İçeriğe atla

Katran çukuru

Tierra La Brea'da bir katran çukuru

Katran çukuru veya asfalt çukuru, büyük asfalt birikintileridir. Çürümüş organik maddenin yeraltında basınca maruz kalmasıyla oluşan petrolün varlığında oluşurlar. Bu ham petrol çatlaklardan, kanallardan veya gözenekli tortul kaya tabakalarından yukarıya doğru sızarsa yüzeyde birikebilir.[1] Ham petrolün daha hafif bileşenleri atmosfere buharlaşarak geride siyah, yapışkan bir asfalt bırakmaktadır.[1] Katran çukurları, büyük fosil koleksiyonları içerdikleri için sıklıkla kazılmaktadır.[1]

Kaynakça

  1. ^ a b c "La Brea Tar Pits". University of California Museum of Paleontology. 6 Haziran 1997 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 10 Mayıs 2024. 

İlgili Araştırma Makaleleri

<span class="mw-page-title-main">OPEC</span> Petrol İhraç Eden Ülkeler Örgütü

Petrol İhraç Eden Ülkeler Örgütü ya da kısaca OPEC, net petrol ihraç eden ve bilinen dünya petrol rezervlerinin üçte ikisini ellerinde bulunduran 13 ülkenin oluşturduğu konfederasyondur. Küresel ham petrol piyasası üzerinde daha fazla kontrole sahip olmak için 2016 yılının sonlarında OPEC+ adlı daha büyük bir grup kuruldu.

<span class="mw-page-title-main">Asfalt</span> Yol yapımında kullanılan yapı malzemesi

Asfalt, dayanımlı akmaz halden katı hale kadar değişkenlik gösteren siyah, kahverengi ve gri tonlara sahip organik bir maddedir.

<span class="mw-page-title-main">Petrol</span> doğal olarak oluşan yanıcı sıvı

Petrol, neft ya da yer yağı, hidrokarbonlardan oluşmuş, sudan yoğun kıvamda, koyu renkli, arıtılmamış, kendisine özgü kokusu olan, yer altından çıkarılmış doğal yanıcı mineral yağı. Latincede taş anlamına gelen "petra" ile yağ anlamına gelen "oleum" sözcüklerinden oluşmuştur.

<span class="mw-page-title-main">Abadan</span>

Abadan, İran'ın Huzistan Eyaleti'nde şehir.

<span class="mw-page-title-main">Petrol rafinerisi</span>

Petrol rafinerisi (kısaca rafineri olarak da adlandırılır), petrol endüstrisi'nde ham petrolün arıtılarak ve çeşitli işlemlerden geçirilerek nafta, benzin, dizel yakıtı, sıvılaştırılmış petrol gazı, asfalt, kerosen, bitüm, gudron, mazut, petrol koku ve fuel oil gibi kullanışlı ürünlere dönüştürüldüğü bir endüstriyel işlem tesisidir.

<span class="mw-page-title-main">Süveyş Körfezi</span> Sina Yarımadasının batısında kalan körfez

Süveyş Körfezi Sina Yarımadası'nın batısında kalan körfezdir. Güneyde Gubal Boğazı'ndan başlayıp kuzeydoğuya doğru kıvrılarak Mısır'ın Süveyş kentinde Süveyş Kanalı'nın girişinde son bulur. Güneyden kuzeye 280 kilometre uzunluğundadır. Sina Yarımadası Kızıl Deniz´i ikiye ayırır. Yarımadanın doğusunda Akabe Körfezi bulunur.

<span class="mw-page-title-main">Timor Denizi</span> Hint Okyanusuna açık bir dışdeniz

Timor Denizi, 610,000 km² yüzölçüme ve 3300 metre derinliğe sahip, Hint Okyanusu'na açık bir dışdenizdir. Hint Okyanusu'nun doğusundaki en geniş koludur.

<span class="mw-page-title-main">Yakıt</span> Daha sonra çıkacak enerjiyi depolayabilen materyal

Yakıt, fiziksel ve kimyasal yapısında bir değişim meydana geldiğinde ısı enerjisi açığa çıkaran her türlü maddenin genel adı.

<span class="mw-page-title-main">Katran</span>

Katran, organik maddenin yıkıcı damıtımından elde edilen akmaz siyah bir sıvıdır. Katranın çoğu kok üretiminin bir yan ürünü olarak kömürden elde edilir, ancak aynı zamanda petrolden, turba veya servi, ardıç gibi bazı ağaçların gövdelerinde özsulardan da elde edilmektedir.

<span class="mw-page-title-main">Petrol tankeri</span> petrol taşıyan gemi

Petrol tankeri, ham petrol ve işlenmiş petrol ürünleri taşıyan gemilere denilir. Ham petrol ve ürün taşıyan tankerler yapısal olarak birbirleri ile çok benzerlikleri olsa da üzerinde bulunan bazı donanımlardan ötürü farklılıklar gösterirler.

