İçeriğe atla

Kereste raftingi

Vancouver, British Columbia'ya Rafting (Ağustos 2006).
1930'larda Kuzey Finlandiya'daki salcılar
Willamette Nehri'nde kereste raftingi (Mayıs 1973).

Kereste raftingi, kesilen ağaç gövdelerinin birbirine bağlanmasıyla elde edilen sallar ile yapılan ulaşım yöntemidir, sallar nehirden veya bir gölden aşağı şekilde ya da başka bir su kütlesi boyunca sürüklenir veya çekilir. Muhtemelen, kütük çakma işleminden sonra, kesilen keresteyi taşımanın en ucuz ikinci yoludur. Her iki yöntem de kereste yüzdürme olarak adlandırılabilir. Avusturya, Çek Cumhuriyeti, Almanya, Letonya, Polonya ve İspanya'da oluşturulan ahşap rafting geleneği, 2022 yılında UNESCO İnsanlığın Somut Olmayan Kültürel Mirası Temsili Listesi'ne girdi [1]

Tarihi Rafting

Frances Anne Hopkins'in Ahşap Salı, 1868.

Bağımsız kütükleri yüzdürmenin tehlikeli bir görevi olan kütük sürmenin aksine, yüzdürücüler veya salcılar, sallar üzerine inşa edilmiş kabinler, küreklerle yönlendirme ve durdurma imkanı ile yönlendirmenin rahatlığının tadını görece çıkarabilirler. Öte yandan rafting, daha geniş su yolu gerektirmektedir.

Ahşap sallar, hem hammadde (cevher, kürk, av eti ) hem insan yapımı eşya hem de insan ve mal taşıma aracı olarak kullanılıyordu.

Theophrastus (T. Bitki. 5.8.2), Romalıların elli kadar direk ve yelkenle hareket ettirilen devasa bir sal yoluyla Korsika kerestesini nasıl ithal ettiklerini kayda geçirmiştir.

Bu uygulama, başta Kuzey Amerika olmak üzere, Almanya'nın tüm ana nehirlerinde ve dünyanın birçok yerinde yaygındı. Kereste raftingi, güneybatı Almanya'da olduğu gibi, Main, Neckar, Tuna ve Ren yoluyla kıyı şehirleri ve eyaletleri ile büyük kıta ormanlarını birbirine bağlamaya izin verdi, erken çağ modern ormancılık ve uzak mesafe ticareti yakından ilgiliydi. Kara ormandaki büyük çam ağaçları, Hollanda'ya satıldıkları için "Holländer" olarak adlandırılıyordu. Ren Nehri üzerindeki büyük ahşap sallar 200 ila 400 m uzunluğunda, 40 m genişliğindeydi ve birkaç bin kütükten oluşuyordu. Mürettebat, barınak, fırınlar, fırınlar ve hayvan ahırları dahil olmak üzere 400 ila 500 kişiden oluşuyordu.[2] Kereste raftingi altyapısı, Kıta Avrupası'nın her yerinde birbirine bağlı büyük ağlara olanak sağladı. Demiryolunun gelişi, buharlı tekne gemileri, kamyon taşımacılığı ve yol ağlarındaki gelişmeler, ahşap salların kullanımını kademeli olarak azalttı. Finlandiya'da ise halen önemini korumaktadır. İspanya'da, bu ulaşım yöntemi Ebro, Tajo, Júcar, Turia ve Segura nehirlerinde, esas olarak ve daha az ölçüde Guadalquivir'de kullanıldı. On altıncı yüzyılın başlarından 20. yüzyılın ortalarına kadar kullanımının uzatıldığına dair belgesel kanıtları mevcuttur. Rusya'da, belyana adı verilen detaylı ahşap salların kullanımı 1930'lara kadar devam etti.

İnşaası

JR Booth'un salında aşçılık, 1880 civarı. Salcılar nehirden aşağı süzülürken bu sallarda yemek pişirir, yer ve uyurlardı.

Ahşap sallar çok büyük boyutlara ulaşabilmektedir. Bazen 600 metre (2.000 ft) uzunluğa, 50 metre (160 ft) genişliğe ve 2 metre (6 ft 7 in) yüksekliğe çıkmaktadır. Bu tür sallar binlerce kütük içermektedir. Sayıları 500'e varan kütükler salcıların rahatı için kalyon ve kadırga yapımında da kullanılıyordu. Salın kontrolü önce küreklerle, daha sonra römorkörlerle yapılıyordu.

