İçeriğe atla

Katharina Reiß

Katharina Reiss (17 Nisan 1923, Rheinhausen - 16 Nisan 2018, Münih[1][2]), metin türleri ve çeviri yöntemleri üzerine yaptığı çalışmalarla çeviribilim alanında öncü çalışmalar yapmış bir Alman çevirmen ve çeviribilimciydi.

Hayatı

Katharina Reiß, Heidelberg Üniversitesi Mütercim Tercümanlık Enstitüsünde 1944-1970 yılları arasında ders verdi. 1954'te İspanyol yazar ve gazeteci Clarín üzerine yazdığı tezle doktorasını aldı. 1965'ten itibaren Akademik Konsey Üyesi ve Mütercim Tercümanlık Enstitüsünün İspanyolca Bölümü Başkanı olarak görev yaptı.970 yılında Akademik kıdemli konsey üyesi ve daha sonra 1988 yılında emekli olduktan sonra öğretmenlik yapmaya devam ettiği Akademik direktör olarak Würzburg Üniversitesi Latince Bölümüne geçti.1974'te uygulamalı dilbilim alanında yüksek doktora ve bununla birlikte profesör unvanıyla ödüllendirildiği Mainz Üniversitesi'nde "işlemsel metin türü" konusunu geliştirdi. Bir yıl sonra, Germersheim'daki Mainz Üniversitesi Yabancı ve Tercümanlık Enstitüsünde öğretmenlik yapmaya başladı. 1994/1995 kış döneminde Viyana Üniversitesi Mütercim Tercümanlık Eğitimi Enstitüsünde konuk profesör olarak bir dizi konferans verdi. Katharina Reiß, Münih'teki Eugen Biser Vakfı'nın kurucularından biridir ve 2002'den 2018'e kadar mütevelli heyetinde görev yapmıştır.

Başarıları

Yaklaşık doksan yayın ve yirmiden fazla ülkede konuk dersler ile Katharina Reiß modern çeviribilimin önemli temsilcilerindendir.[3] Hans J. Vermeer ile 1984'te ortaklaşa yazdıkları eserin ilk kısmında Vermeer Skopos teorisini temellendirip sunduktan sonra ikinci kısımda Reiß metin tipolojik konseptini bu teoriye entegre ettiğinden sık sık yanlışlıkla Skopos teorisinin kurucularından biri olarak anılır.[4] Çeviri çalışmalarında terminolojiyi birleştirmek için habilitasyon tezi '' Texttyp und Übersetzungsmethode. Der operative Text. '' içinde metinlerin dört metin türüne bölünmesini önermiştir. Karl Bühler'in Organon modelinde, metinler ilgili işlevlerine göre ayrılır. Bunlar bilgilendirici, anlatımcı ve işlevsel metinlerdir. Reiß dördüncü bir tür olarak görsel-işitsel metin türünü önermiştir. Bu metin türü, dile ek olarak diğer iletişim araçlarını, örneğin teknik, akustik veya görsel araçları kullanan tüm metinleri içerir.[5]

Ödülleri

2002: Cenevre Üniversitesinden fahri felsefe doktorası

Bazı yayınları

  • Zur Übersetzung von Kinder- und Jugendbüchern. Theorie und Praxis. In: Lebende Sprachen. Jg. 27, Nr. 1, 1982, S. 7–13.
  • Texttyp und Übersetzungsmethode. Der operative Text. Groos, Heidelberg 1983, ISBN 3-87276-509-4.
  • (Hans J. Vermeer ile birlikte) Grundlegung einer allgemeinen Translationstheorie. Niemeyer, Tübingen 1984, ISBN 978-3-484-30147-4.
  • Methodische Fragen der übersetzungsrelevanten Textanalyse. Die Reichweite der Lasswell-Formel. In: Lebende Sprachen. Jg. 29, Nr. 1, 1984, S. 7–10.
  • Möglichkeiten und Grenzen der Übersetzungskritik. Kategorien und Kriterien für eine sachgerechte Beurteilung von Übersetzungen. Hueber, München 1986, ISBN 978-3-19-006717-6.
  • Der Text und der Übersetzer. In: Textlinguistik und Fachsprache. 1988, S. 67–75.
  • Spanische Sprachlehre. Methode Gaspey-Otto-Sauer. 29. Auflage. Groos, Heidelberg 1990, ISBN 978-3-87276-031-9.
  • Mira Kadric, Mary Snell-Hornby (Hrsg.): Grundfragen der Übersetzungswissenschaft: Wiener Vorlesungen. WUV-Universitätsverlag, Wien 1995, ISBN 978-3-85114-232-7.

