İçeriğe atla

Kereet

Kereet veya Hereet - Tıva Türklerinde bir sülale adı. Eski Türkler çağında tarihi bir soy veya boy adı.

Adı-Soyu

Rus gramotalardaTarihler Yığıntısı (Camiüttevarih)Yuan-çao-bi-şi
S. A. Kozinnin
transkripi
B.İ. Pankratov'un
transkripti
John C. Street -in
transkripti[1]
Keretsler, Kereltsler,
Koreltsler
KeraitKereitKereydKereyi+d

Tabloya açıklamalar.

  • XVII. asır, Tom şehrinde tüzüklerde, Rus yasalarında bu boy veya topluluk adı belirtilmiştir.
  • «Tarihler Yığıntısı» (Câmi'ut-Tevârîh) — Raşid ad-Din adlı İran'da İlhanlıların vezirinin eseridir.

Yuan törenin gizli tarihine bakılırsa...

  • Сөстер шилчидилгезин С. А. Козин бодунуң «Сокровенное сказание» деп очулга ажылынга Тексты деп эгеге парлаан. Сөстерни ол кижи академиктиг латин үжүктер ажыглап тургаш парлаан. Орус дылда С. А. Козин ол аймакты 'Кереит' кылдыр бижээн.[2]
  • Б. И.Панкратов ол аймактың адын 'Кэрэйт' кылдыр очулдурган. Ол кижи Юань-чао би-шини төндүр очулдурбаан.

Günümüz dillerinde.
Yakınçağ'da Tıva coğrafyasındaki Salçak kojununda «hereet» adlı sülalenin yaşadığı bilinmektedir. Moğolda «hereed» adında bir sülale da bulunmaktadır. Kazak Türklerinde Kerey ile Kereyit adında Kazak boyları var.

Dil

Eski Türk dili. Moğol ve Rus tarihçiler bu topluluğu Moğol dilli bir topluluk olarak düşünmektedirler. Kazak tarihçileri bunları Türk dilli bir ulus olarak düşünmektedirler.

Yurdu

Güney Sibir yurdu, XVII. yüzyıl

  • Uspa[3] Oy akarsuları arasında yaşamışlardır. O zamanda Tuba boyunun bir yönetimi vardı.
  • Kara-Öös ile Ak-Öös akarsularının gövdesinde yaşamışlardır. O ise Kırgıs (yani Kırgız) Kağanlığı'nın eski yurdudur.[4]

Günümüzde bu yerler Hakasya ile Krasnoyarsk krayının güney yarısındadır.

Kangay dağları, XIII.yüzyıl.

  • Kereet topluluğu Tola ile Orhun akarsuyunun orta mecralarına göçüp gelmişlerdir.[5] Günümüzde bütün bu yerler Moğolistan'dadır.

Dipnotlar

  1. ^ "Одуруг 2393, §96. Street's text of the Secret history of the Mongols. Version 24 of 10 October 2013" (PDF). 28 Ağustos 2016 tarihinde kaynağından arşivlendi (PDF). Erişim tarihi: 10 Temmuz 2016. 
  2. ^ http://altaica.ru/SECRET/tovchoo.htm 19 Ocak 2013 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi. Сокровенное сказание. (Монгольский обыденный изборник).
  3. ^ Günümüzde bu akarsuyun adı Tuba olarak geçer. Eskiden Ruslar Uspa akarsuyunu Tuba olarak yazmışlardır.
  4. ^ Ruslar Ak-Öös akarsuyuna Belıy-İyus demektedirler.
  5. ^ Ancak Kangay dağları ise Tokuz Oğuz ile Uygur boylarının eski yurdu olarak kaynaklarda geçmektedir.

