İçeriğe atla

Kesme fırtınası

Kesme fırtınası, işletim sistemlerinde işlemcinin, işlemci zamanının büyük kısmını harcayan aşırı sayıda ve düzensiz olarak oluşan kesintilere maruz kalması olayına denir. Kesme fırtınasının tipik nedeni kesinti sınır oranlarını desteklemeyen donanımlardır.

Oluşumu

Kesilme fırtınası zaman paylaşımlı işletim sistemlerinde önceden engellenemeyen olaylardır. Çünkü kesilme fırtınası sistemin algılamasının azalmasına ya da sistemin tamamen donmasına neden olur. Bu durum genelde canlı kilitlenme olarak bilinir. Böyle bir durumda, sistem çok fazla işlemci kesintisine uğrar, başka hiçbir iş tamamlayamaz. Herhangi bir kullanıcı çıktısı ve faaliyeti olmadığı için hiçbir işlem yokmuş gibi görünür.

Kesilme fırtınasının birçok farklı nedeni vardır. Bunların arasında ayarlanmamış donanım, hatalı sürücüler ya da kusurlu işletim sistemleri sayılabilir. Bazı modern donanım düzenleme yöntemleri, kesilme fırtınası oluşma olasılığını azaltır. Örneğin bazı ethernet denetleyicileri kesinti hız sınırlama görevini yerine getirir.

En sık karşılaşılan kesilme fırtınası APIC (gelişmiş programlanabilir kesinti denetleyicisi) denetimi altındaki, diğer sinyalleri APIC’i kesintilemek üzere arkalayan arızalı bir sürücüdür. Bunun üzerine işletim sistemi bu kesintide tüm sürücülere kesintinin donanımdan kaynaklanıp kaynaklanmadığını sorar. Arızalı sürücüler her zaman “evet” açıklamasını verir, ancak donanımın bir araya toplanmasıyla kesilmenin donanım kaynaklı olmadığı sonucu çıkar ve bu cevap daha fazla sürdürülmez. İlk başta kesilmeye uğrayan cihaz kendi kesilme servisine ulaşamaz, yeniden kesilir ve böylece döngü yeniden başlar. Kesinti fırtınası altındaki sistem kilitlenir.

Pek çok işletim sistemi oylama modu görevini yapar, bu cihazlar için kesilmeleri engeller. Bu modda işletim sistemi periyodik olarak donanımı gelen görevler için sorgular. Kesilme sayısı arttıkça ve kesilme modunun etkinliği azaldıkça işletim sistemi duraklayan cihazı kesilme modundan oylama moduna çevirebilir. Aynı şekilde eğer oylama modu kesilme modundan daha az etkin hale gelirse işletim sistemi cihazı yeniden kesilme moduna çevirebilir. Donanımın kesilme hız limiti bu tarz oylama durumlarına olan ihtiyacı gereksiz hale getirir. En uygun sonuçlar için kesilme hız limitinin dikkatlice ayarlanması gereklidir. Örneğin, kesilme hız limiti olan bir Ethernet denetleyici duraklamalar arasında ağdan gelecek paketleri tamponlayacaktır. Eğer hız çok fazla olursa, denetleyicinin tamponlaması taşacak (overflow) ve bazı paketler ulaşamayacaktır. Hız, kesilmeler arasındaki tamponlamanın hızının ne olacağını ve kesilme ile tamponlamaya geçiş arasındaki kesilme sürecini hesaba katarak ayarlanmalıdır.

İlgili Araştırma Makaleleri

<span class="mw-page-title-main">İşletim sistemi</span> bilgisayar donanım kaynaklarını yöneten yazılım

İşletim sistemi ya da işletim dizgesi, bir bilgisayarın donanım kaynaklarını yöneten ve uygulama yazılımlarına hizmet sağlayan yazılımların bir bütünüdür. İşletim sistemleri, bilgisayarın donanımı ile uygulama yazılımları arasında bir köprü görevi görerek kullanıcıların sistemle etkileşim kurmasını sağlar. Öne çıkan örnekler arasında Microsoft Windows, macOS, GNU/Linux dağıtımları, Android ve iOS yer alır.

<span class="mw-page-title-main">Mikrodenetleyici</span>

Mikrodenetleyici bir VLSI entegre devre çipinde küçük bir bilgisayar'dır. Mikrodenetleyici, bellek ve programlanabilir giriş/çıkış çevre birimleri ile birlikte bir veya daha fazla CPU kapsar.

<span class="mw-page-title-main">Mikro çekirdek</span>

Bilgisayar biliminde, bir mikro çekirdek, bir işletim sistemini uygulamak için gereken mekanizmaları minimuma yakın sağlayan işletim sistemi çekirdeği türüdür. Ana çekirdek sadece birimler arası iletişim ve süreçleri sıralama işlerini yapar. Bellek yönetimi, kayıt ortamı yönetimi, sürücüler ve ağ ile ilgili çok sayıda sürec birbirleriyle iletişim kurarak haberleşir. Bu sayede; parçalardan oluşan yapı ve tasarımın sadeleştirilmesi, bir parçadaki hatanın diğer parçaları etkilememesi ve çalışma anında işletim sisteminin güncelleştirilebilmesi mümkün olabilmektedir.

