İçeriğe atla

Kir3 kanalları

Kir3 Kanalları, içeri doğrultucu K+ kanallarının (Kir) alt ailesinden olan Kir3 kanalları kalp kası hücrelerinde ve nöronlarda elektriksel uyarılabilirliğin düzenleyicilerindendir. G-protein bağlı içeri doğrultucu potasyum (GIRK) kanalları olarak da bilinen Kir3 kanalları, G-protein gibi moleküller aracılığıyla hücre trafiğinde görevlidir. Kir3 kanalları, her biri özelleşmiş işlevlere sahip Kir3.1, Kir3.2, Kir3.3 ve Kir3.4 olmak üzere 4 homolog alt birime ayrılmaktadır.[1] Kir3 kanalları, nöronal, atriyal ve endokrin dokularda yaygın olarak lokalize edilerek geç baskılayıcı post-sinaptik potansiyeller oluşturmaktadır. Kir3 kanalları, asetilkolin (ACh), dopamin, opioidler, serotonin, somatostatin, adenozin ve gama aminobütirik asit (GABA) gibi çeşitli nörotransmitterler tarafından uyarılmaktadır.[2] Ek olarak, GIRK kanalları sırasıyla etanol ve kolesterol gibi hem eksojen hem de endojen küçük moleküller tarafından modüle edilebilir.[3]

Kir3 Kanalının İşlevinde GPCR Etkileşimi

G-protein, Gαi ve Gβg olmak üzere 2 alt birime ayrılmaktadır. G-protein bağlı reseptörlere (GPCR) uygun bir sinyal molekülünün bağlanması ile G-proteinine bağlı olan guanozin trifosfat (GTF) guanozin difosfata (GDF) dönüşür. Bu durumda, G-proteini reseptörden ayrılarak Gβg alt birimi, Kir3 kanallarına bağlanarak kanalın işlevsel hale gelmesini sağlar. Uyarılan Kir3 kanalları ile hücrede K+ iyon akışı gerçekleşir.[4]

Kir3.x Kanallarının G-Protein ile Etkileşimi. GPCR’ye uygun bir sinyal molekülünün bağlanması ile G-proteinine bağlı GTF, GDF'ye dönüşür. Ardından, G-proteini, reseptörden ayrılarak Gβg alt birimi, Kir3 kanallarına bağlanarak kanalın uyarılabilirliğini gerçekleştirir (Kir3.x, İçeri doğrultucu potasyum kanalı; GTF, Guanozin trifosfat; GDF, guanozin difosfat; GPCR, G-protein bağlı reseptör).

Kir3.x Kanal Yapısı

Kir3 kanalları, iki transmembran alandan (M1 ve M2 sarmalı), sitozolik terminalden ve bir gözenek döngüsünden meydana gelmektedir.[5] Yaklaşık 100 amino asit uzunluğunda olan gözenek döngüsü, M1 ve M2 sarmalları arasında yer alır. Ayrıca gözenek döngüsünün kanalın seçicilik filtresini oluşturduğu düşünülmektedir.[6] Kanalın seçiciliğinden sorumlu gözenek döngüsünü tıkayan poliaminler ile kanalda içeriye doğru oluşan K+ akımı dışa doğru oluşan K+ akımından daha yüksektir.[7] Bu bağlamda Kir3 kanal ailesi "içeri doğrultucu" olarak tanımlanmaktadır.

