İçeriğe atla

Kerim Bey Mehmandarov

Kerim Bey Mehmandarov
AzericeKərim bəy Mehmandarov
Doğum2 Aralık 1854(1854-12-02)
Şuşa, Şamahı Guberniyası, Kafkasya Genel Valiliği, Rus İmparatorluğu
Ölüm2 Haziran 1977 (73 yaşında)
Bakü, Azerbaycan SSC, Sovyetler Birliği
MilliyetAzeri
MeslekCerrah, siyasetçi
Etkin yıllar1877–1929
ÖdüllerAziz Anna Nişanı
Aziz Stanislaus Nişanı
Aziz Vladimir Nişanı

Kerim Bey Mustafa Bey oğlu Mehmandarov (AzericeKərim bəy Mustafa bəy oğlu Mehmandarov) veya Abdül Kerim bey Mehmandarov (AzericeƏbdül Kərim bəy Mehmandarov), Azeri kökenli bir Rus İmparatorluk ve Sovyet cerrahı. Sankt-Petersburg'daki Tıp-Cerrahi Akademisinden mezun olan ilk etnik Azerilerden biri olan Mehmandarov, Şuşa eğitim topluluğu Naşr Maarif'in liderlerinden biri ve Şuşa'daki ilk Rus-Azeri kız okulunun kurucusuydu.[1]

İlk yılları

Azeri asil Mehmandarovlar ailesinden olan Kerim Bey, 2 Aralık 1854'te Rus İmparatorluğu'nun Kafkasya Genel Valiliği'ne bağlı Şamahı Guberniyası'nın Şuşa kentinte doğmuştur. Babası Mirza Mustafa, Rus İmparatorluk subayı iken, büyükbabası Mirza Ali, Karabağ Hanı İbrahim Halil Han'ın mehmandarıydı. Mehmandarov, 1872'de Bakü Lisesinden ve 1877'de Sankt-Petersburg Tıp-Cerrahi Akademisinden mezun olmuştur.[2]

Tıbbi kariyeri

Mezun olduktan sonra 93 Harbi sırasında bir askerî hastanede çalışan Mehmandarov, aynı zamanda Poltava Guberniyasındaki difteri salgınıyla mücadele etmiştir. Daha sonra Mehmandarov, 162. Ahaltsihe alayında doktor olarak görev yapmıştır. 1883'te Azerbaycan'a döndükten sonra pratikine devam etmiştir.[2]

Siyasi kariyeri

Mehmandarov, yeraltı bir Azeri militan örgütü olan Difai'nin Şuşa yerel komitesinin başına seçilmiştir. Onun emri altında Şuşa savcısı Lunyakin, Yelizabetpol polis şefi Bannikov ve Azeri polis şefi Felikinski gibi birkaç Rus subayı öldürülmüştür. Mehmandarov, 1929'da Şuşa'da ölmüştür.[3]

Ödülleri

Mehmandarov, 1878'de III. derece Aziz Anna Nişanı, 1880'de II. derece Aziz Stanislaus Nişanı, 1897'de II. derece Aziz Anna Nişanı, 1911'de ise IV. derece Aziz Vladimir Nişanı ile ödüllendirilmiştir.[2]

Kaynakça

  1. ^ Mikeladze, Galina. "Неизвестные страницы жизни Абдул Керима Мехмандарова - Очерк". 1news.az (Rusça). 15 Şubat 2011 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 13 Nisan 2021. 
  2. ^ a b c "Kərim bəy Mehmandarov". Azerbaycan Sovyet Ansiklopedisi (Azerice). 6. 1982. s. 470. 
  3. ^ Swietochowski, Tadeusz (2002). Russian Azerbaijan, 1905-1920 : the shaping of national identity in a Muslim community (İngilizce). Cambridge: Cambridge University Press. s. 44. ISBN 0521522455. OCLC 49594100. 

İlgili Araştırma Makaleleri

<span class="mw-page-title-main">Mirza Hazar</span>

Mirza Kerim oğlu Mikayilov veya Mirza Hazar, Azeri yazar, siyasi analist, spiker, radyocu, yayıncı ve Kitâb-ı Mukaddes'in Azericeye çevirmeni. Ayrıca Mirza Michaeli olarak da bilinir.

<span class="mw-page-title-main">Aliağa Şıhlinski</span>

Aliağa İsmailağa oğlu Şıhlinski, Azerbaycan asıllı Rus İmparatorluk Ordusu generali.

<span class="mw-page-title-main">Ziver bey Ahmedbeyov</span>

Ziver bey Ahmedbeyov Azeri mimar, araştırmacı ve profesör; ve yükseköğrenim mezunu olan ilk Azeri mimardır. Ziver bey Ahmedbeyov 1873 yılında o zaman Rus İmparatorluğu'nun bir parçası olan Azerbaycan'ın Şamahı şehrinde doğdu. İlk ve orta öğrenimini Şamahı'da aldı. 1902 yılında yükseköğrenimini Sankt-Peterburg İnşaat Mühendisleri Enstitüsünü bitirdi ve aynı yıl Bakü'ye yerleşti. 1902-1917 yılları arasında Ahmedbeyov Bakü Guberniyası İdaresinde, sonra ise Bakü Şehir İdaresinde mimar olarak çalıştı. 1918 yılında Azerbaycan Halk Cumhuriyeti ilan edildikten sonra Bakü'nün baş mimarı oldu ve bu göreve 1920 ilan edilen Azerbaycan Sovyet Sosyalist Cumhuriyeti döneminde de devam edip 1922 yılına kadar sürdürdü.

Musa Hacıkasımov Azeri mimar ve şehir plancısı.

