İçeriğe atla

Kemal Vehbi Gül

Kemal Vehbi Gül
55. Samsun Belediye Başkanı
Görev süresi
2 Haziran 1968 - 13 Eylül 1980
Yerine geldiğiBünyad Arsan
Yerine gelenSelahattin Ereren
57. Samsun Belediye Başkanı
Görev süresi
25 Mart 1984 - 27 Ekim 1988
Yerine geldiğiSelahattin Ereren
Yerine gelenRuhat Çetinkaya
Kişisel bilgiler
Doğum 27 Eylül 1937 (87 yaşında)
Samsun, Türkiye
Partisi Adalet Partisi
Anavatan Partisi
Refah Partisi
Doğru Yol Partisi
Demokrat Parti
Çocuk(lar) Ali Fahrettin (1963)
Ömer Faruk (1964)
Yasemin (1967)[1]
Bitirdiği okul Ankara Üniversitesi Siyasal Bilgiler Fakültesi
Ankara Üniversitesi Hukuk Fakültesi
Mesleği Avukat, siyasetçi, yazar, çevirmen
Dini İslam[2]

Kemal Vehbi Gül (d. 27 Eylül 1937,[3] Samsun), Türk avukat, siyasetçi, araştırmacı yazar ve çevirmen.[4] Toplam 16 yıl 319 gün ile en uzun süre görev yapan Samsun belediye başkanı olan Gül, bu görevi iki farklı dönemde yürütmüştür. Arapça, Almanca ve İngilizce bilmektedir.

Hayatı

27 Eylül 1937 tarihinde Samsun'da doğan Gül 1955 ve 1956 yıllarında Samsun Limanı'nı inşa eden Hochtief/Holzmann'da Almanca tercümanı olarak çalışmıştır.[3] 1960 yılında Ankara Üniversitesi Siyasal Bilgiler Fakültesinden birincilikle mezun olan Vehbi Gül, 1962 yılında ise dışarıdan ders vererek Ankara Üniversitesi Hukuk Fakültesi mezunu olmuştur.[5]

Siyasi hayatı

Vehbi Gül, 22 Ağustos 1960 tarihinde Samsun Valiliğinde maiyet memuru stajına başlamış, 1960 Türkiye nüfus sayımının Samsun ayağını yönetmiştir.[3] Ardından Kavak, Eynesil, Akkuş, Bafra ve Taşova kaymakamlıkları yapmıştır.[3]

1964 yılında Türkiye ve Orta Doğu Amme İdaresi Enstitüsüne girerek birincilikle mezun olmuştur.[3] 1967 yılında ise Batı Almanya'ya inceleme ve öğrenim için gönderilen Vehbi Gül, ertesi yıl NATO'nun davetiyle İtalya, Almanya ve Belçika ziyaretlerinde bulunmuştur.[3] 1976'da Avrupa Yerel ve Bölgesel Yönetimler Kongresi'ne üye olmuştur.[3]

1968 Türkiye yerel seçimlerinde şehrin su problemini çözmek için ilk kez Adalet Partisi'nden belediye başkanlığına adaylığını koyan[2] Vehbi Gül başkanlığa seçilerek 1980 yılındaki darbeye kadar bu görevde kalmıştır. 1984 Türkiye yerel seçimlerinde bu kez Anavatan Partisi'nden aday olan ve seçilen[5] Gül, 1988 yılında başörtüsü tartışmalarının revaçta olduğu bir dönemde basına verdiği "Devletin en başından en aşağısına kadar cahil cühela takımı bilmedikleri konuda tutup ahkâm kesiyorlar. Esas irtica onların kafasındadır." demeci ile Kenan Evren'e hakaret ettiği gerekçesiyle dönemin İçişleri Bakanı Mustafa Kalemli tarafından görevinden uzaklaştırılmış ve siyasi hakları da askıya alınmıştır.[6][7] Görevden alınmasını takiben cumhurbaşkanına basın yolu ile hakaret ettiği iddiasıyla 1 yıldan 3 yıla kadar hapis cezası istemiyle yargılanan Gül beraat etmiş ve siyasi haklarını geri kazanmıştır.[8] Yasaklı olduğu dönemde ise Refah Partisi'ne katılarak Samsun il başkanlığı görevini üstlenmiştir.[9][10] Yasağının kalkmasının ardından da 1994 yerel seçimlerinde Refah Partisi'nden büyükşehir belediyesi başkanlığına adaylığını koyan[11][12] Gül, aldığı %16.93'lük oy oranı ile seçimi Muzaffer Önder karşısında kaybetmiştir.