Kir3.x Kanalı Homolog Alt Birimleri

Kir3.1 Kanalı

KCNJ3 geni tarafından kodlanan Kir3.1 alt birimi, kalp atışının düzenlenmesinde görev almaktadır. Kir3.1 kanalı Kir3.4 kanalı ile heterotetramer oluşturarak ACh gibi parasempatik sinyallerle M2 muskarinik reseptörler aracılığıyla kalp atış hızını yavaşlatan bir K+ akımına neden olur. Bu bağlamda Kir3.1/Kir3.4 kanalları muskarinik potasyum akımı (IKACh) oluşumunda ilişkilidir.[8] Ayrıca Kir3.1 kanalı, Toll benzeri reseptör 4'ün (TLR4) lipid salına alınmasını kolaylaştırarak TLR4 aracılı sinyalleşmeye katkı sağlar.[9] Ek olarak, Kir kanalları uyarımı için gerekli olan fosfatidilinositol (4,5) -bifosfatın (PIP2) azalması Kir3.1/Kir3.4 kanallarının açık kalma olasılığını azaltabilmektedir.[10]

Kir3.2 Kanalı

KCNJ6 geni tarafından kodlanan Kir3.2 kanalı, özellikle dopaminerjik nöronlarda ifade edilmektedir. Kir3.2 kanalı, orta beynin temel Kir3 kanal alt birimini oluşturmaktadır. Kir3.2 kanalının gözenek döngüsünde meydana gelen bir nokta mutasyonu, iyon seçiciliğinde kayıp ile substantia nigranın dopaminerjik nöronları gibi çeşitli nöron gruplarında doğum sonrası normal olmayan gelişim ve ölüm ile karakterizedir.[11] Ek olarak, Kir3.2 kanal alt birimi, opioid reseptörünün iletiminde görev almaktadır.[12]

Kir3.3 Kanalı

KCNJ9 geni tarafından kodlanan Kir3.3 kanalı, özellikle serotonerjik raphe nöronlarında ifade edilmektedir. Bu doğrultuda, Kir3.3 kanal alt birimi supraependimal aksonlarda uyarılabilirliğin serotonerjik olarak düzenlenmesinde işlevsel öneme sahip olabilir.[13] Ayrıca, Kir3.3 ve veziküler GABA taşıyıcısı, Kir3.3 nöronlarından türeyen büyük sinaptik terminallerin alt popülasyonlarında tanımlanabilmektedir. Bu bağlamda, Kir3.3 kanalına ait nöronlar, hipokampüsteki CA3 devrelerinin uyarımı ile ve hafıza işlemeyi düzenleyebilir.[14] 2015 yılında, ventral tegmental alanda Kir3.3 kanalının dopaminerjik nöronlarda etanola duyarlılığının belirleyicisi olduğu raporlanmıştır.[15]

Kir3.4 Kanalı

KCNJ5 geni tarafından kodlanan Kir3.4 kanalı, temel olarak sinoatriyal düğümde ve atriyal kalp kası hücrelerinde ifade edildiğinden Kir3.1 kanalı ile birlikte "kardiyak Kir3 kanalları" olarak adlandırılmaktadır. Ayrıca Kir3.4 kanalı eksikliğinde vagal stimülasyon kaynaklı atriyal fibrilasyona direnç görülebilmektedir. Bu bağlamda Kir3.4 atriyal fibrilasyona duyarlılıkta potansiyel role sahip olabilir.[16]

Kir3.x Kanallarının Heteromerliği ve İfade Edildiği Dokular

Kir3.x kanalı alt birimleri işlevsellik kazanmak gibi nedenler doğrultusunda spesifik olarak diğer alt birimler ile heteromer yapısında bulunabilir. Diğer memeli Kir3.x alt birimlerinden farklı olarak Kir3.1 kendi başına işlevsel bir kanal oluşturamaz. Bu nedenle Kir3.1, Kir3.2, 3.3 veya 3.4 ile bir araya gelerek heteromer yapısını oluşturur.[17] Kir3 kanalları, başta beyin ve kalpte olmak üzere farklı alt birimleri çeşitli organlarda ifade edilmektedir. Tablo 1'de Kir3 kanalı alt birimlerinin ifade edildiği çeşitli dokular yer almaktadır.

