İçeriğe atla

Kazan Vadisi

1852 yılında Tiyari bölgesinde bir Süryani evinin George Percy Badger tarafından tasviri.

Kazan Vadisi, Türkiye'nin Hakkâri ilinin Çukurca ilçesinde bulunan bölgedir. Işıklı köyü yolu üzerinde bulunur,[1] bir bölümü Işıklı muhtarlığına bağlıdır.[] Cevizli, Kayalık ve Kazan köyleriyle bunlara bağlı mezralar vadide yer alır.[2] Dönem dönem Türk Silahlı Kuvvetleri ve PKK arasında burada şiddetli çatışmalar yaşanır. Aralık 2020'den itibaren bölgeye güvenlik gerekçesiyle ikametgâh şartıyla ve 08.00-17.00 saatleri arasında giriş yapılabilmesi sınırlaması getirildi ve tarımsal gübre sokulması yasaklandı.[3] Uygulama Mart 2021 itibarıyla devam etmekteydi.[2]

Tiyar Vadisi adıyla da anılan bölge, 1924 yılına dek en yoğun Nasturi/Süryani nüfusun yaşadığı bölgelerdendi.[4] Tiyari aşiretinin yaşadığı bölge tarihsel olarak her ikisinde de Süryani köyleri bulunan Aşağı Tiyar ve Yukarı Tiyar bölgelerine ayrılmaktaydı.[5] Günümüzde Kürt nüfusun bulunduğu bölgede, Pinyanişi aşiretinin Ziyanişi kolundan insanlar yaşamaktadır.[]

Kaynakça

  1. ^ "Çukurca Kazan vadisi ulaşıma kapatıldı". Hakkari Haber TV. 20 Ekim 2011. 22 Ekim 2011 tarihinde kaynağından arşivlendi. 
  2. ^ a b "Kazan Vadisi'ndeki köyler bir haftadır elektriksiz". Gazete Karınca. 14 Mayıs 2021 tarihinde kaynağından arşivlendi. 
  3. ^ "Hakkari köylerine adı konulmamış 'ambargo'". Gazete Karınca. 18 Aralık 2020 tarihinde kaynağından arşivlendi. 
  4. ^ Abdurrahman, Yılmaz (2013). "XX. YÜZYILIN BAŞINDA NASTURİLER: KÜLTÜRLERİ, KÜRTLER VE MERKEZİ OTORİTE İLE İLİŞKİLERİ" (PDF). Turkish Studies. 8 (5). ss. 995-1012. 14 Mayıs 2021 tarihinde kaynağından arşivlendi (PDF). Erişim tarihi: 14 Mayıs 2021. 
  5. ^ Aboona, Hirmis (2008). Assyrians, Kurds, and Ottomans : intercommunal relations on the periphery of the Ottoman Empire. Cambria Press. s. 2. ISBN 978-1-62499-167-7. OCLC 819325565. 

Dış bağlantılar

İlgili Araştırma Makaleleri

<span class="mw-page-title-main">Doğu Anadolu Bölgesi</span> Türkiyenin doğusundaki coğrafi bölgesi

Doğu Anadolu Bölgesi, Türkiye'nin yedi coğrafi bölgesinden biridir. Anadolu topraklarındaki konumunda doğuda yer alması nedeniyle Birinci Coğrafya Kongresi tarafından 1941 yılında böyle isimlendirilmiştir. Ülkenin, nüfus yoğunluğu ve nüfusu en az olan bölgesidir. Bunda bölgenin yüzölçümünün büyük olması başlıca etkilerindendir.

<span class="mw-page-title-main">Hakkâri (il)</span> Türkiyenin Doğu Anadolu Bölgesinde bir il

Hakkâri, Türkiye'nin güneydoğusunda yer alan il ve en kalabalık altmış ikinci şehri. TÜİK verilerine göre 2021 sonu itibarıyla 278.218 kişilik nüfusa sahiptir. Tamamı Doğu Anadolu Bölgesi'nin doğusunda yer alır. Yüzölçümü bakımından Türkiye'nin kırk sekizinci büyük ilidir. Güneyinde Irak, batısında Şırnak, kuzeyinde Van, doğusunda ise İran vardır.

<span class="mw-page-title-main">Hakkâri</span> Hakkâri ilinin merkezi olan şehir

Hakkâri, Hakkâri ilinin merkezi olan şehirdir. Türkiye'nin en güneydoğusundadır.

<span class="mw-page-title-main">Şemdinli</span> Hakkari İlçesi

Şemdinli Hakkâri ilinin 5 ilçesinden birisi ve bu ilçenin merkezi olan şehir.

Keldaniler, Süryanilerin Katolik kısmını oluştururlar.

<span class="mw-page-title-main">Çınarlı, Çukurca</span>

Çınarlı, Hakkâri ilinin Çukurca ilçesine bağlı bir köydür.

<span class="mw-page-title-main">Kazan, Çukurca</span>

Kazan, Hakkâri ilinin Çukurca ilçesine bağlı bir köydür.

<span class="mw-page-title-main">Işıklı, Çukurca</span>

Işıklı, Hakkâri ilinin Çukurca ilçesine bağlı bir köydür.

<span class="mw-page-title-main">Yusuf Ziya (1882 doğumlu siyasetçi)</span> Kürt siyasetçi

Koçzade Yusuf Ziya Bey, Birinci Meclis üyelerinden Kürt asıllı Türk siyaset adamı.