Beş senelik aradan sonra, 1999 Türkiye genel seçimlerinde Doğru Yol Partisi'nden, 2002 Türkiye genel seçimlerinde ise bağımsız olarak milletvekili adayı olan Gül, iki seçimde de milletvekili olamamıştır.[13][14][15] 2009 Türkiye yerel seçimlerinde Demokrat Parti'den son kez büyükşehir belediyesi başkanlığına aday olan Gül, oyların %3'ünü almıştır.

Faaliyetleri

Kemal Vehbi Gül, belediye başkanlığı döneminde şehri imar faaliyetlerine ağırlık vererek başta Gülsan Sanayi Sitesi olmak üzere birçok organize sanayi sitesi kurmuş, 100. Yıl Bulvarı ve 19 Mayıs Bulvarı'nı açmış, Ondokuz Mayıs Üniversitesi'nin kuruluşuna[16] öncülük etmiştir. Atakum sahilinde yaptığı Adnan Menderes Bulvarı'nın açılışına dönemin başbakanı Turgut Özal da katılmıştır ve bu sahil bugün Samsun'un kafe ve eğlence mekanlarının başında gelmektedir. Çakmak Barajı, Nuri Asan Tesisleri, Modern Pazar tesisleri, adliye ve polis lojmanları ile belediye binasını döneminde şehre kazandırmıştır.[17] Cumhuriyet Meydanı bitişiğindeki Samsun'un en merkezî noktalarından birinde olan genelevi kapatarak bu bölgeye Samsun'un ikinci büyük camii olan Samsun Merkez Camii'yi inşa ettirmiştir.[17][18] Ayrıca Doğu Park ve Batı Park olarak bilinen bölgeler de Vehbi Gül tarafından "Savaşmadan, Türkiye topraklarını genişletiyorum" diyerek sahilin doldurulması ile elde edilmiştir.[19]

Seçim geçmişi

Vehbi Gül'ün dönemin cumhurbaşkanı Kenan Evren'e basın yoluyla hakaretten yargılanmasına neden olan röportajı.
SeçimAdayPartiOyOy oranı
1968Kemal Vehbi GülAdalet Partisi13.244%50,25
Hasan AtamanCumhuriyet Halk Partisi9.067%34,40
1973Kemal Vehbi GülBağımsız18.907%54,08
Muharrem ÇavuşoğluCumhuriyet Halk Partisi7.016%20,07
1977Kemal Vehbi GülAdalet Partisi24.849%49,36
Aydın ŞimşekalpCumhuriyet Halk Partisi23.532%46,74
1984Kemal Vehbi GülAnavatan Partisi35.135%43,29
Muzaffer ÖnderSosyal Demokrasi Partisi28.019%34,52
1994Muzaffer ÖnderCumhuriyet Halk Partisi52.147%31,95
Kemal Vehbi GülRefah Partisi27.631%16,93
2009Yusuf Ziya YılmazAdalet ve Kalkınma Partisi153.860%48,47
Kemal Vehbi GülDemokrat Parti10.795%3,45

Eserleri

Araştırma
  • Köy ve Mahalle İdaresi: En Son Değişiklikleriyle Köy ve Mahalle Mevzuatı. Ankara Kardeş Matbaası. 1968. OCLC 222890081. 
  • Anadolu'nun Türkleştirilmesi ve İslâmlaştırılması. Toker Yayınları. 1971. OCLC 254427890. 
Çeviri