Tablo 1. Kir3.x Kanalı Lokalizasyonu ve Heteromerliği
Kir3.x Kanalı Alt Birimi İfade Edildiği Bölgeler Heteromerlik Durumu
Kir3.1Kalbin atriyum ve ventrikülü

Atriyal kalp kası hücreleri

Sinoatriyal düğüm

Kir3.2, Kir3.3, Kir3.4
Kir3.2Locus coeruleus

Ventral tegmental alan

Subtantia nigra

Kir3.1, Kir3.3
Kir3.3Ventral tegmental alan

Serotonerjik raphe nöronları

Hipokampal CA3 bölgesi

Kir3.1, Kir3.2
Kir3.4Kalbin atriyum ve ventrikülü

Sinoatriyal düğüm

Atriyal kalp kası hücreleri

Kir3.1

Kir3.x Kanalopatileri

Hücrede farklı Kir3.x alt birimlerinin işlevsel önemi doğrultusunda Kir3.x kanalopatileri çeşitli hastalığın gelişimi ile ilişkili görülmektedir. G-proteini aracılı sinyal yolunun önemli efektörleri olarak Kir3.x kanalları epilepsi, kardiyak aritmiler, bağımlılık gibi çeşitli patolojinin gelişimi ile ilişkili görülmektedir.[18][19][20][21] Tablo 2'de Kir3.x kanal alt birimleri ile ilişkili patolojiler yer almaktadır.

Kir3.x Kanalları ile İlişkili Kanalopatiler
Kir3.x Kanal Alt Birimi Kanalopati
Kir3.1 Andersen sendromu