Salın yapımı akarsuya göre farklılık göstermektedir. Kayalık ve rüzgarlı nehirler, basit ama bazen akıllı inşaat salları görmüştür. Örneğin, kütüklerin ön kısımları tahta çubuklarla birleştirilirken, arka kısımlar birbirine, gevşek bir şekilde iple bağlanıyordu. Ortaya çıkan gevşeklik, dar ve rüzgarlı su yatakları için kolay adaptasyona izin veriyordu. Mississippi Nehri gibi geniş ve sessiz nehirler, devasa salların karavanlarda seyahat etmesine ve hatta iplere zincirlenmesine imkan verdi.

Büyük nüfuslu pazarlara su yollarıyla uzun mesafelerde rafting yapmak için üretilmiş kütük sallar, 1883'te Atlantik kıyısında ortaya çıktı. O bölgede kimi zaman Joggins-Leary kütük gemileri olarak anılırlardı çünkü bu sallar işadamı James T. Leary tarafından finanse ediliyordu ve Joggins, Nova Scotia'da kurulmuştu.[3][4] Ayrıca 14 Eylül 1888 gibi erken bir tarihte Ren Nehri üzerinde kullanıldığı görülmüştür.[5] Pasifik kıyısındaki kullanımları ilk olarak, 21 Eylül 1889'da Pasifik'in batı kıyısında Joggins Raft Company'yi kurduklarında , San Francisco ve Kuzey Pasifik Demiryollarından kapitalistler James Mervyn Donahue ve San Diego ve Arizona Demiryollarından John D. Spreckels tarafından tasarlandı.[6]

Güneydoğu Amerika Birleşik Devletleri'nde

Alaska'da (Ekim 2009) çekme işlemi için rafting yapılan kütükler.
Römorkör, Vancouver yakınlarında bir kütük salı itiyor (Mayıs 2012)

Rafting, güneydoğu Amerika Birleşik Devletleri'nde kereste taşımanın başlıca yöntemiydi, ancak Mississippi Nehri dışında, sallar yukarıda açıklananlardan mutlaka daha küçüktü. Örneğin, Georgia'nın Altamaha Nehri üzerinde, maksimum genişlik yaklaşık kırk fit (12 m) idi, bu, demiryolu köprülerinin kazıklarının arasından geçilebilecek en büyük genişlikti. Maksimum uzunluk yaklaşık 250 fit (76 m) idi, bu da nehrin sadece çok dar değil, aynı zamanda fazla eğri birkaç milinden olan The Narrows'da gezinilebilecek en büyük uzunluktu. Her salın biri pruvada, diğeri kıçta olmak üzere kırk ila elli fit uzunluğunda iki küreği vardı. Kürekler salı itmek için değil yönlendirmek içindi. Asgari sal mürettebatı, genellikle kıç küreği yöneten pilot ve pruva eli olmak üzere toplam iki adamdı. Sallarda genellikle barınak için eğimli bir kulübe ve ocağın ısınması ile üzerinde yemek pişirilmesi için bir toprak yığını mevcuttu. Altamaha'daki ahşap sallar, tomrukları, kereste yelkenli gemilere yüklenip Liverpool, Rio de Janeiro ve Havana gibi uluslararası pazarlara taşındıkları Georgia, Brunswick limanına teslim ediyordu.[7] Nehirliler, Atamaha'daki rotaları boyunca çeşitli özelliklere ve tehlikelere renkli isimler verdi. Pek çok "nehir adamı lakabı" 'ndan birisi, nehrin kuzeyi Long County ile güneyi Wayne County arasındaki sınırı belirleyen ve bir pilot ile mürettebatın maaşları, keresteleri ve bazen de canları kaybedebileceği, tehlikeli akıntısı ve özellikle zahmetli bir virajı olan "Eski Cehennem Körfezi" vardı. " [8][9][10]