İlgili yayınlar

  1. Рыбаков Н. И. Дополнительные сведения об енисейских кереитах. стр. 117-129 // Древности Сибири и Центральной Азии. Сборник научных трудов. / под ред. В.И. Соёнова. – Горно-Алтайск: ГАГУ, 2010. – № 3(15) – 176 с. 6 Ağustos 2016 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi. ISBN 978-5-91425-043-7
  2. "Кирей" деп хемчигештер аттарын тыпкан арын. Суглар шыгжамырының Хынакчызы OpenStreetMap 16 Ağustos 2016 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi.
  3. Чер кырында хамык хемниер дугайында «НПО Гидротехнология» сайтызы. (Ол сайтыда Кирей деп сөстү бижээш, оон «Искать в базе данных деп чүвени базыптар)
  4. АН СССР Институт Востоковедения. Рашид-ад-Дин Сборник летописей. Т I. Книга первая (перевод с персидского Л. А. Хетагурова) и Т. I Книга вторая (перевод с персидского О. И. Смирновой). Издательство: АН СССР, Ленинград – Москва, 1952. Ол номда бижээн чүүл бо сайтыда: Племя кераит, их колена и ветви; некоторые относящиеся к ним рассказы, за исключением тех, которые после сего, – если только захочет всевышний Аллах, – будут приведены в истории Чингиз-хана и в других историях. Подробности, (касающиеся) мест юртов, летовок и зимовок племени кераит. / Книга первая. Раздел третий. О тюркских племенах, их коих каждое в отдельности имело (своего) государя и вождя, но у которых с тюркскими племенами, упомянутыми в предшествующей главе, и с монгольскими племенами большой связи и родства не было, хотя по типу и языку они были к ним близки. 4 Mart 2016 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi. Рассказ о походе Чингиз-хана с реки Онон на войну против Он-хана, ... Рассказ об ответе Сангуна послам Чингиз-хана ... / Книга вторая. Раздел Второй. Летопись Чингис-хана от конца года толай, который является годом зайца, начинающегося с (месяца) раби I 591 г. х. (январь-февраль 1195 г. н. э.), до начала года кака, который является годом свиньи, начинающегося с (месяца) джумада II 99 г. х. (февраль-март 1203 г. н. э.) ... 19 Eylül 2016 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi.
  5. Сокровенное сказание. (Монгольский обыденный изборник). Перевод С.А.Козина

İlgili Araştırma Makaleleri

<span class="mw-page-title-main">Kumuklar</span> Türk etnik grubu

Kumuklar, veya Kumuk Türkleri, Dağıstan, Çeçenya ve Kuzey Osetya'nın yerlisi bir Türk halkıdır Kuzey Kafkasya'daki Türkler arasında en kalabalık olanlardır. 1930'lara kadar Kuzey Kafkasya halkları arasında Kumukça lingua franca olarak kullanılmıştır.

<span class="mw-page-title-main">Çerkesler</span> Kafkas halkı

Çerkesler ya da Adigeler, Kuzey Kafkasya'da, tarihi Çerkesya'nın yerli halkı olan etnik grup. Rus İmparatorluğu tarafından işlenen Çerkes Soykırımı'nın sonucunda Çerkeslerin çoğu öldürülmüş, kalanlar ise Osmanlı topraklarına sürülmüştür. Çerkesler Çerkesçe konuşur ve neredeyse tamamı Sünni Müslümandır. Çerkesya eski zamanlardan beri istilalara maruz kalmıştır; izole edilmiş arazisi, bitmeyen savaşlarla birlikte Çerkes ulusal kimliğini büyük ölçüde etkilemiştir. Çerkes bayrağı Çerkeslerin millî bayrağıdır ve yeşil zemin üzerinde dokuzu yay, üçü yatay şekilde on iki altunî yıldız ve üç çapraz oktan oluşur.

<span class="mw-page-title-main">Tuvaca</span> Rusyada bir Türk dili

Tuvaca, Tuva Türkçesi, Tuva dili, Rusya'ya bağlı özerk Tuva Cumhuriyetinde Tuvalar tarafından konuşulan Sayan dilleri grubundan çağdaş Türk yazı dillerinden biridir. Tuva Cumhuriyeti'ndeki 250.000 civarındaki Tuva nüfusunun yanı sıra, kuzey-batı Moğolistan'da 27.000 kişi ve Çin'in adlandırmasıyla Sincan Uygur Özerk Bölgesi'ne Türk Dünyasındaki adlandırmayla Doğu Türkistan'a bağlı Altay İli'nde 2.400 kişi bu dili konuşmaktadır. Ayrıca Buryat Özerk Sovyet Sosyalist Cumhuriyeti'nde ve Kazakistan'da az sayıda Tuvaca konuşanlar vardır.