Kaynakça

  1. ^ "SAGEM'de Vehbi Gül Konuşacak". samsunozelhaber.com. 20 Kasım 2011. 11 Ocak 2021 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 9 Ocak 2021. 
  2. ^ a b Yazgan, Recep (22 Aralık 2011). "Kemal Vehbi Gül Samsunun Geçmişi Ve Geleceği Hakkında Konuştu". haberkritik.net. 15 Mart 2014 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 15 Mart 2014. 
  3. ^ a b c d e f g "Adaylar - Vehbi Gül (BAĞIMSIZ)". ntvmsnbc.com. 10 Ekim 2002. 22 Mart 2014 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 21 Mart 2014. 
  4. ^ "Vehbi Gül'ün Kehaneti tutacak mı?". samsunozelhaber.com. 27 Mayıs 2013. 15 Mart 2014 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 15 Mart 2014. 
  5. ^ a b "KİMLER GELDİ KİMLER GEÇTİ?". samsunanaliz.com. 1 Kasım 2013. 15 Mart 2014 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 15 Mart 2014. 
  6. ^ "Şeriat İslamiyettir". Cumhuriyet. 20 Ocak 1987. s. 6. 
  7. ^ Sarısakal, Baki (Şubat 2007). Samsun Belediye Tarihi (Cem Ofset bas.). Samsun: SBB Kültür Yayınları. ISBN 978-975-98324-2-1. 
  8. ^ "Samsun belediye Başkanına 10 Ay Hapis". Cumhuriyet. 22 Mart 1988. s. 6. 
  9. ^ Göker, Ragıp (10 Aralık 2012). "O gece Rüyalarıma giriyor". hedefhalk.com. 29 Nisan 2014 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 23 Nisan 2014. 
  10. ^ "Refah, Samsun'da Gül'e teslim". Milliyet. 25 Eylül 1993. s. 9. 
  11. ^ Başaran, İsmail (3 Mart 1994). "Samsun'da sporla politika iç içe". Milliyet. s. 29. 
  12. ^ "Refah'ın adayları". Milliyet. 8 Ocak 1994. s. 15. 
  13. ^ "Eski başkan vehbi gül, dyp samsun milletvekili aday adayı". porttakal.com. 18 Ocak 1999. 15 Mart 2014 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 15 Mart 2014. 
  14. ^ "Samsun". ntvmsnbc.com. 26 Eylül 2002. 15 Mart 2014 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 15 Mart 2014. 
  15. ^ "SAMSUN". bbc.co.uk. 31 Ağustos 2018 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 15 Mart 2014. 
  16. ^ "OMÜ'DE AKADEMİK YIL BAŞLADI" (PDF). Ondokuz Mayıs Üniversitesi Haber Bülteni, 47. Ekim-Kasım-Aralık 2010. s. 3. ISSN 1305-4260. 6 Ağustos 2014 tarihinde kaynağından (PDF) arşivlendi. Erişim tarihi: 12 Şubat 2015. 
  17. ^ a b Yıldırım, Şevki (11 Mart 2009). "Gül: Samsun'u en çok ben yönettim". haberexen.com. 24 Eylül 2015 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 12 Şubat 2015. 
  18. ^ "TACİZDE, TECAVÜZDE ZATEN VAR". samsunkenthaber.com. 25 Eylül 2011. 12 Şubat 2015 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 12 Şubat 2015. 
  19. ^ Çetin, Ferruh (26 Eylül 2014). "BİR ZAMANLAR SAMSUN DEYİNCE İLK AKLA GELEN İSİM; K. VEHBİ GÜL'DÜ.!". olaygazetesisamsun.com. 12 Şubat 2015 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 12 Şubat 2015. 
Siyasi görevi
Önce gelen:
Bünyad Arsan
Samsun Belediye Başkanı
2 Haziran 1968 - 13 Eylül 1980
Sonra gelen:
Selahattin Ereren
Önce gelen:
Selahattin Ereren
Samsun Belediye Başkanı
25 Mart 1984 - 27 Ekim 1988
Sonra gelen:
Ruhat Çetinkaya

İlgili Araştırma Makaleleri

<span class="mw-page-title-main">Abdullah Gül</span> 11. Türkiye cumhurbaşkanı (2007–2014)

Abdullah Gül, Türk ekonomist, akademisyen, siyasetçi ve Türkiye'nin 11. cumhurbaşkanı. Cumhurbaşkanlığı görevini 2007 - 2014 yılları arasında sürdürmüştür. Bu görevinden önce 4 aylığına 2002 - 2003 yılları arasında Türkiye Başbakanı olarak görev almıştır. 2003 - 2007 yılları arasında Başbakan Yardımcısı ve Dışişleri Bakanı olarak görev almıştır.

