İçeriğe atla

Kilise

Hristiyanlıktaki mezhepler için Kilise (örgüt) maddesine bakınız.
İsviçre'nin Glarus kantonunda bulunan bir kilisenin nefi ve orgu.
Ermenistan'daki Eçmiadzin Kilisesi
İsveç'in güneyinden bir kilise binası

Kilise, Hristiyanlıkta ibadet etmek ve bazı diğer dini vazifeleri yerine getirmek için tahsis edilmiş halka açık bina, tapınak. Yunanca ekklesia (çağrılıp toplanmış olan) kelimesinden türemiştir.

Türleri

  • Bazilika
  • Katedral; Katoliklerde ve Anglikanlarda, üst düzey dinî liderler olan piskoposların görev aldığı hem kilise organizasyonunun yönetimi ile ilgili bölümlerin hem de ibadet bölümünün olduğu komplekstir.
  • Şapel, küçük boyut ve sınırlı kapasitedeki yapıdır.

Türkiye'deki bazı kiliseler

Romalı askerlerden kaçan Hristiyanlar bu kiliseyi Antakya'da kurmuşlardır. Kilise bir dağ eteğine kurulmuştur. Dağ eteğinde yüzlerce mağara vardır. Doğru yolu bulup yüzeye ulaşmak oldukça zordur. İlk Hristiyanlar bu mağaraları Romalı askerlerden saklanmak için kullanmışlardır. Bu labirentlerde, kaybolmuş kişilerin iskeletleri hâlen mevcuttur.[] Ayrıca kilisenin içinde Hristiyanlarca kutsal kabul edilen bir su kuyusu vardır.[]

Bazı kiliseler

Ayrıca bakınız

Kaynakça

İlgili Araştırma Makaleleri

Hıdrellez Kilisesi, Alanya merkezine 10 kilometre uzakta Hacı Mehmetli Köyü sınırları içinde Hıdır İlyas mevkiindedir.

<span class="mw-page-title-main">Bazilika</span> Hristiyan kutsal mekanı

Bazilika, eski Roma kentlerinde forumun yanında bulunan, içinde mahkemelerin görüldüğü veya diğer resmi hizmetlerin görüldüğü büyük çatılı kamusal binalara; Erken Hristiyanlık ve Orta Çağ dönemlerinde ise yan geçitleri bulunan, galerili veya galerisiz olabilen kiliselere verilen isim.

Protestanlık, Hristiyanlığın en büyük üç ana mezhebinden biridir. 16. yüzyılda Martin Luther ve Jean Calvin'in öncülüğünde Katolik Kilisesi'ne ve Papa'nın otoritesine karşı girişilen Reform hareketinin sonucunda doğmuştur (1529).

<span class="mw-page-title-main">Tapınak</span> dinî ve manevi faaliyetlerin gerçekleştirildiği yapı

Tapınak, ibadethane ya da mabet; yüce bir varlığa tapınılan ve bazı diğer dinî ritüellerin gerçekleştirildiği kutsal yapı. Türkçe tapınak sözcüğü tapmak kökünden gelir. İbadethane sözcüğü Farsça ve mabet sözcüğü Arapça kökenlidir.

<span class="mw-page-title-main">Mormonluk</span> Joseph Smith tarafından kurulan dinî gelenek ve teoloji

Mormonluk kavramı, Joseph Smith, Jr. tarafından 1830'da ortaya çıkan İsa Mesih'in Son Zaman Azizler Kilisesi ve Brigham Young ile günümüze kadar da devam eden bir dini yorumun, geleneksel ve kültürel unsurlarını içermektedir. Özellikle, Mormonluk, İsa Mesih'in Son Zaman Azizler Kilisesi ile ilgilidir.

<span class="mw-page-title-main">Alahan Manastırı</span>

Alahan Manastırı, Mersin ili Mut ilçesi civarında büyük bir kilise örenidir.

<span class="mw-page-title-main">Saint-Denis Bazilikası</span>

Saint-Denis Bazilikası, Saint-Denis, Seine-Saint-Denis, Fransa 'da Orta Çağ'da Gotik mimari stilline göre yapılmış bir büyük manastır kilisesidir.