Ayrıca bakınız

Kaynakça

  1. ^ "UNESCO - Timber rafting". 1 Aralık 2022 tarihinde kaynağından arşivlendi. 
  2. ^ "Beschreibung eines großen Rheinfloßes". 29 Kasım 2014 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 9 Mayıs 2023. 
  3. ^ "A Big Raft Comes By Sea" 25 Mart 2023 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi., New York Times, August 25, 1883
  4. ^ "The Joggins Log Raft". Waterbury Evening Democrat. Waterbury, Connecticut. 13 Ağustos 1888. s. 1 – Newspapers.com vasıtasıyla. 
  5. ^ "Notes and Comments". The Newcastle Weekly Courant. Newcastle, England. 14 Eylül 1888. s. 2 – Newspapers.com vasıtasıyla. 
  6. ^ "To Handle Big Lumber Rafts". The New York Times. New York, New York. 22 Eylül 1888. s. 5 – Newspapers.com vasıtasıyla. 
  7. ^ Mark V. Wetherington (1 Eylül 2001). The New South Comes to Wiregrass Georgia, 1860-1910 - Timber Is King. Univ. of Tennessee Press. ss. 113-114. ISBN 978-1-57233-168-6. 
  8. ^ Delma E. Presley (4 Haziran 2013). "Rafting Folklore". New Georgia Encyclopedia. 3 Şubat 2014 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 25 Haziran 2020. 
  9. ^ John H. Goff (1 Aralık 2007). Placenames of Georgia. University of Georgia Press. ss. 403-404. ISBN 978-0-8203-3129-4. 
  10. ^ U.S. Geological Survey Geographic Names Information System: Old Hell Lake

daha fazla okuma

  • Bowering, Ian Ahşap sallar Long Sault Rapids'i Standard Freeholder'da nasıl koştu (8 Ekim 1993) Cornwall Public Library, Ontario'da erişildi [1] 21 Haziran 2006
  • Morrison, Carlton A. Nehri Koşuyor: Altamaha, Ocmulgee, Oconee ve Ohoopee'de Sırıkla Botlar, Vapurlar ve Ahşap Sallar. Çeşitli Georgia (ABD) kitaplıklarında ve yayıncının web sitesinde mevcuttur:' 'www.saltmarshpress.com

Dış bağlantılar

İlgili Araştırma Makaleleri

<span class="mw-page-title-main">Sakarya</span> Türkiyenin Marmara Bölgesinde bir il

Sakarya, Türkiye'nin en kalabalık yirmi ikinci ilidir. İl ismini topraklarından geçen Sakarya Nehri'nden almıştır. Sakarya ilinin merkezi Adapazarı'dır. Adapazarı 2021 yılında Danimarka'da aldığı ödül ile bisiklet şehri ünvanını kazanmıştır.

<span class="mw-page-title-main">Karadeniz Bölgesi</span> Türkiyenin Karadeniz kıyısındaki coğrafi bölgesi

Karadeniz Bölgesi, ismini Karadeniz'den alan, Sakarya Ovası'nın doğusundan Gürcistan sınırına kadar uzanan Türkiye'nin yedi coğrafi bölgesinden biridir. Gürcistan, Doğu Anadolu Bölgesi, İç Anadolu Bölgesi, Marmara Bölgesi ve adını aldığı deniz ile komşudur. Türkiye'deki bölgeler arasında büyüklük bakımından üçüncü sırada yer almaktadır, ayrıca doğu batı genişliği ve yerel saat farkı en fazla olan bölgedir. Karadeniz Bölgesi'nin en büyük ve gelişmiş şehirleri sırasıyla 1.371.274 nüfusuyla Samsun, ardından Trabzon ve Ordu'dur.

<span class="mw-page-title-main">Dendrokronoloji</span>

Dendrokronoloji, Yunanca ağaç ve zaman sözcük köklerinden oluşmakta ve ağaç halkaları ile tarihleme yapma yöntemi anlamına gelmektedir.

<span class="mw-page-title-main">Sakarya Nehri</span> Türkiyenin Karadeniz bölgesinde bir ırmak

Sakarya Nehri Kızılırmak ve Fırat nehirlerinden sonra Türkiye'nin üçüncü en uzun, Kuzeybatı Anadolu'nun ise en büyük akarsuyudur. Nehir, ismini Yunan Mitolojisi'ndeki nehir tanrısı Sangarius'dan almaktadır.

<span class="mw-page-title-main">Hazar Denizi</span> Dünyanın en büyük gölü

Hazar Denizi dünyanın en büyük gölü veya eksiksiz bir deniz olarak sınıflandırılan dünyanın en büyük iç su kütlesidir. Adını Hazar Kağanlığı'ndan almıştır. Güneydoğu Avrupa ve güneybatı Asya'dadır ve dünyanın en büyük tuzlu su gölüdür. Hem deniz, hem de göl özelliklerini taşımaktadır. Petrol yataklarınca zengindir. Tektonik göllere örnektir. Endoreik bir havza olarak, Avrupa ile Asya arasında, Kafkasya'nın doğusunda, Orta Asya'nın geniş bozkırlarının batısında ve Batı Asya'daki İran platosunun kuzeyinde yer almaktadır. Denizin yüzey alanı 371.000 km2 ve hacmi 78.200 km3'tür. Tuzluluk oranı yaklaşık %1,2 olup, bu oran çoğu deniz suyunun tuzluluğunun yaklaşık üçte biri kadardır. Kuzeydoğuda Kazakistan, kuzeybatıda Rusya, batıda Azerbaycan, güneyde İran ve güneydoğuda Türkmenistan ile sınırlanmıştır. Hazar Denizi çok çeşitli canlı türlerine ev sahipliği yapmaktadır ve en çok havyar ve petrol endüstrileriyle tanınmaktadır. Petrol endüstrisinden kaynaklanan kirlilik ve Hazar Denizi'ne akan nehirler üzerine inşa edilmiş barajlar, denizde yaşayan organizmaları olumsuz etkilemiştir.