Edebiyat

  • Justa Holz-Mänttäri, Christiane Nord (Hrsg.): Traducere Navem: Festschrift Für Katharina Reiss Zum 70. Geburtstag. Universitätsverlag, Tampere 1993, ISBN 951-44-3262-2.
  • Mira Kadric, Mary Snell-Hornby (Hrsg.): Grundfragen der Übersetzungswissenschaft. Wiener Vorlesungen. WUV-Universitätsverlag, Wien 1995, ISBN 978-3-85114-232-7.

Dış bağlantılar

Kaynakça

  1. ^ "Nachruf der Johannes-Gutenberg-Universität Mainz" (PDF) (Almanca). 2018-05-16 tarihinde kaynağından (PDF) arşivlendi. Erişim tarihi: 2018-05-15.  16 Mayıs 2018 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi. "Arşivlenmiş kopya" (PDF). 16 Mayıs 2018 tarihinde kaynağından (PDF) arşivlendi. Erişim tarihi: 24 Aralık 2020. 
  2. ^ "Übersetzungswissenschaftlerin Katharina Reiß im Alter von 94 Jahren gestorben". uepo.de (Almanca). 2018-05-11. Erişim tarihi: 2018-05-15.  25 Eylül 2020 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi. "Arşivlenmiş kopya". 25 Eylül 2020 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 20 Mart 2022. 
  3. ^ Justa Holz-Mänttäri, Christiane Nord (Hrsg.): Traducere Navem: Festschrift Für Katharina Reiss Zum 70. Geburtstag. Universitätsverlag, Tampere 1993, ISBN 951-44-3262-2.
  4. ^ Christiane Nord: Translators Preface. In: Katharina Reiß, Hans J. Vermeer: Towards a General Theory of Translational Action. (Grundlegung einer allgemeinen Translationstheorie). Translated from the German by Christiane Nord. English reviewed by Marina Dudenhöfer. St Jerome, Manchester 2013, ISBN 978-1-905763-95-5.
  5. ^ Evemarie Draganovici: Zur Klassifikation der Texttypen in der Translatologie 16 Temmuz 2020 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi. (PDF; 154 kB). Webseite der Universität Russe. Abgerufen am 23. September 2013.

İlgili Araştırma Makaleleri

<span class="mw-page-title-main">Walter Benjamin</span> Alman filozof ve edebiyat eleştirmeni (1892-1940)

Walter Benedix Schönflies Benjamin,, Alman filozof, edebiyat eleştirmeni, kültür tarihçisi ve estetik kuramcısıdır.

<span class="mw-page-title-main">Walther Bothe</span> Alman nükleer fizikçi, Nobel Ödülünü Max Born ile paylaştı

Walther Wilhelm Georg Bothe, 1954'te Max Born ile Nobel Fizik Ödülü'nü paylaşan bir Alman nükleer fizikçiydi.

<span class="mw-page-title-main">Aya İrini</span> İstanbulda eski kilise ve müze

Aya İrini veya Azize İrini (Yunanca: Ναός της Αγίας Ειρήνης Tanrısal Barış ya da Kutsal Barış, İstanbul'da, Topkapı Sarayı'nın birinci avlusunda, Ayasofya'nın yakınında ve onunla çağdaş olan tarihî bir müzedir.