<span class="mw-page-title-main">Petrol endüstrisi</span>

Petrol endüstrisi, petrol sanayi veya petrol ve doğal gaz endüstrisi, küresel olarak petrol ve petrol ürünlerinin aranması, çıkarılması, rafine edilmesi, taşınması ve pazarlanması süreçlerini kapsayan terimdir. Sektörün en büyük hacme sahip ürünleri arasında mazot ve benzin bulunmaktadır. Petrol ayrıca ilaçlar, solventler, gübre, pestisit ve plastik gibi birçok kimyasal ürün içinde ham madde niteliği taşımaktadır. Petrol endüstrisi upstream, midstream ve downstream şeklinde üç ana bileşene ayrılmaktadır. Midstream yani orta kısım işlemler genellikle downstream kategorisine dahil edilmektedir.

Downstream veya mansap, petrol ve doğal gaz endüstrisindeki upstream ve midstream şeklinde bölünmüş üç sektöründen birisidir.

<span class="mw-page-title-main">Bitüm</span>

Bitüm, petrol ayrışması ürünüdür. Hidrokarbonlar ve bunların azotlu, oksijenli, kükürtlü ve metal içeren türevlerinin bir karışımıdır. Bitüm suda çözünmez; benzen, kloroform, karbondisülfür ve diğer organik çözücülerde tamamen veya kısmen çözünür.

<span class="mw-page-title-main">STAR Rafineri</span> İzmir, Türkiyede bir petrol rafinerisi

STAR Rafineri, Türkiye'nin İzmir ilinin Aliağa ilçesinde yer alan bir petrol rafinerisidir. Temeli 2011'de atılan tesis, Azerbaycan merkezli SOCAR'ın Türkiye iştiraki SOCAR Turkey Enerji A.Ş. tarafından 6,3 milyar dolar yatırımla hayata geçirildi. Bu özelliği ile özel sektör tarafından tek seferde gerçekleştirilen en büyük yatırımdır. Tesisin inşaatını Técnicas Reunidas (İspanya), Saipem (İtalya), GS Engineering ve ITOCHU (Japonya) şirketlerinin oluşturduğu konsorsiyum üstlendi. Rafinerideki ilk ham petrol 3 Ağustos 2018'de işlendi. STAR Rafineri, 2019'da Türkiye'nin en büyük beşinci sanayi kuruluşu oldu.

TÜPRAŞ Kırıkkale Rafinerisi, Kırıkkale iline bağlı Hacılar beldesinde bulunan bir petrol rafinerisidir. Rafineri, TÜPRAŞ'a ait olup ülkedeki dört petrol rafinerisinden biridir. Kızılırmak Nehri'nin batı yakasında yer almakta olup 815 hektarın üzerinde bir arazide 2.134.000 m²'lik bir arazi üzerine inşa edilmiştir.

<span class="mw-page-title-main">Mozambik-Türkiye ilişkileri</span>

Türkiye-Mozambik ilişkileri, iki ülke arasındaki siyasi, ekonomik ve diplomatik ilişkileri temsil eder.

Gudron, 450-600 °C'ye kadar kaynayan fraksiyonların atmosfer basıncında ve vakum altında yağdan damıtılması sonucu oluşan kalıntıdır. Gudron, indirgenmiş basınç altında damıtılmaz, gazlaştırılabilir veya koklaştırılabilir. Gudron verimi, yağ kütlesinin %10 ila %45'i arasındadır.

<span class="mw-page-title-main">La Brea Katran Çukurları</span>

La Brea Tar Pits, kentsel Los Angeles'ta aktif bir paleontolojik araştırma alanıdır. Hancock Park, doğal asfaltın on binlerce yıldır yerden sızdığı bir grup katran çukuru etrafında kuruldu. Yüzyıllar boyunca, kapana kısılmış hayvanların kemikleri korunmuştur. George C. Page Müzesi, katran çukurlarını araştırmaya ve orada ölen hayvanlardan örnekleri sergilemeye kendini adamıştır. La Brea Tar Çukurları, tescilli bir Ulusal Doğal Dönüm Noktasıdır.

<span class="mw-page-title-main">Binegedi Gölü</span>

Binegedi Gölü, Azerbaycan'ın başkenti Bakü'de bulunan bir grup katran çukurudur. Asfalt veya katran on binlerce yıldır bu bölgede yerden sızmaktadır. Katran genellikle toz, yaprak veya suyla kaplıdır. Yüzyıllar boyunca katranda kalan hayvanlar kemik olarak muhafaza edildi.

<span class="mw-page-title-main">Nafta</span>

Nafta, yanıcı bir sıvı hidrokarbon karışımıdır. Genellikle ham petrolün bir kısmıdır, ancak aynı zamanda doğal gaz yoğunlaşmalarından, petrol damıtıklarından ve kömür katranı ve turbanın ayrımsal damıtılmasından da üretilebilir. Bazı endüstrilerde ve bölgelerde ham petrole veya kerosen ya da dizel yakıt gibi rafine edilmiş petrol ürünlerine de "nafta" denebilir.