İçeriğe atla

Kefalonya katliamı

Koordinatlar: 38°15′N 20°35′E / 38.25°K 20.59°D / 38.25; 20.59
Kefalonya katliamı
33.Tümen arması
BölgeKefalonya, Yunanistan Krallığı
Koordinatlar
Tarih21-26 Eylül 1943
Saldırı türü
Toplu katliam, yargısız infaz
Ölü6.470 ölü
  • 1.315 çatışmalar sırasında
  • 5.155 savaş esiri infaz edildi
  • 3.000 savaş esiri boğuldu
İşleyenlerWehrmacht

Kefalonya katliamı veya 33. Acqui Piyade Tümeni katliamı 1943 yılı Eylül ayında Nazi Wehrmacht güçleri tarafından İtalyan savaş esirlerine karşı işlenmiş savaş suçudur. İtalya'da faşizmin sona ermesiyle beraber İtalya ve Müttefikler arasında ateşkes imzalanınca Nazi Almanyası Achse Harekâtıyla İtalya'yı işgal etmiş ve İtalyan askerlerini silahsızlandırmıştı. Ancak Kefalonya'da konuşlanmış İtalyan birlikleri teslim olmayı reddederek Almanlara direnmiştir. 22 Eylül günü mühimmatları bittiği için teslim olmak durumunda kalan İtalyan askerlerden 5.155 tanesi yerinde infaz edilmiş, toplama kamplarına gönderilmek üzere gemilere bindirilen 3 bin asker ise gemilerinin Müttefik Devletler tarafından batırılması üzerine boğularak can vermiştir. Ağırlıklı olarak Avusturyalı Nazilerden oluşan 1. Dağ Dümeni tarafından işlenen katliam savaşın öne çıkan suçlarındandır.[1]

Arka planı

Yunanistan'ın işgali

II. Dünya Savaşı sırasında Nisan-Mayıs 1941 döneminde Yunanistan'ın Nazi işgaline uğrayıp teslim olmasının ardından ülke Mihver Devletleri tarafından işgal edilmiş ve paylaşılmıştır. İtalyanlar ülkenin önemli bir bölümünü ve adaları denetimleri altına almıştır. Kefalonya'da Mayıs 1943'ten sonra konuşlanan Aqui Tümeni 11.500 asker ve 525 subaydan oluşmaktaydı. Tümene bağlı 18. Alay da Korfu'da görev yapmaktaydı. Tümen bünyesinde sahil topçu birlikleri, torpido botları ve iki de uçak bulunuyordu. 18 Haziran 1943'ten bu yana tümen kendisi Doğu Cephesinde bizzat Almanya'dan Demir Haç madalyası almış 52 yaşındaki General Antonio Gandin komutasındaydı.

1943 yılı Eyül ayında İtalya ve Müttefikler arasında ateşkes imzalanmasının ardından tümen komutanı Galdin açmazda kalmıştı, ya Nazi Almanyası'na teslim olacak veya direnecekti. Galdin, üstlerinden ne yapmasına dair emir beklediğini belirtirken bir yandan da bölgedeki Alman komutanı Yarbay Johannes Barge ile temasa geçmiştir. 8 Eylül günü Yunanistan'daki 170 bin kişilik İtalyan birliklerinin genel komutanı General Carlo Vecchiarelli'nin emrine göre Almanların saldırmadığı durumlarda İtalyanların saldırmaması bildirilmiş, ayrıca Nazi işgaline direnen Yunan Direnişi veya Müttefik Devletler ile birlikte davranılmamasını belirtmiştir. Gandin'in aldığı emir muallaktır ve Almanların saldırması durumunda ne yapılması gerektiğini içermemektedir. Aynı gün Gandin aldığı emir uyarınca elindeki tüm gemileri Brindisi'ye göndermiş ve olası bir tahliye olanağından mahrum kalmıştır. İtalya'daki General Pietro Badoglio'nun aldığı belirsiz kararlardan birisi de Alman ve İtalyan silahlı kuvvetlerinin birleşmesi kararıdır. Bu karara göre kendilerine itaat etmeyen İtalyan birlikler Naziler açısından isyancıydı ve savaş hukukunun dışındaki yasadışı savaşçılardı. 11 Eylül günü İtalyan Genelkurmayı tarafından yayınlanan emirde Alman birliklerinin düşman olarak tanımlanması ve silahla direnilmesi emredilmiştir. Aynı gün bölgedeki Alman komutan Barge aynı zamanda dostu olan Gandin'e bir ultimatom göndermiş ve ona üç seçenek sunmuştur:

  1. Almanya tarafında savaşa devam edin.
  2. Almanlara karşı savaşın.
  3. Barışçıl bir şekilde silahlarınızı teslim edin.

