İçeriğe atla

Kebikeç (dergi)

Kebikeç İnsan Bilimleri İçin Kaynak Araştırmaları Dergisi
EditörKudret Emiroğlu
FotoğrafçıÜmit Uzmay (kapak tasarımcısı)
KategorilerBeşeri bilimler
SıklıkYılda iki kez (Mayıs ve Kasım)
FormatBasılı
YayımcıMehtap Yüksel
KurucuAhmet Yüksel
Kuruluş yılı1994
İlk sayı1995
ÜlkeTürkiye
YerAnkara
DilTürkçe
WebsiteResmî site
ISSN1300-2864
OCLC numarası742307663

Kebikeç veya resmi adıyla Kebikeç İnsan Bilimleri İçin Kaynak Araştırmaları Dergisi; 1994 yılında Ankara'da kurulmuş hakemli bir araştırma dergisidir. Her sayıda yazar kadrosunun ve dosyaların içeriklerinin değişmesine karşın genel olarak sosyoloji, antropoloji, etnoloji, etnografya, felsefe veya tarih gibi sosyal ve beşeri bilim dallarına ait çalışmalara yer verilir.[1]

İsim

Süryanice kökenli bir kelime olan "kebikeç"in tam olarak ne anlama geldiğine dair farklı görüşler vardır. Yaygın bir halk inanışına göre kebikeç, kitapları zararlı haşerelerin istilasından koruyan bir melektir. Eski zamanlarda kağıt materyallerin hasar almadan saklanması oldukça zor olduğu için kitapların genellikle ilk veya son sayfalarına "kebîkec", "yâ kebîkec", "yâ hafîz yâ kebîkec" gibi ifadeler yazıldığı bilinmektedir. Ayrıca yine halk arasında düğün çiçeği olarak da bilinen kebikeç otunun yaydığı koku sayesinde kağıtları kemiren böcekleri kitaptan uzaklaştırdığı, bu yüzden de sayfaların arasına bu ottan konulduğu rivayet edilir.[2] Derginin isminin de buradan hareketle belirlendiğini açıklayan Aziz Gökçe; "Nasıl ki kebikeç kitapları zararlı haşerelerden koruyorsa, bu dergi de bilimi ve bilim adamlarını koruyacak. Böylece kebikeç görevini bir kez daha yerine getirmiş olacak." sözleriyle derginin üstlendiği misyonu dile getirmiştir.[3]

Tarihçe

Derginin kurulmasına yönelik ilk fikir, o dönem Karanfil Sokak'ta bulunan Sanat Kitabevi’nin sahibi ve işletmecisi Ahmet Yüksel'den çıktı. Uzun yıllar boyunca sahaflık yapan Yüksel; tarihten siyasete, edebiyattan ekonomiye kadar pek çok konuda, alanında uzman kişiler tarafından yazılacak olan makaleleri derleyip bir araştırma dergisi çıkarmayı hedefliyordu. Nihayetinde 1994 yılında temelleri atılan Kebikeç Dergisi, 1995 baharında yayın hayatına başladı. İlk sayısından itibaren altı aylık periyotlarla, her yıl Mayıs ve Kasım aylarında baskı yapmaya başlayan dergi; kurulduğu günden beri belli bir miktarda basılmakta ve baskısı yapılan dergilerin her biri ayrı ayrı numaralandırılmaktadır.[4]

Derginin ilk sayısında Hilmi Yavuz, Yahya Erdem, M. Bülent Varlık ve Ali Birinci gibi isimlerin makaleleri yer aldı. Derginin ilk 14 sayısında ağırlıkla kitap ve kitapçılık üzerine makaleler yer aldı ve bu yönüyle Müteferrika gibi kitabiyat dergisi özelliği bulunuyordu. Sonrasında beşeri bilimlerde "dosya konuları" belirleyerek yayın çeşitliliğini arttırdı.[5] Dosya konularına ek olarak bazı sayılarda ek kitapçıklar da verildi.

Turkologischer Anzeiger tarafından taranan derginin ilk 20 sayısında 400'e yakın araştırma yayımlandı.[6] 2020'de eski sayılarından makaleler resmi site haricinde Academia.edu'da da erişime açıldı.