<span class="mw-page-title-main">Dış çekirdek</span>

Dış çekirdek ya da İngilizce özgün adıyla exokernel, uygulama geliştiricileri için işletim sisteminin en temel fonksiyonlarından birisi olan donanıma erişim yordamlarını ve donanım sürücülerini aradan kaldırarak donanıma doğrudan erişim sunan bir işletim sistemi çekirdeği mimarisidir.

<span class="mw-page-title-main">Ethernet</span> Bilgisayar ağı teknolojisi

Ethernet, Yerel ağlar için kullanılan Veri Çerçevesi tabanlı bilgisayar ağı teknolojileri ailesi. Kelimenin kökeni etherden gelmektedir. OSI ağ modelinin Fiziksel katmanı için Veri bağlantısı katmanı/ Ortam erişim kontrolü üzerinden ağ erişimi yoluyla bir dizi kablolama ve sinyalleşme standardı ve ortak bir adresleme formatı tanımlar.

<span class="mw-page-title-main">AmigaOS</span> Amiga kişisel bilgisayarının işletim sistemi

AmigaOS, Amiga kişisel bilgisayarının işletim sistemidir. Grafik arabirimi olan Workbench, CLI komut satırı arabirimi ile birlikte AmigaDOS ve çoğu Amiga modelinde ROM'da yer alan Kickstart'tan oluşur.

<span class="mw-page-title-main">Kesme (bilgisayar)</span>

İş kesme, bilgi işlemede donanımsal olarak olağanüstü durumu belirtmek için gönderilen asenkron sinyal veya yazılımda işletimde değişiklik olacağını göstermek için ihtiyaç duyulan senkronize olaydır.

<span class="mw-page-title-main">PowerPC</span>

PowerPC, AIM olarak bilinen Apple-IBM-Motorola ittifakının 1991'de geliştirdiği bir RISC mikroişlemcisidir. Genel olarak kişisel bilgisayarlar içindir. PowerPC merkezi işlem birimleri (CPU) gömülü (embedded) ve yüksek performans işlemcileri olduğu için popüler olmuştur. PowerPC 1990'da AIM' in ve PReP'in temel taşı oldu, fakat mimari Apple'ın Macintosh'unun 1994–2006 modellerinde daha başarılı bulundu.

Redundant Array of Inexpensive Disks ve Redundant Array of Independent Disks kısaca RAID, diskler arasında veri kopyalama veya paylaşımı için birden fazla sabit diski kullanarak yapılan veri depolama tasarısıdır. Tek diske göre, RAID'in yararı, veri bütünlüğünü, hata toleransını, iş çıkarma yeteneğini ve toplam disk kapasitesini artırmasıdır. Özgün uygulamalarda, anahtar avantajı disk kapasiteyi artırmakla beraber disk performansını da yükseltmesi ve verileri eş zamanlı olarak yedeklemeyi sağlamasıdır.

Kesme kotarıcı ya da kesme hizmet yordamı, yürütümü alınan kesme tarafından tetiklenen, işletim sistemi veya aygıt sürücüsünün bir geri çağırma alt programıdır. Kesme kotarıcıları, temelde kesmenin üretilmiş olması ve kesme kotarıcının görevini tamamlama hızına dair çok sayıda fonksiyona sahiptir.

<span class="mw-page-title-main">Bilgisayar mimarisi</span>

Bilgisayar mimarisi, en küçüğe ve en başarılıya ulaşmayı hedeflerken aynı zamanda maliyeti de göz önünde bulundurduğu için sanat ve bilimin ortak buluştuğu nokta olarak da tanımlanır. Bilgisayar Mimarisi, bilgisayar parçalarının iç yapıları ve aralarındaki haberleşme bağlantıları ile ilgilidir.

<span class="mw-page-title-main">BIOS</span> EPROM adı verilen bir yonga üzerinde ROM Bellek biçiminde yer alan yazılım

BIOS,. EPROM adı verilen bir yonga üzerinde ROM Bellek biçiminde yer alan bir tür yazılımdır. Bilgisayar açıldığı anda işlemciye tüm diğer donanımları sırasıyla tanıtır. Donanımların temel iletişim protokollerini belirler. İşletim sisteminin başlangıç öğelerinin herhangi bir sürücüden yüklenmesini sağlar. İşletim sistemi çalışırken donanım ve işletim sistemi arasındaki ilişkileri düzenler.