Zaten Alman yanlısı olan Gardin Almanlara karşı savaşmak istememekteydi ancak Alman Ordusuna da dahil olamazdı. Silahlarını teslim etmek istese de bünyesindeki subaylar buna karşı çıktığı için isyan çıkmasından korkarak Almanlarla müzakereye devam etmek durumunda kaldı. Benzer şekilde tümene bağlı Korfu'daki alay da Almanlarla uzlaşmama kararı almıştı. 13 Eylül günü adadaki Nazi birliklerine destek getiren gemilere İtalyan topçu birlikleri emir almadan ateş açmış iki çıkartma gemisini batırmıştır. Bu şartlar altında Gandin askerler arasında Barge'ın ültimatomunun oylanmasını istemiştir. Ordu birlikleri ezici bir çoğunlukla Almanlara direnme kararı almıştır. 15 Eylül günü süresi dolan ültimatomun ardından Luftwaffe birliklerine bağlı Stuka uçakları İtalyan mevzilerini bombalamaya başlar. 17 Eylül günü adaya Binbaşı Harald von Hirschfeld komutasındaki 1. Dağcı Tümenine bağlı 104. Avcı Alayı gelir, bu birlik özellikle Epir bölgesinde sivillere yönelik katliamlardan sorumluydu. Yerel halktan ve bölgedeki ELAS partizanlarından destek alsa da Aqui Tümeni, yapılan son desteklerden sonra karşısındaki Nazi birlikleriyle karşılaştırılmayacak kadar deneyimsizdir. 22 Eylül gününe kadar süren çatışmalarda 1.315 İtalyan ve 300 Alman öldükten sonra İtalyanlar teslim olmuştur. İtalyan saflarında savaşan 15 Yunan partizan da hayatını kaybetmiştir.

Katliam

İtalya'nın Müttefiklerle anlaşmasının ardından Hitler yayınladığı emirde Almanlara direnen İtalyan askerlerinin istisnasız şekilde vatana ihanet suçundan yerinde infaz edilmesini emretmişti. Kefalonya'daki direniş haberini alan Alman Genelkurmay Başkanlığı İtalyan askerlerin haince davranışlardan dolayı esir alınmamasını emretmişti. Dolayısıyla 21 Eylül itibarıyla katliam başlamıştır. General Gandin ve yüksek komuta heyeti derhal yargılanmış ve 24 Eylül günü kurşuna dizildikten sonra naaşları denize atılmıştır. Tümen bünyesindeki askeri rahiplerin araya girme teşebbüslerine rağmen katliam sistematik şekilde devam etmiştir. Adada katledilen en az 5 bin askerin cesetleri ya ormanda yakılmış, ya denize atılmış ya da gemilere alındıktan sonra açığa bırakılmıştır. Çok az sayıda kurtulan İtalyan askeri bölgedeki ELAS örgütü sayesinde hayatta kalabilmiştir. Katliamın ardından sağ kalan 3 bin İtalyan asker toplama kamplarına götürülmek üzere Sinfra, Mario Roselli ve Ardena isimli gemilere bindirilse de gemiler Adriyatik Denizinde Müttefik Devletler donanması tarafından batırılmıştır.

Ardından

Korfu'da esir edilen İtalyan askerler

Kefalonya'daki olayların benzeri Korfu'da da yaşanmıştır. 8 bin kişilik İtalyan birliği 24 Eylül'de teslim olmuş, adadaki 280 İtalyan subayın tamamı yerinde infaz edilmiştir. Katliamdan sonra adadaki İtalyan askerlerinin çoğu adada esir kalmayı tercih etmiştir.

