Kimyasal formülü SiO2'dir. 16. yüzyıldan beri bilinmektedir. Cam, beton, fayans, porselen gibi birçok maddede kullanılmaktadır. SiO2, daha çok herhangi bir malzeme yerine, kristalin formları (polimorf) şeklinde bulunmaktadır. Kuvars, topaz ve ametist gibi 17 farklı kristal formu vardır.

<span class="mw-page-title-main">Karbon tetraklorür</span> CCl4, geçmişte çözücü ve yangın söndürücü olarak kullanılmış bileşik

Karbon tetraklorür ya da tetraklorometan, CCl4 formülüne sahip bir klorokarbon. Kokusu Kloroforma benzeyen, renksiz, yanıcı olmayan, sudan ağır bir sıvıdır. Suda çözünmezken birçok organik çözücü içinde çözünür. Geçmişte soğutucu gazların üretiminde, yangın söndürücülerde lav lambalarında, temizlik malzemesi ve kurt düşürücü olarak yaygın bir şekilde kullanılmıştır.

<span class="mw-page-title-main">Klorometan</span>

Klorometan ya da metil klorür, CH3Cl formülüne sahip bir alkil halojenürdür. Aşırı derecede yanıcı bir gazdır. Önceden soğutucularda kullanılmıştır ancak toksisitesinden dolayı artık tüketici ürünlerinde kullanılmamaktadır. Klorometan ilk olarak Jean-Baptiste Dumas ve Eugene Peligot isimli iki Fransız kimyager tarafından 1835'te metanol, sülfürik asit ve sodyum klorür karışımının kaynatılması ile sentezlenmiştir, bu yöntem günümüzde kullanılana çok benzerdir.

<span class="mw-page-title-main">Tetrakloroetilen</span> Kuru temizleme sıvısı

Tetrakloroetilen, perkloroetilen ya da sistematik adıyla tetrakloroeten, formülü C
2
Cl
4
olan bir klorokarbon ve çözücü olarak kullanılan uçucu, ağır bir sıvıdır. Çeşitli yağları çözebilmesinden ötürü yaygın olarak kuru temizleme ve sanayide yağ giderme için kullanılır. Kuru temizleme ile özdeşleștirildiğinden çoğu zaman "kuru temizleme sıvısı" olarak anılır. Otomotiv sanayiinde etkili bir fren temizleyicisidir. Geçmişte hayvanlar ve insanlar üzerinde kurt düşürücü olarak sıkça kullanılmıştır.

<span class="mw-page-title-main">1,1,1-Trikloroetan</span>

Metil kloroform ya da 1,1,1-trikloroetan C2H3Cl3 formülüne sahip bir kloroalkandır. Doğada bulunmamaktadır, sentetik olarak üretilmiştir. Kloroforma benzeyen bir kokuya sahip olan bu renksiz sıvı bir zamanlar çözücü olarak kullanılmaktaydı ancak ozon tabakasına zararlı olduğu keşfedilince kullanımı terk edilmiştir. Montreal Protokolü nedeniyle 1996 tarihinden sonra kullanımı yasaklanmıştır. 1,1,1-Trikloroetan yeterince stabil olmadığından stabilize edilmesi için içine dioksan gibi bazı maddeler katılır.

<span class="mw-page-title-main">Organoklorür</span> En az bir kovalent karbon-klor bağı içeren organik bileşik

Organoklorürler, klorlu hidrokarbonlar ya da klorokarbonlar, en az bir adet kovalent bağlanmış klor atomuna sahip organik bileşiklerdir. En basit örnekleri kloroalkanlardır. Organoklorürlerin geniş bir yapısal çeşitliliğe sahip olması onların farklı kimyasal özelliklere, isimlere ve kullanım alanlarına sahip olmasına sebep olmuştur. Bazı organoklorürlerin yararlı olmasına karşın bazıları zehirli ve çevreye zararlıdır.

<span class="mw-page-title-main">Kloroetan</span>

Kloroetan ya da etil klorür etil grubuna bir adet klor atomu bağlanmasıyla oluşan bir organoklorür bileşiğidir. Renksiz yanıcı bir gazdır, soğutulmuş sıvı olarak taşınır. CH3CH2Cl formülüne sahiptir. Bir benzin katkı maddesi olan Tetraetilkurşunun üretiminde etil grubu kaynağı olarak kullanılır. Etilene HCl katılması ile üretilir.