Ataksi

Parkinson hastalığı

Epilepsi

Kir3.2 Keppen- Lubinsky sendromu

Şiddetli Hiperkinetik Hareket Bozukluğu

Kir3.3 Tip 2 Diyabetes Mellitus
Kir3.4 Uzun-QT Sendromu

Kardiyak aritmi

Kaynakça

  1. ^ "The role of G proteins in assembly and function of Kir3 inwardly rectifying potassium channels". Peter Zylbergold, Nitya Ramakrishnan, Terence E. Hébert. Channels, 4(5), 411-421. 2010. Erişim tarihi: 4 Mayıs 2021. 
  2. ^ "Emerging roles for G protein-gated inwardly rectifying potassium (GIRK) channels in health and disease". Christian Lüscher, Paul A. Slesinger. Nat Rev Neurosci,11(5):301-15. 2010. Erişim tarihi: 4 Mayıs 2021. 
  3. ^ "Dual activation of neuronal G protein-gated inwardly rectifying potassium (GIRK) channels by cholesterol and alcohol". Ian W. Glaaser, Paul A. Slesinger. Scientific reports, 7(1), 1-11. 2017. Erişim tarihi: 4 Mayıs 2021. 
  4. ^ "X-ray structure of the mammalian GIRK2–βγ G-protein complex. Nature, 498(7453), 190-197". Matthew R. Whorton, Roderick MacKinnon. Nature, 498(7453), 190-197. 2013. Erişim tarihi: 4 Mayıs 2021. 
  5. ^ "Inwardly rectifying potassium channels: their structure, function, and physiological roles". Hibino H, Inanobe A, Furutani K, Murakami S, Findlay I, Kurachi Y. Physiol Rev. 2010 Jan;90(1):291-366. 2010. Erişim tarihi: 4 Mayıs 2021. 
  6. ^ "Mutations in the K+ channel signature sequence" (PDF). Lise Heginbotham, Zhe Lu, Tatiana Abramson, Roderick MacKinnon. Biophys J;66(4):1061-7. 1994. Erişim tarihi: 4 Mayıs 2021. 
  7. ^ "Structural Insights into GIRK Channel Function". Ian W Glaaser, Paul A Slesinger. Int Rev Neurobiol;123:117-60. 2015. Erişim tarihi: 4 Mayıs 2021. 
  8. ^ "Identification of domains conferring G protein regulation on inward rectifier potassium channels". Maya T. Kunkel, Ernest G. Peralta. Cell, 83(3), 443-449. 1995. Erişim tarihi: 4 Mayıs 2021. 
  9. ^ "Kir3.1 channel is functionally involved in TLR4-mediated signaling". Hee-Yeon Jo, So Yong Kim, Sooyoung Lee, Sookyoung Jeong, Sung Joon Kim, Tong Mook Kang, Ki-Young Lee. Biochem Biophys Res Commun,22;407(4):687-91. 2011. Erişim tarihi: 4 Mayıs 2021. 
  10. ^ "Direct activation of inward rectifier potassium channels by PIP 2 and its stabilization by Gβγ". Chou-Long Huang, Siyi Feng, Donald W. Hilgemann. Nature, 391(6669), 803-806. 1998. Erişim tarihi: 4 Mayıs 2021. 
  11. ^ "The weaver mutation of GIRK2 results in a loss of inwardly rectifying K+ current in cerebellar granule cells". D. James Surmeier, Paul G. Mermelstein, Dan Goldowitz. Proceedings of the National Academy of Sciences, 93(20), 11191-11195. 1996. Erişim tarihi: 4 Mayıs 2021. 
  12. ^ "Kir3 channel signaling complexes: focus on opioid receptor signaling". Karim Nagi, Graciela Pineyro. Frontiers in cellular neuroscience, 8, 186. 2014. Erişim tarihi: 4 Mayıs 2021. 
  13. ^ "Expression of Kir3. 3 potassium channel subunits in supraependymal axons". Harald Prüss, Christian Derst, Christiane Marinc, Mareike Wenzel, Rüdiger W Veh. Neuroscience letters, 445(1), 89-93. 2008. Erişim tarihi: 4 Mayıs 2021. 
  14. ^ "Axonal sorting of Kir3. 3 defines a GABA-containing neuron in the CA3 region of rodent hippocampus". Gisela Grosse, Dirk Eulitz, Theodor Thiele, Ingrid Pahner, Sascha Schröter, Shigeo Takamori, Johannes Grosse, Kevin Wickman, Rosemarie Tapp, Rüdiger W Veh, Ole Petter Ottersen, Gudrun Ahnert-Hilger. Molecular and Cellular Neuroscience, 24(3), 709-724. 2003. Erişim tarihi: 4 Mayıs 2021. 
  15. ^ "GIRK3 gates activation of the mesolimbic dopaminergic pathway by ethanol". Melissa Bir Herman, Harpreet Sidhu, David G Stouffer, Max Kreifeldt, David Le, Chelsea Cates-Gatto, Michaelanne B Munoz, Amanda J Roberts, Loren H Parsons, Marisa Roberto, Kevin Wickman, Paul A Slesinger, Candice Contet. Proceedings of the National Academy of Sciences, 112(22), 7091-7096. 2015. Erişim tarihi: 4 Mayıs 2021. 
  16. ^ "Characterizations of a loss-of-function mutation in the Kir3.4 channel subunit". Pramesh Kovoor, Kevin Wickman, Colin T Maguire, William Pu, Josef Gehrmann, Charles I. Berul, David E. Clapham. Biochem Biophys Res Commun, 28;364(4):889-95. 2007. Erişim tarihi: 4 Mayıs 2021. 
  17. ^ "G-protein mediated gating of inward-rectifier K+ channels". Melanie D. Mark, Stefan Herlitze. Eur J Biochem;267(19):5830-6. 2000. Erişim tarihi: 4 Mayıs 2021. 
  18. ^ "GIRK currents in VTA dopamine neurons control the sensitivity of mice to cocaine-induced locomotor sensitization". Robert A. Rifkin, Deborah Huyghe, Xiaofan Li, Manasa Parakala, Erin Aisenberg, Stephen J. Moss, Paul A. Slesinger. Proceedings of the National Academy of Sciences, 115(40), E9479-E9488. 2018. Erişim tarihi: 4 Mayıs 2021. 
  19. ^ "Identification of a Kir3. 4 mutation in congenital long QT syndrome". Yanzong Yang, YiqingYang, Bo Liang, Jinqiu Liu, Jun Li, Morten Grunnet, Søren-Peter Olesen, Hanne B.Rasmussen, Patrick T.Ellinor, Lianjun Gao, Xiaoping Lin, Li Li, Lei Wang, Junjie Xiao, Yi Liu, Ying Liu, Shulong Zhang, Dandan Liang, Yi-Han Chen. The American Journal of Human Genetics, 86(6), 872-880. 2010. Erişim tarihi: 4 Mayıs 2021. 
  20. ^ "Gain-of-function KCNJ6 mutation in a severe hyperkinetic movement disorder phenotype". Gabriella A. Horvath, Yulin Zhao, MajaTarailo-Graovac, Cyrus Boelmanh, Harinder Gilld, Casper Shyrc, James Lee, Ingrid Blydt-Hansen, Britt I. Drögemöller, Jacqueline Moreland, Colin J. Ross, Wyeth W. Wasserman, Andrea Masotti, Paul A. Slesinger, Clara D. M. van Karnebeek. Neuroscience, 384, 152-164. 2018. Erişim tarihi: 4 Mayıs 2021. 
  21. ^ "Immunoreactivity of Muscarinic Acetylcholine M2 and Serotonin 5-HT2B Receptors, Norepinephrine Transporter and Kir Channels in a Model of Epilepsy". Enes Akyuz, Zuleyha Doganyigit, Yam Nath Paudel, Betul Koklu, Emin Kaymak, Chiara Villa, Alina Arulsamy, Mohd Farooq Shaikh, Orrin Devinsky. Life (Basel). 2021 Mar 26;11(4):276. 2021. Erişim tarihi: 4 Mayıs 2021. 

