İçeriğe atla

Kazakistan Komünist Partisi

Kazakistan Komünist Partisi
Қазақстан Коммунистік партиясы
İlk LiderLevon Mirzoyan
Son LiderGaziz Aldamjarov
Kuruluş tarihi1936
Kapanış tarihi4 Eylül 2015 (feshedildi)
ArdılıKazakistan Komünist Halk Partisi
İdeolojiKomünizm
Marksizm-Leninizm
Siyasi pozisyonAşırı sol
Uluslararası üyelikKomünist Partileri Birliği - Sovyetler Birliği Komünist Partisi

Kazakistan Komünist Partisi (KazakçaҚазақстан Коммунистік партиясы, RusçaКоммунистическая партия Казахстана) Kazakistan Cumhuriyeti'nde eski Komünist Parti.[1] Sovyet dönemi Kazakistan Komünist Partisi'nin halefi niteliğindedir. 1999 yılındaki genel seçimlerde % 17.7 oranında oy alarak Kazakistan meclisindeki en güçlü ikinci parti olmuştur.

Marksist-Leninist nitelikte olan parti, temel hedeflerini bilimsel sosyalizmin ilkelerine bağlı kalarak, özgürlükçü ve sosyal adalet temelinde bir toplumsal düzen oluşturmak olarak belirtmiştir.

Serikbolsın Abdildin, 1998-2010 yılları arasında parti birinci sekreteriydi. 2010 yılından kapanana kadar ise Gaziz Aldamjarov genel sekreter olarak görev yapmıştır.

2004 yılında birinci sekreter Serikbolsın Abdildin ile ayrılığa düşen 12 üye Merkez Komite ve partiden istifa etti. Kısa sürede 15.000 üye daha istifasını sundu. Nisan 2004'te bu üyeler Kazakistan Komünist Halk Partisi'ni kurdu.

Bu dağılmanın ardından Kazakistan Komünist Partisi, yeni partinin güçlenmesiyle zayıfladı ve 4 Eylül 2015 tarihinde feshedildi.

Birinci Sekreterler

Kazakistan Sovyet Sosyalist Cumhuriyeti Komünist Partisi

  1. Levon Mirzoyan (5 Aralık 1936 - 3 Mayıs 1938)
  2. Nikolay Skvortsov (3 Mayıs 1938 - 14 Eylül 1945)
  3. Jumabay Şayahmetov (14 Eylül 1945 - 6 Mart 1954)
  4. Panteleymon Ponomarenko (6 Mart 1954 - 8 Mayıs 1955)
  5. Leonid Brejnev (8 Mayıs 1955 - 6 Mart 1956)
  6. Ivan Yakovlev (6 Mart 1956 - 26 Aralık 1957)
  7. Nikolay Belyayev (26 Aralık 1957 - 19 Ocak 1960)
  8. Dinmuhamed Kunayev (19 Ocak 1960 - 26 Aralık 1962)
  9. İsmail Yusupov (26 Aralık 1962 - 7 Aralık 1964)
  10. Dinmuhamed Kunayev (7 Aralık 1964 - 16 Aralık 1986)
  11. Gennadi Kolbin (16 Aralık 1986 - 22 Haziran 1989)
  12. Nursultan Nazarbayev (22 Haziran 1989 - 28 Ağustos 1991)

Kazakistan Komünist Partisi

  1. Serikbolsın Abdildin (Ekim 1991 - 17, Nisan 2010)
  2. Gaziz Aldamjarov (17 Nisan 2010 - 4 Eylül 2015)

Ayrıca bakınız

Kaynakça

İlgili Araştırma Makaleleri

<span class="mw-page-title-main">Nikita Kruşçev</span> 1953ten 1964e kadarki Sovyetler Birliği lideri

Nikita Sergeyeviç Kruşçev, Sovyet devlet adamı ve Sovyetler Birliği Komünist Partisi Birinci Sekreteri. Doğru okunuşu ve Türkçe yazım kurallarına göre soyadının doğru yazılışı Hruşçov olmasına rağmen, Türkçeye İngilizce Khrushchev kelimesinin okunuşu olan Kruşçev kelimesi geçmiş ve yaygınlık kazanmıştır.