Dosya konuları

No: Dosya konusu[6]Ek
1 Üretim Tarzı Tartışmaları M. Bülent Varlık; Hep Bu Topraktan/İnceleme-Bibliyografya
2 Basın-Yayın Tarihi M. Bülent Varlık; Türkiye Basın-Yayın Tarihi Bibliyografyası/Ek-2
3 Halkevleri M. Bülent Varlık; Çorumlu/İncelemeBibliyografya
4 İzmir Ertuğrul Danık; Dersim (Tunceli) Bibliyografyası
5 İşçi Hareketleri Lütfü Erişçi; Türkiye İşçi Sınıfı Tarihi (özet)
6 Tarihi Türk Dillerinin Sözlükleri Aziz Gökçe; Türkiye TürkçesininTarihî Sözlükleri
7/8 Günümüz Türk Dilleri ve Sözlükleri Gustav Meyer; Türkische Studien
9 Ankara A. Esat Bozyiğit; Ankara İli Halk Kültürü Bibliyografyası
10 Osmanlı'dan Cumhuriyet'e Devlet-Toplum-Kimlik Üzerine Yazılar Avram Galanti; Vatandaş Türkçe Konuş
11 Demiryolları -
12 Tıp Tarihi ve Folklorik Tıp -
13 Cinsellik -
14 - -
15 Eskişehir M. Bülent Varlık; Kebikeç Bibliyografyası No: 1-14 (1995-2002)
16 “Meçhul Şahıslar Ansiklopedisi” -
17 Anadolu'nun “Nebâtât ve Hayvanâtı”-I -
18 Anadolu'nun “Nebâtât ve Hayvanâtı”-II -
19 “Bir Ömre Bedel Çocukluğumuz” -

Kaynakça

  1. ^ "Kebikeç İnsan Bilimleri İçin Kaynak Araştırmaları Dergisi". TR Dizin. TÜBİTAK ULAKBİM. 18 Ekim 2020 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 18 Ekim 2020. 
  2. ^ Çavdar, Tuba (2002). "Kebîkec" (PDF). İslâm Ansiklopedisi. Cilt 25. Ankara: Türk Diyanet Vakfı. ss. 161-162. 23 Ekim 2020 tarihinde kaynağından arşivlendi (PDF). Erişim tarihi: 18 Ekim 2020. 
  3. ^ Kaya, Önder. "Kitapların koruyucusu: "Yâ Kebikeç"". Şalom. 21 Ekim 2020 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 18 Ekim 2020. 
  4. ^ Şarman, Kansu (Eylül 2000). "Kitap cini Kebikeç" (PDF). Popüler Tarih. ss. 116-117. 20 Ekim 2020 tarihinde kaynağından arşivlendi (PDF). Erişim tarihi: 19 Ekim 2020. 
  5. ^ Uğur, Abdullah. "İki bir heves : Kastamonî Lütfü Seymen Bey ve Müteferrika adlı dergisi". gzt. 22 Ekim 2020 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 20 Ekim 2020. 
  6. ^ a b M. Bülent Varlık; Kebikeç Bibliyografyası No: 1-20 (1995-2005), Kebikeç, Sayı: 21, 2005..

İlgili Araştırma Makaleleri

<span class="mw-page-title-main">Coğrafya</span> karasal yüzeyi, bu yüzeyler içerisinde yaşayan toplulukları ve birbirleriyle etkileşim halinde olan bölgeleri, yerleri ve konumları inceleyen bilim

Coğrafya; beşerî (insanî) sistemleri ve yeryüzünü araştıran, bunlar arasındaki ilişkiyi neden-sonuç ve dağılış ilkesine bağlı olarak inceleyen ve sorgulayan bir bilim dalıdır. Yer ve insanlar arasındaki ilişkiler coğrafyanın konusunu oluşturur. Coğrafya sözcüğü Yunanca “γεωγραφία” gaia (yer) ve gráphein sözcüklerinden türemiştir. Türkçesi yerçizim sözcüğüdür. Zamanımızdan 2200 yıl önce coğrafya terimini ilk kullanan kişi Eratosthenes olmuştur. Gregg ve Leinhardt (1994), coğrafyayı 4 özellikle karakterize edilen bir disiplin olarak tanımlamaktadırlar:

Kitap-lık, Yapı Kredi Yayınları (YKY) tarafından 1993 yılından itibaren çıkarılan edebiyat dergisi.

<span class="mw-page-title-main">Zonguldak Bülent Ecevit Üniversitesi</span> Zonguldakta kurulu devlet üniversitesi

Zonguldak Bülent Ecevit Üniversitesi, 11 Temmuz 1992 tarihinde Türkiye'nin Zonguldak ilinde kurulan bir devlet üniversitesidir. 14 fakülte, 3 enstitü, 4 yüksekokul, 9 meslek yüksekokulu, 1 devlet konservatuvarı ve 34 araştırma merkezinden oluşmaktadır.