<span class="mw-page-title-main">Bizans mimarisi</span> Doğu Roma mimarisine genel bakış

Bizans mimarisi, Bizans İmparatorluğu mimarisidir. İmparatorluk, Büyük Konstantin, Roma İmparatorluğu başkentini Roma'dan Byzantion'uma doğuya taşıdığı 330 yılından sonraki Roma İmparatorluğu'nun sanatsal ve kültürel varlığını adresler. Byzantion, "Yeni Roma", sonradan Konstantinopolis ismini almıştır, bugün İstanbul olarak adlandırılmaktadır. İmparatorluk, bir Milenyumdan fazla yaşamış, Avrupa'da Orta Çağ ve Rönesans mimarlığını etkin şekilde etkilemiş, 1453 yılında İstanbul'un fethinden sonra Osmanlı mimarisini etkilemiştir.

<span class="mw-page-title-main">Apsis (mimarlık)</span>

Apsis, Hristiyanlığın dini mabetleri olan kiliselerin sunak odasını kapsayan, çoğunlukla yarım daire ya da çokgen, çok nadir durumlarda dikdörtgen planlı bir yapı unsurudur. Apsisler antik döneme ait bazilikalarda yaygın olarak da mimari öğe olarak kullanılmıştır. Apsisler, yapının cephesinde dışa doğru göbekli bir yapı olabildiği gibi, bina içlerinde ya da dikdörtgen planlı duvarlarla da sarılı olabilir. Apsislerin çatısı çoğunlukla yarım kubbe biçiminde olur, ancak düz çatılı apsisler de mümkündür. Çoğunlukla kiliselerin yan neflerinden, yan şapellerinden veya apsislerinden açılan küçük apsislere ise, mimarlıkta apsidiyol denir.

<span class="mw-page-title-main">İsviçreli Aziz Martin ve Sebastian</span> Romada kilise

İsviçreli Aziz Martin ve Sebastian Kilisesi Vatikan şehrindeki Katolik bir kilisedir. Kilise, 1568 yılında İsviçreli Muhafızlar'ın ibadet edebilmesi için Papa V. Pius tarafından inşa edilmiştir. Bu kilise Roma'da İsviçre ulusal kilisesi olarak kabul edilir. Şapel, her gün İsviçreli Muhafızlar'ın kışlalarından Portone di Bronzo'ya giderken ki güzergâh üzerinde bulunmaktadır. Muhafızlar, kiliseye gece ve gündüzleri girebilirler. Muhafızlar, vaftiz ve evlenme törenlerini Aziz Anna Kilisesi'nin papazının izniyle yapabilirler.

<span class="mw-page-title-main">Aziz Mihail Katedrali</span> Belgradda kilise

Aziz Mihail Katedrali, Belgrad'ın merkezindeki bir Sırp Ortodoks Kilisesi'dir. Sırbistan'daki en önemli ibadethanelerden birisidir.

<span class="mw-page-title-main">Aya Dimitri Kilisesi</span> Yunanistanın Selanik şehrinde bir kilise

Aya (Aziz) Dimitri Kilisesi, Selanik’te şehrin koruyucusu Selanikli Aziz Dimitri’ye adanmış Bizans devrinden kalma kilise.

<span class="mw-page-title-main">Samsun Agape Protestan Kilisesi</span>

Samsun Agape Protestan Kilisesi, Samsun'da bulunan Protestan kilisesi.

<span class="mw-page-title-main">Aziz Pavlus Kilisesi (Tarsus)</span> Mersin illinin Tarsus ilçesindeki tarihî kilise

Aziz Pavlus Kilisesi veya Aziz Paulos Anıt Müzesi, Mersin ilinin Tarsus ilçesinde yer alır. Geleneğe göre Aziz Pavlus Kilisesi'nin inşa tarihi 1102'dir, ancak mevcut yapı, kubbesiz bir bazilika, çok daha sonra Ortodoks Arap - Rum Cemaati tarafından 1862'de inşa edildi. Rum Kırımı ve Mübadele sorunu'ndan dolayı kilisenin cemaati yok olmuştur ve ziyaretçilerinin sayısı azalmıştır. 1992-1993 yıllarında ise Vatikan tarafından Aziz Pavlus Sempozyumu ve Ayini düzenlenmiştir. Hristiyanlarca kutsal kabul edilen kilise, hac yeri olarak ziyaret edilmektedir. Bina toplam alanı 460 m2 dir. Yapı malzemesi genellikle kesme taş olup iç boyutlar 19.30 m × 17.50 m dir.