Katliamların baş sorumlularından Binbaşı Harald von Hirschfield 1944 yılı Aralık ayında Wehrmacht'ın en genç generali olmuş ancak 1945 yılı Ocak ayında Dukla Geçidi Savaşı'nda Sovyet Kızıl Ordusu tarafından öldürüldüğü için yargılanamamıştır. Katliama dair sadece General Hubert Lanz Nüremberg'de yargılanmış ancak İtalyanların kanıt sunmaktan kaçınması üzerine 12 yıl gibi hafif bir ceza almış, 1951 yılında da salıverilmiştir. Yarbay Barge katliam sırasında adada olmadığı için hüküm giymemiştir. 1964 ve 2002 yıllarında Dortmund Savcılığı tarafından dava yeniden açılmaya çalışılsa da başarısız olunmuştur. 2013 yılında emekli Alman onbaşı 90 yaşındaki Alfred Stork katliama katılma suçundan Roma'da müebbet hapse mahkûm edilmiştir.[2]

Anısının yaşatılması ve etkileri

İtalyan Cumhurbaşkanı Giorgio Napolitano Kefalonya'daki anma sırasında (25 Nisan 2007)
  • 1950'li yıllarda adadaki binlerce askerin naaşları tespit edilerek çıkartılmış ve Bari'deki askeri mezarlığa defnedilmiştir. General Gandin'in naaşı bulunamamıştır. İtalyan kamuoyunda pek bilinmeye katiam, kendisi de eski partizan olan Cumhurbaşkanı Sandro Pertini tarafından gündeme getirilmiş ve Kefalonya'da katliamda hayatını kaybedenler adına bir anıt inşa edilmiştir. Adada Acqui Tümeni ve partizan anmaları İtalyan-Yunan devlet heyetleri tarafından her yıl düzenlenmektedir.
  • Louis de Bernieres tarafından yazılan ve aynı adla sinemaya aktarılan Yüzbaşı Corelli'nin Mandolini eseri bu katliamı anlatmaktadır.[3]

Kaynakça

  1. ^ Katliamda hayatını kaybedenlere adanmış site 16 Şubat 2012 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi. (İtalyanca) 11 Temmuz 2023 tarihinde erişilmiştir
  2. ^ 18 Ekim 2013 tarihli 11 Temmuz 2023 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi. The Guardian haberi (İngilizce) 11 Temmuz 2023 tarihinde erişilmiştir
  3. ^ Filmin imdb sayfasından 11 Temmuz 2023 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi. (İngilizce) 11 Temmuz 2023 tarihinde erişilmiştir

İlgili Araştırma Makaleleri

<span class="mw-page-title-main">Erwin Rommel</span> I. Dünya Savaşı ve II. Dünya Savaşı sırasında görev yapmış Alman komutan

Erwin Johannes Eugen Rommel, II. Dünya Savaşı sırasında Alman Afrika Kolordusu komutanlığını da yapmış olan Alman mareşal. Kuzey Afrika'da İngiliz birliklerine karşı kazandığı başarılar nedeniyle "Çöl Tilkisi" (Wüstenfuchs,

<span class="mw-page-title-main">Tuhaf Savaş</span> İkinci Dünya Savaşının başlangıcında, Batı Cephesinde yalnızca bir sınırlı askeri kara harekâtının yapıldığı sekiz aylık dönem

Tuhaf Savaş, II. Dünya Savaşı kıta Avrupası savaşları içinde geçen, Polonya'nın işgali başlangıcıyla Fransa Seferi başlangıcı arasında geçen harekât ve muharebe dizisidir.

<span class="mw-page-title-main">Batı Cephesi (II. Dünya Savaşı)</span>

Batı Cephesi, Almanya'nın işgal ettiği Belçika, Hollanda ve Fransa'da Müttefikler ile geçen savaşlar dizisine verilen addır. Cephe iki evreden oluşur. Birinci evre 1940'ta Fransa Seferi ile Fransa'nın Almanlar tarafından işgal edilişi, ikinci evre ise 1944'te Normandiya Çıkarması ile daha çok ABD, Birleşik Krallık ve Kanada'dan oluşan Müttefik Birleşik Ordusu'nun Fransa'yı Almanlardan geri alması ve Almanya'yı işgal etmesidir.