İlgili Araştırma Makaleleri

<span class="mw-page-title-main">Aldosteron</span> Stereoid yapılı hormon

Aldosteron böbrek üstü bezlerinin kabuk katmanı Zona Glomerulosa'da üretilen, kanda sodyum ve potasyum dengesini düzenleyen bir mineralokortikoiddir.

<span class="mw-page-title-main">Toll benzeri reseptör</span> doğuştan gelen bağışıklık sisteminde kilit rol oynayan protein sınıfı

Toll benzeri reseptör ya da almaç, mikroplardan kaynaklanan, yapısal olarak korunmuş moleküller deri veya bağırsak mukozası gibi fiziki bariyerleri aştığında, bu molekülleri tanıyan tek membran boyunca uzanmış, katalitik-olmayan reseptörlerin bir sınıfıdır. Bu yapıların doğuştan gelen bağışıklık sisteminde anahtar rol oynadıkları düşünülmektedir.

<span class="mw-page-title-main">Glutamat</span>

Glutamat, glutamik asidin anyonudur ve sinirbilimde nörotransmitter olarak görev alır; bir sinir hücresinin başka hücrelere sinyal olarak gönderdiği kimyasallardan biridir. Omurgalı sinir sistemi içerisinde geniş farkla en fazla bulunan nörotransmitterdir. Omurgalı beyninde tüm uyarıcı fonksiyonlarda kullanılır, bu insan beynindeki sinaptik bağlantıların %90'ından fazlasına denk gelir. Bazı beyin bölgelerinde birincil nörotransmitterdir.

Biyokimyada reseptör veya almaç, birbiriyle kısmen örtüşen iki anlama karşılık gelir.

Potassium kanalı, subfamily V, member 2, olarak da bilinen KCNS2 veya Kv9.2, bir insan genidir. Bu gen voltaja dayalı bir potasyum pompası proteinini kodlar.

LDL reseptör ilişkili protein 1 insanda LRP1 geni tarafından kodlanan bir proteindir. LRP1, hücre zarında bulunan bir reseptördür ve reseptör eşlikli endositoz yapar. Pek çok proteinle etkileştiği bilinmektedir, bundan dolayı çok çeşitli işlevleri de vardır.