<span class="mw-page-title-main">Refah Partisi</span> Türkiyede bir siyasi parti (1983–1998)

Refah Partisi, Millî Görüş hareketinin 12 Eylül Darbesi'nden sonra kurulan siyasi partisi. 1987'de genel başkanlığa Necmettin Erbakan getirildi. 1991 seçimlerinde meclise girdi. 1995 seçimlerinden birinci parti olarak çıktı. 1997'de Refahyol Hükûmetini kurdu. "Lâik Cumhuriyet ilkesine aykırı eylemleri" gerekçesiyle, 16 Ocak 1998'de Anayasa Mahkemesi tarafından kapatıldı.

<span class="mw-page-title-main">Mehmet Ali Şahin</span> 24. Türkiye Büyük Millet Meclisi başkanı

Mehmet Ali Şahin, Türk avukat ve siyasetçi.

<span class="mw-page-title-main">Cemil Çiçek</span> 25. Türkiye Büyük Millet Meclisi başkanı

Cemil Çiçek ; Türk avukat, siyasetçi ve eski TBMM başkanı. 2011-2015 yılları arasında TBMM Başkanlığı görevini sürdürmüştür. 2007-2011 yılları arasında Recep Tayyip Erdoğan tarafından kurulan 60. Türkiye Hükûmetinde başbakan yardımcısı olarak yer aldı. Bu görevinden önce 2002-2007 yılları arasında Abdullah Gül tarafından kurulan 58. Türkiye Hükûmetinde ve Erdoğan tarafından kurulan 59. Türkiye Hükûmetinde Adalet Bakanı olarak yer aldı.

Osman Pepe Türk siyasetçi. Abdullah Gül tarafından kurulan 58. Türkiye Hükûmeti'nde Orman Bakanlığı, Recep Tayyip Erdoğan tarafından kurulan 59. Türkiye Hükûmeti'nde Çevre ve Orman Bakanı olarak görev yapmıştır.

<span class="mw-page-title-main">Melih Gökçek</span> Eski Ankara Büyükşehir Belediye Başkanı

İbrahim Melih Gökçek, Türk siyasetçi, bürokrat, gazeteci, iş insanı ve medya patronu. Ankara Büyükşehir Belediyesi eski başkanı.

<span class="mw-page-title-main">Murat Karayalçın</span> Türk siyasetçi

Murat Karayalçın, Türk siyasetçi. 1993–1994 arasında Devlet Bakanı ve Başbakan Yardımcısı, 1994-1995 arasında Dışişleri Bakanı ve Başbakan Yardımcısı, 1995-1999 arasında CHP Samsun Milletvekili, 1997-1999 arasında TBMM Dışişleri Komisyonu Başkanı ve 1989-1993 arasında SHP'den Ankara Büyükşehir Belediye Başkanı olarak görev yaptı.

<span class="mw-page-title-main">1994 Türkiye yerel seçimleri</span> Türkiyenin yerel yöneticilerini belirleyen seçim

1994 Türkiye yerel seçimleri, 27 Mart 1994'te düzenlenen yerel seçimlerdir. 13 siyasi parti ve bağımsız adayların katıldığı seçimlerde 76 il merkezi belediyesinden 28'inde Refah Partisi, 14'ünde Anavatan Partisi, 12'sinde Doğru Yol Partisi, 10'unda Sosyaldemokrat Halkçı Parti, 7'sinde Milliyetçi Hareket Partisi ve 5'inde Cumhuriyet Halk Partisi adayları seçimleri kazanmıştır.

<span class="mw-page-title-main">Meral Akşener</span> Türk siyasetçi

Meral Akşener, Türk tarihçi, akademisyen ve siyasetçidir. İstanbul Üniversitesi Edebiyat Fakültesi Tarih Bölümü mezunudur, yüksek lisans, ardından doktora yaparak "tarih doktoru" unvanını almıştır.

<span class="mw-page-title-main">Ertuğrul Günay</span> Türk siyasetçi ve hukukçu

Ertuğrul Günay, Türk siyasetçi ve hukukçu.