<span class="mw-page-title-main">Süleyman Sülkeviç</span>

Süleyman Bey Sülkeviç, Lipka Tatarı asker, siyasetçi, Rus İmparatorluğu korgenerali, Kırım Başbakanı (1918) ve 1918-20 yılları arasında Azerbaycan Silahlı Kuvvetleri Genelkurmay Başkanı.

<span class="mw-page-title-main">Balakişi Bey Arablinski</span>

Balakişi Bey Arablinski, Rus İmparatorluk Ordusu'nda görev yapmış korgeneral.

<span class="mw-page-title-main">Firudin Bey Vezirov</span>

Firudin Bey Vezirov, asker, Rus İmparatorluğu ve Azerbaycan Halk Cumhuriyetinin Tümgenerali. Rus İmparatorluğu ordusunda 15. Tver Drakon Alayının ve 10. Novotroitsko-Yekaterinoslavsky Drakon Alayının komutanı olmuştur.

<span class="mw-page-title-main">Cihangir Bey Kazımbeyli</span> Azerbaycan askeri subayı

Cihangir Bey Kazımbeyli ve ya Cihangir Bey Kazımbeyov, bir Azeri askeri subayıydı. Rus, Azerbaycan ve Polonya ordularında görev yapmış olan Kazımbeyli 1920 Gence İsyanının liderlerinden biri olarak tanınıyor.

Nigar İbrahim Bey kızı Usubova, Azeri kökenli Sovyet piyanist, öğretmen ve profesördü. Ayrıca Bakü Müzik Akademisi'nin Piyano Fakültesi'nin başkanı olarak çalışmış ve aynı akademinin eğitim ve bilimsel çalışmaları dalında rektör yardımcılığı görevini yapmıştır. Usubova iki kez onur rozeti ile ödüllendirilmiştir.

<span class="mw-page-title-main">Habib Bey Selimov</span>

Selimov Hebib Bey Hacı Yusuf oğlu Tümgeneral, Azerbaycan Halk Cumhuriyeti'nin ilk Genelkurmay Başkanı, “Asgeran Savaşı Kahramanı” olarak bilinmektedir.

<span class="mw-page-title-main">Eldar Azizov</span> Bakü Belediye Başkanı

Eldar Aziz oğlu Azizov, 15 Kasım 2018 tarihinden bu yana Bakü valisi olarak görev yapan Azeri siyasetçi.

<span class="mw-page-title-main">Mirza Memmed Hasan bey Hacı</span>

Mirza Memmed Hasan bey Hacı Hasan Ali bey oğlu Valiyev, Azerbaycanlı Rus imparatorluk memuru, guberniya sekreteri. Oyuncu Abulfat Vali, şair Necefgulu bey Şeyd'in babasıdır.

<span class="mw-page-title-main">Kerim Han İrevanski</span>

Kerim han İrevanski, Kerim han İrevanli veya Kerim Abbasgulu han İrevanski, Rus İmparatorluğu ve Azerbaycan Cumhuriyeti'nin askeri subayı, albayı.

<span class="mw-page-title-main">Mihail Alekseyev</span>

Mikhail Vasilyevich Alekseyev, I. Dünya Savaşı ve Rus İç Savaşı sırasında Rus İmparatorluk Ordusu generaliydi. 1915 ve 1917 yılları arasında Çar II. Nicholas'ın Stavka Genelkurmay Başkanı olarak görev yaptı ve Şubat Devrimi'nden sonra Mart-Mayıs 1917 arasında Rus Geçici Hükümeti altında başkomutanlığını yaptı. Daha sonra Rus İç Savaşı'nda Gönüllü Ordu'nun kurulmasında başrol oynadı ve 1918'de Volga bölgesinde Bolşeviklerle savaşırken kalp yetmezliğinden öldü.

<span class="mw-page-title-main">Cevat Şıhlinski</span>

Cevat Şıhlinski,, Azerbaycanlı bir subay ve tümgeneraldir. General Aliağa Şıhlinski'nin yeğeni ve yazar İsmail Şıhlı'nın amcasıdır.

<span class="mw-page-title-main">Velibeyov, Seferali bey</span>

Seferali bey Hasan bey oğlu Velibeyov (Velibeyli) - tanınmış bir Azerbaycanlı eğitimci, yayıncı, öğretmen ve tercüman. Transkafkasya (Gori) öğretmen okulunun Azerbaycan şubesinin ilk mezunu. Azerbaycan dilinde okuma üzerine ilk ders kitaplarının yazarı ve derleyicisi.

Zeynal bey Vezirov Azerbaycanlı bir siyasetçi, Azerbaycan Demokratik Cumhuriyeti parlamentosu üyesiydi.

<span class="mw-page-title-main">Mustafa Topçubaşov</span>

Mustafa Ali Bey oğlu Topçubaşov Azerbaycanlı bir cerrahdı. Topçubaşov, Sosyalist Emek Kahramanı unvanı, Stalin Ödülü sahibi ve Lenin Nişanı sahibi olmuştur.

Danyal Bey Hallecov, Rus İmparatorluğu ve Azerbaycan Demokratik Cumhuriyeti subayı olup, Birinci Dünya Savaşı ve 1920 Gence İsyanı'na katılmıştır.

<span class="mw-page-title-main">Georgi Berhmann</span> Rus piyade kumandanı

Georgi Eduardoviç Bergmann (1854–1929), I. Dünya Savaşı sırasında Osmanlı İmparatorluğu'na karşı Bergmann Taarruzunu organize etmesiyle tanınan Rus Piyade Kumandanıdır. Aynı zamanda Rus İç Savaşı sırasında Beyaz Ordu'nun komutanıydı.