İçeriğe atla

Katmandu Vadisi

Katmandu Vadisi
UNESCO Dünya Mirası
Pashupatinath Tapınağı, Pashupati'ye adanmıştır.
Konum   Nepal
KriterKültürel: iii, iv, vi
Referans121
Tescil1979 (3. oturum)
Uzatma2006
Tehlike2003 — 2007
BölgeAsya-Pasifik

Nepal'de bulunan Katmandu Vadisi (Nepalce: काठमाडौं उपत्यका Newar Dili: स्वनिगः, नेपाः गाः), Asya'nın eski uygarlıklarının kesiştiği noktada bulunmaktadır ve Hindular ve Budistler için çeşitli hac alanları da dahil olmak üzere en az 130 önemli anıt içermektedir. Vadide yedi Dünya Mirası alanı vardır.[1]

Tarihsel olarak vadi ve bitişik alanlar, Nepal Mandala olarak bilinen bir konfederasyondan oluşuyordu. 15. yüzyıla kadar iki ana başkent olan Katmandu ve Lalitpur (Patan) belirlenene kadar başkent Bhaktapur'du.[2]

Katmandu Vadisi, Nepal'in en gelişkin ve en kalabalık yeridir. Ofislerin ve genel merkezlerin çoğunluğu vadide yer almakta ve Nepal'in ekonomik merkezi konumundadır. Benzersiz mimarisi ve Nepal'de en çok sayıda jatrayı (sokak şenlikleri) içeren zengin kültürü nedeniyle turistler için popülerdir. Vadinin kendisi, İngiliz tarihçilerince "Nepal Proper" olarak anılmıştır.

Katmandu Vadisi 2015'te, Nisan 2015 Nepal depreminden büyük ölçüde etkilendi.[3] Deprem binlerce ölüme ve birçok yapının yıkılmasına neden oldu.

Kaynakça

  1. ^ "Arşivlenmiş kopya". 30 Haziran 2017 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 24 Haziran 2017. 
  2. ^ Slusser, Mary (1982). Nepal Mandala: A Cultural Study of the Kathmandu Valley. Princeton University. 978-0-691-03128-6. Sayfa vii.
  3. ^ "Nepal Disaster Risk Reduction Portal". Government of Nepal. 6 Haziran 2017 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 5 Mayıs 2015. 

İlgili Araştırma Makaleleri

<span class="mw-page-title-main">Ihlara, Güzelyurt</span> Aksaray ilinin Güzelyurt ilçesine bağlı bir belde

Ihlara, Türkiye'nin İç Anadolu Bölgesi'ndeki Aksaray ilinin Güzelyurt ilçesine bağlı bir beldedir. 2022 nüfus sayımına göre belde nüfusu 2.289'dur. Beldenin ortalama yüksekliği 1.276 metredir.

<span class="mw-page-title-main">Nepal</span> Güney Asyada Çin ile Hindistan arasında yer alan bağımsız bir ülke

Nepal, resmî adıyla Nepal Federal Demokratik Cumhuriyeti, Güney Asya'da bir ülkedir. Büyük bölümü Himalayaların eteklerinde, bir bölümü ise Hint-Ganj Ovası'nda konumlanmıştır. Dünyanın en kalabalık 49. ve en geniş 93. ülkesidir. Denize kıyısı bulunmayan Nepal kuzeyde Çin'e bağlı Tibet; güney, doğu ve batıda Hindistan ile komşudur. Bangladeş Nepal'in güneydoğu ucundan sadece 27 km uzaklıkta olmasına rağmen sınırdaşı değildir, Bhutan da Hindistan'ın Sikkim eyaletiyle ayrılmıştır. Verimli ovalar, subalpin kuşak ormanları ve en yüksek on dağdan sekizini bulunduran Nepal zengin bir coğrafi çeşitliliğe sahiptir. Dünyanın en yüksek dağı olan Everest Dağı da bunlara dahildir. Başkenti ve en büyük şehri Katmandu'dur. Resmi dil Nepalcedir, ancak ülke birçok etnik gruba ev sahipliği yapmaktadır.

<span class="mw-page-title-main">Katmandu</span> Nepalin başkenti

Katmandu, Nepal cumhuriyetinin başkenti ve en büyük şehridir.

<span class="mw-page-title-main">Kanyon</span> coğrafi terim, uçurumların arasındaki aralık

Kanyon, Dünya yüzeyinde nehirlerce oluşturulmuş derin vadilere denir. Türkçeye Frenk dillerden gelen Kanyon adı, kaynağı İspanyolca asıllı olan cañón sözüdür.

<span class="mw-page-title-main">Pyongyang</span> Kuzey Korenin başkenti

Pyongyang, Kuzey Kore'nin başkenti ve en büyük şehridir. Şehir Taedong Nehri üzerinde yer almaktadır. Nüfusu 1993 yılında 2.741.260 olarak bildirilmiş olup 2003 yılı tahmini nüfusu 3.500.000'dir.

