İçeriğe atla

Kelle Kulesi

Koordinatlar: 43°18′44″K 21°55′26″D / 43.31222°K 21.92389°D / 43.31222; 21.92389
Kelle Kulesi
Skull Tower
Kule duvarından bir detay
Harita
Genel bilgiler
KonumNiş, Sırbistan
Koordinatlar43°18′44″K 21°55′26″D / 43.31222°K 21.92389°D / 43.31222; 21.92389
Tamamlanma1809
Sırp ihtilalcilere ait kafataslarından yapılmış Sırpça Kelle Kulesi (Niş, Sırbistan)

Kelle Kulesi (SırpçaЋеле-кула, Sırpça telaffuz: [tɕel̩e kula]), Niş yakınlarında bulunan 19. yüzyıldaki Sırp isyancıların kesilmiş başlarından oluşan 952 kafatasından inşa edilmiş bir kule. Kule, Osmanlıdan ayrılmak isteyen Sırplara ibret vermek için yaptırılmış daha sonra anıta çevrilmiştir.

31 Mayıs 1809 tarihinde Sırp asiler Niş'in birkaç kilometre kuzeydoğusundaki Çegar tepesinde yapılan savaşta Osmanlı ordusuna karşı 1804'teki ayaklanmalarından beri en büyük yenilgiyi aldılar.

Osmanlı Sırplarının bağımsızlık mücadelesi 1804 yılında başlar. Bu sürecin beşinci yılında yaşanan Çegar Savaşı, Sırp tarihinde büyük bir sembolik öneme sahiptir. Çegar Savaşı'nda, takriben üç bin Sırp savaşçı, kendilerinden çok daha güçlü olan Osmanlı ordusuna bir buçuk ay boyunca direnir. Ancak bu bir buçuk aylık direnişin sonrasında, Osmanlı askerleri Sırpların en öndeki siperlerini ele geçirmeye başlarlar. Savaşın kaybedileceği belli olmuştur. Bu noktada, Sırp komutan Stevan Sindzeliç, saldırıda bulunan Osmanlı askerlerini öldürme ve böylelikle cephenin gerisindekilere kaçmaları için zaman tanıma amacıyla kendi cephaneliğini havaya uçurarak bir grup askeriyle birlikte orada ölür.

Savaşın ardından, Osmanlı ordusunun kumandanı Hurşid Paşa, ölen Sırpların kellelerinin toplanmasını emreder. Toplamda 952 kelle toplanır. Bu kellelerin kafa derileri yüzülür, içleri doldurulur ve İstanbul'a, Padişah II. Mahmud'a gönderilir. Geriye kalan kafatasları ile de bir kule inşa edilir. Dört yanında 14 sıra kafatasları dizili olan üç metre yüksekliğindeki bu kulenin inşası ile amaçlanan, Osmanlı iktidarına karşı gelenlerinin sonunun ne olacağını bölge halkına göstermek suretiyle, bağımsızlık talebinde bulunan Sırplara gözdağı vermektir.[1]

1878 yılına kadar yani Sırbistan'ın Osmanlı egemenliğinden kurtuluşuna kadar açık havada ve korunaksız bir şekilde bırakılmış olan kulenin içerisinde gerek hava koşullarından ve gerekse de defin için asilerin akrabaları tarafından götürülmesinden dolayı bugün sadece 58 kafatası kalmıştır. 1892 yılında Sırbistan'ın her tarafından toplanan yardımlarla Belgradlı mimar Dimitrije T. Leko tarafından kulenin her tarafını kaplayacak ve örtecek şekilde bir kilise yapılmıştır.

Resimler

Kaynakça

  1. ^ "Arşivlenmiş kopya". 5 Ocak 2015 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 4 Ocak 2015. 

İlgili Araştırma Makaleleri

<span class="mw-page-title-main">Bodrum Kalesi</span> Bodrum ilçesinde tarihi bir yapı

Bodrum Kalesi, Türkiye'nin liman kenti Bodrum'da yer alan ve 1402 yılında St. Jean Şövalyeleri tarafından Aziz Peter Kalesi adıyla inşa edilmiş kale. Bodrum'un simgesi haline gelmiş kale, 1960 yılından beri "Sualtı Arkeoloji Müzesi" olarak kullanılanmaktadır.

<span class="mw-page-title-main">Hurşid Ahmed Paşa</span> 167. Osmanlı sadrazamı

Hurşid Ahmed Paşa, II. Mahmud saltanatında 5 Eylül 1812 - 1 Nisan 1815 tarihleri arasında iki yıl altı ay yirmi yedi gün sadrazamlık yapmış bir Osmanlı devlet adamıdır.