<span class="mw-page-title-main">Leonid Brejnev</span> 1964ten 1982ye kadarki Sovyetler Birliği lideri

Leonid İlyiç Brejnev, Ukraynalı Sovyet politikacıdır. 1964-1982 yılları arasında Sovyetler Birliği Komünist Partisi Genel Sekreteri olarak SSCB'yi yönetmiştir.

<span class="mw-page-title-main">Georgi Malenkov</span> Sovyet devlet adamı ve Komünist Parti görevlisi

Georgi Malenkov, Josef Stalin'in yakın çalışma arkadaşlarından olan Sovyet devlet adamı ve Komünist Parti görevlisi. Stalin'in ölümünden hemen sonra SBKP Genel Sekreterliği (1953) ve Başbakanlık yaptı.

<span class="mw-page-title-main">Vatan Partisi (1954)</span> Türkiyede bir siyasi parti (1954–1975, 1957–1981)

Vatan Partisi, 1920 yılında kurulup 1952 yılında dağılışa uğrayan Türkiye Komünist Partisi'nin üyeleri tarafından Hikmet Kıvılcımlı önderliğinde 22 Ekim 1954 tarihinde kurulmuş, Türkiye Komünist Partisi'nin teorik misyonunu sahiplenmiş komünist parti.

<span class="mw-page-title-main">Vılko Çervenkov</span>

Vılko Velev Çervenkov Bulgar siyasetçi. Bulgar Komünist Partisi genel sekreteri ve Bulgaristan Halk Cumhuriyeti başbakanı.

<span class="mw-page-title-main">Sovyetler Birliği Komünist Partisi genel sekreteri</span> Fiilen Sovyetler Birliğinin lideri

Sovyetler Birliği Komünist Partisi Merkez Komitesi Genel Sekreteri, 1924'ten 1991'de birliğin dağılmasına kadar, makam sahibi Sovyetler Birliği'nin tanınmış lideriydi. Genel Sekreter Komünist Parti'yi doğrudan tek başına kontrol ediyordu. Bununla birlikte, parti siyasi güç üzerinde tekele sahip olduğundan, Genel Sekreter Sovyetler Birliği hükûmetini yürütme kontrolüne sahipti. Makamın devletin hem dış hem de iç politikalarını yönlendirme kabiliyeti nedeniyle Sovyetler Birliği'nin fiili olarak en yüksek makamıydı.

<span class="mw-page-title-main">Kazakistan Halk Partisi</span>

Kazakistan Halk Partisi eski adıyla Kazakistan Komünist Halk Partisi, Kazakistan'da bir siyasi partidir. Parti başkanı Aykin Kongirov'dur. Merkez Komite Sekreterleri Turgin Sidikov, Jambıl Ahmetbekov, Gauhar Nugmanova ve Viktor Smirnov'dur.

<span class="mw-page-title-main">Tacikistan Komünist Partisi</span>

Tacikistan Komünist Partisi - Tacikistan'da 1918 yılında kurulan ve 1991 yılında yeniden teşkilatlanan Marksist-Leninist ideolojide siyasi parti. Sovyetler Birliği Tacikistan Komünist Partisi'nin halefi niteliğindedir. Eski Sovyet ülkelerindeki Komünist Partilerin 1993 yılında Rusya'da Oleg Shenin önderliğinde kurduğu Komünist Partiler Birliği'ne bağlıdır.

<span class="mw-page-title-main">Jambıl Ahmetbekov</span> Kazak politikacı

Jambıl Ahmetbekov - Kazak politikacı. Kazakistan Komünist Halk Partisi Sekreteri. Kazakistan meclisi başkan yardımcısı.

<span class="mw-page-title-main">Serikbolsın Abdildin</span> Kazak politikacı

Serikbolsın Abdildayeviç Abdildin, Kazak politikacıdır. Kazakistan Komünist Partisi birinci sekreteri (1991-2010). 1999 yılında yapılan Kazakistan devlet başkanlığı seçimlerine Komünist Parti adayı olarak katılmış ve %13 oy alarak ikinci gelmiştir.

<span class="mw-page-title-main">Stanislav Kosior</span>

Stanislav Vikenteviç Kosior, Leh asıllı komünist siyasetçi ve Sovyet devlet adamı. Ukrayna Komünist Partisi Genel Sekreteri, Sovyetler Birliği Başbakan Yardımcısı ve Sovyetler Birliği Komünist Partisi Politbüro üyeliği yapmıştır. Büyük Temizlik sırasında suçlu bulunarak idam edilmiştir.

