İçeriğe atla

Kira Makarova

Kira S. Makarova (RusçaКира Макарова), CRISPR ve Cas9 biyolojisi üzerine yaptığı araştırmalarla tanınan Estonyalı-Amerikalı bir evrim biyoloğudur. Ulusal Biyoteknoloji Bilgi Merkezi'nde görevli bir bilim insanıdır.

Hayatının erken dönemi ve eğitimi

Makarova, daha sonra Sovyetler Birliği'nin bir parçası olan Narva'da ve daha sonra Estonya'da büyüdü ve Sovyet Biyoloji Olimpiyatı'nda ulusal düzeyde yarıştı. Liseyi bitirdikten sonra birkaç yıl Moskova Devlet Üniversitesi'ne girmek için çalıştı ancak başarısız oldu. Moskova Tıp Enstitüsü'ne girdi. Evlenip çocuk sahibi olduktan sonra, kocasının ailesine daha yakın olmak için Novosibirsk Devlet Üniversitesi'ne geçti. Novosibirsk Devlet Üniversitesi'nde, laboratuvar malzemelerinin yetersiz olması nedeniylehesaplamalı biyoloji alanında çalışmaya yöneldi. 1991'de yüksek lisansını[1] 1996'da Nobosibirsk'teki Rusya Bilimler Akademisi Sitoloji ve Genetik Enstitüsü'nde doktorasını tamamladı.[2] Enstitüdeki çalışmaları, sentetik oligonükleotitlerin tasarımını ve ayrıca proteinleri sınıflandırmak için oligopeptit frekans verilerinin kullanımını içeriyordu.[1]

Geç dönem kariyeri ve araştırmaları

Makarova'nın kocası Ulusal Biyoteknoloji Bilgi Merkezi'nde Eugene Koonin ile çalışmak üzere ABD'ye taşındığında, Koonin Makarova'ya Uniformed Services University of the Health Sciences'ta, uç koşullarda hayatta kalabilen bir bakteri olan Deinococcus radiodurans üzerinde araştırma görevlisi olarak çalışacağı bir pozisyon önerdi. 2001 yılında Koonin, Ulusal Biyoteknoloji Bilgi Merkezi'nde kendisine katılması için Makarova'yı işe aldı. Merkezde, 2006'dan başlayarak, Makarova ve iş arkadaşları, CRISPR-Cas9 sistemini ve biyolojik işlevini bakteriyel bir bağışıklık sistemi olarak araştırdı. Sisteme olan ilgi, diğer araştırmacıların daha sonra onu genom düzenlemesi yapmak için kullanmasından sonra arttı.[3][4]

Makarova'nın devam eden araştırması, karşılaştırmalı genomiği ve arkelerin genetiği ve protein işlevlerini içerir. Makarova, arkeal proteinlerin bir veri tabanının ve bunların ilişkilerinin sürdürücüsüdür.[1]

Kaynakça

  1. ^ a b c McKay, Kathryn (8 Ocak 2018), "Focus on NLM Scientists: Dr. Kira Makarova Makes Her Mark", NLM in Focus: A look inside the US National Library of Medicine, National Library of Medicine, 13 Mayıs 2022 tarihinde kaynağından arşivlendi, erişim tarihi: 23 Eylül 2019 
  2. ^ "Kira S. Makarova, PhD", Research staff, National Center for Biotechnology Information, 28 Mayıs 2022 tarihinde kaynağından arşivlendi, erişim tarihi: 23 Eylül 2019 
  3. ^ CRISPR Timeline, Broad Institute, 25 Eylül 2015, 26 Haziran 2019 tarihinde kaynağından arşivlendi, erişim tarihi: 23 Eylül 2019 
  4. ^ Lander, Eric S. (January 2016), "The Heroes of CRISPR" (PDF), Cell, Elsevier {BV}, 164 (1–2), ss. 18-28, doi:10.1016/j.cell.2015.12.041Özgürce erişilebilir, PMID 26771483 

Dış bağlantılar

İlgili Araştırma Makaleleri

<span class="mw-page-title-main">Sitoloji</span> Hücreleri inceleyen biyoloji dalı

Sitoloji veya hücre biyolojisi, kökü Yunancadaki kytos, barındırıcı kelimesidir), hücrelerin fizyolojisini, yapısını, içerdiği organelleri, bulunduğu ortamla olan ilişkisini, yaşam döngüsünü, bölünmesini ve ölümünü inceleyen bir bilim dalıdır. Bu işlem hem moleküler hem de mikroskobik ölçüde gerçekleştirilir. Sitoloji araştırmaları, bakteriler ve protozoa gibi tek hücreli organizmalardan, insan gibi çok hücreli organizmalara kadar büyük bir alana yayılır.