<span class="mw-page-title-main">Kaçkar Dağları</span> Türkiyenin kuzeyinde, Doğu Karadeniz sahili boyunca uzanan bir dağ sırası

Kaçkar Dağları, Türkiye'nin kuzeyinde, Doğu Karadeniz sahili boyunca uzanan bir dağ sırası. Kuzey Anadolu Dağları'nın doğudaki bölümünü oluşturur. Doğusundaki birçok zirvesi 3500 m üzerindeyken, batı kesimi 2000 m yüksekliğe kadar ulaşır. En yüksek noktası olan Kaçkar Kavrun Dağı 3932 m yüksekliktedir. 1994 yılında Kaçkar Dağları Millî Parkı tesis edilmiştir. Millî parkın büyük bir bölümü Rize ili Çamlıhemşin ilçesi sınırları içinde, küçük bir bölümü de Artvin ili Yusufeli ilçesi sınırları içinde kalmaktadır.

<span class="mw-page-title-main">Orhun Vadisi</span> Vadi

Orhun Vadisi Moğolistan’ın göbeğinde, başkent Ulan Batur’dan 370 km uzaklıkta Orhun Nehrinin etrafında bulunmaktadır. Orhun Vadisi 2004 yılında UNESCO Dünya Mirası listesine alınmıştır. Orhun Vadisinin tarih açısından büyük önemi vardır. Uygur Kağanlığı ve bir zamanlar dünyanın en büyük imparatorluğu olan Moğol İmparatorluğu'nun başkentleri Orhun Vadisi’ndedir. Bu yüzden Orhun Vadisi Hun İmparatorluğu, Göktürk Kağanlığı, Uygur Kağanlığı ve Moğol İmparatorluğu’na ait arkeolojik kalıntılar, eski kent ve yerleşim merkezlerinin enkazları, yazılı ve dikil taşlar, mezarlar ve Budist tapınaklarının bulunduğu, çok sayıda tarihi bilgi içeren kültürel bir miras olarak kabul edilmektedir.

<span class="mw-page-title-main">Vadi</span> coğrafyada tepeler arasındaki alçak alan

Vadi ya da koyak, akarsuyun içinde aktığı, kaynaktan ağıza doğru sürekli inişi bulunan ve birkaç kilometre ile binlerce kilometre arasında olabilen coğrafi alandır. Kısaca vadi, iki dağın arasında zamanla oluşan çukurluktur. Vadiler, akarsuların yaptığı aşınmayla yanlamasına, derinlemesine gelişir. Genellikle dağ ya da tepelerle çevrelenirler.

Bhaktapur (Nepalce: भक्तपुर Bhaktapur), aynı zamanda Bhadgaon veya Khwopa Nepal Cumhuriyeti'nin en önemli turistik şehri

<span class="mw-page-title-main">Tribhuvan Uluslararası Havalimanı</span> Katmandu, Nepalde uluslararası havaalanı

Tribhuvan Uluslararası Havalimanı Katmandu'da, Nepal'in uluslararası bir havalimanı. Havalimanı Katmandu vadisinde, şehir merkezine yaklaşık altı kilometre mesafededir. Nepal'in tek uluslararası havalimanı olarak 1949 yılından beri hizmet vermektedir. 1955 yılında havalimanı Kral Mahendra tarafından açıldı ve kralın babası anısına Tribhuvan Havalimanı olarak değiştirildi ve 1964 yılının başlangıcında bugünkü adını aldı. 1957 yılında yeniden beton atıldı ve birkaç kez uzatıldı. ilk jet uçağı Lufthansa Boeing 707, 1967 yılında Tribhuvan'a indi ve düzenli jet operasyonları 1972 yılında başlamıştır.

<span class="mw-page-title-main">Loire Vadisi</span>

Loire Vadisi, Fransa'da bulunan Loire Irmağı'nın orta bölümünde, 280 kilometre uzunluğunda bir vadidir. 800 km2'lik bir alanı kaplamaktadır. Irmağın kıyısında bulunan bağlar ile kiraz, enginar ve kuşkonmaz tarlalarından ötürü Fransa'nın Beşiği ve Fransa'nın Bahçesi olarak adlandırılmaktadır. Tarihi kentleri, mimarisi ve şarabıyla tanınan vadideki ilk yerleşim örneklerinin Orta Paleolitik dönemine uzandığı sanılmaktadır. Vadi, UNESCO tarafından 2000 yılında alınan kararla Dünya Mirası listesine eklenmiştir.

<span class="mw-page-title-main">Güney Asya Bölgesel İşbirliği Teşkilatı</span>

Güney Asya Bölgesel İşbirliği Teşkilatı, Güney Asya ülkeleri arasında uluslararası örgüt ve jeopolitik bir birliktir. Örgüt 1985 yılında Dakka'da kurulmuş olup ekonomik ve bölgesel entegrasyonun gelişimini desteklemektedir. Merkezi Katmandu'da yer almaktadır.