<span class="mw-page-title-main">Prag Taarruzu</span> Kızıl Ordunun II. Dünya Savaşındaki son stratejik taarruz harekâtı

Prag Taarruzu, Kızıl Ordu'nun II. Dünya Savaşı'ndaki son stratejik taarruz harekâtıdır. Prag'a yönelen Kızıl Ordu taarruzu ve Prag Muharebesi, 5 - 11 Mayıs 1945 tarihleri arasında gerçekleşmiştir. Ayrıca muharebe, Prag Ayaklanması ile birlikte sürmesi dolayısıyla da önemlidir.

<span class="mw-page-title-main">Dunkerque Muharebesi</span>

Dunkirk Muharebesi, II. Dünya Savaşı sırasında Müttefikler ve Almanya arasında Dunkerque, Fransa'da gerçekleşmiştir. Batı Cephesi'nde Fransa Savaşı'nın bir parçası olarak Britanya Sefer Kuvveti ve müttefik kuvvetlerinin 26 Mayıs'tan 4 Haziran 1940'a kadarki Avrupa'dan tahliyesini sağlamak amaçlı yapılan savunma savaşıdır.

<span class="mw-page-title-main">Fransa Muharebesi</span> 1940ta Alman ordularının Fransayı istilasıyla sonuçlanan askeri harekat

Fransa Savaşı, II. Dünya Savaşı sırasında Alman ordusunun Fransa'yı istilasıyla sonuçlanan askerî harekâttır. Fransa Seferi, Alman ordusunun Belçika topraklarına saldırdığı tarih olan 10 Mayıs 1940 tarihinde başlamış, daha önce Polonya seferlerinde kullanılan yıldırım savaşı taktiği ile çok kısa bir sürede, 22 Haziran 1940 tarihinde Fransa – Almanya arasında imzalanan ateşkes sözleşmesiyle kesin Alman zaferiyle sonuçlanmıştır.

<span class="mw-page-title-main">Varşova Ayaklanması</span>

Varşova Ayaklanması, Polonya'daki Armia Krajowa birliklerinin Varşova'yı Alman işgalinden kurtarmak için gerçekleştirdiği, II. Dünya Savaşı'nın önemli operasyonlarından birisidir.

<span class="mw-page-title-main">Prag Ayaklanması</span>

Prag Ayaklanması, Çek partizanlar tarafından II. Dünya Savaşı sırasında Prag'ı Alman işgalinden kurtarmak için yapılan bir girişimdir. Direniş 5 Mayıs 1945 tarihinde başladı. Ayaklanmayı bastıramayan Almanlar 8 Mayıs'ta geri çekilmeye başladılar. Ayaklanma bu açıdan başarılı oldu. Kızıl Ordu Prag'a girmeye başladı ve geride kalan Alman birliklerini ezdi.

<span class="mw-page-title-main">İtalyan direniş hareketi</span> II. Dünya Savaşı sırasında hem Mussolini iktidarına karşı hem de Nazi Almanyasına karşı verilmiş mücadele

İtalyan direniş hareketi, II. Dünya Savaşı sırasında ve savaşın son dönemlerinde patlak veren İtalyan İç Savaşı sırasında hem Mussolini iktidarına karşı hem de Nazi Almanyası'na ve onun işgali sonucunda kurulan kukla İtalyan Sosyal Cumhuriyeti'ne karşı verilmiş mücadeleye verilen addır.

