İçeriğe atla

Kevork Pamukciyan

Kevork Pamukciyan
Doğum23 Şubat 1923(1923-02-23)
Kuzguncuk, İstanbul, Türkiye
Ölüm23 Eylül 1996 (73 yaşında)
Feriköy, İstanbul, Türkiye
MeslekYazar · araştırmacı
Etkin yılları1943-1996

Kevork Pamukciyan (23 Şubat 1923; Kuzguncuk - 23 Eylül 1996; Feriköy), Türkiye Ermenisi yazar, tarih ve biyografi araştırmacısı.[1]

Hayatı

Kevork Pamukciyan, Kayserili bir ailenin çocuğu olarak 23 Şubat 1923 tarihinde İstanbul'un Üsküdar ilçesine bağlı Kuzguncuk semtinin İcadiye Mahallesi'nde dünyaya geldi.[2] Kevork'un babası Hacı Mikayel Pamukciyan ve annesi Nazeli Lusararyan'dır.[2] İlköğretimini Nersesyan-Yermonyan Okulu'nda 1937 yılında tamamlayan Kevork, eğitim hayatına Saint-Joseph Fransız Koleji'nde devam etti. Saint-Joseph'teki eğitimine onuncu sınıfa kadar devam eden Kevork, 1945 yılında eğitimini yarıda bırakarak okuldan ayrıldı.

Kevork Pamukciyan'ın ilk yazısı, İstanbul'da Ermenice olarak haftalık yayınlanan Nor Lur (Yeni Haber) gazetesinde 1943 yılında yayınlandı. "Kaspar Bey Sinabyani Masin" adlı bu eser bir biyografiydi. 1949 yılında ise New York'ta yayınlanan Hayasdani Goçnak (Ermenistan Çanı) adlı dergide bir yazısı yayınlandı. Bu dergideki yazı Kevork'un ilk defa yurt dışındaki Ermeni basını ile ilişkilenmesini sağladı.[2] 1942-1956 yılları arasında Üsküdar, Edirnekapı ve Balıklı Ermeni Mezarlığı'nda bulunan 2000 kadar mezar taşı kitabesini araştırıp derledi.[2]

"Kevork bey dilini çok iyi bilirdi; dinine de bağlıydı. Zaten patrikhaneye hayatını vakfetmesi bunu gösterir. Ama Türk edebiyatına ve diline de bağlılığı yazdıkları ile ortadadır."

İlber Ortaylı, "İstanbul'un efendi hemşehrisi".[3]

1953 yılında faaliyete geçen "Kültürel Araştırmaları Teşvik Cemiyeti"'nin kurucuları arasında yer alan Kevork Pamukciyan'ın "Darphane Ne Zamandan Beri Topkapı Sarayı Dahilindedir?" adlı ilk Türkçe makalesi ise 1956 yılında Türkiye Turing ve Otomobil Kurumu Belleteni adlı dergide yayınlandı. 1967 yılında Türkiye Ermenileri Patrikliği'nin genel sekreterliği yapan Kevork, 1976 yılında İstanbul Teknik Üniversitesi Mimarlık Fakültesi'nin Mimarlık Tarihi ve Restorasyon Enstitüsü'ne üye olarak seçildi.[4]

Kevork Pamukciyan, yaşamı boyunca yaklaşık yüz otuz tane Türkçe makalenin yanı sıra bir Fransızca ve üç yüz tane Ermenice makale kaleme aldı. Eserlerinde çoğunlukla biyografi olmak üzere Ermeni müziği, Ermeni tiyatrosu, Ermeni bayramları ve Ermeni kiliseleri gibi konuları ele aldı. Makalelerinin yanı sıra iki tane de kitap yazan Kevork'un şiir çalışmaları da vardı. Kevork'un Türkçe yazdığı makalelerinden altmış dört tanesi Tarih ve Toplum dergisinde yayınlandı. Tarih ve Toplum dergisi Pamukciyan'ın Türkçe makalelerinin en çok yayınladığı dergi oldu.[5] Bu makaleler dergide 1984-1997 yılları arasında yayınlandı.[2]

Kevork, eserlerinin sonunda Kevork Pamukciyan imzası dışında Kim-Men-Pen, K.M.P., K.P., Kevork Mırayon, K.Mırayon, Hasmig, K.Arkeos, Kharazan isimlerini ve kısaltmaları da imza olarak kullanmıştır.[2]