<span class="mw-page-title-main">Kadişa Vadisi</span>

Kadişa Vadisi ya da Kadişa Boğazı, Lübnan'ın Şimal İli'ndeki Bşerri ve Zgarta ilçeleri arasında yer alan bir boğazdır. Vadi, Trablusşam'a vardığında Ebu Ali Nehri olarak da bilinen Kadişa Nehri tarafından oyulmuştur. Kadişa Aramice'de "Kutsal" anlamına gelmektedir, bu nedenle vadi Kutsal Vadi olarak da anılır. Vadi, Hristiyan keşiş topluluklarını yüzyıllar boyunca gizledi. Vadi Lübnan'ın kuzeyindeki el-Mekmel Dağı'nın eteklerinde bulunmaktadır.

<span class="mw-page-title-main">San Fernando Vadisi</span>

San Fernando Vadisi, Amerika Birleşik Devletleri'nin Kaliforniya eyaletinin güneyinde bulunan bir vadidir. Vadi Los Angeles County sınırları içerisinde yer almakta olup Transverse Dağları tarafından çevrilmektedir.

<span class="mw-page-title-main">Nepal'de COVID-19 pandemisi</span>

Şablon:Kayma Nepal'deki ilk COVID-19 salgını vakası 9 Ocak 2020'de Katmandu Bölgesinde görüldü, resmi olarak 24 Ocak 2020'de doğrulandı. Hasta hafif semptomlar gösterdi ve bir evde kendi kendine karantina talimatıyla taburcu edildi; 31 Ocak'a kadar tamamen iyileştiği doğrulandı. Ocak ve Mart ayları arasında Nepal, temel malzeme, ekipman ve tıbbı malzeme tedarik ederek, sağlık altyapısını iyileştirerek, sağlık personelini eğiterek ve kamu bilincini yaygınlaştırarak salgınını önlemek için adımlar attı. İkinci vaka 23 Mart 2020'de Katmandu'da doğrulandı. İlk yerel salgın vakası 4 Nisan'da Kailali İlçesi'nde doğrulandı. altı ilde 15 ilçede toplam 110 vaka doğrulanmıştır. Otuz tanesinin iyileştiği bildirildi. Ülke çapında sokağa çıkma sınırlandırması 24 Mart'ta yürürlüğe girdi ve 18 Mayıs'ta sona ermesi planlanıyor.

<span class="mw-page-title-main">Batsara Tabiatı Koruma Alanı</span>

Batsara Tabiatı Koruma Alanı, Gürcistan'ın Kaheti bölgesinde, Alazani Nehri kıyısındaki Pankisi Gorge'da, Büyük Kafkasya'nın eteklerinde deniz seviyesinden 700-2000 metre yükseklikte yer alan bir koruma alanıdır. İlto vadisinin bir bölümünü içeren Ilto Koruma Alanı ile sınırdır.

<span class="mw-page-title-main">Nepal'de turizm</span>

Nepal nefes kesen manzaralarını, el değmemiş göllerini ve nehirlerini, güçlü dağlarını, çeşitli kültürleri ve barış ve uyumun getirdiği gelenekleri sergileyerek kendisini gezginler ve sırt çantalı gezginlerin hedefi olarak belirlemiştir. Turizm, sadece kültürler ve gelenekler, fikirler ve ilkeler, inançlar ve ahlâk değişimine yardımcı olmakla kalmadı, aynı zamanda Nepal'e finansal büyümesi ve özgürlüğü konusunda da yardımcı oldu.

<span class="mw-page-title-main">Ujwal Thapa</span>

Ujwal Thapa, Nepalli siyasetçi, aktivist ve hayırsever. Bibeksheel Nepal Partisi genel başkanıydı.

<span class="mw-page-title-main">Bagmati (il)</span>

Bagmati ili, Nepal'in yedi ilinden biridir. İl, ülkenin doğusunda yer almakta olup batısında Gandaki, doğusunda 1 Nolu ve güneyinde Madheş illeri ile kuzeyde Çin ve güneybatısında Hindistan ile komşudur. Yüzölçümü 20.300 km² olan ilin nüfusu 2021 yılı itibarı ile 6.084.042'dir. İlin başkenti Hetauda'dır.

<span class="mw-page-title-main">Nevar Budizmi</span>

Nevar Budizmi, Vacrayana Budizmi'nin Nepal'deki Katmandu Vadisi'nde yaşayan Nevar halkının tarafından uygulanan bir biçimidir. Budizmin bu biçimi, Nevar kast sistemine ve babasoyluluğa dayalı, manastır dışı bir Budist topluluğu da içeren kendine özgü sosyal ve dini unsurlar geliştirmiştir. Ritüel rahiplerinin (guru) oluşturduğu kast, vacraçarya ve şakya, olarak ikiye ayrılır ve bu iki grup bakir olmayan din adamları kastını oluşturur. Uray gibi diğer Budist Nevar kastları ise onların hamisi olarak hareket eder. Uray sınıfı ayrıca Tibet Vacrayanası keşişlerini, Teravada ve hatta Japon keşişlerini de himaye eder. Nevar Budizmi, Vacrayana geleneğinin bilinen en eski mezhebidir ve ortaya çıkışı Tibet Vacrayanasından en az 600 yıl daha eskidir.