<span class="mw-page-title-main">Özbekistan Komünist Partisi</span>

Özbekistan Komünist Partisi, Sovyetler Birliği Komünist Partisi'nin bir parçası ve Özbekistan Sovyet Sosyalist Cumhuriyeti'nin iktidardaki Komünist partidir.

<span class="mw-page-title-main">Beyaz Rusya Komünist Partisi</span>

Beyaz Rusya Komünist Partisi, 1952 yılına kadar Beyaz Rusya Komünist Partisi (Bolşevikler) olarak da bilinir, 1918 ile 1991 yılları arasında Belarus'un Komünist partisidir, 1917 Rus Devrimi'nden sonra kurulmuştur. Sovyetler Birliği Komünist Partisi'nin bir parçası olarak 30-31 Aralık 1918 tarihinde 17,800 üye ile kurulmuştur. Ocak 1919 tarihinde Beyaz Rusya Sovyet Sosyalist Cumhuriyeti'nin kuruluşunda önemli bir yer tutmuştur. Şubat 1919 tarihinden 1920 yılına kadar Litvanya Komünist Partisi ile bir organizasyon şeklinde faaliyet gösteriyor, Litvanya ve Beyaz Rusya Komünist Partisi (Bolşevikler) olarak biliniyordu.

<span class="mw-page-title-main">Litvanya Komünist Partisi</span> komünist parti

Litvanya Komünist Partisi, Litvanya'nın komünist partisidir, Ekim 1918 başlarında kurulmuştur. Parti 1991 yılında yasaklanmıştır.

<span class="mw-page-title-main">Ukrayna Komünist Partisi (1918)</span>

Ukrayna Komünist Partisi, Sovyetler Birliği Komünist Partisi'nin (SBKP) Ukrayna kolu.

Jeltoksan Olayları ; Sovyetler Birliği Komünist Partisi Genel Sekreteri Mihail Gorbaçov'un, Kazakistan Komünist Partisi Birinci Sekreteri, Kazak kökenli Dinmuhammet Kunayev'i azlederek yerine Rusya Sovyet Federatif Sosyalist Cumhuriyeti'nden Genadi Kolbin'in ataması üzerine Aralık 1986'da Kazakistan'ın başkenti Almatı'da patlak veren olaylar. Bazı kaynaklar Kolbin'in Rus kökenli olduğunu söylemekte, bazıları ise Çuvaş kökenli olduğunu iddia etmektedir.

<span class="mw-page-title-main">Nikolay Podgorni</span>

Nikolay Podgorni,, Ukrayna asıllı Bolşevik lider, Sovyet devlet adamı ve Sovyetler Birliği Komünist Partisi (SBKP) üyesidir.

<span class="mw-page-title-main">Anti Parti Grubu</span>

Anti Parti Grubu, Sovyetler Birliği Komünist Partisi genel sekreteri Nikita Kruşçev'in başlattığı destalinizasyon sonrası Haziran 1957'de Kruşçev'i görevden alınmasına çalışan fakat başarısız olan grup. Kruşçev'in tanımlaması olan Anti Parti Grubu, Bolşevik liderler Georgi Malenkov, Vyaçeslav Molotov, Lazar Kaganoviç, Dmitri Şepilov gibi isimlerin önderliğindeki muhaliflerden oluşmaktaydı. Grup destalinizasyon sürecinde Stalin'in etkisizleştirilmesine şiddetle karşı çıktı.

Ringaudas Bronislovas Songaila, Litvanya Sovyet Sosyalist Cumhuriyeti'nde çeşitli görevlerde bulunmuş Litvan Marksist-Leninist komünist politikacı ve veteriner hekimdir.

<span class="mw-page-title-main">Kazakistan başbakanı</span> Kazakistanın hükûmet başkanı

Kazakistan başbakanı, Kazakistan Cumhuriyeti hükûmetinin başı ve Kazakistan cumhurbaşkanından sonra ülkedeki en yüksek ikinci siyasi makamdır. Başbakan, kabine başkanlığını yürütür ve Kazakistan Cumhuriyeti Parlamentosunun görevini yerine getirmesine yardımcı olur.