<span class="mw-page-title-main">Sırbistan</span> Güneydoğu Avrupa ve kısmen Orta Avrupada yer alan ülke

Sırbistan, resmî adıyla Sırbistan Cumhuriyeti (

<span class="mw-page-title-main">Köstendil</span> Batı Bulgaristanda şehir

Köstendil, Bulgaristan'ın en batısında bulunan Köstendil ilinin merkezi olan şehirdir.

<span class="mw-page-title-main">Sırpsındığı Muharebesi</span>

Sırpsındığı Muharebesi veya Birinci Meriç Muharebesi 1364 yılında, Sırp İmparatorluğu, Macar Krallığı, İkinci Bulgar İmparatorluğu, Bosna Banlığı ve Eflak Prensliği'nden oluşan ittifakın, Osmanlı'yı Balkanlar'dan atmak için başlattıkları bir savaştır.

<span class="mw-page-title-main">Niş, Sırbistan</span>

Niş, Sırbistan'ın güneyinde yer alan bir şehirdir. Sırbistan'ın Belgrad ve Novi Sad'dan sonraki üçüncü büyük şehridir. Nişava İlçesi sınırları içindedir ve bu ilçenin merkezidir. Şehrin nüfusu 190 bin civarındadır (2011). Konum olarak ülkenin Bulgaristan sınırına yakın bir kesiminde yer alan Niş, Balkanlar'ın tarihî ve büyük şehirlerindendir.

<span class="mw-page-title-main">Lazar Hrebelyanoviç</span> Sırp prens

Lazar Hrebelyanoviç, Osmanlılarla yaptığı I. Kosova Savaşı sırasında yaşamını kaybeden Sırp prensidir. Lazar, Sırp kültüründe çok önemli bir rol oynamaktadır. Sırp Ortodoks kilisesi tarafından aziz mertebesine ulaşmış sayılır.

<span class="mw-page-title-main">Kosova</span> Güneydoğu Avrupada bir ülke

Kosova, resmî adıyla Kosova Cumhuriyeti, Balkanlar'da bulunan ve dünyada sınırlı tanınırlığa sahip denize kıyısı olmayan bir ülkedir. Kuzeyde ve doğuda Sırbistan, güneyde Kuzey Makedonya ve Arnavutluk, batıda ise Karadağ ile komşudur. 1999'da Birleşmiş Milletler kontrolü altına alınan Kosova, 2008'de Sırbistan'dan tek taraflı olarak bağımsızlığını ilan etti. Mart 2020 itibarıyla 97 ülke tarafından tanınmaktadır. Kosova'nın bağımsızlığını tanımayan Sırbistan, bölgeyi kendisine bağlı Kosova ve Metohiya Özerk Bölgesi olarak kabul etmektedir.

Sırbistan tarihi, bugünkü Sırbistan topraklarının tarih öncesi dönemlerden günümüze kadar uzanan tarihini kapsar.

<span class="mw-page-title-main">Birinci Balkan Savaşı</span> Balkan Birliği ile Osmanlı Devleti arasında 7 Ekim 1912-30 Mayıs 1913 tarihleri arasında gerçekleşen savaş

Birinci Balkan Savaşı, 7 Ekim 1912-30 Mayıs 1913'te Bulgaristan Krallığı, Sırbistan Krallığı, Yunanistan Krallığı ve Karadağ Krallığı'ndan oluşan Balkan Birliği'nin Osmanlı Devleti'ne karşı başlattığı savaş. Bu savaş ile Balkan devletleri, Osmanlı Devleti'nin Balkanlardaki topraklarının büyük bir bölümünü ele geçirmiştir. Bu savaş sonucunda Osmanlı Devleti Edirne ve Kırklareli'ne kadar olan Midye-Enez Hattı'nın batısındaki tüm topraklarını Balkan devletlerine bırakmak zorunda kaldı.

Deligrad Muharebesi, 1806 yılının aralık ayında bugünkü Sırbistan'da yer alan Deligrad köyü ve civarında Sırbistan isyancı birlikleri ile Osmanlı İmparatorluğu ordusu arasında yapılan savaştır.