<span class="mw-page-title-main">Tiflis</span> Gürcistanın başkenti

Tiflis, Gürcistan'ın başkenti ve en kalabalık ilidir. Tiflis Gürcistan'ın doğusunda, Tiflis Havzasında, Kura Nehri'nin iki yakasında kurulmuştur. Kuzeyinde Saguramo Dağları'nın güney yamacı, doğusunda İgris Zageni Dağı'nın kuzeybatı bölümü ve güneyinde Trialeti Dağları uzanmaktadır. Şehir 502 km²'lik bir alanı kaplar ve 1.152 milyondan fazla nüfusa sahiptir. MS 5. yüzyılda İberya Kralı Vahtang Gorgasali tarafından kurulan şehir, o zamandan beri çeşitli Gürcü krallıklarının ve cumhuriyetlerinin başkenti olarak hizmet etti.

<span class="mw-page-title-main">Louisiana</span> Amerika Birleşik Devletlerinde eyalet

Louisiana, ABD'nin Güney eyaletlerinden birisidir.

<span class="mw-page-title-main">Atlanta</span>

Atlanta, ABD'nin Georgia eyaletinin en büyük kenti ve başkentidir. Atlanta'nın şehir sınırları içindeki nüfusu 432.427 olup varoşları ile birlikte Atlanta büyük metropolitan bölgesinin nüfusu 5.457.831 kişi olup ABD'nin nüfus itibarıyla dokuzuncu büyük metropolitan bölgesidir. Atlanta aynı zamanda "Fulton Kontluğu" (county) merkez şehridir. Atlanta Fulton Kontluğu'nun tamamını içine aldığı gibi doğuya doğru "DeKalb County"'nin de bir kısmını kapsamaktadır.

<span class="mw-page-title-main">Ahit Sandığı</span>

Ahit Sandığı veya Sözleşme Sandığı ya da İslam'da geçen adıyla Tâbutu Sekîne, Çıkış Kitabı'nda sözü geçen On Emir'in yazılı olduğu iki orijinal taş tableti barındıran, kapaklı ve altın kaplamalı ahşap bir sandıktır. İbraniler'in Yeni Ahit kitabına göre, sandığın içinde aynı zamanda Harun'un asası ve bir tencere man meyvesi bulunuyordu.

<span class="mw-page-title-main">Kanyon</span> coğrafi terim, uçurumların arasındaki aralık

Kanyon, Dünya yüzeyinde nehirlerce oluşturulmuş derin vadilere denir. Türkçeye Frenk dillerden gelen Kanyon adı, kaynağı İspanyolca asıllı olan cañón sözüdür.

<span class="mw-page-title-main">Kanal</span>

Kanal veya Ark, insan eliyle yapılmış, sulama ya da ulaşım amacı ile kullanılan su yoludur. Akma hızı fazla olmayan ırmaklar geçmişten günümüze hep ulaşım için kullanılagelmiştir. Bu ırmakların birbirlerine yakınlaştığı yerlerde kanallar açılmak suretiyle ulaşım daha da kolay hâle getirilmiştir.

<span class="mw-page-title-main">Isambard Kingdom Brunel</span> İngiliz makine ve inşaat mühendisi (1806-1859)

Isambard Kingdom Brunel, FRS, İngiliz makine ve inşaat mühendisi. Tersaneleri, Büyük Batı Demiryolu'nu, Atlas Okyanusu'nu aşan ilk pervane ile çalışan buharlı gemi de dâhil olmak üzere bir dizi buharlı gemiyi ve sayısız önemli köprü ve tüneli inşa etmiştir. Tasarımları modern mühendislik ve toplu taşıma konusunda devrim yaratmıştır.