<span class="mw-page-title-main">Mercedes-Benz Group</span> Alman otomobil şirketi

Mercedes-Benz Group, merkezi Almanya'nın Stuttgart şehrinde bulunan çok uluslu bir Alman otomotiv şirketidir. Daimler-Benz, 1926 yılında Benz & Cie. ve Daimler-Motoren-Gesellschaft'ın birleşmesiyle kuruldu. 1998'de Amerikan otomobil üreticisi Chrysler Corporation'ı satın aldıktan sonra şirketin adı DaimlerChrysler olarak değiştirildi ve 2007'de Chrysler'in elden çıkarılmasıyla yeniden Daimler AG adını aldı. 2021'de Daimler AG, üretime göre en büyük ikinci Alman otomobil üreticisi ve dünya çapında altıncı en büyük otomobil üreticisiydi. Şubat 2022'de şirket günümüzde adına kavuştu.

<span class="mw-page-title-main">Fransız Rivierası</span>

Fransız Rivierası, Fransa'nın Akdeniz kıyısının bir bölümüne verilen addır. Türkçeye İngilizceden gelen French Riviera sözüyle bilinen bu kıyı, Fransızcadaki adını şair Stéphen Liégeard'ın 1887'de La Côte d’Azur adıyla yayınlanan bir kitabından almaktadır.

<span class="mw-page-title-main">Thilo Marauhn</span>

Thilo Marauhn Alman uluslararası hukuk bilimcisi ve akademisyen. Almanyanın Giessen kentinde bulunan Justus-Liebig-Üniversitesinin Hukuk Fakültesinde Kamu Hukuku ve Uluslararası Hukuku dalında profesörlük görevini sürdürüyor ve Hessen Barış ve Uyuşmazlık Araştırma Vakfı Leibniz Enstitüsünde bulunan uluslararası hukuk araştırma grubunu yönetiyor.

Heinz Heimsoeth Alman felsefe tarihçisidir.

<span class="mw-page-title-main">Aleida Assmann</span> Alman mısırbilimci.

Aleida Assmann kültürel alanda yaptığı çalışmalar ile tanınan Alman Mısırbilimci. Assman özellikle eşi Jan Assmann ile birlikte kültürel bellek konusu üzerine yaptığı yayınlar ile bilinmektedir.

<span class="mw-page-title-main">Meryem İncili</span> Hristiyanlar tarafından kutsal yazı olarak kabul edilmemiş incil

Meryem İncili, 1896'da keşfedilmiş olup muhtemelen milattan sonra 160 yıllarında Gnostisizm etkisi altında yazılmış apokrif bir metindir.

<span class="mw-page-title-main">Hakikat İncili</span>

Hakikat İncili Kıptîce yazılmış, Nag Hammadi kütüphanesi kapsamında bulunan gnostik bir metindir. 2. yüzyılda yazıldığı tahmin edilen metin, Nag Hammadi metinlerinin ilki olan ve Jung Kodeks olarak da bilinen kodeksin bir parçasıdır. Hakikat İncili'nin bir kısmı Kodeks XII'te de yer almaktadır. Kilise babası İreneyus metinlerinde bir Hakikat İncili'nden bahsetse de, onun bahsettiği incilin Nag Hammadi'de bulunan incil olup olmadığı belli değildir. Hakikat İncili, metinin başında yer alan iki kelimedir, metin yapısı itibarı ile bir incil olmaktan ziyade, didaktik ve uyarıcı bir vaaz niteliği taşımaktadır.