<span class="mw-page-title-main">Bedirhan Bey</span> Kürt lider

Bedirhan Bey, Botan Emiri.

<span class="mw-page-title-main">Süryani Katliamı</span> Osmanlı İmparatorluğu tarafından gerçekleştirilen sürgün

Süryani Soykırımı veya Arami Katliamı, I. Dünya Savaşı sırasında Osmanlı İmparatorluğu ordusunun güneydoğu Anadolu ve İran'ın tarihi Azerbaycan bölgesinde, bazı Kürt aşiretlerinin yardımıyla Süryani Hristiyan azınlıklara karşı işlediği, tüm Süryani ve Süryani-i Kadim nüfusu 1914'de 58.983 iken bu sayının yaklaşık 5 katı olan 270 bin ila 300 bin arasında Süryani'nin öldüğü iddia edilen, sürgün etme ve katliamdır. Lakin daha sonra, alttaki Görüntüler kısmında bulunan resimden de görüldüğü üzere Rosie Malek-Yonan, Los Angeles, California'da bulunan Süryani Soykırım Anıtı'na bu sayıları 3 katına çıkarıp, 500 bin daha arttırarak 750 bin Süryani'nin soykırıma uğratıldığını belirten plakayı koydurmuştur ki bu da aslen 1914'te yaşayan tüm Süryani sayısının 12.7 katıdır.

<span class="mw-page-title-main">Konak, Hakkâri</span> Hakkâri ili Merkez ilçesine bağlı köy

Konak, Hakkâri ilinin Merkez ilçesine bağlı bir köydür.

<span class="mw-page-title-main">Nasturi Ayaklanması</span>

Nasturi Ayaklanması Hakkari'de Süryanilerin bağımsızlık için başlattığı isyan hareketi. İsyan Birleşik Krallık'ın kışkırtması ile başlamış ve Birleşik Krallık uçakları asilere yardım amacıyla Türk mevzilerine saldırmıştır.

Sırasıyla Hurri ve Urartu Krallıkları'nın parçası olan Hakkâri, Pers İmparatorluğu'nun egemenliğinden sonra Arap egemenliğine geçmiştir. Daha sonra Selçuklu Hanedanı'nın kontrolüne giren kent, 1536 yılında Osmanlı İmparatorluğu topraklarına katılmıştır.

Hakkâri Vilayeti, Çölemerik Vilayeti, Hakkâri Sancağı veya Çölemerik Sancağı, Bir Osmanlı müstakil sancağıdır. 1876 yılında kurulmuş 1888 yılında dağıtılmıştır. Vilayetin merkezi Hakkâri'dir. Vilayetin sınırları bugünkü Hakkâri'nin tamamını ve Şırnak'ın Beytüşşebap ve Uludere ilçelerini kapsıyordu.

Irakta din, çeşitli dini inançlardan oluşur. Ülkedeki en yaygın din ise İslam'dır.

Gebiz, Antalya ilinin Serik ilçesine bağlı bir mahalledir. Gebiz, Akdeniz Bölgesi'nin Teke yöresi içerisinde, Serik Ovası'nın bittiği yerde kurulmuştur.

<span class="mw-page-title-main">Botan Emirliği</span> Osmanlı İmparatorluğunda bir Kürt beyliği

Botan Emirliği, 1338-1855 yılları arasında Osmanlı İmparatorluğuna bağlı Güneydoğu Anadolu'da topraklarında bulunan Kürt Emirliklerinden birisidir. Cizre, Şırnak ve Siirt'in Eruh ilçesini içine almaktadır. Emirliğin adını aldığı Bûhtî Kürtleri Orta Çağlarda günümüz Hakkâri ili ile Musul arasında yaşamışlardır. Ayrıca Bûhtî Kürtleri, bazı tarihçiler nezdinde köken olarak Mervani hanedanının kurucusu olan Humeydi Kürtleri ile ilişkilendirilmişlerdir. 16. Yüzyılda yaşamış olan Kürt tarihçi Şerefhan-ı Bitlisi kaleme aldığı Şerefname adlı eserinde; Botan Emirliğinin, isminin cesaret ve savaşçılıklarıyla tanınmış olan Bûhtî aşiretinden aldığını ifade etmektedir. Antropolog Martin van Bruinessen, Botan Emirliğinin askerî gücünün Şıllet ve Çoxsor olarak ikiye ayrıldığını söylemiştir.

<span class="mw-page-title-main">Taşbaşı, Hakkâri</span>

Taşbaşı, Hakkâri ilinin Merkez ilçesine bağlı bir köydür.

<span class="mw-page-title-main">Asuri Gönüllüler</span> Milis kuvveti

Asuri Gönüllüler veya Süryani gönüllüler, 1. Dünya Savaşı sırasında İtilaf Güçleri ile ittifak kuran Katolikos-Patrik Mar Şimun Benyamin'in ruhani liderliği altında, esas olarak Baz'lı General Ağa Petros Elia ve Malikler olarak bilinen birkaç kabile lideri tarafından yönetilen etnik bir Süryani askerî gücüydü. İngiliz papaz ve yazar William A. Wigram tarafından "En Küçük Müttefikimiz" olarak tanımlanıyor Malik Aşiretinin bilinen üyelerinden birisi malik Hoşaba'dır malik aynı şekilde tyari aşiretininde üyesidir bu sebepten Asuri gönüllüler tyari ve malik aşiretinin üyelerinden oluşan askeri guruplara bağlıdır