<span class="mw-page-title-main">Çegar Muharebesi</span>

Çegar Muharebesi 31 Mayıs 1809 tarihinde, Osmanlı İmparatorluğu ile Sırp isyancılar arasında yaşanmış muharebedir. Birinci Sırp Ayaklanması döneminde Sırplar ile Osmanlılar arasında Niş Kalesi yakınlarında meydana geldi. Günümüzde tam olarak Sırbistan topraklarının güneydoğu bölgesinde yer alan Niş şehrinin Donji Matejevac ve Kamenica köylerini arasında bulunan Čegar tepesinde gerçekleşen muharebe, Osmanlı kuvvetlerinin kesin zaferiyle sonuçlanmıştır. Osmanlılar, Sırp siperlerini ele geçirdiği sırada Sırp Komutan Stevan Sinđelić tüfeklerde yer alan şarjördeki barutların toplatıp havaya uçurmasıyla beraberindeki Sırp askerlerle beraber yakınlarındaki Osmanlı askerlerine zarar verebilmek uğruna tepeyi havaya uçurmuş, yakındaki birçok Sırp ve Osmanlı askerini öldürmüştür.

<span class="mw-page-title-main">Kosta Protić</span>

Kosta Protić Sırp asker ve siyasetçi.

<span class="mw-page-title-main">Stevča Mihailović</span>

Stevča Mihailović; Sırp siyasetçi. Sırbistan Krallığı'nda iki dönem Başbakanlık yapmıştır.

<span class="mw-page-title-main">Kladova</span> Sırbistanda kasaba

Kladova veya Gladova, Sırbistan'ın Bor İlçesinde bulunan olan kasaba ve belediyedir.

<span class="mw-page-title-main">Sırbistan Krallığı</span> 1882-1918 Güneydoğu Avrupa ülkesi

Sırbistan Krallığı, 1882'de Sırbistan Prensliği Prensi Milan'ın kral ilan edilmesiyle kurulan Sırp krallığı.

<span class="mw-page-title-main">Osmanlı-Sırp Savaşı (1876-1878)</span> Osmanlı İmparatorluğu ile Sırbistan Prensliği arasında 1876-78 yılları arasında yapılmış savaş

Osmanlı-Sırp Savaşı veya Türk-Sırp Savaşı, Sırp Bağımsızlık Savaşları olarak da bilinir, Sırbistan Prensliği ile Osmanlı İmparatorluğu arasında gerçekleşen iki savaş. Karadağ Prensliği ile birlikte, Sırbistan 30 Haziran 1876'da Osmanlı İmparatorluğu'na savaş ilan etti. Diğer Avrupa devletlerinin müdahalesiyle sonbaharda ateşkes imzalandı ve Tersane Konferansı düzenlendi. Barış, 28 Şubat 1877'de statüko bellum bazında imzalandı. Resmi barıştan kısa bir süre sonra, Sırbistan 11 Aralık 1877'de Osmanlı İmparatorluğu'na tekrar savaş ilan etti. Bu savaş ise Şubat 1878'e kadar sürdü. Savaşların nihai sonucuna Berlin Kongresi (1878) karar verdi. Savaşın sonunda Sırbistan bağımsız bir devlet olarak uluslararası alanda tanındı ve toprakları genişletildi.

<span class="mw-page-title-main">Osmanlı-Macar Savaşı (1437-1444)</span>

1437-1444 Osmanlı-Macar Savaşı, 1437 ve 1444 arasında Osmanlı Devleti ile Macar Krallığı arasında süren ve 12 Haziran 1444 tarihinde Edirne-Segedin Antlaşması'nın imzalanmasıyla biten savaş.

Osmanlı-Sırp savaşları veya Türk-Sırp savaşları çeşitli Sırp devletleri ve Osmanlı İmparatorluğu arasında Osmanlı'nın Balkanlara genişlemesinden, I.Dünya Savaşı'na kadar geçen sürede olan savaşlar ve Yugoslav savaşları sırasındaki çatışmalar yer almaktadır.

<span class="mw-page-title-main">Çakır Paşa</span> Sırp hajduk lideri

Mladen Stojanović, Çakır Paşa (Чакр-паша) olarak bilinmektedir, çoğunlukla Pčinja bölgesinin Osmanlı topraklarında ve Kumanovo'da aktif olan bir Sırp hajduk lideriydi. Gençliğinden beri bir haydut olan Çakır Paşa, 1878'de Sırp-Osmanlı sınırındaki muhafızlık hizmetini terk etmiştir ve sonraki yıllarda Osmanlı yetkililerini öldürmek ve ayrıca yerel halkı sömürmekle ünlenmiştir. Sırp-Osmanlı Savaşı'ndan (1876-78), Kumanovo Ayaklanması'ndan (1878) ve Brsjak İsyanı'ndan (1880-81) sağ çıktıktan sonra, hem Osmanlı askerleri hem de jandarmadan yıllarca kaçtıktan sonra 1885'te ölmüştür. Ölümünden sonra korkusuz, taş gibi soğuk ve ham bir şahsiyet olarak yerel hikâyeler, onu cesur ve kurnaz bir kahraman tutan destansı şiirler yazılmıştır.