<span class="mw-page-title-main">G proteini</span>

G proteinleri hücrenin dışından gelen sinyalleri hücre içine ileten ve hücre içinde değişiklikler oluşturan bir protein ailesidir.Birçok hormonlar,nörotransmitterler ve diğer sinyal iletim molekülleri sinyallerini hücre içine bu yolla iletir.

<span class="mw-page-title-main">İyon kanalları</span>

İyon kanalları hücre zarında gözenek oluşturan, fonksiyonları istirahat membran potansiyeli oluşturmak, aksiyon potansiyelini şekillendirme ve diğer elektriksel sinyalleri iletmek olan membran proteinleridir. Ayrıca hücre hacmini kontrol etmek amacıyla salgı ve epitel hücrelerinde iyonların hücre membranı boyunca akışını düzenleyici rolleri vardır. Tüm hücrelerin hücre zarında iyon kanalı bulunur. İyon kanalları iyonofor proteinlerin iki geleneksel sınıfından biri kabul edilir. Diğer sınıf olan iyon taşıyıcı proteinler ise sodyum-potasyum pompası, sodyum -kalsiyum değiştiricisi ve sodyum-glukoz nakil proteinleri olarak sayılabilir.

Olfaktör reseptörler olfaktor reseptör nöronlarının hücre zarında bulunan ve koku moleküllerinin tespitinden sorumlu reseptörlerdir. Aktive olmuş koku reseptörleri sinir uyarılarının beyne iletilmesindeki sinyal iletimi kaskadını başlatılar. Bu reseptörler G protein-kenetli reseptörler (GPCRs) ailesinin bir üyesi olan rodopsin-benzeri reseptörler grubunda yer alırlar. Koku reseptörleri insanlarda 900'den fazla gen içeren bir multigen ailesi tarafından kodlanırlar.

<span class="mw-page-title-main">AMPA reseptörü</span>

α-amino-3-hidroksi-5-metil-4-izoksazolpropiyonik asit (AMPA) reseptörü iyon kanalı özelliğine sahip bir iyonotropik glutamat reseptörüdür. AMPA reseptörü, kainat reseptörünün ve NMDA reseptörünün yanı sıra omurgalılardaki iyonotropik glutamat reseptörlerinin üç ana alt tipinden biridir. Kanal özgül olarak AMPA ile aktive edilebildiğinden dolayı bu ismi almıştır. İlk olarak NMDA ve NMDA-dışı reseptör şeklinde yapılan isimlendirmede NMDA-dışı kümesine dahil edilmiştir. Sonrasında kuiskualat molekülüyle uyarılabilmesi kuiskualat reseptörü ismini almasına neden olmuştur. Kuiskualatın özgül olmadığının anlaşılmasının ardından AMPA'nın keşfiyle son hali olan AMPA reseptörü adını almıştır. Memeli beynindeki hızlı uyarıcı sinaptik iletim büyük ölçüde, AMPA reseptörleri aracılığıyla sağlanmaktadır. Sinapslarda AMPA reseptörlerinin işlevi, gözenek oluşturan çekirdek alt birimleri ve yardımcı alt birimleri tarafından düzenlenmektedir. Her yardımcı alt birim, trafiğin düzenlenmesinden iyon kanalı geçit kinetiğinin şekillendirilmesine kadar değişen etkiler yapabilmektedir. AMPA reseptörleri tetramerik yapıya sahiptir. Nöronal plastisitenin ifadesi için kritik öneme sahip olduğu bilinmektedir. AMPA reseptörlerinin kinetik ve iletkenlik özellikleri, üretimleri sırasında ortaya koyulmaktadır. Transkripsiyon sonrası RNA düzenleme, ekleme varyasyonu ile translasyon sonrası modifikasyon ve alt birim kompozisyonu ile düzenlenmektedir. AMPA reseptörünün birleştirilmesi ve trafiklenmesi geniş bir yardımcı alt birim repertuvarına bağlıdır.