<span class="mw-page-title-main">Çan biçimli çömlek kültürü</span>

Çan biçimli çömlek kültürü, MÖ 2600'lerden itibaren doğuda Macaristan'a kadar olmak suretiyle kendisini bütün Avrupa'da gösteren ve yaklaşık MÖ 2200'lerden itibaren kıta Avrupa'sında sona eren bir çömlek kültürüdür. Büyük Britanya'da MÖ 1800'lü yıllara kadar devam etmiştir. Çan biçimli çömlek kültürü Avrupa'da Neolitik dönemin son aşaması olarak kabul edilir ve bu özelliği ile Cilalı Taş Devri'nden Tunç Çağı'na geçişin gerçekleştiği bir dönemdir.

<span class="mw-page-title-main">Bénédicte Savoy</span>

Bénédicte Savoy Fransız sanat tarihçisi. Berlin Teknik Üniversitesi'nde modern sanat tarihi ve Collège de France'da 18 ila 20. yüzyıllar arası kültür tarihi araştırmaları alanında profesördür.

<span class="mw-page-title-main">Hava arkeolojisi</span> Gökyüzünden fotoğraf çekilmek suretiyle çalışan bir arkeolojik araştırma ve keşif yöntemi

Hava arkeolojisi veya havadan arkeoloji, arkeolojik kalıntıların daha yüksek bir irtifadan incelenerek araştırılmasıdır. Günümüzde bu genellikle uydu görüntüleri veya insansız hava araçları kullanılarak gerçekleştirilmektedir. Arkeolojik eserlerin, sit alanlarının ve peyzajların anlaşılması için gerçekleştirilen saha araştırmalarında hava fotoğraflarının yorumlanmasını ve analizini içerir. Diğer arkeolojik yöntemlerle kıyaslanamayacak bir ölçekte kapsamın ve geniş arazi alanlarının keşfedilmesini ve incelenmesini sağlar.

<span class="mw-page-title-main">Georg Jellinek</span> Alman kamu hukuku avukatı (1851-1911)

Georg Jellinek, Alman kamu hukuku avukatı. Avusturya kökenli olduğu ve Avusturya'da kamu hukuku için örnek bir isim olduğu iddia edilir.

Christiane Nord, Alman çeviribilim araştırmacısı.

<span class="mw-page-title-main">Tekla</span> MS. 1. yüzyılda yaşamış hristiyan azize ve havari Pavlusun öğrencisi

Azize Tekla, İkoniumlu Tekla ya da yaygın bilinen adıyla Aya Tekla apokrif Pavlus metinlerine göre, havari Pavlus'un MS 1. yüzyılda Ikonium'da yaşamış öğrencisi. Katolik Kilisesince azize, Doğu Ortodoks Kilisesince ise şehit olarak anılmaktadır. Doğu Kiliseleri'nde Azize'nin anısı 24 Eylül'de kutlanırken Batı'da O 23 Eylül'de anılıyor. İkonografik olarak genellikle aslan, yabani hayvanlar ve yakılmak üzere atıldığı ateşler arasında betimlenir.

<span class="mw-page-title-main">Erich Prunč</span> Avusturyalı dilbilimci

Erich Prunč, Avusturyalı bir dilbilimci, Slavistik uzmanı ve çeviribilimci, edebiyat tarihçisi ve şairdir. 1988'den 2010'a kadar Graz Üniversitesi Kuramsal ve Uygulamalı Çeviribilim Enstitüsü'nde (ITAT) çeviri çalışmaları için üniversite profesörü olarak ders verdi.

Hans Wilbrandt Alman tarım bilimcisidir. Nasyonal Sosyalizm döneminde Türkiye'ye göç etti ve burada Amerikan hükûmetinin Kreisau Bölgesi'ndeki irtibat kişisiydi. İkinci Dünya Savaşı'ndan sonra Almanya'da tarımsal kalkınma işbirliğinin geliştirilmesinde rol oynadı.

Ekofaşizm, totaliter bir hükûmetin, bireylerin kendi çıkarlarını “doğanın organik bütünlüğüne” feda etmelerini istemleyeceği kuramsal bir politik modeldir.

<span class="mw-page-title-main">Robert Havemann</span>

Robert Havemann, Doğu Alman kimyager ve muhaliftir.