Genetik mühendisliği, canlıların kalıtsal özelliklerini değiştirerek, onlara yeni işlevler kazandırılmasına yönelik araştırmalar yapan bilim alanıdır. Bu uygulamalarla uğraşan bilim insanlarına "genetik mühendisi" denir. Genetik mühendisleri, genlerin yalıtılması, çoğaltılması, farklı canlıların genlerinin birleştirilmesi ya da genlerin bir canlıdan başka bir canlıya aktarılması gibi çalışmalarla uğraşırlar. Genetik mühendisliği için, rekombinant DNA teknolojisi, gen klonlaması, DNA klonlaması, genetik maniplasyon/modifikasyon veya gen ekleme (splays) birçok bilim insanınca eş anlamlı olarak kullanılabilmektedir.

<span class="mw-page-title-main">Biyoteknoloji</span> Yararlı ürünler geliştirmek veya yapmak için canlı sistemlerin ve organizmaların kullanılması

Biyoteknoloji; hücre ve doku biyolojisi kültürü, moleküler biyoloji, mikrobiyoloji, genetik, fizyoloji ve biyokimya gibi doğa bilimlerinin yanı sıra makine mühendisliği, elektrik-elektronik mühendisliği ve bilgisayar mühendisliği gibi mühendislik dallarından yararlanarak, DNA teknolojisiyle bitki, hayvan ve mikroorganizmaları geliştirmek, özel bir kullanıma yönelik ürünleri oluşturmak ya da dönüştürmek için biyolojik sistemleri, canlı organizmaları ya da türevlerini kullanan uygulamaların tümüne verilen addır.

<span class="mw-page-title-main">Evrimsel biyoloji</span> canlı çeşitliliğini ve gelişimini inceleyen bilim dalı

Evrimsel biyoloji; biyoloji konularını, canlıların evrimini göz önüne alarak inceleyen bilim dalıdır. Taksonomi biliminin temelinde evrimsel biyoloji yer almaktadır. Canlıları sistematik bir şekilde ayırmada, canlıların evrimsel akrabalıkları ve farklılıkları göz önüne alınır. Ayrıca birçok ekolojik ilişkinin açıklanmasında evrimsel biyoloji kullanılır. Moleküler biyolojide DNA ve RNA dizilerinin baz dizilişleri göz önüne alınarak canlıların hatta organellerin mikroorganizmalarla olan akrabalıkları incelenmekte ve bu incelemede evrimsel biyoloji temel alınmaktadır.

MedlinePlus, Amerika Birleşik Devletleri Ulusal Tıp Kütüphanesi tarafından üretilen çevrimiçi bir bilgi hizmetidir. Hizmet, İngilizce ve İspanyolca dillerinde seçilmiş tüketici sağlık bilgileri ve ek dillerde belirli içerik sağlar. Site, Ulusal Tıp Kütüphanesi (NLM), Ulusal Sağlık Enstitüleri (NIH), diğer ABD devlet kurumları ve sağlıkla ilgili kuruluşlardan gelen bilgileri bir araya getirmektedir. Ayrıca mobil cihazlarda görüntülenmek üzere optimize edilmiş, İngilizce ve İspanyolca dillerinde bir site de bulunmaktadır. 2015 yılında dünyanın dört bir yanından yaklaşık 400 milyon kişi MedlinePlus'ı kullanmıştır. Hizmet NLM tarafından finanse edilmektedir ve kullanıcılar için ücretsizdir.

<span class="mw-page-title-main">Marshall Warren Nirenberg</span> Amerikalı biyokimyacı ve genetikçi (1927-2010)

Marshall Warren Nirenberg,, Yahudi kökenli Amerikalı biyokimyacı ve genetik bilimci.

George Wells Beadle, Amerikalı genetikçi bilim insanı. 1958 yılı Nobel Fizyoloji veya Tıp Ödülü sahibi. Nobel Ödülü'nü Edward Lawrie Tatum ile hücreler içinde biyokimyasal olayların düzenlenmesinde genlerin rolünü keşfettikleri için paylaşmışlardır.

<span class="mw-page-title-main">Joshua Lederberg</span>

Joshua Lederberg, Amerikalı moleküler biyolog. Mikrobiyal genetik, yapay zeka ve ABD uzay programı ile ilgili çalışmalarıyla bilinmektedir. 1958 yılında Nobel Fizyoloji veya Tıp Ödülü'nü bakterilerin çiftleşme ve gen aktarımı ile ilgili çalışmaları nedeniyle kazandığında sadece 33 yaşındaydı. Aynı yıl ödülü, genetikle ilgili yaptıkları çalışmaları nedeniyle Edward L. Tatum ve George Beadle ile paylaştı.

<span class="mw-page-title-main">Christian Anfinsen</span> Amerikalı biyokimyager (1916 – 1995)

Christian Anfinsen Jr, Amerikalı biyokimyacıdır. Anfinsen, özellikle bir amino asit sekansı ve biyolojik olarak aktif bir konformasyon arasındaki bağlantı ile alakalı ve ribonükleaz ile ilgili çalışmalarından dolayı William Howard Stein ve Stanford Mooreile ile beraber 1972'de Nobel Kimya Ödülü kazanmıştır.