<span class="mw-page-title-main">Hekzakloroetan</span> beyaz bir katı

Hekzakloroetan (perkloroetan olarak da bilinir), hidrojenlerinin tamamı klorla yer değiştirmiş bir etan türevidir. C2Cl6 formülüne sahip, süblimleşme eğilimi gösteren beyaz bir katıdır.

Benzil klorür, C
6
H
5
CH
2
Cl
formüllü organik bileşik. Kimyasal tepkimelerde çokça kullanılan renksiz sıvı. Kaynama noktası 179 °C'dir. Suda çözünmez. Etanol, dietil eter, kloroform ve karbon tetraklorürde çözünür.

<span class="mw-page-title-main">Baryum klorür</span>

Baryum klorür, BaCl2 formüllü inorganik bir bileşik'tir. Bu bileşik baryum'un suda-çözünen en yaygın tuzlarından biridir. Diğer baryum tuzlarının çoğu gibi, baryum klorür beyaz toz halinde ve zehirlidir. Alevde sarı-yeşil renk verir. Ayrıca higroskopiktir, ilk önce dihidrat BaCl2(H2O)2' ye dönüşür.

<span class="mw-page-title-main">Klor triflorür</span>

Klor triflorür, formülü ClF3 olan interhalojen bir bileşiktir. Zehirli, aşındırıcı ve aşırı reaktiftir. Gaz hâlindeyken renksizken sıvı hâlindeyken solgun yeşilimsi sarı renktedir. Yarı iletken sanayiinde, nükleer yakıtların yeniden işlenmesinde, roket itici yakıtlarında ve diğer endüstriyel alanlarda kullanılır. Benzen, toluen, eter, alkol, asetik asit, hekzan gibi çözücüler ile reaksiyona girer. Karbon tetraklorürde çözünür ancak yüksek konsantrasyonlarda patlayıcı olabilir.

<span class="mw-page-title-main">4-Nitroklorobenzen</span>

4-Nitroklorobenzen ClC6H4NO2 formülüne sahip bir organik bileşiktir. Soluk sarı renkte bir katıdır. 4-Nitroklorobenzen, lastikte bulunan yaygın antioksidanlar da dahil olmak üzere endüstriyel olarak kullanılan bir dizi bileşiğin üretiminde yaygın bir ara maddedir. ClC6H4NO2 formülüne sahip diğer izomerler arasında 2-nitroklorobenzen ve 3-nitroklorobenzen bulunur.

<span class="mw-page-title-main">Hekzaklorobütadien</span>

Hekzaklorobütadien, C
4
Cl
6
formülüne sahip, klorlu alifatik bir diendir. Oda sıcaklığında terebentin benzeri bir kokuya sahip, renksiz bir sıvıdır. En yaygını diğer klorlu bileşikler için çözücü olarak kullanılması olmak üzere özel uygulamaları bulunur.

1,1-Dikloroetan, etiliden klorür olarak da bilinen klorlu bir hidrokarbondur. Kloroform benzeri bir kokuya sahip, renksiz yağımsı bir sıvıdır. Suda kolayca çözünmez ancak çoğu organik çözücüyle karışabilir. 1,2-Dikloroetanın izomeridir.

<span class="mw-page-title-main">Pentakloroetan</span>

Pentakloroetan, C
2
HCl
5
kimyasal formülüne sahip, etanın 5 klorlu türevidir. Yağ ve gres için çözücü olarak, metal temizliğinde, kömürün yabancı maddelerden ayrılmasında kullanılan, renksiz, yanmaz bir sıvıdır.

Morfolin, O(CH
2
CH
2
)
2
NH
kimyasal formülüne sahip organik bir kimyasal bileşiktir. Bu halkalı bileşik, hem amin hem de eter fonksiyonel grupları içerir. Amin nedeniyle morfolin bir bazdır; konjuge asidine morfolinyum denir. Örneğin, morfolinin hidroklorik asitle işlenmesi, morfolinyum klorür tuzunu oluşturur. Zayıf, amonyak veya balık benzeri bir kokuya sahip, renksiz bir sıvıdır. Morfolinin adlandırılması, onun morfinin yapısının bir parçası olduğuna inanan Ludwig Knorr'a atfedilir.

<span class="mw-page-title-main">Hekzaklorosiklopentadien</span>

Hekzaklorosiklopentadien (HCCPD), C
5
Cl
6
formülüne sahip bir organoklorür bileşiğidir. Pestisitlerin, alev geciktiricilerin ve boyaların öncülüdür. Renksiz bir sıvıdır, ancak ticari örneklerde bazen mavimsi bir buharla birlikte limon sarısı bir sıvı görünür. 1976 yılına kadar tahminen 270.000 ton üretildi.