Kevork Pamukciyan, 23 Eylül 1996 yılında İstanbul'un Şişli ilçesinin Feriköy semtindeki Surp Agop Hastanesi'nde 73 yaşında öldü.[6]

Kaynakça

  1. ^ "Pamukciyan, Kevork". islamansiklopedisi.org.tr. TDV İslâm Ansiklopedisi. 16 Şubat 2020 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 3 Nisan 2020. 
  2. ^ a b c d e f Melek Sarı Güven (2005). "Kevork Pamukciyan'ın Tarih Perspektifinden Olaylara Bakışı (Yüksek Lisans Tezi)" (PDF). ankara.edu.tr. Ankara: Ankara Üniversitesi. 24 Nisan 2020 tarihinde kaynağından arşivlendi (PDF). Erişim tarihi: 6 Nisan 2020. 
  3. ^ Ortaylı, İlber (15 Haziran 2003). "İstanbul'un efendi hemşehrisi". Milliyet. 6 Nisan 2020 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 6 Nisan 2020. 
  4. ^ "Kevork Pamukciyan Biyografisi". hyetert.org. HyeTert. 26 Nisan 2001. 5 Mayıs 2019 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 6 Nisan 2020. 
  5. ^ "Araştırmaya Adanmış Bir Ömür, Kevork Pamukciyan (1923-1996)". hyetert.org. HyeTert. 1 Mart 2003. 19 Mayıs 2019 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 6 Nisan 2020. 
  6. ^ Şimşek, Yaşar (2014). "Ermeni Asıllı Türk Dilcileri ve Bunların Çalışmalarına Genel Bir Bakış" (PDF). haypedia.com. Yeni Türkiye Dergisi. 19 Ağustos 2019 tarihinde kaynağından (PDF) arşivlendi. Erişim tarihi: 6 Nisan 2020. 

Dış bağlantılar

İlgili Araştırma Makaleleri

<span class="mw-page-title-main">İlber Ortaylı</span> Türk tarihçi, akademisyen ve yazar

İlber Ortaylı, Türk tarihçi, akademisyen ve yazar. Türk Tarih Kurumu şeref üyesidir. Ortaylı, Uluslararası Osmanlı Etütleri Komitesi yönetim kurulu üyesi ve Avrupa İranoloji Cemiyeti ve Avusturya-Türk Bilimler Forumu üyesidir.

<span class="mw-page-title-main">Kuzguncuk</span> Üsküdar, İstanbul, Türkiyede mahalle

Kuzguncuk İstanbul ilinin Anadolu yakasında Üsküdar ilçesinde yer alan bir semttir. Boğaziçi’nin Anadolu kıyısında, Üsküdar, Paşalimanı ile Beylerbeyi arasındaki yerleşme Kuzeybatı-güneydoğu doğrultusunda oluşmuş, Boğaziçi’ne açılan bir vadi içinde gelişmiştir.

Eremya Çelebi Kömürciyan ya da Eremya Çelebi, 17. yüzyıl Ermeni şair, tarihçi, tercüman ve matbaacısıdır.

Mıgırdiç Margosyan, Aras Yayıncılık'ın kurucularından Türkiye Ermenisi öğretmen, yazar ve gazeteci.

Dadyan Ailesi Osmanlı Devleti ve Türkiye'ye çeşitli kademelerde hizmet vermiş Ermeni asıllı bir ailedir.

II. Mesrob Srpazan, bilinen adıyla Mesrob Mutafyan, Ermeni din adamı ve Türkiye Ermenileri'nin 84'üncü patriğiydi.

<span class="mw-page-title-main">Balat, Fatih</span> Fatih, İstanbul, Türkiyede mahalle

Balat, İstanbul'un Avrupa Yakası'da Fatih ilçesinde, Haliç kıyısında, Ayvansaray ile Fener semtleri arasında yer alan bir semttir. Balat adı, Rumca saray anlamına gelen palation kelimesinden gelmektedir; surlardaki Blaherna Sarayı'na yakınlığından ötürü semte bu isim verilmiştir.