Yönetim Bilimleri Dergisi (YBD), iktisadi ve idari bilimler alanında yayın yapan uluslararası akademik ve hakemli dergidir. 17 yıldır yayımlanmaktadır.

<span class="mw-page-title-main">Dergi</span> yayın türü

Dergi, belirli aralıklarla yayımlanan, genellikle kuşe veya mat kâğıda basılan ya da elektronik olarak dağıtılan süreli yayın. Dergiler genellikle belirli zaman aralıklarıyla piyasaya çıkan sayılar halinde yayımlanır ve her sayı birden fazla içerik barındırır. Reklam alma, satış ve abonelik yöntemleriyle gelir elde ederler.

<span class="mw-page-title-main">Salih Zeki</span> Osmanlı-Türk matematik bilgini, bilim tarihçisi, astronom (1864 - 1921)

Salih Zeki Bey, Osmanlı-Türk matematik bilgini, bilim tarihçisi ve astronomdur. Osmanlı Devleti’nin son dönemlerinde yaşamış ve yaptığı çalışmalarla çağdaş bilimin Türkiye’de tanıtılmasında ve yayılmasında önemli katkılarda bulunmuştur. Yaşadığı dönemin önde gelen matematik bilginlerinden olmasının yanında; İkdam, Darüşşafaka ve İktisadiyat Gazeteleri ile Darülfünun Dergisi’ne yazdığı makaleler ile bilim hayatına sayısız katkıda bulunmuştur. Bilim tarihi açısından çok değerli konferanslar vermiş ve eserler kaleme almıştır. Bu konuda aldığı ilk çalışması, aynı zamanda bir Türk bilim adamının yurt dışında yayınladığı ilk bilim tarihi makalesi olma özelliği taşımaktadır. Ölümünden sonra da Türkiye’deki matematik araştırmalarına öncülük eden ve bilim tarihi açısından da çok değerli olan eseri Asar-ı Bakiye’yi dört cilt olarak düzenlemiştir, ancak hayattayken ilk iki cildi yayımlanmıştır. Verdiği konferanslarda Türk matematikçilerinin o dönemde henüz bilmediği Öklid dışı geometriler, sanal sayılar, sayılar teorisi gibi alanların ülkede tanıtılması sağlamıştır. Bu alandaki katkıları bununla da sınırlı kalmamış verdiği dersler, yazdığı kitaplar ve kaleme aldığı ders kitapları ile matematik dersinin, eğitimin her seviyesinde yayılmasında büyük katkı sağlamıştır. Bunun yanında astronomi, fizik, geometri, mantık gibi birçok alanda hem ders kitabı hem de özgün çok sayıda yapıt vermiştir.

Toplum ve Bilim, Birikim Yayınları bünyesinde 1977 yılından beri, yılda dört sayı çıkaran, üç aylık toplum bilimleri dergisi. Dergi Türkiye'de yayınlanan akademik dergilerin yeterli olmadığı düşüncesiyle yayın hayatına başlamıştır. Toplum ve Bilim, 1980 öncesinde Osmanlı tarihi ve toplum düzeni tartışmalarının ana mecrası olmuştu. 1985 sonrasında, tarih tartışmalarına yine yer verirken, özellikle modernleşme sürecine eleştirel yaklaşımları gündeme getirdi. 1988-1993 döneminde, yöntem tartışmalarından kadın araştırmalarına, kentsel yapıya, ekonomi-politiğe uzanan çok geniş bir konu yelpazesinde, zengin bir makale kataloğu sundu. 1993’ten itibaren, her sayısında belirli bir konuya odaklanarak dosya düzeni izleyen derginin genel yayın yönetmenliğini Tanıl Bora üstlenmiştir.

<i>Science</i>

Science, Bilimsel Gelişme için Amerikan Birliğinin akademik dergisidir ve dünyanın en prestijli bilimsel dergilerinden biri olarak kabul edilmektedir. İlk kez 1880'de yayımlanan hakemli dergi haftalık olarak yayınlanmakta ve yaklaşık olarak 130.000 abonesi bulunmaktadır. Uluslararası yayımı ve internet üzerinden görüntülenme ile geniş bir kitleye ulaşmakta ve bir milyona yakın okuyucusu olduğu tahmin edilmektedir.