Dubo — Orta Asya'da eski zamanlarda yaşamış olan bir Türk boyu.

<span class="mw-page-title-main">Ferid Alekberli</span>

Ferid Alekberli, Azeri tarihçi, profesör. Orta Çağ tıp elyazmaları alanında uzman. Tip tarihi konusunda yazdığı kitapları ve Vatikan Gizli Arşivleri’nde yaptığı araştırmalarıyla biliniyor.

Uraankay veya Uranhay - Çin ve Moğolistan'ın kuzey taraflarında ormanlık alanlarda yaşayan genel olarak Türk soyundan gelen uluslara denilen tarihi bir adlandırma. Evenki dilinde uraņkay denilen söz "kişi" diye çevrilmektedir. Saha dilince uraaņhay denilen söz de "kişi" diye çevrilmektedir. Tarihi kaynaklarda orman halkı anlamında kullanılır.

<span class="mw-page-title-main">Fyodor Dostoyevski bibliyografyası</span>

Fyodor Dostoyevski bibliyografyası; roman, öykü, deneme ve diğer edebi eserleri içermektedir. Okumuş bir aile tarafından yetiştirilen Dostoyevski, annesinin Kutsal Kitabı kendisine tanıttığı erken yaşlarda edebiyatı keşfetti. Hastanelerin yakınlarındaki dadılar, Dostoyevski'nin masal, efsane ve destanlarla tanışmasını sağlarken annesinin Kütüphane Okuma Kütüphanesi'ne aboneliği sayesinde önde gelen çağdaş Rus ve Rus olmayan edebiyatına erişti. Annesinin ölümünden sonra Dostoyevski, yatılı okuldan askeri akademiye geçti ve parasızlık çekmesine rağmen ölünceye kadar edebiyatın etkisi altında kaldı.

<span class="mw-page-title-main">Şuşa Katliamı</span> Şuşadaki Ermenilerin katliamı

Şuşa pogromu veya Şuşa katliamı, Azerbaycan Demokratik Cumhuriyeti'nde yer alan Şuşa şehrindeki Ermeni ayaklanmasının bastırılmasının ardından Azeri asker ve siviller tarafından şehirdeki Ermeni nüfusunun topluca öldürülmesini ve Ermeni mahallelerinin yıkımını içeren olaylardır.

Küleç Camii, Kırım Hanlığı sırasında inşa edilmiş bir camidir. Caminin yukarı kesimlerinde, Çürük Nehir vadisinin üzerindeki aynı adı taşıyan köyde Aziz Ahmed Efendi'nin mezarı bulunmaktadır. Cami ile birlikte bir medrese de inşa edildi. Cami kompleksinin ilk yazılı kayıtları 17. yüzyıla kadar uzanmaktadır, ancak araştırmacılar yapım zamanının daha erken bir döneme, muhtemelen 15.-16. yüzyıllara kadar tarihlenebileceğine inanmaktadır. Kırım'da Sovyetler Birliği'nin kurulmasından sonra cami kapatıldı ve 1950'lerin başında cami kompleksi tamamen yıkıldı.

Tumat – Yakutça: Туматтар)Tıva ulusta boy adı. Geçmişte yaşamış oymak.

<span class="mw-page-title-main">Mihaylovski Kuşatması</span>

Mihaylovski Kuşatması Rus-Çerkes Savaşı sırasında 3 Nisan 1840'ta gerçekleşti. Çerkesler, Rus savunmasını bozguna uğratarak kuşatmayı kazandı. Yenilgiyi kabul etmeyen Rus asker Arhip Osipov barut deposuna sızdı ve patlayıcıları patlatarak kendisi, garnizonun kalıntıları ve önemli sayıda Çerkesi öldürdü. Rus Ordusu tarihinde bu eylem övülmüş ve "sembolik ölümsüzlük" olarak tanımlanmıştır.