<span class="mw-page-title-main">Agop Ayvaz</span> Türkiye Ermenisi yazar ve oyuncu

Hagop Ayvaz,, Türkiye Ermenisi tiyatro sanatçısı, yazar ve yayımcı. Türkiye’deki ilk Ermenice tiyatro dergisi olan “Kulis”’i 50 yıl boyunca (1946-1996) aralıksız yayımlamıştır.

<span class="mw-page-title-main">Krikor Ağaton</span> Ermeni asıllı Osmanlı bürokrat ve siyasetçi (1823-1868)

Krikor Ağaton Efendi, Osmanlı Ermenisi eğitimci, ziraatçi, bürokrat, yazar ve siyasetçi. Yurtdışında aldığı eğitim, ailesinin çiftçilik faaliyetleri ve yaptığı ilmi çalışmalarla Osmanlı İmparatorluğunda tarımın gelişmesinde önemli bir rol oynadı. Ağaton Efendi görev yaptığı kurumlarda önemli hizmetlerde bulunarak bazı ilkleri de gerçekleştirdi. İmparatorluğun ilk ziraat mektebinde tercümanlık ve hocalık yaptı. İlk milli serginin tertip komisyonunda yer aldı ve bugünkü Sayıştay'ın temelini teşkil eden Divan-ı Muhasebat kurumunun ilk memurlarından birisi oldu. Sultan Abdülaziz döneminde Umûr-ı Nâfia Nazırlığı 'na getirilen ilk Hristiyan ve Ermeni kökenli kişi oldu.

Artin Hindoğlu, 19. yüzyılda Osmanlı köktenbilimci, tercüman, profesör, dilbilimci ve ilk modern Fransızca-Türkçe sözlük yazarıydı.

<span class="mw-page-title-main">Zabel Yesayan</span>

Zabel Yesayan, Ermeni romancı, şair ve öğretmen.

<span class="mw-page-title-main">Dikran Çöğüryan</span>

Dikran Çöğüryan, Osmanlı Ermenisi ressam, öğretmen, yazar ve gazeteci. Ermeni Soykırımı kurbanlarındandır.

Surp Yergodasan Arakelots Kilisesi, Türkiye'de İstanbul iline bağlı Üsküdar ilçesinde bulunan Ermeni kilisesi. 1846'da inşa edilen kilise 1893'te yenilenmiş, 1962 yılında onarımatabii tutulmuştur. 1985 yılında yeniden onarılan kilise son onarımını 2012 yılında görmüştür.

Hayganuş Mark, Türkiye Ermenisi feminist yazar ve dergi editörüdür. Osmanlı kadın hareketinin en uzun soluklu kadın dergisi Hay Gin'in editörlüğünü yaptı.

<span class="mw-page-title-main">Arşaguhi Teotig</span>

Arşaguhi Teotig, Ermeni sosyal hizmet uzmanı, eğitimci, yayıncı, yazar ve tercüman.

Armenak Kevorg Bedevyan, Mısırlı Ermeni botanikçi ve dilci.

Hovsep Kurban(yan) (d. 1847, Beşiktaş - ö. 1903, Beyoğlu), Osmanlı Ermenisi yazar, vantrilok ve hokkabaz.

Hay Gin, önce Osmanlı İmparatorluğu, ardından ise Türkiye'de yayımlanan eski bir kadın dergisidir. 1919'da, Hayganuş Mark'ın editörlüğünde yayın hayatına başlayan dergi, on beş günde bir yayımlanmaktaydı. Osmanlı İmparatorluğu'nun en uzun yayın hayatına sahip kadın dergisi olurken 1933'te faaliyetlerini sonlandırdı. Feminizm, kadın hareketi ve kadınların faaliyetlerine yer vermekte ve asıl olarak Ermeni kadınlara seslenmekteydi.

Hovhannes H. Balıkçıyan, Ermeni asıllı şair ve gazetecidir.

<span class="mw-page-title-main">Balıklı Ermeni Mezarlığı</span> İstanbulda bulunan bir Ermeni Mezarlığı

Balıklı Ermeni Mezarlığı, İstanbul'un Zeytinburnu ilçesinin Seyitnizam mahallesinde bulunan bir Hristiyan mezarlığı. Kabristan adını eski bir yerleşim yeri olan günümüzde ise Zeytinburnu'nun semtlerinden biri olan Balıklı'dan almaktadır. Bakımı ve işletmesi Türkiye Ermenileri Patrikliği tarafından yapılmaktadır.