<span class="mw-page-title-main">Fransız İç Kuvvetleri</span>

Fransız İç Kuvvetleri, II. Dünya Savaşı sırasında işgal edilen ve ikiye bölünen Fransa topraklarında Nazi İşgal Güçlerine karşı mücadele yürüten direniş örgütlerinin genel adı. Yurt dışında Fransız Silahlı Kuvvetleri adına Müttefik Devletler ile birlikte Nazilere karşı savaşı örgütleyne General Charles de Gaulle Fransız İç Kuvvetleri ismini, tüm direniş savaşçılarının resmi adı olarak kullandı. Fransa'nın çeşitli bölgeleri, özellikle Normandiya Çıkarması ile kurtarıldıkça, FFI gerilla savaşı yapan milis güçleri yerine resmi olarak hafif piyade birimleri halinde örgütlendi ve düzenli Özgür Fransız Kuvvetlerine eklenen değerli bir insan gücü olarak hizmet etti. Bu rolde, FFI birimleri ön safların daha az aktif bölgelerinde personel bulundurarak, düzenli Fransız ordusu birimlerinin kuvvet tedbirlerinden tasarruf etmelerine ve birliklerini cephenin belirleyici bölgelerine yığmalarına olanak tanıdı. Nihayet, Ekim 1944'ten itibaren ve Fransa'nın büyük bir kısmının özgürleştirilmesiyle, FFI birimleri Batı Cephesinde savaşı sürdüren Fransız düzenli kuvvetleriyle birleştirildi ve böylece II. Dünya Savaşı'ndaki Fransız düzensiz birlikleri dönemi sona erdi.

<span class="mw-page-title-main">Avrupa'da II. Dünya Savaşı'nın sonlanması</span>

Avrupa'da II. Dünya Savaşı'nın sonlanması, Almanya'nın Nisan ayında başlayarak Mayıs ortalarına kadar Sovyetler Birliği ve Batılı Müttefiklerine teslim olmasıyla savaşın sona ermesidir.

<span class="mw-page-title-main">François Darlan</span> Fransız amiral (1881 – 1942)

Jean Louis Xavier François Darlan, bir Fransız amirali ve siyasetçi.

<span class="mw-page-title-main">Luga tahkimatı</span>

Luga tahkimatı, Leningrad oblastında Haziran-Ağustos 1941 döneminde inşa edilmiş 300 km uzunluğunda askeri savunma tahkimattır. Tahkimat, Narva Körfezinden başlayarak Leningrad kentine kuzeydoğudan erişimin önüne geçecek şekilde Luga-Mşaga-Şelon Nehirleri ve İlmen Gölü boyunca yapılmıştır. Tahkimat inşası 27 Haziran'da başlamış, 6 Temmuz'da hattı savunmak için General Konstantin Pavloviç Pyadışev komutasında bir görev kuvveti oluşturulmuştur. Hattın inşasından 15 gün sonra 12 Temmuz günü Plyussa nehri boyunca Nazi Almanyası Wehrmachtına bağlı 4. Panzer Ordusu saldırıya geçmiştir. Savunma hattının inşaatı tam olarak tamamlanmamış olsa da Sovyet savunması Leningrad üzerine yürüyen saldırıyı durdurmayı başarmıştır. Soltsı karşı saldırısı, Tallinn Savunması ve Smolensk Savunmasıyla beraber değerlendirildiğinde Luga hattının savunulması Alman saldırılarına karşı bir ay daha dayanılmasına yaramış, bu sırada cephe gerisinde mevziler güçlendirilmiş, yeni birlikler cepheye sevk edilebilmiştir. 8-13 Ağustos döneminde tahkim hat Novgorod ve Kingisepp bölgelerinde yaralmıştır. Staraya Russa ve Krasnogvardeyskiy bölgelerindeki Sovyet karşı saldırıları nedeniyle Nazi kuvvetleri bu bölgelere asker kaydırmak durumunda kalmış ve Leningrad üzerine ilerleyişleri daha da yavaşlamıştır. 26 Ağustos tarihinde Luga tahkimatını savunan 43 bin Kızıl Ordu askeri tamamen kuşatılmıştır, buna rağmen savaşa devam eden bölgede çatışmalar Eylül ortasına kadar sürmüştür. Yaklaşık 20 bin Kızıl Ordu askeri esir edilmiştir.

<span class="mw-page-title-main">Achse Harekâtı</span> askerî operasyon

Achse Harekâtı, başlangıçta Alarik Harekâtı olarak adlandırılan Alman harekâtının, İtalyan faşistleri tarafından İtalya'nın Müttefiklerle ateşkesinden sonra zorla silahsızlandırılması için desteklenen Alman harekâtının 3 Eylül 1943'teki kod adıydı. Almanlar birkaç gün içinde bir milyondan fazla İtalyan askerini silahsızlandırdı, İtalyan ordusunu yendi ve devletini ortadan kaldırdı.