<span class="mw-page-title-main">Çekirdek (bilgisayar bilimi)</span>

İşletim sistemi çekirdeği, kısaca çekirdek (kernel), işletim sistemindeki her şeyin üzerinde denetimi olan merkezi bileşenidir. Uygulamalar ve donanım seviyesindeki bilgi işlemleri arasında bir köprü görevi görür. Çekirdeğin görevleri sistemin kaynaklarını yönetmeyi de kapsamaktadır. Genellikle çekirdek, işletim sisteminin temel bir elemanı olarak, yazılımın fonksiyonunu yerine getirebilmesi için kontrol etmesi gereken kaynaklar için düşük seviye soyutlama katmanı sağlayabilir. İşletim sistemi görevleri, tasarımları ve uygulanmalarına göre farklı çekirdekler tarafından farklı şekillerde yapılır. Sistem açılırken belleğe yüklenir ve sistem kapatılıncaya kadar ana bellekte kalır.

<span class="mw-page-title-main">Önyükleme</span> CPUya ilk elektrik verildiğinde bilgisayarın çalışabilmesi için uygulamaya konulan işlemler bütünü ve çalışan uygulamalar

Bilgisayar biliminde önyükleme, bir donanım veya bir yazılım komutu ile elektrik verilen bilgisayarı başlatma işlemidir. Açıldıktan sonra, bir bilgisayarın merkezî işlem biriminin (CPU) ana belleğinde yazılım yoktur, bu nedenle bazı işlemlerin yürütülebilmesi için yazılımı belleğe yüklemesi gerekir. Bu, CPU'daki donanım veya bellenim veya bilgisayar sistemindeki ayrı bir işlemci tarafından yapılabilir. İşletim sistemi ve bazı uygulamalar elde başlatıldığında, önyükleme tamamlanır.

<span class="mw-page-title-main">Gömülü sistem</span> Belli bir fonksiyonu yapmaya yönelik bilgisayar sistemi

Gömülü sistem, bilgisayarın kendisini kontrol eden cihaz tarafından içerildiği özel amaçlı bir sistemdir. Genel maksatlı, örneğin kişisel bilgisayar gibi bir bilgisayardan farklı olarak, gömülü bir sistem kendisi için önceden özel olarak tanımlanmış görevleri yerine getirir. Sistem belirli bir amaca yönelik olduğu için tasarım mühendisleri ürünün boyutunu ve maliyetini azaltarak sistemi uygunlaştırabilirler. Gömülü sistemler genellikle büyük miktarlarda üretildiği için maliyetin düşürülmesinden elde edilecek kazanç, milyonlarca ürünün katları olarak elde edilebilir.

<span class="mw-page-title-main">Canlı USB</span>

Canlı USB, önyüklenebilen tam bir işletim sistemi içeren taşınabilir bir USB'ye bağlı harici veri depolama aygıtıdır. Terim, USB flash sürücüleri anımsatır, ancak sırasıyla "canlı HDD" ve "canlı SSD" olarak adlandırılsalar da, harici bir sabit disk sürücüsünü veya yarıiletken sürücüyü kapsayabilir. Canlı CD'lerden sonraki evrimsel adımdır, ancak yazılabilir depolamanın ek avantajıyla, önyüklenen işletim sisteminde özelleştirmelere izin verir. Canlı USB'ler, sistem yönetimi, veri kurtarma veya test sürüşü için gömülü sistemlerde kullanılabilir ve USB cihazına ayarları kalıcı olarak kaydedebilir ve yazılım paketlerini yükleyebilir.

<span class="mw-page-title-main">Windows NT mimarisi</span>

Microsoft tarafından üretilen ve satılan bir işletim sistemi satırı olan Windows NT'nin mimarisi, kullanıcı modu ve çekirdek modu olmak üzere iki ana bileşenden oluşan katmanlı bir tasarımdır. Tek işlemcili ve simetrik çok işlemcili (SMP) tabanlı bilgisayarlarla çalışmak üzere tasarlanmış, önleyici, yeniden gelen bir işletim sistemidir. Giriş/çıkış isteklerini işlemek için, I / O istek paketlerini (IRP'ler) ve zaman uyumsuz G / Ç'yi kullanan paket odaklı G / Ç kullanırlar. Windows XP'den başlayarak, Microsoft Windows'un 64 bit sürümleri hazırlanmaya başladı; Bundan önce, bu işletim sistemleri yalnızca 32-bit sürümlerde mevcuttu.

<span class="mw-page-title-main">Bilgisayar tamircisi</span>

Bilgisayar tamircisi masaüstü ve dizüstü bilgisayarlarda meydana gelen yazılımsal ve donanımsal kaynaklı sorunları bulup çözüm üretir.

coLinux olarak kısaltılan Cooperative Linux, Microsoft Windows ve Linux çekirdeğinin aynı makinede aynı anda paralel çalışmasına olanak sağlayan bir yazılımdır.

AT91CAP, ARM'nin 32 bit RISC mikroişlemcilerini temel alan bir Atmel mikrodenetleyici ailesidir. Uygulama geliştiricisi tarafından kişiselleştirilebilen bir metal programlanabilir mantık kapıları bloğu içerirler. MP Bloğu bir veya daha fazla ek işlemci çekirdeği, ek çevre birimleri veya arayüzler ya da GPS korelatörü gibi uygulamaya özel mantık içerebilir.