<span class="mw-page-title-main">İnka mimarisi</span>

İnka mimarisi üç temel kavram üzerine kurulmuştur: hassaslık, kullanışlılık ve sadelik. İnka mimarisinin temel anlayış prensibi "Azı karar çoğu zarar." olmuştur.

<span class="mw-page-title-main">Monoray</span>

Bir monoray veya havaray, hattının tek bir ray veya kirişten oluştuğu bir demiryolu'dur. Halk arasında "monoray" terimi genellikle herhangi bir yükseltilmiş demiryolu veya insan taşıyıcı biçimini tanımlamak için kullanılır. Daha doğru bir ifadeyle, bu terim track tarzını ifade etmektedir. Monoraylar genellikle havaalanı transferlerinde ve orta kapasiteli metrolarda bulunan tek raylı sistemlerdir. Monoraylar tramvaylardan ve hafif raylı sistemlerden her zaman diğer trafikten ve yayalardan ayrı olmaları ile ayrılırlar.

<span class="mw-page-title-main">Messina (il)</span> İtalyada bir il

Messina ili, İtalya'nın Sicilya Özerk Bölgesinde yer alan bir ildir. Bu ilin merkezi Messina'dır.

<span class="mw-page-title-main">Aust-Agder</span> Norveçte il

Aust-Agder, Norveç'in güneyinde Kuzey Denizi'nin kolu olan Skagerrak kıyısında yer alan, on beş belediyelik eski eyalettir.1 Ocak 2020'de Vest-Agder ile birleşerek Agder halini almıştır. 1918 yılına kadar Nedenes amt. (valiliği) olarak adlandırılan bölgenin sınır komşuları doğuda Telemark, batıda Rogaland ve Vest-Agder'dir. 9,158.15 km²'lik alan üzerindeki eyalet, 2011 verilerine göre 111.495 nüfusa sahiptir. Nikel ve demir cevheri madenleri bulunan eyaletin merkezi Arendal'dır. Bahçıvanlık ve ormancılık başlıca gelir kaynaklarıdır.

<span class="mw-page-title-main">Balsam kavağı</span> bitki türü

Balsam kavağı, söğütgiller (Salicaceae) familyasından, Alaska'dan Kanada'ya kadar Kuzey Amerika'da yetişen bir kavak türü.

<span class="mw-page-title-main">Apalaş Yürüyüş Patikası</span>

Apalaş Yürüyüş Patikası veya tam ismiyle Apalaş Ulusal Manzaralı Yürüyüş Patikası doğu ABD'de güneyde Georgia eyaletinden bulunan "Springer Dağı"'ndan başlayan ve ABD'nin Georgia, Kuzey Karolina, Tennessee, Virginia, Batı Virginia, Maryland, Pensilvanya, New Jersey, New York, Connecticut, Massachusetts, Vermont, New Hampshire ve Maine eyaletlerinden geçip Maine eyaletinde "Katahdin Dağı"'da sona eren motorlu vasıtalara kapalı olup sırf yürüyüş ve trekking yapanların kullanması için hazırlanmış olan, iyi işaretlenmiş ve iyi bakımlı özel uzun mesafeli yürüyüş patikasıdır.

<span class="mw-page-title-main">Ahşap karkas</span>

Ahşap karkas ağır ahşaplarla inşa etmenin geleneksel yöntemidir. Büyük ahşap mandallarla tutturulmuş derzlerle kare ve dikkatli bir şekilde birleştirilen ve birleştirilmiş ahşaplar kullanılarak yapılar oluşturulur. 19. yüzyıl boyunca ahşap binalarda yaygındır. Yük taşıyan kerestenin yapısal çerçevesi binanın dışında maruz bırakılırsa yarı ahşap karkas olarak adlandırılabilir ve birçok durumda ahşap arasındaki dolgu dekoratif etki için kullanılacaktır. Bu tür mimariler için en çok bilinen ülke Almanyadır. Ahşap karkas evler güneydoğu hariç tüm ülkeye yayılmıştır.

<span class="mw-page-title-main">Una (Sava)</span> Bosna Hersek ve Hırvatistanda akarsu

Una Kiril: Уна), Hırvatistan ve Bosna-Hersek'te bir nehirdir. Nehrin toplam uzunluğu 214.6 km (133.3 mi) ve havza alanı 9.829 km²'dir. Una nehri adını Romalılardan aldı. Romalılar güzelliğini o kadar benzersiz bulmuşlar ki, ona Tek (Una) adını verdiler. İsminin başka bir yorumu, Hint-Avrupa kökenli unt kelimesinden türetilmiş bir İlirya kökenli kelime olmasıdır.