İçeriğe atla

Kayışdağı Suyu Çeşmesi (Rasimpaşa)

Koordinatlar: 40°59′36″K 29°01′49″D / 40.99333°K 29.03028°D / 40.99333; 29.03028
Kayışdağı Suyu Çeşmesi
Çeşmenin ön cephesinden bir görünüm (Nisan 2021)
Harita
Eski ad(lar)Rüveyde Muzaffer Akçay Çeşmesi
Genel bilgiler
Durumİşlevsiz
TürDuvar çeşmesi
KonumKadıköy, İstanbul, Türkiye
Koordinatlar40°59′36″K 29°01′49″D / 40.99333°K 29.03028°D / 40.99333; 29.03028
Tamamlanma1930
Yenileme1968 · 1986
YenileyenRüveyde Muzaffer Akçay (1968) · Kadıköy Belediyesi (1986)
Teknik ayrıntılar
MalzemeMermer
Su kaynağıKayış Dağı suyu

Kayışdağı Suyu Çeşmesi, İstanbul'un Kadıköy ilçesindeki bir çeşmedir.

Tarihi

1927'de, Gazi Mustafa Kemal Paşa İkokulunda öğrenime başlanmasının ardından, okulun bahçe duvarının Misakı Milli Caddesi ile Halitağa Caddesi'nin kesiştiği noktanın önüne bir çeşme konuldu. 1930'da bu çeşmeye Kayış Dağı suyu bağlandı.[1] Özgün çeşme 1968'da, Rüveyde Muzaffer Akçay tarafından büyütülerek farklı bir tasarıma kavuştu.[2] 1986'da bu çeşme kaldırılarak yerine Kadıköy Belediyesi tarafından yeni bir çeşme inşa edildi.[1] 2017'de bu çeşmenin suyunun akmadığı kaydedilmişti.[1]

Konumu ve mimarisi

Osmanağa Mahallesi'ndeki Kayışdağı Suyu Çeşmesi

İstanbul'un Kadıköy ilçesinin Rasimpaşa Mahallesi'nde, Mısırlıoğlu olarak bilinen bölgede Misakı Milli Caddesi ile Halitağa Caddesi'nin kesiştiği noktada konumlanır.[3][4] Buradaki eski çeşme, Osmanağa Mahallesi'nde bulunan Kayışdağı Suyu Çeşmesi ile aynı tasarıma sahipti.[1] Bu çeşme, Tepesinde basık bir piramit bulunan dört köşeli mermer bir sütun şeklindedir. Musluğunun yukarısında "Kayış Dağı Suyu", yukarısındaki üçgen şeklindeki başlığında ise çeşitli bitki motifi ile "C" biçimli kabartmalar yer alır. Başlıktaki kabartmaların merkezinde, yapım tarihini gösteren "1930" kabartması vardır.[5][6]

İkinci çeşme, eşit boyutlardaki taşların değişik renkli sıralar yapacak şekilde üst üste dizilmesiyle oluşturulmuştu. Saçaklı beton bir örtüsü vardı. Önceki çeşmeye ait mermer ayna taşı, taşlarla oluşturulan basık kemerli orta kısmında konumlanıyordu. Kemerin içine "Rüveyde Muzaffer Akçay 1930" yazısı da eklenmişti.[2]

Günümüzde varlığını sürdüren çeşme ise üç duvar parçasıyla oluşturulmuş bir düzene sahiptir. İki yandaki duvarlarda pencere şeklinde birer altıgen açıklık bulunurken ortadaki kısmın çatısı, sundurma şeklinde öne çıkmıştır. Beşgen bir çerçeve içinde yer alan ve üst kısmı alınlıkla sınırlandırılan beşgen bir levhada bir papatya motifi işlidir ve altında şu ifadeler yazılıdır:[6]

DAHA İYİYE VE GÜZELE ELELE
KADIKÖY BELEDİYESİ
1986

Çeşmenin dikdörtgen teknesi, yan duvarlarla 45° açı yaparken ayna taşında süsleme bulunmaz.[6]

Ayrıca bakınız

Kaynakça

  1. ^ a b c d Atılgan, Arif (5 Temmuz 2020). "Kayışdağı Çeşmesi". 18 Haziran 2023 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 18 Haziran 2023. 
  2. ^ a b Egemen, Affan (Ekim 1993). "976 - Rüveyde Muzaffer Akçay Çeşmesi". İstanbul'un Çeşme ve Sebilleri. İstanbul: Arıtan Yayınevi. s. 714. 
  3. ^ "TKGM Parsel Sorgulama Uygulaması - Öznitelik bilgisi". Tapu ve Kadastro Genel Müdürlüğü. 19 Ocak 2015 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 18 Haziran 2023. 
  4. ^ "RÜVEYDE MUZAFFER AKÇAY ÇEŞMESİ (M.1968)". Su Vakfı. 7 Ağustos 2024 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 7 Ağustos 2024. 
  5. ^ Egemen, Affan (Ekim 1993). "621 - Kayışdağı Suyu Çeşmesi". İstanbul'un Çeşme ve Sebilleri. İstanbul: Arıtan Yayınevi. s. 464. 
  6. ^ a b c Ertuğ, Necdet, (Ed.) (2006). "664 Rüveyde Muzaffer Akçay Çeşmesi". İstanbul Tarihî Çeşmeler Külliyatı. 3. İstanbul: İSKİ Genel Müdürlüğü. s. 213. ISBN 9789944100342. 