<span class="mw-page-title-main">İtalyan İç Savaşı</span> Mussolini ve Anti-faşist güçler arasındaki çatışma

İtalyan İç Savaşı İkinci Dünya Savaşı'nın son döneminde 9 Eylül 1943 ile 2 Mayıs 1945 tarihleri arasında İtalya'da yaşanan iç savaştır. İtalyan direniş hareketi ve Müttefik saflarındaki İtalyan Ordusu, İtalyan faşistlerine ve Naziler tarafından İtalya'nın kuzeyinde kurulmuş olan İtalyan Sosyal Cumhuriyeti kukla devletine bağlı birlikler arasında yaşanmıştır. İtalyan direnişçiler, Mussolini rejiminin çökmesinin ardından bölgeyi işgal eden Nazilerle de savaşmıştır. Faşizm karşıtı güçlerin mücadelesiyle zafer kazanılmış, Naziler ülkeden kovulmuş, Mussolini infaz edilmiştir. Ayrıca ülkenin 1946 yılında monarşiden cumhuriyete geçişinde de iç savaş süresince kral III. Vittorio Emanuele başta olmak üzere krallık yanlılarının ülkeye karşı sorumluluklarını gereğince yerine getirmemelerinin de payı büyüktür.

Müttefiklerin İtalya'yı işgali, II. Dünya Savaşı'ndaki İtalya Cephesinde 3 Eylül 1943 tarihinde Müttefik Devletler tarafından gerçekleştirilen amfibik harekâttır. İşgal harekâtı başarıyla gerçekleştirilen Husky Harekâtı'nın ardından yapılmıştır. Harekât, komutanlığını Mareşal Harold Alexander'ın yaptığı 15. Ordu Grubu tarafından icrâ edilmiştir.

<span class="mw-page-title-main">Fransız donanmasının Toulon'da batırılması</span>

Fransız donanmasının Toulon'da batırılması II. Dünya Savaşı'ndaki Fransa Muharebesi sonucunda Nazi Almanyası'na yenilmiş olan Fransa'da kurulan kukla devlet olan Vichy Fransası'nın Almanya ve İtalya Silahlı Kuvvetleri tarafından 1942 yılı Kasım ayında işgal edilmesi harekâtı olan Anton Harekâtı sürerken donanmanın Almanların eline geçmesini engellemek üzere Fransız donanma komutanları Jean de Laborde ve André Marquis öncülüğünde 27 Kasım 1942 tarihinde Toulon limanında yapılan sabotaj eylemidir. Sabotajın ardından Fransız donanmasının geriye kalan varlığı belirleyici bir faktör olmaktan çıkmıştır.

<span class="mw-page-title-main">On İki Ada Seferi</span> II. Dünya Sabaşında bir sefer

On İki Ada Seferi, II. Dünya Savaşı sırasında Müttefik kuvvetlerin Eylül 1943'te İtalya ile Mütareke'nin ardından Ege Denizi'ndeki İtalya yönetimindeki On İki Ada'yı ele geçirme ve adaları Nazi Almanyası kontrolündeki Balkanlar'a karşı üs olarak kullanma girişimidir. Hava desteği olmadan çalışan Müttefiklerin bu maliyetli girişimi başarısızlıkla sonuçlandı ve On İki Ada'nın tamamı iki ay içinde Almanların eline geçti. 8 Eylül'den 22 Kasım 1943'e kadar süren On İki Ada harekâtı, Almanların savaştaki son büyük zaferlerinden biri olarak sonuçlandı.

<span class="mw-page-title-main">İstanköy Katliamı</span>

İstanköy (Kos) Katliamı, Ekim 1943'ün başlarında Wehrmacht tarafından, o zamanlar İtalyan işgali altındaki On İki Ada'dan biri olan Kos'ta İtalyan ordusu savaş esirlerine karşı işlenen bir savaş suçudur. Adanın Alman işgaline direndikleri için hain olarak görüldükten sonra General Friedrich-Wilhelm Müller'in emriyle yaklaşık yüz İtalyan subay vuruldu.