<span class="mw-page-title-main">Disney Channel</span> The Walt Disney Companynin sahibi olduğu bir çocuk televizyon kanalı.

Disney Channel, Disney–ABC Television Group'un bir birimi olan sahibi Disney Channels Worldwide'a hizmet eden bir ABD kablo ve uydu televizyon ağı.

CD14, bir insan genidir.

Nörofarmakoloji, ilaçların sinir sistemindeki hücresel işlevini ve davranışı etkileyen nöral mekanizmaları araştıran bilim dalıdır. Nörofarmakolojinin davranışsal ve moleküler olmak üzere iki ana alt dalı vardır. Davranışsal nörofarmakoloji, ilaç bağımlılığı ve bağımlılığının insan beynini nasıl etkilediğinin incelenmesi de dahil olmak üzere ilaçların insan davranışını nasıl etkilediğine odaklanır. Moleküler nörofarmakoloji, nöronların ve nörokimyasal etkileşimleri incelemenin yanı sıra nörolojik fonksiyon üzerinde faydalı etkileri olan ilaçların geliştirilmesi genel amacını taşır. Bu alanların her ikisi de yakından bağlantılıdır, çünkü her ikisi de merkezi ve periferik sinir sistemlerindeki nörotransmitterler, nöropeptitler, nörohormonlar, nöromodülatörler, enzimler, ikinci haberciler, ortak taşıyıcılar, iyon kanalları ve reseptör proteinlerinin etkileşimleri ile ilgilidir. Bu etkileşimleri inceleyen araştırmacılar, ağrı, Parkinson hastalığı ve Alzheimer hastalığı gibi nörodejeneratif hastalıklar, psikolojik bozukluklar, bağımlılık gibi birçok farklı nörolojik bozukluğu tedavi etmek için ilaçlar geliştirirler.

<span class="mw-page-title-main">CHRNA1</span>

Nöronal asetilkolin reseptör alfa-1 altbirimi, aynı zamanda nAChRα1 olarak da bilinen, insanlarda CHRNA1 geni tarafından kodlanan bir proteindir. Bu gen tarafından kodlanan protein, bazı nikotinik asetilkolin reseptörlerinin (nAchR) bir altbirimidir.

<span class="mw-page-title-main">ANO1</span> Homo sapiens türünde protein kodlayıcı gen

Anoktamin 1 (ANO1), transmembran üyesi 16A (TMEM16A) olarak da bilinen, insanlarda ANO1 geni tarafından kodlanan bir proteindir. Anoktamin 1, klorür kanalı ve bikarbonat kanalı olarak davranış sergileyen voltaj bağımlı kalsiyumla aktifleşen bir anyon kanalıdır.

Su kanalları olarak da adlandırılan akuaporinler veya aquaporinler, biyolojik hücrelerin zarında gözenekler oluşturan, esas olarak hücreler arasında suyun taşınmasını kolaylaştıran -ana iç protein ailesinden- kanal proteinleridir. Çeşitli farklı bakteri, mantar, hayvan ve bitki hücrelerinin hücre zarları, içinden suyun fosfolipid çift tabakasından difüze olmaktan daha hızlı girip çıkabildiği akuaporinler içerir. Akuaporinler, hem karboksilik hem de amino terminalleri sitoplazmik tarafta olan altı adet membranı kapsayan alfa sarmal domaine sahiptir. Akuaporinler genellikle her zaman açık olduğundan ve hemen hemen her hücre tipinde yaygın olduğundan, bu, suyun hücre zarından konsantrasyon gradyanına kadar kolayca geçtiği konusunda bir yanlış anlamaya yol açar. Su, küçük bir molekül olduğu için hücre zarından basit difüzyon yoluyla ve hücre dışındaki su konsantrasyonunun içindekinden daha fazla olduğu durumlarda ozmoz yoluyla geçebilir. Bununla birlikte, su polar bir molekül olduğu için, bu basit difüzyon süreci nispeten yavaştır ve suyun çoğu akuaporinden geçer.