İlgili Araştırma Makaleleri

<span class="mw-page-title-main">Sineperver Valide Sultan Çeşmesi (Fatih)</span> İstanbulun Fatih ilçesindeki bir çeşme

Sineperver Valide Sultan Çeşmesi ya da Kanlı Çeşme, İstanbul'un Fatih ilçesindeki bir çeşmedir. Ayşe Sineperver Sultan tarafından 1825 ya da 1826'da yaptırıldı. 1994 yılı itibarıyla suyu akmayan çeşme, 2009'daki restorasyonu sonucunda işlevsel hâle getirildi. Musluğunun tahrip edilmesinin ardından 2015 itibarıyla bir kez daha işlevini yitirse de 2018'deki restorasyonuyla birlikte tekrar faaliyete geçti.

<span class="mw-page-title-main">Hasan Rıza Paşa Çeşmesi (Osmanağa)</span> İstanbul, Kadıköyde yer alan tarihî bir çeşme

Hasan Rıza Paşa Çeşmesi ya da Rıza Paşa Çeşmesi, İstanbul'un Kadıköy ilçesindeki bir çeşmedir. Hasan Rıza Paşa tarafından 1845 ya da 1846 yılında yaptırıldı. 1970'lerden itibaren tahrip edilmeye başlayan çeşme, işlevini de yitirdi. 2014'te tamamlanan restorasyon çalışmasıyla birlikte tekrar faaliyete geçti.

<span class="mw-page-title-main">Horhor Çeşmesi (Kırma Tulumba Sokağı)</span> Fatihteki bir çeşme

Horhor Çeşmesi ya da Horhor Acı Çeşmesi, Türkiye'nin İstanbul ilinin Fatih ilçesinde yer alan bir çeşmedir. Kaynaklar, I. Süleyman tarafından yaptırıldığı ya da daha öncesindeki döneme ait olduğuna dair farklı görüşler öne sürer. Üzerindeki onarım kitabesine göre 27 Mart 1876 tarihi civarında onarım gördü. Muslukları olmasa da 1966'ya kadar suyu akan çeşmenin tepesinde 2008 yılında yıkılana kadar ahşap bir ev vardı.

Türkiye'nin İstanbul ilinin Kadıköy ilçesindeki kayda değer çeşmeler şu şekildedir:

<span class="mw-page-title-main">Mısırlı Osman Ağa Çeşmesi (Kadıköy)</span> İstanbul, Kadıköyde yer alan tarihî bir çeşme

Mısırlı Osman Ağa Çeşmesi ya da kısaca Osman Ağa Çeşmesi, İstanbul'un Kadıköy ilçesinde yer alan bir çeşmedir. Üzerindeki kitâbesine göre Bâbüssaâde Ağası Mısırlı Osman Ağa tarafından 1621 ya da 1622'de yaptırılsa da bu kitâbenin bu çeşmeye ait olmayabileceği ihtimali de ortaya atılmıştır. Bir müddet sonra teknesi çukurda kalan ve işlevini de yitiren çeşme, 1980'lerde yapılan çalışmayla imar hattına taşındı ve kot farkı giderildi. Zaman içerisinde ön cephesine, dinlenme taşları ile onları birbirine bağlayan tekne ağzı taşı eklendi. 2020'de yapılan restorasyon çalışmasıyla birlikte tekrar faaliyete geçti.

<span class="mw-page-title-main">Yoğurtçu Çeşmesi</span> Kadıköyde bir çeşme

Yoğurtçu Çeşmesi ya da Yoğurtçu Parkı Çeşmesi, Türkiye'nin İstanbul ilinin Kadıköy ilçesinde yer alan bir çeşmedir.

<span class="mw-page-title-main">İbrahim Ağa Çeşmesi (Kadıköy)</span> Kadıköyde bir çeşme

İbrahim Ağa Çeşmesi, Türkiye'nin İstanbul ilinin Kadıköy ilçesinde yer alan bir çeşmedir. İbrahim Ağa tarafından 17. yüzyılda yaptırılmış olup o dönemde, Haydarpaşa Çayırı'nın kenarında, İbrahimağa Deresi'nin yanındaki cami ve hazîreden oluşan bir külliyenin parçasıydı.