<span class="mw-page-title-main">Ulusal Tıp Kütüphanesi</span>

Birleşik Devletler Ulusal Tıp Kütüphanesi, Amerika Birleşik Devletleri federal hükûmeti tarafından işletilen dünyanın en büyük tıp kütüphanesi'dir. Bethesda, Maryland, ABD'de bulunur National Institutes of Health bağlı olarak hizmet verir. Kütüphanenin koleksiyonunda yedi milyondan fazla kitap, dergi, teknik rapor, el yazması, mikrofilm, fotoğraf ve dünyanın en eski ve nadir eserlerinden bazıları da dahil olduğu tıp ve ilgili bilimsel doküman yer alır.

<span class="mw-page-title-main">Sistem biyolojisi</span>

Sistem biyolojisi biyomedikal ve biyolojik bilimsel araştırma uygulanan gelişmekte olan bir yaklaşımdır. Sistem biyolojisi biyolojik ve biyomedikal araştırma daha bütünsel bir bakış açısı ile, biyolojik sistemleri içinde karmaşık etkileşimler üzerinde yaklaşım odaklanan bir çalışma biyoloji tabanlı disiplinler arası bir alandır. Özellikle 2000 yılından itibaren, kavram bağlamlarda çeşitli biyolojik bilimler alanında yaygın olarak kullanılmaktadır.Outreaching biri sistem biyolojisi amacı acil özellikleri, olan teorik açıklamalar sistemleri biyoloji havale giren teknikleri kullanarak mümkündür bir sistem olarak işleyen hücre, doku ve organizmaların özellikleri modeli ve keşfetmektir. Bunlar tipik olarak metabolik ağların veya hücre sinyalizasyon ağları içerir.

<span class="mw-page-title-main">CRISPR</span> Gen Değişimleri veya Yapay Gen Aktarımı

CRISPR, DNA dizilimleri kümesidir.

<span class="mw-page-title-main">Jeffrey C. Hall</span> Amerikalı genetikçi, kronobiyolojist ve bilim insanı

Jeffrey C. Hall tam adı ile Jeffrey Connor Hall, Amerikalı genetikçi, kronobiyolojist ve bilim insanı.

<span class="mw-page-title-main">Jennifer Doudna</span> Amerikalı biyokimyager

Jennifer Doudna, CRISPR gen düzenleme alanındaki öncü çalışmaları nedeniyle Emmanuelle Charpentier ile birlikte 2020 Nobel Kimya Ödülü'ne layık görülen Amerikalı biyokimyager. Berkeley'deki California Üniversitesi'nde Kimya ve Moleküler ve Hücre Biyolojisi Bölümü'nde Li Ka Shing Şansölye Başkanı Profesördür. 1997'den beri Howard Hughes Tıp Enstitüsü'nde araştırmacı olarak çalışmaktadır.

Stuart L. Schreiber, Broad Enstitüsü'nün kurucu ortağı olan Harvard Üniversitesi'nde çalışan bilim insanıdır. 2016 yılında, Wolf Kimya Ödülü'nü kazanmıştır.

<span class="mw-page-title-main">He Jiankui</span>

He Jiankui, Çinli biyofizikçidir. Çin'in Shenzhen şehrinde bulunan Güney Bilim ve Teknoloji Üniversitesinin Biyoloji bölümünde doçent olarak görev yapmıştır.

Moleküler tıp, moleküler ve hücresel biyoloji, biyokimya ve ilgili alanlardaki gelişmelerden yararlanarak normal hücresel olayların nasıl değiştiğini, hastalıkta nasıl bozulduğunu molekül düzeyinde inceleyen, son yıllarda büyük ivme kazanmış bir bilim dalıdır. Moleküler tıpın bakış açısı; hastalar ve organları üzerinde önceki kavramsal ve gözlemsel odaktan ziyade hücresel ve moleküler olayları ve müdahaleleri vurgulamaktır.

<span class="mw-page-title-main">Santral dogma (moleküler biyoloji)</span> Biyolojik bir sistem içindeki genetik bilgi akışının açıklanması

Moleküler biyolojinin santral (merkezi) dogması, biyolojik bir sistem içindeki genetik bilgi akışının bir açıklamasıdır. Orijinal anlamı bu olmasa da, genellikle "DNA RNA'yı, RNA proteini yapar" şeklinde ifade edilir İlk olarak 1957'de Francis Crick tarafından ifade edilmiş, 1958'de ise yayınlanmıştır.

Biyoteknoloji riski, genetiğiyle oynanmış biyolojik ajanlar gibi biyolojik kaynaklardan gelebilecek bir varoluşsal risk biçimidir. Bu kadar yüksek sonuç veren bir patojenin kökeni kasıtlı bir yayma, kazara serbest bırakma veya doğal olarak meydana gelen bir olay olabilir.

<span class="mw-page-title-main">Francisco Mojica</span>

Francisco Juan Martínez Mojica, moleküler biyolog ve mikrobiyologdur. Bakterilerdeki tekrarlı DNA dizileri olan CRISPR bölgelerinin keşfine olan katkılarıyla tanınmaktadır. Bu keşif daha sonrasında genom düzenleme aracı olarak kullanılan CRISPR-Cas9‘un geliştirilmesine öncülük etmiştir.