<span class="mw-page-title-main">Genç Kalemler</span>

Genç Kalemler, 1910-1912 yıllarında Selanik'te yayınlanan milliyetçi bir fikir dergisidir.

Mecmua-i Fünûn, 19. yüzyılın ikinci yarısında İstanbul'da yayımlanan aylık Türkçe bilim dergisi.

Türk Kadını, 1918-1919 yıllarında on beş günde bir İstanbul’da yayımlanmış Osmanlıca kadın dergisi.

Erol Tümertekin,, beşerî ve iktisadî coğrafya alanında yaptığı çalışmalarla Türk coğrafya bilimine önemli katkılarda bulunmuş coğrafyacı. Mimar Han Tümertekin'in babasıdır.

Cumhuriyet Bilim ve Teknoloji, Türkiye'de haftalık yayımlanmış bir bilim haberleri ve kültür dergisidir. 1987 yılında, Cumhuriyet gazetesinin köşe yazarı Orhan Bursalı’nın yayın yönetmenliğinde Cumhuriyet Bilim Teknik adı altında, Mustafa Kemal Atatürk’ün “Benim manevi mirasım ilim ve akıldır” sözünün ışığında gazetenin ücretsiz eki olarak Cumartesi günleri yayınlanmaya başlamış, 2006 yılında Cumhuriyet Bilim ve Teknoloji adını almıştır. Yaklaşık 29 yıl kesintisiz hayatını sürdüren derginin, 1501. sayısının yayınlandığı gün gazete yönetimi tarafından yayını durdurulmuştur.

İbrahim Müteferrika Kağıt Müzesi, 2013 yılında kurulan, Türkiye'nin ilk kâğıtçılık tarihi müzesi. Müze, kağıdın tarihi, üretimi ve korunması, kâğıt sanatları, Türkler ve kâğıt, kâğıt sanayisi, kitabın ve kütüphaneciliğin tarihi gibi konularda bilgi vermektedir. Ayrıca müzede İbrahim Müteferrika'nın orijinal baskıları bulunmaktadır.

Hanımlara Mahsus Gazete, İstanbul'da 1895-1906 yılları arasında yayımlanmış kadın dergisi.

<span class="mw-page-title-main">Akademik dergi</span>

Bir akademik veya bilimsel dergi, belirli bir akademik disipline ilişkin bursun yayınlandığı süreli yayındır. Akademik dergiler araştırmanın sunumu, incelenmesi ve tartışılması için kalıcı ve şeffaf forumlar olarak hizmet eder. Bunlar genellikle akran denetimi veya hakemlidir. [Hakemlilik durumu yayınlanması için gönderilen yazıların önce konuyla ilgili uzmanlara gönderilmesi ve onların yorumları doğrultusunda, editör tarafından ya da yayın kurulunda, yayınlanıp yayınlanmayacağına dair karar verilmesi esasına dayanır. İçerik genellikle özgün araştırma sunan makaleler, inceleme makaleleri ve kitap incelemeleri şeklinde olur. Kraliyet Cemiyeti'nin Felsefi İşlemleri'nin ilk editörü olan Henry Oldenburg'a göre bir akademik derginin amacı, araştırmacılara "bilgileri birbirlerine aktarma, doğal bilgiyi geliştirme ve tüm Felsefe Sanatlarını ve Bilimini mükemmelleştirmenin büyük tasarımına ellerinden geleni yapma" izni vermekdir.

Journal for General Philosophy of Science , bilim felsefesinin tüm alanlarından ve bilimlerle ve beşeri bilimlerle ilgili tüm felsefi konulardan katkılar yayınlayan bir akademik dergidir. Özel ilgi alanı, genel olarak bilim anlayışımıza katkıda bulunan metodolojik yönlerin tartışılması, doğa bilimleri ile beşeri bilimler arasındaki etkileşimler ve karşılıklı bağımlılıklar ve antik dönemden 20. yüzyıla kadar bilim felsefesi tarihinin tartışılmasına odaklanmıştır.

İlhan Yaşar Hacısalihoğlu, Türk uluslararası ilişkiler uzmanı ve coğrafyacı. İstanbul Yeni Yüzyıl Üniversitesi rektörüdür.

Düşünbil, 2007 yılında yayın hayatına başlayan Türk düşünce dergisidir.

Esra Yakut,(d. 1968, Eskişehir, Türkiye) Türk akademisyen, tarihçi, hukuk tarihçisi, yazar.