Hasan Rıza Paşa Çeşmesi ya da Rıza Paşa Çeşmesi, Türkiye'nin İstanbul ilinin Kadıköy ilçesinde yer alan bir çeşmedir. Hasan Rıza Paşa tarafından 1852 ya da 1853 yılında yaptırılan çeşme; 1986'da Kadıköy Belediyesi, 1994-1995 yıllarında ise Mühürdar Lions Kulübü tarafından onarıldı.

<span class="mw-page-title-main">Hoşyar Kadın Çeşmesi</span> İstanbul, Beyoğlunda yer alan tarihî bir çeşme

Hoşyar Kadın Çeşmesi ya da Huşyar Kadın Çeşmesi, İstanbul'un Beyoğlu ilçesindeki bir çeşmedir. Osmanlı Padişahı II. Mahmud'un eşi Hoşyar Kadın tarafından, kitâbesine göre "ölen kızı Mihrimah Sultan'ın ruhu için" 1840 ya da 1841 yılında yaptırıldı. Zaman içerisinde çeşmenin teknesi, yol hizasının altında kaldı. Günümüzde mülkiyeti Vakıflar Genel Müdürlüğünde olan ve suyu akmayan çeşmenin bir bölümü yıkık hâldedir.

<span class="mw-page-title-main">Yahya Ağa Çeşmesi</span>

Kethüda Yahya Ağa Çeşmesi, Yahya Ağa Çeşmesi ya da Hatipzâde Yahya Paşa Çeşmesi, Türkiye'nin İstanbul ilinin Beyoğlu ilçesinde yer alan bir çeşmedir. O dönem, Osmanlı Sadrazamı Hekimoğlu Ali Paşa'nın kâhyası Yahya Ağa tarafından 1732 ya da 1733 yılında yaptırıldı.

<span class="mw-page-title-main">Kazlı Çeşme</span> İstanbulda çeşme

Kazlı Çeşme, İstanbul'un Zeytinburnu ilçesinde bulunan ve adını aynasındaki kaz kabartmasından alan klasik üslupta bir Osmanlı çeşmesi.

Seyyid Paşa Çeşmesi, Türkiye'nin İstanbul ilinin Kadıköy ilçesinde yer alan eski bir çeşmedir. Günümüzde Erenköy ile Bostancı mahalleleri arasında uzanan Şemsettin Günaltay Caddesi üzerinde yer alıyordu.

Seyyid Mustafa Efendi Çeşmesi ya da Mustafa Efendi Çeşmesi, Türkiye'nin İstanbul ilinin Kadıköy ilçesinde yer alan eski bir çeşmedir. Erenköy'de, Sahrayıcedid'den Merdivenköy'e giden yol üzerinde yer alıyordu.

<span class="mw-page-title-main">Hasköy Çeşmesi</span> Beyoğlundaki bir çeşme

Hasköy Çeşmesi ya da Yasef Çeşmesi, İstanbul'un Beyoğlu ilçesindeki bir çeşmedir. 1524 ya da 1525 yılında Yasef adlı bir Yahudi tarafından yaptırılmıştır. Beyoğlu'nda tarihi tespit edilen ve günümüzde varlığını sürdüren en eski çeşmedir. Suyunun akmadığının kaydedildiği 1940'ların başından beri işlevsizdir.

Mahmud Efendi Çeşmesi ya da Mahmud Ağa Çeşmesi, İstanbul'un Beyoğlu ilçesindeki bir çeşmedir. 1538 ya da 1539 yılında yaptırılmıştır.

Abdi Kaptan Çeşmesi ya da Gedik Abdi Kaptan Çeşmesi, İstanbul'un Beyoğlu ilçesindeki bir çeşmedir. 1622 ya da 1623 yılında yaptırılmıştır.

<span class="mw-page-title-main">Yahya Efendi Çeşmesi (Beşiktaş)</span> Beşiktaştaki bir çeşme

Yahya Efendi Çeşmesi, İstanbul'un Beşiktaş ilçesindeki bir çeşmedir. 1557 ya da 1558 yılında yaptırılmıştır.

<span class="mw-page-title-main">Kayışdağı Suyu Çeşmesi (Osmanağa)</span>

Kayışdağı Suyu Çeşmesi, İstanbul'un Kadıköy ilçesinde bulunan bir çeşmedir.

Kayışdağı Suyu Çeşmesi, İstanbul'un Kadıköy ilçesinde bulunan bir çeşmedir.

Abbas Ağa Çeşmesi, İstanbul'un Beşiktaş ilçesindeki bir çeşmedir. 1669 ya da 1670 yılında yaptırılmıştır.