<span class="mw-page-title-main">NMDA reseptörü</span>

N-metil-D-aspartat (NMDA) reseptörü, iyon kanalı özelliğine sahip bir glutamat reseptörüdür. NMDA molekülü özgül olarak kanalı aktive edebildiği için bu ismi almıştır. Katyonlara geçirgen iyonotropik glutamat reseptör ailesinin bir üyesidir. Lisin ve D-serin, özel bir bölge aracılığıyla reseptörü uyarabilmektedir. Bu moleküller aracılığıyla reseptörün işlevi düzenlenmektedir. Reseptör, alt birimine göre Mg2+ ve Zn2+ ile bloklanabilmektedir. Bu iyonlar kanalın kinetiği üzerinden etkisini göstermektedir. Reseptör işlevi, yavaş kanal açılması ve aktivasyonun sonlanması ile karakterize edilmektedir. Ortaya çıkan katyon akışı, sinyal iletim yollarını aktif hale getirmektedir. Ayrıca, merkezi sinir sisteminin çeşitli bölgelerinde ifade edilmektedir. Sinaptik plastisite, öğrenme ve hafıza gibi sinir hücresi ile ilgili işlevlerde de anahtar fizyolojik roller oynamaktadır. Bununla birlikte, farklı merkezi sinir sistemi hastalıklarının patofizyolojisinde yer aldığı gösterilmiştir. Hastalıklarla ilişkili genomik varyasyon için bir lokus olarak tanımlanmıştır.

5- HT3 reseptörü, ligand kapılı iyon kanallarının (LGIC'ler) Cys-loop süper familyasına aittir ve bu nedenle yapısal ve işlevsel olarak, G proteinine bağlı diğer tüm 5-HT reseptörlerinden yapısal ve işlevsel olarak farklıdır. Bu iyon kanalı katyon seçicidir ve merkezi ve periferik sinir sistemlerinde nöronal depolarizasyona ve uyarılmaya aracılık eder.

<span class="mw-page-title-main">GABAA reseptörü</span> bir tür kimyasal kapılı iyon kanalı

Gama aminobütirik asit tip A reseptörleri (GABAAR), “Cys-loop” reseptörleri familyasına baglı olup, memelilerde beyinde inhibasyonun iletiminden sorumlu olan ve nöronlarda hücre zarının değişik bölgelerinde konumlanan kimyasal kapılı iyon kanalıdır. Endojen ligandı, merkezî sinir sistemindeki ana inhibitör nörotransmiter olan gamma-aminobütirik asittir (GABA). Tüm GABAA reseptörleri, GABA için iki bağlanma bölgesi içerir. Ancak bazi istisnalar bulunmaktadir. GABAA reseptörlerine GABA moleküllerinin reseptörün hücre dışında bulunan bağlanma bölgelerine bağlanması, seçici bir klorür iyonu kanalının açılmasını tetikler. Membran potansiyeline ve iyonik konsantrasyon farkına bağlı olarak, bu, kanal boyunca iyonik akışlara neden olabilir. Membran potansiyeli klorür iyonlarının denge potansiyelinden daha yüksekse, GABAA'nın aktivasyonu sonucunda nörona klor iyonu akışı sağlanır. Bu, postsinaptik nörondaki aksiyon potansiyelini negatif bir şekilde etkileyerek nörotransmisyon üzerinde engelleyici bir etkiye neden olur. Bu mekanizma, GABAA allosterik agonistlerinin yatıştırıcı etkilerinden sorumludur.

<span class="mw-page-title-main">KCNQ4</span>

Voltaj kapılı potasyum kanalı alt birimi Kv 7.4 olarak da bilinen potasyum voltaj kapılı kanal alt ailesi KQT üyesi 4, insanlarda KCNQ4 geni tarafından kodlanan bir proteindir.