<span class="mw-page-title-main">Yusuf Ziya Yılmaz (1951 doğumlu siyasetçi)</span> Türk mühendis ve siyasetçi

Yusuf Ziya Yılmaz 1999 ve 2018 yılları Samsun büyükşehir belediye başkanlığı görevini yürüten Türk mühendis ve siyasetçi. 19 yıl, 8 gün ile Samsun'un en uzun süre görev yapan belediye başkanıdır. Yılmaz ayrıca 2018'den beri AK Parti Samsun milletvekili olup partide Yerel Yönetimler Başkanı olarak görev yapmaktadır.

<span class="mw-page-title-main">Samsun belediye başkanları listesi</span> Vikimedya liste maddesi

Samsun Büyükşehir Belediyesi başkanları listesi, 1869'da Samsun Şehremaneti adıyla kurulan, cumhuriyetin ilanından sonra adı Samsun Belediyesi olan ve 1993'te büyükşehir statüsü kazanan Samsun Büyükşehir Belediyesinde görev yapan belediye başkanlarının bir listesidir.

<span class="mw-page-title-main">Akif Çağatay Kılıç</span> Türk politikacı

Akif Çağatay Kılıç, Türk siyaset bilimci ve eski Gençlik ve Spor Bakanı. 2013-2017 yılları arasında Gençlik ve Spor Bakanlığı görevini sürdüren Kılıç, ilk defa 2011 Türkiye genel seçimleri'nde Adalet ve Kalkınma Partisi Samsun milletvekili olarak meclise girdi. Ayrıca Haziran 2015 ve Kasım 2015 Türkiye genel seçimleri'nde de AK Parti Samsun milletvekili olarak seçildi.

<span class="mw-page-title-main">Recep Tayyip Erdoğan'ın seçimler tarihi</span> Recep Tayyip Erdoğanın aday olduğu seçimlerin listesi

Siyasi kariyerine 1975 yılında Millî Selamet Partisi Beyoğlu Gençlik Kolu Başkanlığına seçilerek başlayan Recep Tayyip Erdoğan, ertesi yıl seçildiği İstanbul İl Gençlik Kolları başkanlığı görevini, Millî Selamet Partisi'nin 12 Eylül Darbesi sonrasında kapatılmasına dek görevini sürdürdü. 1983'te kurulan Refah Partisi ile siyasete döndü ve 1984 yılında partinin Beyoğlu ilçe başkanı oldu. Ertesi yıl düzenlenen genel kongrede Merkez Karar ve Yürütme Kurulu üyesi seçilirken aynı yıl partinin İstanbul il başkanlığına getirildi.

Boşnakzâde Ahmet Resai Bey, iki ayrı dönem görev yapmış Samsun belediye başkanı ve tüccar.

<span class="mw-page-title-main">Samsun'da 2014 Türkiye yerel seçimleri</span>

Samsun'da 2014 Türkiye yerel seçimleri, 30 Mart 2014 tarihinde gerçekleşen 2014 Türkiye yerel seçimlerinin Samsun sonuçları. İldeki toplam 3.527 sandıkta oy kullanması beklenen 906.931 seçmenin 809.807'si oy kullanmış ve seçime katılım %89,29 oranında gerçekleşmiştir. Kullanılan oyların 40.072'si ise geçersiz sayılmıştır.

Cemal Yılmaz Demir, Türk siyasetçidir.

<span class="mw-page-title-main">Samsun'da 2019 Türkiye yerel seçimleri</span>

Samsun'da 2019 Türkiye yerel seçimleri, 31 Mart 2019 tarihinde gerçekleşen 2019 Türkiye yerel seçimlerinin Samsun sonuçları. İl genelinde toplam 3.486 sandıkta kayıtlı 712'si cezaevinde olmak üzere 971.700 seçmenden 838.085'i oy kullanmış ve seçime katılım %86,31 oranında gerçekleşmiştir. Kullanılan oyların 37.914'ü ise geçersiz sayılmıştır.

<span class="mw-page-title-main">Memduh Büyükkılıç</span> Kayseri Büyükşehir Belediye Başkanı

Memduh Büyükkılıç, Türk siyasetçi, Tıp Hekimi. Kayseri Büyükşehir Belediye Başkanı.

Mehmet Yalçınkaya Mart 2019'dan beri Akçakale Belediye Başkanı olarak görev yapan siyasetçidir. Belediye başkanlığı görevinden önce 1999'dan 2002'e kadar Doğru Yol Partisi Şanlıurfa milletvekilliği görevinde bulunmuştur.