<span class="mw-page-title-main">Çupan Şapeli</span>

Çupan Şapeli küçük bir tarihi Ermeni kilisesi. İran'ın Doğu Azerbaycan Eyaleti'ndeki Culfa şehristanının merkezi olan Culfa kentinde bulunur. Vadinin diğer ucunda Aras Nehrinin karşı yakasında Nahçıvan Özerk Cumhuriyeti görünür.

<span class="mw-page-title-main">Aziz Polikarp Kilisesi</span> İzmir, Türkiyede bir kilise

Aziz Polikarp Kilisesi veya Saint Polycarpe Kilisesi, Türkiye'nin İzmir şehrinde yer alan bir Katolik kilisesidir. Adını on iki havariden biri olan Yuhanna'nın öğrencisi ve İzmir Psikoposu Polikarp'tan almaktadır.

<span class="mw-page-title-main">Aziz Ohrili Klement Kilisesi</span>

Aziz Ohrili Klement Kilisesi genellikle basitçe Soborna Crkva olarak anılan Üsküp, Kuzey Makedonya'da yer alan, Makedon Ortodoks Kilisesi'nin en büyük katedralidir.

<span class="mw-page-title-main">Laterano'daki Aziz Yuhanna Bazilikası</span> Romada bazilika

Laterano'daki Aziz Yuhanna Bazilikası olarak da bilinen, Roma Şehri'nde Roma Diyosezi'nin Katolik katedralidir. Baş bazilika 4 kilometre (2,5 mi) uzaklıkta bulunan Vatikan Şehri'nin hemen dışında yer almaktadır. kuzeybatıya. Yine de, olarak Papalığın özellikleri, archbazilika ve onun bitişiğindeki yapıların bir zevk dışı statü gelen İtalya'ya şartlarını, uygun Lateran Antlaşması 1929 Hem Aziz Yuhanna Bazilikası hem de Lateran Sarayı, merkezde Roma'nın en eskisi olan bir Mısır dikilitaşı ile 16. yüzyılın sonunda ortaya konan büyük bir açık alana, Piazza di San Giovanni'ye bakmaktadır. Ne yazık ki, Porta San Giovanni üzerinden şehre giren ve çıkan trafik, şehrin ihtişamını azaltma eğilimindedir. Meydanın karşısında, Roma'daki en saygın kalıntılardan biri ve birçok hacı için hedef olan Scala Santa'yı barındıran bina var. Bölge aynı zamanda siyasi mitingler için bir mekandır ve 24 Haziran'daki Vaftizci Aziz Yahya'nın Doğuşu bayramı, Romalıların rosto porchetta yedikleri bir panayırla kutlanır.

<span class="mw-page-title-main">Agios Ioannis Lampadistis</span>

Agios Ioannis Lampadistis, Kıbrıs'taki Kıbrıs Ortodoks Kilisesi'ne bağlı bir kilise kompleksidir. Kilise, 1985 Trodos Bölgesi Boyalı Kiliseler Dünya Mirası Alanı'nın bir parçası olarak UNESCO Dünya Mirası Listesi'ne alınmıştır.

<span class="mw-page-title-main">Aya Titos Katedrali</span>

Aya Titos Katedrali, Aziz Titus Katedrali, Köprülüzade Fazıl Ahmed Paşa Camii, Vezir Camii veya Yeni Cami, Girit'in Kandiye şehrinde bulunan ve Aziz Titos'a adanmış bir Ortodoks kilisesidir. 1856 yılındaki depremde yerinde bulunan binanın yıkılması sonrasında 1869 yılında yerine inşa edilen Yeni Cami'nin, 1925 yılında kiliseye dönüştürülmesi ile Hristiyan ibadetine açılmıştır. Kilise, 2013 yılında Girit başpiskoposluğunun katedrali olarak ilan edilmiştir. Kilise, eklektik tarzda, kubbeli kare planlı bir yapıdır. Yapının dış cephesinde dikey unsurlar baskın olup üst kısımda taş oyma bir apsis bulunmaktadır.